﻿{"id":215,"date":"2007-09-11T15:22:17","date_gmt":"2007-09-11T13:22:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=215"},"modified":"2016-07-23T15:28:39","modified_gmt":"2016-07-23T13:28:39","slug":"anadolu-genclik-dergisi-roeportaj-ilimli-islam-dine-karsi-din-projesidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=215","title":{"rendered":"Anadolu Gen\u00e7lik Dergisi R\u00f6portaj: Il\u0131ml\u0131 \u0130slam&#8221;, dine kar\u015f\u0131 din projesidir"},"content":{"rendered":"<p>R\u00f6portaj Erol Metin 11 Eyl\u00fcl 2007<\/p>\n<p><strong>Yery\u00fcz\u00fcnde \u015ferrin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlarla m\u00fccadeleye yol a\u00e7mayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k bunun ad\u0131na ister \u0131l\u0131ml\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k deyin, tarikat deyin, cemaat deyin ne derseniz deyin netice itibariyle bu bir din de\u011fil, \u015eeriati&#8217;nin kar\u015f\u0131 din dedi\u011fi yani Allah\u0131n dinine kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n uydurdu\u011fu kar\u015f\u0131 bir din olabilir.<\/strong><\/p>\n<p>Ramazan ay\u0131n\u0131n feyzinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu zaman dilimlerinde bu ay\u0131n ruhuna, manas\u0131 ve \u00f6nemine binaen Ankara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015fiyi sunuyoruz.<\/p>\n<p><strong>Efendim, m\u00fcbarek Ramazan ay\u0131n\u0131n feyzinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde Ramazan M\u00fcminler i\u00e7in ne anlam ifade ediyor, Ramazan\u0131 nas\u0131l alg\u0131lamal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>Ramazan M\u00fcsl\u00fcman\u0131n Allaha olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrekli ak\u0131lda y\u0131lda bir defa olmas\u0131na ra\u011fmen y\u0131l\u0131n tamam\u0131na yay\u0131lmas\u0131 gereken bir ruh hali demektir. Asl\u0131nda Ramazan sadece Ramazan ay\u0131na mahsus bir yo\u011funla\u015fma olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 taktirde saman alevi gibi gelip ge\u00e7en ge\u00e7ici bir geli\u015fme olarak kal\u0131r. Halbuki Ramazan bir tecr\u00fcbe \u00f6rnek bir ya\u015fama bi\u00e7imidir. Ramazan\u00b4daki bu tecr\u00fcbe asl\u0131nda y\u0131l\u0131n tamam\u0131na yay\u0131lmas\u0131 gereken bir tecr\u00fcbedir. Ramazan, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tecr\u00fcbesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli. Ama bu yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n, di\u011fer aylara yay\u0131lmas\u0131 kayd\u0131yla anlaml\u0131. Yoksa sadece Ramazan ay\u0131nda dindarl\u0131k tecr\u00fcbesi ya\u015fay\u0131p da di\u011fer aylar bu dindarl\u0131\u011f\u0131 kaybedersek; ayn\u0131 sosyeteden olup da umreye gidip d\u00f6nd\u00fckten sonra \u0130slama tamamen ayk\u0131r\u0131 davranmaya devam edenlerin \u00e7eli\u015fkisine bizde d\u00fc\u015feriz. Ramazan asl\u0131nda bir modeldir. Y\u0131l\u0131n di\u011fer 11 ay\u0131na da yaymak i\u00e7in Ramazan\u00b4\u0131 ya\u015famak laz\u0131m. B\u00f6yle alg\u0131lamak laz\u0131m Ramazan\u00b4\u0131. Aslolan b\u00fct\u00fcn y\u0131l\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc Ramazan bilinci ve Ramazan yo\u011funlu\u011fu i\u00e7erisinde ge\u00e7irmektir. \u0130nsan\u0131n Ramazanda da kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 y\u0131l\u0131n tamam\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrmeyi, geli\u015ftirmeyi ama\u00e7 edinmesi gerekmektedir. Oru\u00e7 tutmak sadece a\u00e7 kalmak anlam\u0131na gelmiyor. Nitekim Allah\u0131n hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bizim a\u00e7 kalmam\u0131za da ihtiyac\u0131 yok. Oru\u00e7, biz insanlar i\u00e7in gerekli. \u0130nsanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 sab\u0131rla yakla\u015fabilmeleri i\u00e7in sahur ve iftar yemekleri vesilesiyle fakir fukara, gariban insanlar\u0131n bu iftar sofralar\u0131na davet edilmesiyle \u0130slam karde\u015fli\u011fi duygular\u0131n\u0131n yo\u011fun olarak payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ay haline getiriyor Ramazan\u00b4\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ramazan ay\u0131n\u0131 di\u011fer aylardan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan farkl\u0131 \u00f6zellikleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n<p>Ramazan\u00b4\u0131 di\u011fer aylardan farkl\u0131 k\u0131lan oru\u00e7tur. Ama oru\u00e7 ay\u0131 oldu\u011fu kadar namaz ay\u0131d\u0131r da. Be\u015f vakit namaz k\u0131lmal\u0131d\u0131r, kendine \u00e7eki d\u00fczen vermelidir. Di\u011fer \u0130slami esaslar\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmesi laz\u0131md\u0131r. Ramazan bizim i\u00e7in yeni bir sayfa a\u00e7maya vesile olabilir. Oru\u00e7 sadece a\u00e7 kalmak de\u011fil, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bir davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fine, bilin\u00e7 canlanmas\u0131na sevk etmektir. Bunun i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Zira sadece Peygamberimizden baz\u0131 rivayetlerden aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re: \u00f6yle insanlar vard\u0131r ki oru\u00e7 tutarlar ellerine ge\u00e7en sadece a\u00e7l\u0131kt\u0131r. Mesela bizim ger\u00e7ekten orucun bir a\u00e7l\u0131k olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p kulluk k\u0131vam\u0131na getirebilmenin yan\u0131nda ahlaki meziyetleri de geli\u015ftirebilmemiz laz\u0131m. Bunlar\u0131 sadece Ramazanda yapmayaca\u011f\u0131z. Mesela ak\u015fam eve gidince ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yast\u0131\u011fa koydu\u011fumuzda bu g\u00fcn Allah i\u00e7in ne yapt\u0131m sorusuna cevap vermelidir. Ramazan\u0131n bir oto kontrol, muhasebe ay\u0131 haline getirmesi laz\u0131m. Aksi taktirde Ramazanda sadece karn\u0131 a\u00e7 kalm\u0131\u015f olur. Ramazan\u00b4da farkl\u0131 \u015feyler yapm\u0131yoruz sadece daha \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n miktar\u0131n\u0131 att\u0131r\u0131yoruz, kalitesini att\u0131r\u0131yoruz dolay\u0131s\u0131yla da Ramazanda dedi\u011fim gibi sadece teravih de\u011fil Kur\u00b4an okumak laz\u0131m, manas\u0131n\u0131 anlamak laz\u0131m, Kurana g\u00f6re bir muhasebe yapmak laz\u0131m, Kuranla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmak laz\u0131m, insanlar\u0131n namaza oruca te\u015fvik etmek laz\u0131m, \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n bu konuda al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, gen\u00e7lerin al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, Ramazan\u0131 yeniden bir M\u00fcsl\u00fcman olma, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeniden ihya etme, bir restorasyon program\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Ramazan ay\u0131, payla\u015f\u0131m, infak ve dayan\u0131\u015fman\u0131n zirveye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131r. Bu ayda fakir M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimiz i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>Toplumda fakir tabakalarda bir yard\u0131mla\u015fma beklentisi olu\u015fmaktad\u0131r Ramazanda. Onlar\u0131n bu beklentilerini bo\u015fa \u00e7\u0131karmamak i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar ellerinden geleni yaparak Ramazan ne\u015fesini, mutlulu\u011funu fakir M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerinin de ya\u015famas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi vermeleri laz\u0131m. Ramazanlar bug\u00fcn a\u00e7l\u0131k ay\u0131 de\u011fil tokluk ay\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u00c7ok m\u00fckemmel l\u00fcks otellerde iftarlar, yenilen yemekler bunun g\u00f6stergesidir. Ramazan zenginle fakirin kayna\u015fmas\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 namazda oldu\u011fu gibi namaz\u0131n \u00f6nemli fonksiyonlar\u0131mdan bir tanesi de ayn\u0131 safta Reisi Cumhur\u00b4la, Ba\u015fbakan\u00b4la, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u00b4yla, s\u0131radan bir memurun veyahut herhangi bir vatanda\u015f\u0131n ayn\u0131 \u00e7izgiye getirilmesidir. Ramazanda da b\u00f6yle zenginle fakir, amirle memur, y\u00f6netenle y\u00f6netilen aras\u0131ndaki kayna\u015fmay\u0131 yapacak \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi laz\u0131m iftar yemeklerinin. O bak\u0131mdan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan uygulamalar\u0131n bu ama\u00e7lara y\u00fczde y\u00fcz uydu\u011funu s\u00f6ylemek zor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u00b4de yard\u0131mlar aleni bir \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiyede enteresand\u0131r bir camiye k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir katk\u0131da bulunur hemen oraya ismini levhayla koydurur. Bir cami yapt\u0131rmada bu b\u00f6yledir bence bu \u00e7ok do\u011fru bir prensip de\u011fildir \u00f6nemli olan Allah\u0131n cenab\u0131 hakk\u0131n bilmesidir. Salih amellerin insanlar\u0131n bilmesi \u00f6nemli de\u011fildir. Bu konuda bir atas\u00f6z\u00fcm\u00fczde vard\u0131r: \u0130yilik yap denize at halk bilmezse hal\u0131k bilir. \u00d6nemli olan hal\u0131k\u0131n bilmesidir insanlar\u0131n bilmesi \u00f6nemli de\u011fil.<br \/>\nn Bir yaz\u0131n\u0131zda: &#8220;emri bil maruf, nehyi anil m\u00fcnker ilkesini hayat\u0131m\u0131za bir rehber edinmemiz laz\u0131m.. Bizim namaz k\u0131lmam\u0131z, oru\u00e7 tutmam\u0131z, nafile ibadetlere a\u011f\u0131rl\u0131k vermemiz, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131p, yok edilmesine engel olmuyorsa bir yanl\u0131\u015fl\u0131k var demektir&#8221;\u2026<br \/>\nBizim ibadet dedi\u011fimiz kulluk tezah\u00fcrleri asl\u0131nda bizi ba\u015fta \u0130slam\u0131n emri bil maruf olmak \u00fczere bu ilkelerinin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in bir enerji kayna\u011f\u0131, bir motivasyon kayna\u011f\u0131 olarak var. Kuran-\u0131 Kerimde, namaz insan\u0131 her t\u00fcrl\u00fc fuh\u015fiyattan, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar demektedir M\u00fcsl\u00fcman namaz k\u0131l\u0131yor da namaz onu bu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden al\u0131koymuyorsa o zaman k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz\u0131n \u00e7ok fazla bir de\u011feri yok demektir. Ramazan\u00b4da \u00f6yle. B\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 ciddi bir tehditle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya iken Afganistanda, Irakta insanlar katledilirken \u0130slam alemi i\u015fgal alt\u0131nda iken, insanlara her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm reva g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor iken b\u00fct\u00fcn bunlar olup bitiyor iken bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in hi\u00e7bir \u00e7aba sarfetmiyor ise sadece kendi ahiretini kurtarmak i\u00e7in Ramazanda oru\u00e7 tutmak veyahut sadaka vermek bence egoizm anlam\u0131na gelebilecek bir tav\u0131rd\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k asl\u0131nda di\u011ferlerinin de onlar\u0131nda gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, \u2018ki\u015fi kendi i\u00e7in istedi\u011fini karde\u015fi i\u00e7in istemedik\u00e7e m\u00fcmin olamaz\u00b4 ilkesinden hareket etmek demektir. Biz bug\u00fcn acaba \u00fclkemiz i\u015fgal alt\u0131nda olsayd\u0131 onlar\u0131n bize nas\u0131l yard\u0131m etmelerini istiyor isek, bekliyor isek bug\u00fcn bizde \u00f6yle davranmal\u0131y\u0131z. Ramazan b\u00f6yle bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in ara\u00e7 haline gelmelidir. E\u011fer bizde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u00fcmmetinin ortak dertlerini payla\u015fma, \u0130slam gelece\u011fini konu\u015fma ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele etme y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir bilin\u00e7 vermiyorsa Ramazan, veya oru\u00e7 veya zekat neyse ibadetler o zaman bu ger\u00e7ek amac\u0131na hizmet etmiyor demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam\u0131n bizatihi varolu\u015f amac\u0131 yer y\u00fcz\u00fcnde her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ortadan kald\u0131rmak, ve her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131r ve iyili\u011fi egemen k\u0131lmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu amaca hizmet etmeyen bir ibadet \u015feklinin \u00e7ok fazla \u00f6nemi yoktur. O zaman \u0130slam\u0131 Hristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f oluruz. Hristiyanl\u0131k\u00b4ta Allaha ibadet edersin ki d\u00fcnya i\u015flerine kar\u0131\u015fmazs\u0131n. Tamamen d\u00fcnyay\u0131 despotlara evet yery\u00fcz\u00fcndeki despotlara havale edersin. Halbuki \u0130slam emri bil maruf demek, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ate\u015fe verenlerle m\u00fccadele etmek demek, yery\u00fcz\u00fcndeki Firavunluk taslayanlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek, onlara kar\u015f\u0131 Allah\u0131 hat\u0131rlatmak, ilahl\u0131k taslayanlara haddini bildirmek ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bo\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n daima bu gibi yery\u00fcz\u00fcn\u00fc fesada veren bozgunculara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeye haz\u0131r oldu\u011fu mesaj\u0131n\u0131 verebilmektir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k Ma\u011fribten Endonezyaya kadar b\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tek v\u00fccut oldu\u011fu, ayn\u0131 inan\u00e7 etraf\u0131nda toplanan insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ramazanda mutlaka di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlara di\u011fer \u0130slam b\u00f6lgelerindeki \u00fcmmetin di\u011fer par\u00e7alar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz laz\u0131m ve onlar\u0131n dertlerini dert edinerek, onlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7aba sarfetmemiz gerekir.<\/p>\n<p><strong>Il\u0131ml\u0131 \u0130slam\u0131n tabiri bu mudur?<\/strong><\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde \u015ferrin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlarla m\u00fccadeleye yol a\u00e7mayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k yani yery\u00fcz\u00fcndeki \u015fer odaklar\u0131n\u0131n i\u015fine yarayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k bunun ad\u0131na ister \u0131l\u0131ml\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k deyin, tarikat deyin, cemaat deyin ne derse deyin netice itibariyle bu bir din de\u011fil, \u015eeriati&#8217;nin kar\u015f\u0131 din dedi\u011fi yani Allah\u0131n dinine kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n uydurdu\u011fu kar\u015f\u0131 bir din olabilir. Dinin kimin i\u015fine yarad\u0131\u011f\u0131na, kime hizmet etti\u011fine bakmak laz\u0131m. E\u011fer bir din zalimin i\u015fine yar\u0131yorsa, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc fesada verenlerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yorsa o din Allah\u0131n indirdi\u011fi din de\u011fildir. Allah\u0131n indirdi\u011fi dinde zalimin de\u011fil mazlumun, zenginin de\u011fil fakirin, ezenin de\u011fil ezilenin yan\u0131nda yer almak vard\u0131r. \u0130slam\u0131 laikle\u015ftirme, \u0130slam\u00b4\u0131 \u0131l\u0131mla\u015ft\u0131rma veya \u0130slam\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr unsuru haline getirme\u00b4de ayn\u0131 \u015fekilde \u0130slama yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden bir tanesidir. Bu hatay\u0131 i\u015fleyenler Allaha hesap vermekle m\u00fckellef olduklar\u0131n\u0131 unutmamal\u0131d\u0131r. Ama Allaha hesap vermeden \u00f6nce bu d\u00fcnyada M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131nda bunlara hesap sorma becerisini g\u00f6stermeleri de gerekir her \u015feyi ahirete b\u0131rakmamak laz\u0131m \u00f6nce bu d\u00fcnyada bunlar yine di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerine de hesap sorabilecek bir bilince de sahip olmal\u0131d\u0131r. Emri bil maruf \u00e7\u00fcnk\u00fc bunu emretmektedir.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiyede medya \u0130slam\u0131 magazin arac\u0131 haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor buna baz\u0131 \u0130lahiyat\u00e7\u0131larda alet oluyor bu neyin sonucudur?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiyede dini din olmaktan \u00e7\u0131kararak k\u00fclt\u00fcr haline getirmeye, i\u00e7eri\u011fini bo\u015faltma gayretlerinin sonucudur. Buna kar\u015f\u0131 dikkatli olmak laz\u0131m. Y\u0131l boyunca \u0130slama hakarete varan \u0130slam\u00b4\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ele\u015ftiren g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 medyan\u0131n Ramazan gelince bir anda M\u00fcsl\u00fcman kesilmesi i\u015fte Kur\u00b4an meali, \u0130slami eserler da\u011f\u0131tmak i\u00e7in s\u0131raya girmesi T\u00fcrkiyedeki iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bir ba\u015fka g\u00f6stergesidir. Ramazan bir ticaret arac\u0131 haline de getirilmi\u015ftir. \u00d6te yandan din magazinselle\u015ftirilmek isteniyor bu da bir anlamda bir tak\u0131m kesimlerin bilin\u00e7li olarak yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7abad\u0131r. T\u00fcrkiyede medyada din diye anlat\u0131lanlar\u0131n asgari y\u00fczde ellisinin dinle herhangi bir alakas\u0131 yoktur hatta dine tamamen z\u0131t bir tak\u0131m \u015feyler i\u015fte mistik bir \u015feye b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclerek topluma kurana ve s\u00fcnnete uymayan pek \u00e7ok hususun insan\u0131m\u0131za din olarak veriliyor. Medyada zaman zaman baz\u0131 ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u0131rak\u0131n ilahiyat\u00e7\u0131y\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcmana yak\u0131\u015fmayan beyanatlar tav\u0131rlar sergilemekte.<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir tak\u0131m tav\u0131rlar sergilediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun m\u00fcsl\u00fcmanca bir tav\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz ama \u0130slam\u00b4\u0131 savunuyor g\u00f6r\u00fcnen, o pozisyonda olan insanlar\u0131nda ka\u015f yapay\u0131m derken g\u00f6z \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u0130slam\u00b4la alakas\u0131 olmayan yani atalardan duyma bir tak\u0131m bilgileri \u0130slam diye topluma enjekte ettiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz bu anlamda T\u00fcrkiyenin bir ifrat tefrit ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz yani ifrat ve tefrit aras\u0131nda bocalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ramazanda da bu \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fmiyor.<\/p>\n<p><strong>Son olarak tavsiyeleriniz nelerdir? M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak Ramazan\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirmeliyiz?<\/strong><\/p>\n<p>Ramazanda dinimizi sa\u011flam temeller \u00fczerine oturtmal\u0131. Bu ay\u0131 bir bilin\u00e7lenme s\u00fcrecine de \u00e7evirmemiz laz\u0131m.Ramazan\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeniden in\u015fa etme ve onun kalitesini artt\u0131rma konusunda bir restorasyon formu olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. \u00dclkesi i\u015fgal alt\u0131nda olan, namusu payimal edilen ve her g\u00fcn katledilen M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimizin oldu\u011fu bir d\u00fcnyada bunlar yokmu\u015f gibi m\u00fckellef sofralarda gayet lezzetle g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn edip bu insanlar\u0131 asla hat\u0131rlamadan ge\u00e7irilen Ramazan\u0131n bence Allah\u0131n r\u0131zas\u0131na yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131 da ayr\u0131ca sorgulamam\u0131z laz\u0131m. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k sadece kendimizi kurtarma \u00e7abas\u0131 de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ayn\u0131 zamanda \u00fcmmet olarak \u00fcmmetin kurtulu\u015fudur. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kurtulu\u015funa \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesidir. Allah yery\u00fcz\u00fcne \u0130slam\u0131 ve Hz. Peygamberi, \u0130slam \u00fcmmetini bu ama\u00e7la g\u00f6revlendirmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcnde olan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 Allah M\u00fcsl\u00fcmanlara soracakt\u0131r. Allah g\u00f6kten inip de insanlara \u0130slam\u0131 yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131l\u0131p nas\u0131l hareket edilece\u011fini s\u00f6ylemez. O bize parametreler vermi\u015ftir, hedefleri g\u00f6stermi\u015ftir. Bu hedeflere ula\u015fmak M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kendisinin g\u00f6revidir. \u0130mtihan da zaten bu noktadad\u0131r. Herkesin kendi kendini hesaba \u00e7ekmesi, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allaha verece\u011fi hesaba \u015fimdiden haz\u0131rlanmas\u0131 laz\u0131m. Bu haz\u0131rl\u0131k yolunda Ramazan \u00e7ok \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Ramazan s\u00fcratle t\u00f6vbe edip Kuran\u0131n ve s\u00fcnnetin istedi\u011fi M\u00fcsl\u00fcman olmak i\u00e7inde yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmak i\u00e7inde Ramazan fevkalade \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Ramazan ba\u015far\u0131s\u0131z olup da ba\u015farmak i\u00e7in ad\u0131m atmak isteyenler i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuf an\u0131d\u0131r. Kuran\u00b4\u0131 Kerim \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar Kuran\u00b4\u0131 Kerimi merkeze alarak bir Ramazan tecr\u00fcbesi ya\u015fad\u0131klar\u0131 taktirde bu onlar\u0131n sadece ahiretlerine de\u011fil ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyalar\u0131na da \u00e7ok \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flar. Ramazanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u00fcmmetinin gelece\u011fini in\u015fa etme, \u0130slam \u00fcmmetinin b\u00fct\u00fcn insanlara \u00f6rnek olmas\u0131 yolunda bir tak\u0131m ad\u0131mlar\u0131 atmaya vesile k\u0131lmas\u0131n\u0131 cenab\u0131 haktan niyaz ediyoruz, dualar\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmesini istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ihlasla samimiyetle dua edenlerin dualar\u0131na icabet edece\u011fini s\u00f6ylemektedir. \u0130slam sadece iyi niyetten ibaret de\u011fildir bu iyi niyetin amellerle de ispat edilmesi gerekir. Ramazan bu a\u00e7\u0131dan da M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ispatlama bak\u0131m\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Cenab\u0131 hak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlama sadece M\u00fcsl\u00fcman olma de\u011fil M\u00fcsl\u00fcman kalma konusunda da ba\u015far\u0131l\u0131 olmay\u0131 nasip etsin.<br \/>\nKuran-\u0131 Kerim komple bir programd\u0131r<\/p>\n<p><strong>Kuran\u0131 Kerim bu ayda inmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ramazan bir anlamda Kuran ay\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcbarek ayda Kuran\u0131 Kerimi nas\u0131l de\u011ferlendirmeliyiz?<\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle, \u00f6nce bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirmeli. Kuran\u0131 kerimin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u0131rakmak maalesef T\u00fcrkiyedeki \u0130slami uygulamalar\u0131n \u00f6nemli bir eksikli\u011fi. \u0130nsanlar \u0130slam\u0131n i\u015flerine gelen yerlerini veya belli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 uygulamakla M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131 yerine tamamen getirdiklerini zannediyorlar. Bu ciddi bir hata. Kuran komple bir programd\u0131r. Allah\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n takip etmesi i\u00e7in birey olarak, toplum olarak takip etmesi i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fi komple bir programd\u0131r. Bu program\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u0131rakmak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<br \/>\nAmerikan \u00fcr\u00fcnlerini boykot ibadettir<\/p>\n<p><strong>Emperyalist g\u00fc\u00e7ler \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 inim inim inletirken biz onlar\u0131n destek\u00e7ileri olan firmalar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcketiyoruz. \u00d6rne\u011fin coca cola Ramazanda sofralar\u0131m\u0131z\u0131n adeta vazge\u00e7ilmezi haline geliyor burada bir \u00e7eli\u015fki yok mu?<\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle \u00e7ok \u00f6nemli bir noktaya temas ettiniz. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k sadece camiye has bir \u015fey de\u011fildir. Ekonomiyle de alakal\u0131 bir dindir. Yani ekonomik alanda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n neyi t\u00fcketmesi, neyi yemesi, i\u00e7mesi gerekti\u011fini de s\u00f6yler dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 katliama tabi tutanlar\u0131n ana kaynaklar\u0131ndan olan, onlar\u0131n sembol\u00fc haline gelmi\u015f olan birtak\u0131m firmalar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcketmek suretiyle her bir kola veya benzeri \u00fcr\u00fcn\u00fc almakla bu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 katleden insanlara destek vermekle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk alt\u0131na girdiklerini asla unutmamalar\u0131 laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 zamanda Coca Cola veya bir tak\u0131m haz\u0131r g\u0131dalar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00fcresel kapitalizme eklemlenmesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birer t\u00fcketim toplumu haline getirilmesi i\u00e7in bunlar bilin\u00e7li olarak pompalanan \u00fcr\u00fcnlerdir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu \u00fcr\u00fcnleri boykot etmeleri ve Ramazanda yap\u0131lacak en \u00f6nemli ibadetlerden bir tanesidir.<br \/>\n\u00d6nemli olan M\u00fcsl\u00fcman olmak de\u011fildir, M\u00fcsl\u00fcman kalabilmektir<\/p>\n<p><strong>Oru\u00e7 insanlara neler kazand\u0131r\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce M\u00fcsl\u00fcman eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7o\u011fumuz kelime-i Tevhidi getirdikten sonra M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuzun ve bunun bizim bir \u201cHakk-\u0131 m\u00fcktesebi\u201d haline geldi\u011fini zannediyoruz. Halbuki \u00f6nemli olan M\u00fcsl\u00fcman olmak de\u011fildir, M\u00fcsl\u00fcman kalabilmektir. M\u00fcsl\u00fcman kalabilmek i\u00e7in de \u0130slam\u0131n Kuranda ve S\u00fcnnette ifade etti\u011fi kapsaml\u0131 program\u0131n her zaman hayata ge\u00e7irilmesi laz\u0131m ve Ramazanda bu program\u0131n sadece bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.islamvehayat.com\/519_hayri-kirbasoglu-ilimli-islam-dine-karsi-din-projesidir.html\">http:\/\/www.islamvehayat.com\/519_hayri-kirbasoglu-ilimli-islam-dine-karsi-din-projesidir.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00f6portaj Erol Metin 11 Eyl\u00fcl 2007 Yery\u00fcz\u00fcnde \u015ferrin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlarla m\u00fccadeleye yol a\u00e7mayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k bunun ad\u0131na ister \u0131l\u0131ml\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k deyin, tarikat deyin, cemaat deyin ne derseniz deyin netice itibariyle bu bir din de\u011fil, \u015eeriati&#8217;nin kar\u015f\u0131 din dedi\u011fi yani Allah\u0131n dinine kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n uydurdu\u011fu kar\u015f\u0131 bir din olabilir. Ramazan ay\u0131n\u0131n feyzinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu zaman dilimlerinde bu ay\u0131n ruhuna, manas\u0131 ve \u00f6nemine binaen Ankara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015fiyi sunuyoruz. Efendim, m\u00fcbarek Ramazan ay\u0131n\u0131n feyzinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde Ramazan M\u00fcminler i\u00e7in ne anlam ifade ediyor, Ramazan\u0131 nas\u0131l alg\u0131lamal\u0131y\u0131z? Ramazan M\u00fcsl\u00fcman\u0131n Allaha olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrekli ak\u0131lda y\u0131lda bir defa olmas\u0131na ra\u011fmen y\u0131l\u0131n tamam\u0131na yay\u0131lmas\u0131 gereken bir ruh hali demektir. Asl\u0131nda Ramazan sadece Ramazan ay\u0131na mahsus bir yo\u011funla\u015fma olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 taktirde saman alevi gibi gelip ge\u00e7en ge\u00e7ici bir geli\u015fme olarak kal\u0131r. Halbuki Ramazan bir tecr\u00fcbe \u00f6rnek bir ya\u015fama bi\u00e7imidir. Ramazan\u00b4daki bu tecr\u00fcbe asl\u0131nda y\u0131l\u0131n tamam\u0131na yay\u0131lmas\u0131 gereken bir tecr\u00fcbedir. Ramazan, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tecr\u00fcbesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli. Ama bu yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n, di\u011fer aylara yay\u0131lmas\u0131 kayd\u0131yla anlaml\u0131. Yoksa sadece Ramazan ay\u0131nda dindarl\u0131k tecr\u00fcbesi ya\u015fay\u0131p da di\u011fer aylar bu dindarl\u0131\u011f\u0131 kaybedersek; ayn\u0131 sosyeteden olup da umreye gidip d\u00f6nd\u00fckten sonra \u0130slama tamamen ayk\u0131r\u0131 davranmaya devam edenlerin \u00e7eli\u015fkisine bizde d\u00fc\u015feriz. Ramazan asl\u0131nda bir modeldir. Y\u0131l\u0131n di\u011fer 11 ay\u0131na da yaymak i\u00e7in Ramazan\u00b4\u0131 ya\u015famak laz\u0131m. B\u00f6yle alg\u0131lamak laz\u0131m Ramazan\u00b4\u0131. Aslolan b\u00fct\u00fcn y\u0131l\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc Ramazan bilinci ve Ramazan yo\u011funlu\u011fu i\u00e7erisinde ge\u00e7irmektir. \u0130nsan\u0131n Ramazanda da kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 y\u0131l\u0131n tamam\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrmeyi, geli\u015ftirmeyi ama\u00e7 edinmesi gerekmektedir. Oru\u00e7 tutmak sadece a\u00e7 kalmak anlam\u0131na gelmiyor. Nitekim Allah\u0131n hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bizim a\u00e7 kalmam\u0131za da ihtiyac\u0131 yok. Oru\u00e7, biz insanlar i\u00e7in gerekli. \u0130nsanlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 sab\u0131rla yakla\u015fabilmeleri i\u00e7in sahur ve iftar yemekleri vesilesiyle fakir fukara, gariban insanlar\u0131n bu iftar sofralar\u0131na davet edilmesiyle \u0130slam karde\u015fli\u011fi duygular\u0131n\u0131n yo\u011fun olarak payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ay haline getiriyor Ramazan\u00b4\u0131. Ramazan ay\u0131n\u0131 di\u011fer aylardan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan farkl\u0131 \u00f6zellikleri nelerdir? Ramazan\u00b4\u0131 di\u011fer aylardan farkl\u0131 k\u0131lan oru\u00e7tur. Ama oru\u00e7 ay\u0131 oldu\u011fu kadar namaz ay\u0131d\u0131r da. Be\u015f vakit namaz k\u0131lmal\u0131d\u0131r, kendine \u00e7eki d\u00fczen vermelidir. Di\u011fer \u0130slami esaslar\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmesi laz\u0131md\u0131r. Ramazan bizim i\u00e7in yeni bir sayfa a\u00e7maya vesile olabilir. Oru\u00e7 sadece a\u00e7 kalmak de\u011fil, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bir davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fine, bilin\u00e7 canlanmas\u0131na sevk etmektir. Bunun i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Zira sadece Peygamberimizden baz\u0131 rivayetlerden aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re: \u00f6yle insanlar vard\u0131r ki oru\u00e7 tutarlar ellerine ge\u00e7en sadece a\u00e7l\u0131kt\u0131r. Mesela bizim ger\u00e7ekten orucun bir a\u00e7l\u0131k olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p kulluk k\u0131vam\u0131na getirebilmenin yan\u0131nda ahlaki meziyetleri de geli\u015ftirebilmemiz laz\u0131m. Bunlar\u0131 sadece Ramazanda yapmayaca\u011f\u0131z. Mesela ak\u015fam eve gidince ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 yast\u0131\u011fa koydu\u011fumuzda bu g\u00fcn Allah i\u00e7in ne yapt\u0131m sorusuna cevap vermelidir. Ramazan\u0131n bir oto kontrol, muhasebe ay\u0131 haline getirmesi laz\u0131m. Aksi taktirde Ramazanda sadece karn\u0131 a\u00e7 kalm\u0131\u015f olur. Ramazan\u00b4da farkl\u0131 \u015feyler yapm\u0131yoruz sadece daha \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n miktar\u0131n\u0131 att\u0131r\u0131yoruz, kalitesini att\u0131r\u0131yoruz dolay\u0131s\u0131yla da Ramazanda dedi\u011fim gibi sadece teravih de\u011fil Kur\u00b4an okumak laz\u0131m, manas\u0131n\u0131 anlamak laz\u0131m, Kurana g\u00f6re bir muhasebe yapmak laz\u0131m, Kuranla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmak laz\u0131m, insanlar\u0131n namaza oruca te\u015fvik etmek laz\u0131m, \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n bu konuda al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, gen\u00e7lerin al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, Ramazan\u0131 yeniden bir M\u00fcsl\u00fcman olma, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeniden ihya etme, bir restorasyon program\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m. Ramazan ay\u0131, payla\u015f\u0131m, infak ve dayan\u0131\u015fman\u0131n zirveye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131r. Bu ayda fakir M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimiz i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z? Toplumda fakir tabakalarda bir yard\u0131mla\u015fma beklentisi olu\u015fmaktad\u0131r Ramazanda. Onlar\u0131n bu beklentilerini bo\u015fa \u00e7\u0131karmamak i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar ellerinden geleni yaparak Ramazan ne\u015fesini, mutlulu\u011funu fakir M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerinin de ya\u015famas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi vermeleri laz\u0131m. Ramazanlar bug\u00fcn a\u00e7l\u0131k ay\u0131 de\u011fil tokluk ay\u0131 haline gelmi\u015ftir. \u00c7ok m\u00fckemmel l\u00fcks otellerde iftarlar, yenilen yemekler bunun g\u00f6stergesidir. Ramazan zenginle fakirin kayna\u015fmas\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 namazda oldu\u011fu gibi namaz\u0131n \u00f6nemli fonksiyonlar\u0131mdan bir tanesi de ayn\u0131 safta Reisi Cumhur\u00b4la, Ba\u015fbakan\u00b4la, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u00b4yla, s\u0131radan bir memurun veyahut herhangi bir vatanda\u015f\u0131n ayn\u0131 \u00e7izgiye getirilmesidir. Ramazanda da b\u00f6yle zenginle fakir, amirle memur, y\u00f6netenle y\u00f6netilen aras\u0131ndaki kayna\u015fmay\u0131 yapacak \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi laz\u0131m iftar yemeklerinin. O bak\u0131mdan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan uygulamalar\u0131n bu ama\u00e7lara y\u00fczde y\u00fcz uydu\u011funu s\u00f6ylemek zor. T\u00fcrkiye\u00b4de yard\u0131mlar aleni bir \u015fekilde yap\u0131lmaktad\u0131r&#8230; T\u00fcrkiyede enteresand\u0131r bir camiye k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir katk\u0131da bulunur hemen oraya ismini levhayla koydurur. Bir cami yapt\u0131rmada bu b\u00f6yledir bence bu \u00e7ok do\u011fru bir prensip de\u011fildir \u00f6nemli olan Allah\u0131n cenab\u0131 hakk\u0131n bilmesidir. Salih amellerin insanlar\u0131n bilmesi \u00f6nemli de\u011fildir. Bu konuda bir atas\u00f6z\u00fcm\u00fczde vard\u0131r: \u0130yilik yap denize at halk bilmezse hal\u0131k bilir. \u00d6nemli olan hal\u0131k\u0131n bilmesidir insanlar\u0131n bilmesi \u00f6nemli de\u011fil. n Bir yaz\u0131n\u0131zda: &#8220;emri bil maruf, nehyi anil m\u00fcnker ilkesini hayat\u0131m\u0131za bir rehber edinmemiz laz\u0131m.. Bizim namaz k\u0131lmam\u0131z, oru\u00e7 tutmam\u0131z, nafile ibadetlere a\u011f\u0131rl\u0131k vermemiz, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131p, yok edilmesine engel olmuyorsa bir yanl\u0131\u015fl\u0131k var demektir&#8221;\u2026 Bizim ibadet dedi\u011fimiz kulluk tezah\u00fcrleri asl\u0131nda bizi ba\u015fta \u0130slam\u0131n emri bil maruf olmak \u00fczere bu ilkelerinin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in bir enerji kayna\u011f\u0131, bir motivasyon kayna\u011f\u0131 olarak var. Kuran-\u0131 Kerimde, namaz insan\u0131 her t\u00fcrl\u00fc fuh\u015fiyattan, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar demektedir M\u00fcsl\u00fcman namaz k\u0131l\u0131yor da namaz onu bu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden al\u0131koymuyorsa o zaman k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz\u0131n \u00e7ok fazla bir de\u011feri yok demektir. Ramazan\u00b4da \u00f6yle. B\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 ciddi bir tehditle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya iken Afganistanda, Irakta insanlar katledilirken \u0130slam alemi i\u015fgal alt\u0131nda iken, insanlara her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm reva g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor iken b\u00fct\u00fcn bunlar olup bitiyor iken bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in hi\u00e7bir \u00e7aba sarfetmiyor ise sadece kendi ahiretini kurtarmak i\u00e7in Ramazanda oru\u00e7 tutmak veyahut sadaka vermek bence egoizm anlam\u0131na gelebilecek bir tav\u0131rd\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k asl\u0131nda di\u011ferlerinin de onlar\u0131nda gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, \u2018ki\u015fi kendi i\u00e7in istedi\u011fini karde\u015fi i\u00e7in istemedik\u00e7e m\u00fcmin olamaz\u00b4 ilkesinden hareket etmek demektir. Biz bug\u00fcn acaba \u00fclkemiz i\u015fgal alt\u0131nda olsayd\u0131 onlar\u0131n bize nas\u0131l yard\u0131m etmelerini istiyor isek, bekliyor isek bug\u00fcn bizde \u00f6yle davranmal\u0131y\u0131z. Ramazan b\u00f6yle bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in ara\u00e7 haline gelmelidir. E\u011fer bizde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u00fcmmetinin ortak dertlerini payla\u015fma, \u0130slam gelece\u011fini konu\u015fma ve bunun i\u00e7in m\u00fccadele etme y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir bilin\u00e7 vermiyorsa Ramazan, veya oru\u00e7 veya zekat neyse ibadetler o zaman bu ger\u00e7ek amac\u0131na hizmet etmiyor demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam\u0131n bizatihi varolu\u015f amac\u0131 yer y\u00fcz\u00fcnde her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ortadan kald\u0131rmak, ve her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131r ve iyili\u011fi egemen k\u0131lmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu amaca hizmet etmeyen bir ibadet \u015feklinin \u00e7ok fazla \u00f6nemi yoktur. O zaman \u0130slam\u0131 Hristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f oluruz. Hristiyanl\u0131k\u00b4ta Allaha ibadet edersin ki d\u00fcnya i\u015flerine kar\u0131\u015fmazs\u0131n. Tamamen d\u00fcnyay\u0131 despotlara evet yery\u00fcz\u00fcndeki despotlara havale edersin. Halbuki \u0130slam emri bil maruf demek, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ate\u015fe verenlerle m\u00fccadele etmek demek, yery\u00fcz\u00fcndeki Firavunluk taslayanlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek, onlara kar\u015f\u0131 Allah\u0131 hat\u0131rlatmak, ilahl\u0131k taslayanlara haddini bildirmek ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bo\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n daima bu gibi yery\u00fcz\u00fcn\u00fc fesada veren bozgunculara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeye haz\u0131r oldu\u011fu mesaj\u0131n\u0131 verebilmektir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k Ma\u011fribten Endonezyaya kadar b\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tek v\u00fccut oldu\u011fu, ayn\u0131 inan\u00e7 etraf\u0131nda toplanan insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ramazanda mutlaka di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlara di\u011fer \u0130slam b\u00f6lgelerindeki \u00fcmmetin di\u011fer par\u00e7alar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz laz\u0131m ve onlar\u0131n dertlerini dert edinerek, onlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7aba sarfetmemiz gerekir. Il\u0131ml\u0131 \u0130slam\u0131n tabiri bu mudur? Yery\u00fcz\u00fcnde \u015ferrin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlarla m\u00fccadeleye yol a\u00e7mayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k yani yery\u00fcz\u00fcndeki \u015fer odaklar\u0131n\u0131n i\u015fine yarayan bir M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k bunun ad\u0131na ister \u0131l\u0131ml\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k deyin, tarikat deyin, cemaat deyin ne derse deyin netice itibariyle bu bir din de\u011fil, \u015eeriati&#8217;nin kar\u015f\u0131 din dedi\u011fi yani Allah\u0131n dinine kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n uydurdu\u011fu kar\u015f\u0131 bir din olabilir. Dinin kimin i\u015fine yarad\u0131\u011f\u0131na, kime hizmet etti\u011fine bakmak laz\u0131m. E\u011fer bir din zalimin i\u015fine yar\u0131yorsa, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc fesada verenlerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yorsa o din Allah\u0131n indirdi\u011fi din de\u011fildir. Allah\u0131n indirdi\u011fi dinde zalimin de\u011fil mazlumun, zenginin de\u011fil fakirin, ezenin de\u011fil ezilenin yan\u0131nda yer almak vard\u0131r. \u0130slam\u0131 laikle\u015ftirme, \u0130slam\u00b4\u0131 \u0131l\u0131mla\u015ft\u0131rma veya \u0130slam\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr unsuru haline getirme\u00b4de ayn\u0131 \u015fekilde \u0130slama yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden bir tanesidir. Bu hatay\u0131 i\u015fleyenler Allaha hesap vermekle m\u00fckellef olduklar\u0131n\u0131 unutmamal\u0131d\u0131r. Ama Allaha hesap vermeden \u00f6nce bu d\u00fcnyada M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131nda bunlara hesap sorma becerisini g\u00f6stermeleri de gerekir her \u015feyi ahirete b\u0131rakmamak laz\u0131m \u00f6nce bu d\u00fcnyada bunlar yine di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerine de hesap sorabilecek bir bilince de sahip olmal\u0131d\u0131r. Emri bil maruf \u00e7\u00fcnk\u00fc bunu emretmektedir. T\u00fcrkiyede medya \u0130slam\u0131 magazin arac\u0131 haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor buna baz\u0131 \u0130lahiyat\u00e7\u0131larda alet oluyor bu neyin sonucudur? T\u00fcrkiyede dini din olmaktan \u00e7\u0131kararak k\u00fclt\u00fcr haline getirmeye, i\u00e7eri\u011fini bo\u015faltma gayretlerinin sonucudur. Buna kar\u015f\u0131 dikkatli olmak laz\u0131m. Y\u0131l boyunca \u0130slama hakarete varan \u0130slam\u00b4\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ele\u015ftiren g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 medyan\u0131n Ramazan gelince bir anda M\u00fcsl\u00fcman kesilmesi i\u015fte Kur\u00b4an meali, \u0130slami eserler da\u011f\u0131tmak i\u00e7in s\u0131raya girmesi T\u00fcrkiyedeki iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bir ba\u015fka g\u00f6stergesidir. Ramazan bir ticaret arac\u0131 haline de getirilmi\u015ftir. \u00d6te yandan din magazinselle\u015ftirilmek isteniyor bu da bir anlamda bir tak\u0131m kesimlerin bilin\u00e7li olarak yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7abad\u0131r. T\u00fcrkiyede medyada din diye anlat\u0131lanlar\u0131n asgari y\u00fczde ellisinin dinle herhangi bir alakas\u0131 yoktur hatta dine tamamen z\u0131t bir tak\u0131m \u015feyler i\u015fte mistik bir \u015feye b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclerek topluma kurana ve s\u00fcnnete uymayan pek \u00e7ok hususun insan\u0131m\u0131za din olarak veriliyor. Medyada zaman zaman baz\u0131 ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u0131rak\u0131n ilahiyat\u00e7\u0131y\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcmana yak\u0131\u015fmayan beyanatlar tav\u0131rlar sergilemekte. M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir tak\u0131m tav\u0131rlar sergilediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun m\u00fcsl\u00fcmanca bir tav\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz ama \u0130slam\u00b4\u0131 savunuyor g\u00f6r\u00fcnen, o pozisyonda olan insanlar\u0131nda ka\u015f yapay\u0131m derken g\u00f6z \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u0130slam\u00b4la alakas\u0131 olmayan yani atalardan duyma bir tak\u0131m bilgileri \u0130slam diye topluma enjekte ettiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz bu anlamda T\u00fcrkiyenin bir ifrat tefrit ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz yani ifrat ve tefrit aras\u0131nda bocalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ramazanda da bu \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fmiyor. Son olarak tavsiyeleriniz nelerdir? M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak Ramazan\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirmeliyiz? Ramazanda dinimizi sa\u011flam temeller \u00fczerine oturtmal\u0131. Bu ay\u0131 bir bilin\u00e7lenme s\u00fcrecine de \u00e7evirmemiz laz\u0131m.Ramazan\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeniden in\u015fa etme ve onun kalitesini artt\u0131rma konusunda bir restorasyon formu olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. \u00dclkesi i\u015fgal alt\u0131nda olan, namusu payimal edilen ve her g\u00fcn katledilen M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimizin oldu\u011fu bir d\u00fcnyada bunlar yokmu\u015f gibi m\u00fckellef sofralarda gayet lezzetle g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn edip bu insanlar\u0131 asla hat\u0131rlamadan ge\u00e7irilen Ramazan\u0131n bence Allah\u0131n r\u0131zas\u0131na yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131 da ayr\u0131ca sorgulamam\u0131z laz\u0131m. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k sadece kendimizi kurtarma \u00e7abas\u0131 de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ayn\u0131 zamanda \u00fcmmet olarak \u00fcmmetin kurtulu\u015fudur. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kurtulu\u015funa \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesidir. Allah yery\u00fcz\u00fcne \u0130slam\u0131 ve Hz. Peygamberi, \u0130slam \u00fcmmetini bu ama\u00e7la g\u00f6revlendirmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcnde olan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 Allah M\u00fcsl\u00fcmanlara soracakt\u0131r. Allah g\u00f6kten inip de insanlara \u0130slam\u0131 yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131l\u0131p nas\u0131l hareket edilece\u011fini s\u00f6ylemez. O bize parametreler vermi\u015ftir, hedefleri g\u00f6stermi\u015ftir. Bu hedeflere ula\u015fmak M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kendisinin g\u00f6revidir. \u0130mtihan da zaten bu noktadad\u0131r. Herkesin kendi kendini hesaba \u00e7ekmesi, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allaha verece\u011fi hesaba \u015fimdiden haz\u0131rlanmas\u0131 laz\u0131m. Bu haz\u0131rl\u0131k yolunda Ramazan \u00e7ok \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Ramazan s\u00fcratle t\u00f6vbe edip Kuran\u0131n ve s\u00fcnnetin istedi\u011fi M\u00fcsl\u00fcman olmak i\u00e7inde yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmak i\u00e7inde Ramazan fevkalade \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Ramazan ba\u015far\u0131s\u0131z olup da ba\u015farmak i\u00e7in ad\u0131m atmak isteyenler i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuf an\u0131d\u0131r. Kuran\u00b4\u0131 Kerim \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar Kuran\u00b4\u0131 Kerimi merkeze alarak bir Ramazan tecr\u00fcbesi ya\u015fad\u0131klar\u0131 taktirde bu onlar\u0131n sadece ahiretlerine de\u011fil ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyalar\u0131na da \u00e7ok \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flar. Ramazanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u00fcmmetinin gelece\u011fini in\u015fa etme, \u0130slam \u00fcmmetinin b\u00fct\u00fcn insanlara \u00f6rnek olmas\u0131 yolunda bir tak\u0131m ad\u0131mlar\u0131 atmaya vesile k\u0131lmas\u0131n\u0131 cenab\u0131 haktan niyaz ediyoruz, dualar\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmesini istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ihlasla samimiyetle dua edenlerin dualar\u0131na icabet edece\u011fini s\u00f6ylemektedir. \u0130slam sadece iyi niyetten ibaret de\u011fildir bu iyi niyetin amellerle de ispat edilmesi gerekir. Ramazan bu a\u00e7\u0131dan da M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ispatlama bak\u0131m\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131r. Cenab\u0131 hak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlama sadece M\u00fcsl\u00fcman olma de\u011fil M\u00fcsl\u00fcman kalma konusunda da ba\u015far\u0131l\u0131 olmay\u0131 nasip etsin. Kuran-\u0131 Kerim komple bir programd\u0131r Kuran\u0131 Kerim bu ayda inmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ramazan bir anlamda Kuran ay\u0131d\u0131r. Bu m\u00fcbarek ayda Kuran\u0131 Kerimi nas\u0131l de\u011ferlendirmeliyiz? Kesinlikle, \u00f6nce bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirmeli. Kuran\u0131 kerimin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u0131rakmak maalesef T\u00fcrkiyedeki \u0130slami uygulamalar\u0131n \u00f6nemli bir eksikli\u011fi. \u0130nsanlar \u0130slam\u0131n i\u015flerine gelen yerlerini veya belli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 uygulamakla M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131 yerine tamamen getirdiklerini zannediyorlar. Bu ciddi bir hata. Kuran komple bir programd\u0131r. Allah\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n takip etmesi i\u00e7in birey olarak, toplum olarak takip etmesi i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fi komple bir programd\u0131r. Bu program\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u0131rakmak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Amerikan \u00fcr\u00fcnlerini boykot ibadettir Emperyalist g\u00fc\u00e7ler \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 inim inim inletirken biz onlar\u0131n destek\u00e7ileri olan firmalar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcketiyoruz. \u00d6rne\u011fin coca cola Ramazanda sofralar\u0131m\u0131z\u0131n adeta vazge\u00e7ilmezi haline geliyor burada bir \u00e7eli\u015fki yok mu? Kesinlikle \u00e7ok \u00f6nemli bir noktaya temas ettiniz. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k sadece camiye has bir \u015fey de\u011fildir. Ekonomiyle de alakal\u0131 bir dindir. Yani ekonomik alanda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n neyi t\u00fcketmesi, neyi yemesi, i\u00e7mesi gerekti\u011fini de s\u00f6yler dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 katliama tabi tutanlar\u0131n ana kaynaklar\u0131ndan olan, onlar\u0131n sembol\u00fc haline gelmi\u015f olan birtak\u0131m firmalar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcketmek suretiyle her bir kola veya benzeri \u00fcr\u00fcn\u00fc almakla bu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 katleden insanlara destek vermekle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk alt\u0131na girdiklerini asla unutmamalar\u0131 laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 zamanda Coca Cola veya bir tak\u0131m haz\u0131r g\u0131dalar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00fcresel kapitalizme eklemlenmesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birer t\u00fcketim toplumu haline getirilmesi i\u00e7in bunlar bilin\u00e7li olarak pompalanan \u00fcr\u00fcnlerdir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu \u00fcr\u00fcnleri boykot etmeleri ve Ramazanda yap\u0131lacak en \u00f6nemli ibadetlerden bir tanesidir. \u00d6nemli olan M\u00fcsl\u00fcman olmak de\u011fildir, M\u00fcsl\u00fcman kalabilmektir Oru\u00e7 insanlara&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=215"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215\/revisions\/216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}