R\u00f6portaj\u00a0Ay\u015fe Y\u00dcKSEL, Ay\u015fe KELE\u015e, Sevgi SAYGI ve Z\u00fchre \u00d6VE\u00c7<\/p>\n
Hocam, hadis ve s\u00fcnnete getirdi\u011finiz yeni yakla\u015f\u0131mlarla tan\u0131n\u0131yorsunuz. Sizce s\u00fcnnet nedir?<\/strong><\/p>\n Hz. Peygamber\u2019in peygamber olarak ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendisini takip etmesi amac\u0131yla \u00e7izdi\u011fi yoldur s\u00fcnnet. Bunun temel unsurlar\u0131 \u015funlard\u0131r: Hz. Peygamber\u2019in peygamber s\u0131fat\u0131yla yapm\u0131\u015f olmas\u0131 ve bu yapt\u0131klar\u0131nda kendisine uymam\u0131z\u0131 istemesi. Bu istek de \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde olur: Yapt\u0131klar\u0131na \u201ckesinlikle uymam\u0131z\u0131\u201d isterse farz, \u201ckesinlikle ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131\u201d isterse haram, \u201ciste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak\u201d ka\u00e7\u0131n\u0131n-ka\u00e7\u0131nsan\u0131z iyi olur derse kerahat, \u201cyaparsan\u0131z iyi olur\u201d derse m\u00fcstehap-mendup, \u201cyap\u0131n yapmay\u0131n fark etmez\u201d derse m\u00fcbaht\u0131r. Ama esas olan, Hz. Peygamber\u2019in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlara ruh veren, onun arkas\u0131nda yatan d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, zihniyettir. Bir anlamda s\u00fcnneti biz, tomurcuk halindeki Kur\u2019an\u2019\u0131n gonca haline gelmi\u015f, g\u00fcl gibi a\u00e7m\u0131\u015f \u015fekli olarak kabul edebiliriz. Hz. Ai\u015fe\u2019nin \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamakta yarar var: \u201cS\u00fcnnet, Kur\u2019an\u2019\u0131n hayata yans\u0131mas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r.\u201d Bu konuda \u00f6zellikle \u015eat\u0131bi\u2019nin El-Muvafakat\u2019\u0131n\u0131n birinci cildinde Kur\u2019an\u2019\u0131n getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerle, s\u00fcnnetin getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri mukayese ederken yapt\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m, en iyi yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n Hadis \u00e2limleri, sahih hadisleri uydurma hadislerden ay\u0131rmak i\u00e7in bug\u00fcne kadar, \u201cisnat tenkidi\u201dni geli\u015ftirdiler. Peki, sizin \u201cmetin\u201d ve \u201cisnat tenkidi\u201d hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nedir?<\/strong><\/p>\n \u0130snatla u\u011fra\u015fan hadis\u00e7iler Ehli-Hadis dedi\u011fimiz kesimdir. Metne a\u011f\u0131rl\u0131k verenler Ehli Rey, d\u00f6rt mezhep, Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar, Zeydiye, Mutezile gibi kesimlerdir. Hadis tenkitleri \u00f6nce metin tenkitleriyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Ali, Hz. Ai\u015fe ve Hz. \u00d6mer\u2019in tenkitleri \u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman isnat yoktu. \u0130snat, hicri II. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flam\u0131\u015f, III. y\u00fczy\u0131l i\u00e7erisinde geli\u015fmi\u015f, IV. y\u00fczy\u0131lda tam zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Hadis\u00e7iler metin tenkidi yapm\u0131\u015fsa da; metin tenkidine isnat tenkidi kadar \u00f6nem vermemi\u015flerdir. Ayr\u0131ca kitaplar\u0131na ald\u0131klar\u0131 baz\u0131 hadisleri, metin tenkidi bak\u0131m\u0131ndan yeterince iyi inceleyemedikleri ve ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fru olan, ikisini beraber g\u00f6t\u00fcrmektir. Bu da Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar (d\u00f6rt mezhep d\u00e2hil), hadis ve metni bir arada de\u011ferlendirdikleri i\u00e7in. Bunlar\u0131n daha detayl\u0131 de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in ben, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi Alternatif Hadis Metodolojisi\u2019nde ifade ettim. Geni\u015f bilgi isteyen oraya bakabilir. \u00d6zetle, yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey, Rey ehlinin \u00e7izgisinin modern, g\u00fcncellenmi\u015f bir versiyonunu olu\u015fturmaktan ibarettir. Hadis\u00e7ilerinkini d\u0131\u015flam\u0131yorum, onu da s\u00f6yleyeyim.<\/p>\n Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131k. Bizim \u00fclkemizde Kutlu Do\u011fu Haftas\u0131\u2019ndaki programlarda Hz. Peygamber\u2019in iletmek istedi\u011fi mesaj\u0131 vurgulamak yerine, daha \u00e7ok mistik bir peygamber \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Siz, Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019n\u0131n \u00fclkemizdeki kutlanma \u015fekilleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Sadece Mevlid Kandili\u2019nde, Mevlid okutmak \u015feklindeki geleneksel uygulaman\u0131n yan\u0131nda, b\u00f6yle k\u00fclt\u00fcrel bir faaliyete d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olumlu; ama son zamanlarda o da biraz sulanm\u0131\u015fa benziyor. \u00dcmmetin ve Kur\u2019an\u2019\u0131n gelece\u011fine y\u00f6nelik acilen ele al\u0131nmas\u0131 gereken konular oldu\u011fu halde, \u015eeriati\u2019nin \u201cKar\u015f\u0131 Din\u201d dedi\u011fi veya \u201cIl\u0131ml\u0131 \u0130slam\u201d denilen, \u201cSuland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Din\u201d denilebilecek bir dini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran ve daha ziyade h\u00fcmanizma i\u00e7eren masonik \u00e7evrelerde yayg\u0131n olan baz\u0131 sloganlar\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan, amac\u0131ndan sapma eylemi g\u00f6steren bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Biz, sivil olarak sendikalarda, derneklerde alternatif programlar yapabiliriz. Bu haftay\u0131 Hz. Peygamber\u2019in mesaj\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir vesile olarak rahatl\u0131kla kullanabiliriz. Bu vesilenin daha yararl\u0131, daha i\u015flevsel hale gelmesinin form\u00fcllerini bulmal\u0131y\u0131z. Ama bu haftan\u0131n sadece \u201cg\u00fcl satanlara\u201d, \u201cBol bol g\u00fcl sat\u0131ld\u0131\u201d gibi bir haftaya d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi gerek. Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019nda, Hz. Peygamber\u2019in bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc vurgulay\u0131p hayat\u0131m\u0131za nas\u0131l yans\u0131taca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, y\u0131l boyunca bunun kontrol\u00fcn\u00fc yapmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Kur\u2019an\u2019\u0131n peygamber tasavvuru ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n peygamber tasavvuru aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n peygamber tasavvuru \u201clevlake\u201dde ifadesini bulan b\u00fct\u00fcn evrenin kendisinden yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kozmik maya olan bir peygamberdir. Biz bu geli\u015fimi inceliyoruz. \u201cHz. Peygamber\u2019in Be\u015feri Y\u00f6n\u00fc\u201d diye bir doktora tezi de yap\u0131ld\u0131. Dicle \u00dcniversitesi, \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019ndeki Hac\u0131 Musa BA\u011eCI, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 (Kitabiyat Yay\u0131nlar\u0131) yay\u0131nlama a\u015famas\u0131ndad\u0131r. Kur\u2019an\u2019\u0131n peygamber tasavvuru ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n peygamber tasavvurunun birebir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i sadece dini, normatif kurallar sunan bir kitap olarak de\u011fil; Hz. Peygamber bize bilgi veren en \u00f6nemli kaynak olarak de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m. T\u0131pk\u0131 Heykel ve \u0130zzet Derveze\u2019nin, Hz. Peygamber\u2019in hayat\u0131n\u0131 yazarken Kur\u2019an\u2019dan yararland\u0131\u011f\u0131 gibi. Dolay\u0131s\u0131yla Hz. Peygamber\u2019i ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen Kur\u2019an\u2019a baks\u0131n. Her \u015feyin temel kayna\u011f\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019dir. Bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z peygamber tasavvurunun Kur\u2019an\u2019a muhta\u00e7 oldu\u011fu muhakkak. Bir s\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma var. \u00d6zellikle bizim fak\u00fcltede, benim dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131mda yap\u0131l\u0131yor; ama daha pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu konuda halk\u0131m\u0131z\u0131n peygamber anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya koyacak sosyal bilimcilere ihtiya\u00e7 var. Ben Diyanet Reisi olsam her ildeki m\u00fcft\u00fcye, o ilin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n peygamber tasavvuru ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131r\u0131rd\u0131m. Sonra, bu tasavvurda hata varsa tedavisini yapar ona g\u00f6re davran\u0131rd\u0131m.<\/p>\n \u00dclkemizde yap\u0131lan Kur\u2019an mealleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir problem var m\u0131 sizce?<\/strong><\/p>\n Tabii ki var hem, hem de ciddi bir problem var. Ama en son Mustafa \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn meali \u00e7\u0131kt\u0131, iyi diyorlar. Ona bakman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Meal konusunda kendimizi, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n ayete verece\u011fi manaya endeksleyemeyiz. Arap\u00e7ay\u0131 \u00f6\u011frenerek kendi yolumuzu \u00e7izebiliriz. Ben, yazd\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn eserlerde meallerden yararland\u0131m; ama ald\u0131\u011f\u0131m meal, onu ald\u0131\u011f\u0131m anda benim sorumlulu\u011fumda demektir. Bir yanl\u0131\u015f varsa onun hesab\u0131 bana sorulur. Onun i\u00e7in ben her yapt\u0131\u011f\u0131m mealin hesab\u0131n\u0131 verebilece\u011fimi; vermek zorunda oldu\u011fumu bilerek yakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Meal i\u015fi ger\u00e7ekten ciddi bir problem. Bu problemi \u00e7\u00f6zmenin yolu \u00e7apraz kontroller yapmak, tefsirlerden mutlaka yard\u0131m almakt\u0131r. Tefsirlere bakmadan, sadece Arap\u00e7a metinden hareketle, \u201cBen Arap\u00e7a biliyorum.\u201d deyip yap\u0131lan mealler ba\u015far\u0131s\u0131z oluyor. Ama Mustafa \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn mealini di\u011fer meallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p incelemenizi tavsiye ederim; \u00e7\u00fcnk\u00fc o \u00e7ok dikkatli bir arkada\u015f.<\/p>\n Sizin de bildi\u011finiz gibi \u00e7ok e\u015flili\u011fi s\u00fcnnete dayand\u0131r\u0131p birden \u00e7ok evlilik yapanlar var. Kur\u2019an tek evlili\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Buna ra\u011fmen \u201cBu konuda s\u00fcnnet var\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi ne kadar do\u011frudur?<\/strong><\/p>\n S\u00fcnneti yanl\u0131\u015f anl\u0131yorlar. S\u00fcnnetin ana kayna\u011f\u0131 nedir? Kur\u2019an. \u201cKur\u2019an tek evlili\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r.\u201d diyorsun, bu do\u011frudur. S\u00fcnnete uyacaksan Kur\u2019an\u2019dan ba\u015flayacaks\u0131n. Aksi takdirde s\u00fcnnete uyulmu\u015f olunmaz. S\u00fcnnete uymak isteyenin ilk i\u015fi Kur\u2019an\u2019a uymakt\u0131r. Kur\u2019an\u2019a uyunca zaten s\u00fcnnete uymu\u015f oluyorsun. Dolay\u0131s\u0131yla hata burada. Biz s\u00fcnneti, Kur\u2019an\u2019dan ayr\u0131 bir \u015fey gibi alg\u0131l\u0131yoruz, bu do\u011fru de\u011fil. Bu insanlar sadece nefislerini tatmin ediyorlar, nefislerine \u0130slami k\u0131l\u0131f ge\u00e7iriyorlar. \u015eu anda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n derdi bu de\u011fil. Tamam, iki cinsin (kad\u0131n-erkek) bir arada olmas\u0131n\u0131 Allah takdir etmi\u015f, zaten biz de kimseye \u201cbek\u00e2r kal\u201d demiyoruz; ama bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hedonizme varan bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Tuzu kuru, \u201cBeyaz M\u00fcsl\u00fcman\u201d ve \u201cabdestli kapitalistler\u201din i\u00e7ine girdi\u011fi s\u00fcre\u00e7 i\u011fren\u00e7 bir \u015fey. Bunlar\u0131 biz ilk defa ya\u015famad\u0131k; toplum daha \u00f6ncekilerden hesap sormad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu haldeyiz. Burada \u00f6zellikle han\u0131mlara i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor; bu gibi durumlarda han\u0131mlar hesap soracak, gerekirse hukuki yollara ba\u015fvuracak. \u00d6zellikle dini nik\u00e2h konusundaki istismar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek laz\u0131m. Ben \u00f6\u011frencilerime a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yl\u00fcyorum: \u201cResmi nik\u00e2h k\u0131ymadan kesinlikle dini nik\u00e2h yapmay\u0131n.\u201d Dini nik\u00e2h ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Niyetin ciddiyse resmi nik\u00e2h yapt\u0131r. Niye dini nik\u00e2ha gerek duyuyoruz biz? \u00c7\u00fcnk\u00fc biz her \u015feye Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla ba\u015flar\u0131z. Bence nik\u00e2h memurlar\u0131m\u0131z a\u011fz\u0131 dual\u0131 adamlar olsa imam nik\u00e2h\u0131na da gerek yok. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde imamlar nik\u00e2h\u0131 k\u0131y\u0131p, kay\u0131t tuttuklar\u0131 i\u00e7in imam nik\u00e2h\u0131 diyorlard\u0131. Mihir meselesini de kad\u0131n-erkek aras\u0131nda bir sisteme oturtmak laz\u0131m. Benim y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencim var: Emine ERAVCI. Onun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u015fu: \u201cHer erkek mihir olarak han\u0131m\u0131na hayat sigortas\u0131 versin.\u201d Bu da makul bir \u015fey. \u00c7\u00fcnk\u00fc mihrin amac\u0131; han\u0131m\u0131n ge\u00e7imini temin etmesi, ortada kalmamas\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar tart\u0131\u015f\u0131rlar, isti\u015fare ederler; hatta mevcut h\u00fck\u00fcmet de bir d\u00fczenleme yapabilir. Dini de\u011ferlere \u00f6nem veren bir insan nik\u00e2htan \u00f6nce b\u00f6yle bir \u015fey yapabilir. Nas\u0131l ki sa\u011fl\u0131k raporu isteniyor, kan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var m\u0131 yok mu bak\u0131l\u0131yor, b\u00f6yle de yap\u0131labilir. Mesela, han\u0131m bo\u015fanma hakk\u0131 da isteyebilir. Netice itibariyle bu gibi konularda her zaman han\u0131mlar ma\u011fdur oluyor. Bu da bir g\u00fcven olur. O zaman kocas\u0131 \u015fiddet uygulad\u0131\u011f\u0131 zaman onun kahr\u0131n\u0131 \u00e7ekmek zorunda kalmaz. A\u011f\u0131r \u015fiddete maruz kalan kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir \u00f6m\u00fcr \u00e7ile \u00e7ekiyorlar. B\u00f6yle bir g\u00fcvencesi olsa, medeni bir bi\u00e7imde der ki: \u201cKusura bakmay\u0131n beyefendi. Biz seninle evlendik ama bu y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor, g\u00fczelce sona erdirelim.\u201d Araplar\u0131n bir gelenekleri var: kolay evlenip kolay bo\u015fan\u0131yorlar. Biz de ayn\u0131 \u015fekilde kolay evlenip kolay bo\u015fanabilmeliyiz. Bo\u015fanmak derken te\u015fvik anlam\u0131nda de\u011fil; k\u0131r\u0131p d\u00f6kmeden, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar meydana getirmeden bo\u015fanmal\u0131y\u0131z. Nas\u0131l ki evlenmek Allah\u2019\u0131n emriyse, bo\u015fanmak da Allah\u2019\u0131n en sevmedi\u011fi helaldir. Evlilik gitmiyorsa, bilhassa kad\u0131na hayat\u0131 cehenneme \u00e7evirmenin bir anlam\u0131 yok. Bunun i\u00e7in bu gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilir. Bak\u0131n bir bayan arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcksek lisans tezi yapmas\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun fark\u0131na var\u0131yoruz. Bunu bir erkek yapsayd\u0131; b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnemez, empati kuramazd\u0131. Bunun i\u00e7in bayan ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n, bayan akademisyenlerin yeti\u015fmesi \u00e7ok \u00f6nemli. Kendi meselelerini kendilerinin \u00e7\u00f6zmesi gerekir. Bu konuda Ba\u015fkent Kad\u0131n Platformu\u2019ndaki ablalar\u0131n\u0131zla irtibat halinde olabilirsiniz. Onlar, kad\u0131n sorunlar\u0131yla ilgili akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yorlar. Mesela \u00e7al\u0131\u015fma yapan iki arkada\u015f\u0131m\u0131z var: Fatma AKDOKUR ve Hatice \u00dcNVER. Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a \u0130slami ilimler sahas\u0131nda da bir tak\u0131m \u015feyler de\u011fi\u015fecektir. Bu konuda han\u0131mlara \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n Baz\u0131 kaynaklarda, Hz. Ai\u015fe\u2019nin dokuz ya\u015f\u0131nda evlendi\u011fi bilgisi var. Bu bilgiye dayan\u0131larak, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardaki bayanlarla evlenmek de \u00e7ok yayg\u0131n. Bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir?<\/strong><\/p>\n Bu konudaki eksiklik, s\u00fcnnet ve Kur\u2019an konusundaki par\u00e7ac\u0131 yakla\u015f\u0131mlardan kaynaklan\u0131yor. Evet, dokuz ya\u015f\u0131nda evlendi\u011fine dair rivayet var; ama on ki, on \u00fc\u00e7, on be\u015f oldu\u011funa dair rivayetler de var. Yap\u0131lacak \u015fey belli: Birincisi Hz. Ai\u015fe\u2019nin Hz. Peygamber ile evlendi\u011finde ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funa dair bir ara\u015ft\u0131rma. \u0130kincisi, Hz. Peygamber\u2019in yirmi be\u015f ya\u015f\u0131ndayken, ilk evlili\u011fini k\u0131rk ya\u015f\u0131nda bir dul han\u0131mla yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Hz. Peygamber\u2019in Hz. Ai\u015fe ile evlenmesi cinsellikten kaynaklanan bir \u015fey de\u011fil. E\u011fer b\u00f6yle olsayd\u0131 hayat\u0131n\u0131n en gen\u00e7 d\u00f6neminde kendisinden on be\u015f ya\u015f b\u00fcy\u00fck biriyle evlenmezdi. Bu, onun \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc olarak nitelendirilmesinin ne kadar yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6sterir. Hz. Ai\u015fe ile evlenen Peygamber, \u00dcmm\u00fc Seleme ve pek \u00e7ok ya\u015fl\u0131 bayan ile evlendi. Bunun; siyasi, toplumsal sebepleri oldu\u011fun, bir\u00e7ok kabilenin M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131na vesile oldu\u011funu biliyoruz. Ama Hz. Ai\u015fe ile evlenmesinin fevkalade isabet oldu\u011fu kanaatindeyim. \u0130nan\u0131lmaz zeki, inan\u0131lmaz ak\u0131ll\u0131 bir han\u0131m. Mesela, \u201cPeygamberimizin ahlak\u0131 Kur\u2019an\u2019d\u0131.\u201d derken Hz. Ai\u015fe\u2019ye dayan\u0131yoruz. \u00d6zellikle han\u0131mlar\u0131n \u00f6zel durumlar\u0131 ve pek \u00e7ok konudaki bilgide Hz. Ai\u015fe\u2019ye muhtac\u0131z. Belki Hz. Peygamber onun zek\u00e2s\u0131n\u0131 ve dehas\u0131n\u0131 g\u00f6rerek Hz. Ai\u015fe ile evlendi. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer han\u0131mlar\u0131ndan bir ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamber\u2019in ayn\u0131 anda bir\u00e7ok e\u015fi var ve her birine belli g\u00fcnler tahsis ediyordu.<\/p>\n Son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r medyada \u0130slami tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Sizce din magazinle\u015ftirilmiyor mu?<\/strong><\/p>\n Tabii, bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tehlike. \u201c\u0130lahiyat\u00e7\u0131lar reyting pe\u015finde\u201d diye aleyhlerine beyanat verdim, bana \u00e7ok k\u0131zd\u0131lar. Her yerde s\u00f6yl\u00fcyorum, veryans\u0131n ediyorum onlara. Onlar\u0131; maillerimizle, fakslar\u0131m\u0131zla, telefonlar\u0131m\u0131zla k\u0131namal\u0131 ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 \u201cUtanm\u0131yor musun?\u201d deyip bunlara boyun e\u011fmememiz laz\u0131m. Telefonla ba\u011flan\u0131n, tam konu\u015ftu\u011fu s\u0131rada \u201cHoca sen ne diyorsun, yak\u0131\u015f\u0131yor mu sana?\u201d deyin, bak\u0131n bir-iki program sonra belki program\u0131 bile kald\u0131r\u0131rlar. Din, \u00e7ocuk oyunca\u011f\u0131 de\u011fil. Adam gibi program yap\u0131ls\u0131n. Biz din tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n demiyoruz. En olabildi\u011fine tart\u0131\u015f\u0131ls\u0131n; ama seviyeli olarak. Bunlara kar\u015f\u0131 biz harekete ge\u00e7meli ve ge\u00e7ilmesin sa\u011flamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumu hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n \u0130slam D\u00fcnyas\u0131, muhalefet d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve kavram\u0131n\u0131n egemen oldu\u011fu bir d\u00fcnya olsayd\u0131; bug\u00fcn \u0130slam D\u00fcnyas\u0131, Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramayan y\u00f6netimlerin iktidarda kalmas\u0131na m\u00fcsaade etmezdi. T\u00fcrkiye\u2019de de bu b\u00f6yle. Yani T\u00fcrkiye\u2019de \u015fimdi s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slami \u0130ktidar\u201d var diye M\u00fcsl\u00fcmanlar, olan bitenleri ele\u015ftirel bir g\u00f6zle okuma cihetine gitmiyorlar. K\u0131rk tane n\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 silah var deniyor T\u00fcrkiye\u2019de, \u201cBunlar nerededir, ger\u00e7ekten var m\u0131?\u201d h\u00fck\u00fcmete bunun hesab\u0131n\u0131 soral\u0131m diyen bir \u0130slami kesim g\u00f6remedik. Veya incirlik \u00fcss\u00fc hep M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 vurmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor; ama onun d\u0131\u015f\u0131nda yirmiye yak\u0131n \u00fcss\u00fcn gayri resmi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Mesela bunlar\u0131 da M\u00fcsl\u00fcmanlardan takip eden yok. Niye? \u201c\u0130slami iktidar ne yaparsa \u0130slam\u2019a uygun yapar.\u201d diyorlar. B\u00f6yle bir \u015fey yok. Bizde s\u00fcrekli devrim gibi s\u00fcrekli muhalefet, s\u00fcrekli ele\u015ftiri yok. Kendimizi geli\u015ftirmemiz laz\u0131m. Art\u0131k; m\u00fccadele Garaudy\u2019nin dedi\u011fi gibi ekonomik alanda Bat\u0131\u2019yla \u2013bilhassa kapitalist Bat\u0131\u2019yla \u2013 m\u00fccadele, o kadar kolay de\u011fil. Bunu ancak ekonomik olarak yapabiliriz. T\u0131pk\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi. \u0130ran Dolar sisteminden Euro\u2019ya ge\u00e7iyor. Yak\u0131nda Euro\u2019yu da kald\u0131r\u0131p petrol \u00fcreten \u00fclkeler kendi aras\u0131nda ayr\u0131 bir para birimi ihdas etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131\u2019y\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in yap\u0131lacak en iyi i\u015flerden biri bu. Dolar dedi\u011fimiz \u015fey kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan bir para birimi. Biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz; Amerikal\u0131lar bizim s\u0131rt\u0131m\u0131zdan ge\u00e7iniyorlar. Devlet Hazinesi\u2019nde b\u00fct\u00fcn paralar\u0131n alt\u0131n olarak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m. Paran\u0131n anlam\u0131 \u015fudur: \u201cBen bu k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 size veriyorum, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar alt\u0131n benim hazinemde var, istedi\u011finiz zaman size alt\u0131n verebilirim.\u201d Ama bug\u00fcn Amerika\u2019da o sistem terk edildi. Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para bas\u0131yor. Bu ne demektir? Adamlar d\u00fcnyan\u0131n s\u0131rt\u0131nda asalak gibi ya\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi bunlar\u0131n takibi, bunlara kar\u015f\u0131 birtak\u0131m alternatif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi; adalet, haks\u0131zl\u0131k gibi kavramlar\u0131n g\u00fcndemimizin merkezine oturmas\u0131 laz\u0131m. \u015eimdi bize verilen e\u011fitimin de bu noktada b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi var. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitimimizde Kemal KELLEC\u0130\u2019nin dedi\u011fi gibi; \u201cAnadan kork, babadan, tavuktan, horozdan, kediden, k\u00f6pekten kork\u2026\u201d hep korku \u00fczerine. Devletten, jandarmadan, polisten, karakoldan, m\u00fcd\u00fcrden, amirden kork ve ona itaat, buna itaat\u2026 \u0130\u015fte b\u00f6yle bir e\u011fitimden ge\u00e7tik. Bunun etkisi var ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitimde. \u0130lmihal kitaplar\u0131ndan \u0130mam Hatip\u2019teki kitaplara; hocalar\u0131n vaazlar\u0131ndan cemaat ve tarikat yap\u0131lar\u0131na kadar her yerde itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fc var. \u00d6zellikle cemaat ve tarikatlar bu yap\u0131y\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yap\u0131larda \u201cgassalin elinde meyyit olmak\u201d, yani tam bir k\u00f6lelik vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sistemin s\u00fcrebilmesi i\u00e7in k\u00f6lelik \u015fartt\u0131r. Cemaat ve tarikatlarda hem n\u00fcfuz istismar\u0131 hem de maddi s\u00f6m\u00fcr\u00fc var. Bunlar\u0131n kokular\u0131 ileride \u00e7\u0131kacak. \u0130taat k\u00fclt\u00fcr\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019deki cemaat kesimi B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi gibi projelere eklemlenmi\u015ftir. Ve bug\u00fcn o cemaatin mensuplar\u0131n\u0131n hi\u00e7 sesi \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Hatta \u00f6yle cemaatler vard\u0131 ki; cemaatin lideri ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcne \u201cteferruat\u201d dedi\u011fi zaman hi\u00e7 kimse sesini \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131r. Yar\u0131n bir g\u00fcn han\u0131mlara, \u201cbikini giyebilirsiniz\u201d dense \u201cHocam\u0131z dedi\u011fine g\u00f6re bir hikmeti vard\u0131r.\u201d diyebilirler. \u0130slam \u00fclkelerinde genellikle krall\u0131klar, despotluklar var. Bizde devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde iyi-k\u00f6t\u00fc %30 demokrasi var. %70\u2019ini de anayasal kurulu\u015flar\u0131 istila etmi\u015f durumda. Baz\u0131lar\u0131 %30 bile \u00e7ok diyor. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130slam D\u00fcnyas\u0131\u2019nda ma\u011fripten ma\u015fr\u0131\u011fa, Orta Asya\u2019dan Yemen\u2019e, Afrika\u2019n\u0131n i\u00e7lerine kadar b\u00f6yle bir zihniyet var. Bunun de\u011fi\u015ftirilmesi laz\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" R\u00f6portaj\u00a0Ay\u015fe Y\u00dcKSEL, Ay\u015fe KELE\u015e, Sevgi SAYGI ve Z\u00fchre \u00d6VE\u00c7 Hocam, hadis ve s\u00fcnnete getirdi\u011finiz yeni yakla\u015f\u0131mlarla tan\u0131n\u0131yorsunuz. Sizce s\u00fcnnet nedir? Hz. Peygamber\u2019in peygamber olarak ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendisini takip etmesi amac\u0131yla \u00e7izdi\u011fi yoldur s\u00fcnnet. Bunun temel unsurlar\u0131 \u015funlard\u0131r: Hz. Peygamber\u2019in peygamber s\u0131fat\u0131yla yapm\u0131\u015f olmas\u0131 ve bu yapt\u0131klar\u0131nda kendisine uymam\u0131z\u0131 istemesi. Bu istek de \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde olur: Yapt\u0131klar\u0131na \u201ckesinlikle uymam\u0131z\u0131\u201d isterse farz, \u201ckesinlikle ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131\u201d isterse haram, \u201ciste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak\u201d ka\u00e7\u0131n\u0131n-ka\u00e7\u0131nsan\u0131z iyi olur derse kerahat, \u201cyaparsan\u0131z iyi olur\u201d derse m\u00fcstehap-mendup, \u201cyap\u0131n yapmay\u0131n fark etmez\u201d derse m\u00fcbaht\u0131r. Ama esas olan, Hz. Peygamber\u2019in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlara ruh veren, onun arkas\u0131nda yatan d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, zihniyettir. Bir anlamda s\u00fcnneti biz, tomurcuk halindeki Kur\u2019an\u2019\u0131n gonca haline gelmi\u015f, g\u00fcl gibi a\u00e7m\u0131\u015f \u015fekli olarak kabul edebiliriz. Hz. Ai\u015fe\u2019nin \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlamakta yarar var: \u201cS\u00fcnnet, Kur\u2019an\u2019\u0131n hayata yans\u0131mas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r.\u201d Bu konuda \u00f6zellikle \u015eat\u0131bi\u2019nin El-Muvafakat\u2019\u0131n\u0131n birinci cildinde Kur\u2019an\u2019\u0131n getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerle, s\u00fcnnetin getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri mukayese ederken yapt\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m, en iyi yakla\u015f\u0131md\u0131r. Hadis \u00e2limleri, sahih hadisleri uydurma hadislerden ay\u0131rmak i\u00e7in bug\u00fcne kadar, \u201cisnat tenkidi\u201dni geli\u015ftirdiler. Peki, sizin \u201cmetin\u201d ve \u201cisnat tenkidi\u201d hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nedir? \u0130snatla u\u011fra\u015fan hadis\u00e7iler Ehli-Hadis dedi\u011fimiz kesimdir. Metne a\u011f\u0131rl\u0131k verenler Ehli Rey, d\u00f6rt mezhep, Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar, Zeydiye, Mutezile gibi kesimlerdir. Hadis tenkitleri \u00f6nce metin tenkitleriyle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Ali, Hz. Ai\u015fe ve Hz. \u00d6mer\u2019in tenkitleri \u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman isnat yoktu. \u0130snat, hicri II. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flam\u0131\u015f, III. y\u00fczy\u0131l i\u00e7erisinde geli\u015fmi\u015f, IV. y\u00fczy\u0131lda tam zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Hadis\u00e7iler metin tenkidi yapm\u0131\u015fsa da; metin tenkidine isnat tenkidi kadar \u00f6nem vermemi\u015flerdir. Ayr\u0131ca kitaplar\u0131na ald\u0131klar\u0131 baz\u0131 hadisleri, metin tenkidi bak\u0131m\u0131ndan yeterince iyi inceleyemedikleri ve ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fru olan, ikisini beraber g\u00f6t\u00fcrmektir. Bu da Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Usul-\u00fc F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar (d\u00f6rt mezhep d\u00e2hil), hadis ve metni bir arada de\u011ferlendirdikleri i\u00e7in. Bunlar\u0131n daha detayl\u0131 de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in ben, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi Alternatif Hadis Metodolojisi\u2019nde ifade ettim. Geni\u015f bilgi isteyen oraya bakabilir. \u00d6zetle, yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey, Rey ehlinin \u00e7izgisinin modern, g\u00fcncellenmi\u015f bir versiyonunu olu\u015fturmaktan ibarettir. Hadis\u00e7ilerinkini d\u0131\u015flam\u0131yorum, onu da s\u00f6yleyeyim. Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131k. Bizim \u00fclkemizde Kutlu Do\u011fu Haftas\u0131\u2019ndaki programlarda Hz. Peygamber\u2019in iletmek istedi\u011fi mesaj\u0131 vurgulamak yerine, daha \u00e7ok mistik bir peygamber \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Siz, Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019n\u0131n \u00fclkemizdeki kutlanma \u015fekilleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Sadece Mevlid Kandili\u2019nde, Mevlid okutmak \u015feklindeki geleneksel uygulaman\u0131n yan\u0131nda, b\u00f6yle k\u00fclt\u00fcrel bir faaliyete d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olumlu; ama son zamanlarda o da biraz sulanm\u0131\u015fa benziyor. \u00dcmmetin ve Kur\u2019an\u2019\u0131n gelece\u011fine y\u00f6nelik acilen ele al\u0131nmas\u0131 gereken konular oldu\u011fu halde, \u015eeriati\u2019nin \u201cKar\u015f\u0131 Din\u201d dedi\u011fi veya \u201cIl\u0131ml\u0131 \u0130slam\u201d denilen, \u201cSuland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Din\u201d denilebilecek bir dini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran ve daha ziyade h\u00fcmanizma i\u00e7eren masonik \u00e7evrelerde yayg\u0131n olan baz\u0131 sloganlar\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan, amac\u0131ndan sapma eylemi g\u00f6steren bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Biz, sivil olarak sendikalarda, derneklerde alternatif programlar yapabiliriz. Bu haftay\u0131 Hz. Peygamber\u2019in mesaj\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir vesile olarak rahatl\u0131kla kullanabiliriz. Bu vesilenin daha yararl\u0131, daha i\u015flevsel hale gelmesinin form\u00fcllerini bulmal\u0131y\u0131z. Ama bu haftan\u0131n sadece \u201cg\u00fcl satanlara\u201d, \u201cBol bol g\u00fcl sat\u0131ld\u0131\u201d gibi bir haftaya d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi gerek. Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019nda, Hz. Peygamber\u2019in bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc vurgulay\u0131p hayat\u0131m\u0131za nas\u0131l yans\u0131taca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, y\u0131l boyunca bunun kontrol\u00fcn\u00fc yapmal\u0131y\u0131z. Kur\u2019an\u2019\u0131n peygamber tasavvuru ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n peygamber tasavvuru aras\u0131ndaki fark nedir? G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n peygamber tasavvuru \u201clevlake\u201dde ifadesini bulan b\u00fct\u00fcn evrenin kendisinden yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kozmik maya olan bir peygamberdir. Biz bu geli\u015fimi inceliyoruz. \u201cHz. Peygamber\u2019in Be\u015feri Y\u00f6n\u00fc\u201d diye bir doktora tezi de yap\u0131ld\u0131. Dicle \u00dcniversitesi, \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019ndeki Hac\u0131 Musa BA\u011eCI, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 (Kitabiyat Yay\u0131nlar\u0131) yay\u0131nlama a\u015famas\u0131ndad\u0131r. Kur\u2019an\u2019\u0131n peygamber tasavvuru ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n peygamber tasavvurunun birebir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i sadece dini, normatif kurallar sunan bir kitap olarak de\u011fil; Hz. Peygamber bize bilgi veren en \u00f6nemli kaynak olarak de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m. T\u0131pk\u0131 Heykel ve \u0130zzet Derveze\u2019nin, Hz. Peygamber\u2019in hayat\u0131n\u0131 yazarken Kur\u2019an\u2019dan yararland\u0131\u011f\u0131 gibi. Dolay\u0131s\u0131yla Hz. Peygamber\u2019i ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen Kur\u2019an\u2019a baks\u0131n. Her \u015feyin temel kayna\u011f\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019dir. Bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z peygamber tasavvurunun Kur\u2019an\u2019a muhta\u00e7 oldu\u011fu muhakkak. Bir s\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma var. \u00d6zellikle bizim fak\u00fcltede, benim dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131mda yap\u0131l\u0131yor; ama daha pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu konuda halk\u0131m\u0131z\u0131n peygamber anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya koyacak sosyal bilimcilere ihtiya\u00e7 var. Ben Diyanet Reisi olsam her ildeki m\u00fcft\u00fcye, o ilin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n peygamber tasavvuru ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131r\u0131rd\u0131m. Sonra, bu tasavvurda hata varsa tedavisini yapar ona g\u00f6re davran\u0131rd\u0131m. \u00dclkemizde yap\u0131lan Kur\u2019an mealleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir problem var m\u0131 sizce? Tabii ki var hem, hem de ciddi bir problem var. Ama en son Mustafa \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn meali \u00e7\u0131kt\u0131, iyi diyorlar. Ona bakman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Meal konusunda kendimizi, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n ayete verece\u011fi manaya endeksleyemeyiz. Arap\u00e7ay\u0131 \u00f6\u011frenerek kendi yolumuzu \u00e7izebiliriz. Ben, yazd\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn eserlerde meallerden yararland\u0131m; ama ald\u0131\u011f\u0131m meal, onu ald\u0131\u011f\u0131m anda benim sorumlulu\u011fumda demektir. Bir yanl\u0131\u015f varsa onun hesab\u0131 bana sorulur. Onun i\u00e7in ben her yapt\u0131\u011f\u0131m mealin hesab\u0131n\u0131 verebilece\u011fimi; vermek zorunda oldu\u011fumu bilerek yakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Meal i\u015fi ger\u00e7ekten ciddi bir problem. Bu problemi \u00e7\u00f6zmenin yolu \u00e7apraz kontroller yapmak, tefsirlerden mutlaka yard\u0131m almakt\u0131r. Tefsirlere bakmadan, sadece Arap\u00e7a metinden hareketle, \u201cBen Arap\u00e7a biliyorum.\u201d deyip yap\u0131lan mealler ba\u015far\u0131s\u0131z oluyor. Ama Mustafa \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn mealini di\u011fer meallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p incelemenizi tavsiye ederim; \u00e7\u00fcnk\u00fc o \u00e7ok dikkatli bir arkada\u015f. Sizin de bildi\u011finiz gibi \u00e7ok e\u015flili\u011fi s\u00fcnnete dayand\u0131r\u0131p birden \u00e7ok evlilik yapanlar var. Kur\u2019an tek evlili\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Buna ra\u011fmen \u201cBu konuda s\u00fcnnet var\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi ne kadar do\u011frudur? S\u00fcnneti yanl\u0131\u015f anl\u0131yorlar. S\u00fcnnetin ana kayna\u011f\u0131 nedir? Kur\u2019an. \u201cKur\u2019an tek evlili\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r.\u201d diyorsun, bu do\u011frudur. S\u00fcnnete uyacaksan Kur\u2019an\u2019dan ba\u015flayacaks\u0131n. Aksi takdirde s\u00fcnnete uyulmu\u015f olunmaz. S\u00fcnnete uymak isteyenin ilk i\u015fi Kur\u2019an\u2019a uymakt\u0131r. Kur\u2019an\u2019a uyunca zaten s\u00fcnnete uymu\u015f oluyorsun. Dolay\u0131s\u0131yla hata burada. Biz s\u00fcnneti, Kur\u2019an\u2019dan ayr\u0131 bir \u015fey gibi alg\u0131l\u0131yoruz, bu do\u011fru de\u011fil. Bu insanlar sadece nefislerini tatmin ediyorlar, nefislerine \u0130slami k\u0131l\u0131f ge\u00e7iriyorlar. \u015eu anda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n derdi bu de\u011fil. Tamam, iki cinsin (kad\u0131n-erkek) bir arada olmas\u0131n\u0131 Allah takdir etmi\u015f, zaten biz de kimseye \u201cbek\u00e2r kal\u201d demiyoruz; ama bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hedonizme varan bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Tuzu kuru, \u201cBeyaz M\u00fcsl\u00fcman\u201d ve \u201cabdestli kapitalistler\u201din i\u00e7ine girdi\u011fi s\u00fcre\u00e7 i\u011fren\u00e7 bir \u015fey. Bunlar\u0131 biz ilk defa ya\u015famad\u0131k; toplum daha \u00f6ncekilerden hesap sormad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu haldeyiz. Burada \u00f6zellikle han\u0131mlara i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor; bu gibi durumlarda han\u0131mlar hesap soracak, gerekirse hukuki yollara ba\u015fvuracak. \u00d6zellikle dini nik\u00e2h konusundaki istismar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek laz\u0131m. Ben \u00f6\u011frencilerime a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yl\u00fcyorum: \u201cResmi nik\u00e2h k\u0131ymadan kesinlikle dini nik\u00e2h yapmay\u0131n.\u201d Dini nik\u00e2h ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Niyetin ciddiyse resmi nik\u00e2h yapt\u0131r. Niye dini nik\u00e2ha gerek duyuyoruz biz? \u00c7\u00fcnk\u00fc biz her \u015feye Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla ba\u015flar\u0131z. Bence nik\u00e2h memurlar\u0131m\u0131z a\u011fz\u0131 dual\u0131 adamlar olsa imam nik\u00e2h\u0131na da gerek yok. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde imamlar nik\u00e2h\u0131 k\u0131y\u0131p, kay\u0131t tuttuklar\u0131 i\u00e7in imam nik\u00e2h\u0131 diyorlard\u0131. Mihir meselesini de kad\u0131n-erkek aras\u0131nda bir sisteme oturtmak laz\u0131m. Benim y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencim var: Emine ERAVCI. Onun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u015fu: \u201cHer erkek mihir olarak han\u0131m\u0131na hayat sigortas\u0131 versin.\u201d Bu da makul bir \u015fey. \u00c7\u00fcnk\u00fc mihrin amac\u0131; han\u0131m\u0131n ge\u00e7imini temin etmesi, ortada kalmamas\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar tart\u0131\u015f\u0131rlar, isti\u015fare ederler; hatta mevcut h\u00fck\u00fcmet de bir d\u00fczenleme yapabilir. Dini de\u011ferlere \u00f6nem veren bir insan nik\u00e2htan \u00f6nce b\u00f6yle bir \u015fey yapabilir. Nas\u0131l ki sa\u011fl\u0131k raporu isteniyor, kan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var m\u0131 yok mu bak\u0131l\u0131yor, b\u00f6yle de yap\u0131labilir. Mesela, han\u0131m bo\u015fanma hakk\u0131 da isteyebilir. Netice itibariyle bu gibi konularda her zaman han\u0131mlar ma\u011fdur oluyor. Bu da bir g\u00fcven olur. O zaman kocas\u0131 \u015fiddet uygulad\u0131\u011f\u0131 zaman onun kahr\u0131n\u0131 \u00e7ekmek zorunda kalmaz. A\u011f\u0131r \u015fiddete maruz kalan kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir \u00f6m\u00fcr \u00e7ile \u00e7ekiyorlar. B\u00f6yle bir g\u00fcvencesi olsa, medeni bir bi\u00e7imde der ki: \u201cKusura bakmay\u0131n beyefendi. Biz seninle evlendik ama bu y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor, g\u00fczelce sona erdirelim.\u201d Araplar\u0131n bir gelenekleri var: kolay evlenip kolay bo\u015fan\u0131yorlar. Biz de ayn\u0131 \u015fekilde kolay evlenip kolay bo\u015fanabilmeliyiz. Bo\u015fanmak derken te\u015fvik anlam\u0131nda de\u011fil; k\u0131r\u0131p d\u00f6kmeden, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar meydana getirmeden bo\u015fanmal\u0131y\u0131z. Nas\u0131l ki evlenmek Allah\u2019\u0131n emriyse, bo\u015fanmak da Allah\u2019\u0131n en sevmedi\u011fi helaldir. Evlilik gitmiyorsa, bilhassa kad\u0131na hayat\u0131 cehenneme \u00e7evirmenin bir anlam\u0131 yok. Bunun i\u00e7in bu gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilir. Bak\u0131n bir bayan arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcksek lisans tezi yapmas\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun fark\u0131na var\u0131yoruz. Bunu bir erkek yapsayd\u0131; b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnemez, empati kuramazd\u0131. Bunun i\u00e7in bayan ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n, bayan akademisyenlerin yeti\u015fmesi \u00e7ok \u00f6nemli. Kendi meselelerini kendilerinin \u00e7\u00f6zmesi gerekir. Bu konuda Ba\u015fkent Kad\u0131n Platformu\u2019ndaki ablalar\u0131n\u0131zla irtibat halinde olabilirsiniz. Onlar, kad\u0131n sorunlar\u0131yla ilgili akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yorlar. Mesela \u00e7al\u0131\u015fma yapan iki arkada\u015f\u0131m\u0131z var: Fatma AKDOKUR ve Hatice \u00dcNVER. Bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a \u0130slami ilimler sahas\u0131nda da bir tak\u0131m \u015feyler de\u011fi\u015fecektir. Bu konuda han\u0131mlara \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Baz\u0131 kaynaklarda, Hz. Ai\u015fe\u2019nin dokuz ya\u015f\u0131nda evlendi\u011fi bilgisi var. Bu bilgiye dayan\u0131larak, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardaki bayanlarla evlenmek de \u00e7ok yayg\u0131n. Bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir? Bu konudaki eksiklik, s\u00fcnnet ve Kur\u2019an konusundaki par\u00e7ac\u0131 yakla\u015f\u0131mlardan kaynaklan\u0131yor. Evet, dokuz ya\u015f\u0131nda evlendi\u011fine dair rivayet var; ama on ki, on \u00fc\u00e7, on be\u015f oldu\u011funa dair rivayetler de var. Yap\u0131lacak \u015fey belli: Birincisi Hz. Ai\u015fe\u2019nin Hz. Peygamber ile evlendi\u011finde ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funa dair bir ara\u015ft\u0131rma. \u0130kincisi, Hz. Peygamber\u2019in yirmi be\u015f ya\u015f\u0131ndayken, ilk evlili\u011fini k\u0131rk ya\u015f\u0131nda bir dul han\u0131mla yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Hz. Peygamber\u2019in Hz. Ai\u015fe ile evlenmesi cinsellikten kaynaklanan bir \u015fey de\u011fil. E\u011fer b\u00f6yle olsayd\u0131 hayat\u0131n\u0131n en gen\u00e7 d\u00f6neminde kendisinden on be\u015f ya\u015f b\u00fcy\u00fck biriyle evlenmezdi. Bu, onun \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc olarak nitelendirilmesinin ne kadar yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6sterir. Hz. Ai\u015fe ile evlenen Peygamber, \u00dcmm\u00fc Seleme ve pek \u00e7ok ya\u015fl\u0131 bayan ile evlendi. Bunun; siyasi, toplumsal sebepleri oldu\u011fun, bir\u00e7ok kabilenin M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131na vesile oldu\u011funu biliyoruz. Ama Hz. Ai\u015fe ile evlenmesinin fevkalade isabet oldu\u011fu kanaatindeyim. \u0130nan\u0131lmaz zeki, inan\u0131lmaz ak\u0131ll\u0131 bir han\u0131m. Mesela, \u201cPeygamberimizin ahlak\u0131 Kur\u2019an\u2019d\u0131.\u201d derken Hz. Ai\u015fe\u2019ye dayan\u0131yoruz. \u00d6zellikle han\u0131mlar\u0131n \u00f6zel durumlar\u0131 ve pek \u00e7ok konudaki bilgide Hz. Ai\u015fe\u2019ye muhtac\u0131z. Belki Hz. Peygamber onun zek\u00e2s\u0131n\u0131 ve dehas\u0131n\u0131 g\u00f6rerek Hz. Ai\u015fe ile evlendi. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer han\u0131mlar\u0131ndan bir ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamber\u2019in ayn\u0131 anda bir\u00e7ok e\u015fi var ve her birine belli g\u00fcnler tahsis ediyordu. Son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r medyada \u0130slami tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Sizce din magazinle\u015ftirilmiyor mu? Tabii, bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tehlike. \u201c\u0130lahiyat\u00e7\u0131lar reyting pe\u015finde\u201d diye aleyhlerine beyanat verdim, bana \u00e7ok k\u0131zd\u0131lar. Her yerde s\u00f6yl\u00fcyorum, veryans\u0131n ediyorum onlara. Onlar\u0131; maillerimizle, fakslar\u0131m\u0131zla, telefonlar\u0131m\u0131zla k\u0131namal\u0131 ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 \u201cUtanm\u0131yor musun?\u201d deyip bunlara boyun e\u011fmememiz laz\u0131m. Telefonla ba\u011flan\u0131n, tam konu\u015ftu\u011fu s\u0131rada \u201cHoca sen ne diyorsun, yak\u0131\u015f\u0131yor mu sana?\u201d deyin, bak\u0131n bir-iki program sonra belki program\u0131 bile kald\u0131r\u0131rlar. Din, \u00e7ocuk oyunca\u011f\u0131 de\u011fil. Adam gibi program yap\u0131ls\u0131n. Biz din tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n demiyoruz. En olabildi\u011fine tart\u0131\u015f\u0131ls\u0131n; ama seviyeli olarak. Bunlara kar\u015f\u0131 biz harekete ge\u00e7meli ve ge\u00e7ilmesin sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumu hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? \u0130slam D\u00fcnyas\u0131, muhalefet d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve kavram\u0131n\u0131n egemen oldu\u011fu bir d\u00fcnya olsayd\u0131; bug\u00fcn \u0130slam D\u00fcnyas\u0131, Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramayan y\u00f6netimlerin iktidarda kalmas\u0131na m\u00fcsaade etmezdi. T\u00fcrkiye\u2019de de bu b\u00f6yle. Yani T\u00fcrkiye\u2019de \u015fimdi s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slami \u0130ktidar\u201d var diye M\u00fcsl\u00fcmanlar, olan bitenleri ele\u015ftirel bir g\u00f6zle okuma cihetine gitmiyorlar. K\u0131rk tane n\u00fckleer ba\u015fl\u0131kl\u0131 silah var deniyor T\u00fcrkiye\u2019de, \u201cBunlar nerededir, ger\u00e7ekten var m\u0131?\u201d h\u00fck\u00fcmete bunun hesab\u0131n\u0131 soral\u0131m diyen bir \u0130slami kesim g\u00f6remedik. Veya incirlik \u00fcss\u00fc hep M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 vurmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor; ama onun d\u0131\u015f\u0131nda yirmiye yak\u0131n \u00fcss\u00fcn gayri resmi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Mesela bunlar\u0131 da M\u00fcsl\u00fcmanlardan takip eden yok. Niye? \u201c\u0130slami iktidar ne yaparsa \u0130slam\u2019a uygun yapar.\u201d diyorlar. B\u00f6yle bir \u015fey yok. Bizde s\u00fcrekli devrim gibi s\u00fcrekli muhalefet, s\u00fcrekli ele\u015ftiri yok. Kendimizi geli\u015ftirmemiz laz\u0131m. Art\u0131k; m\u00fccadele Garaudy\u2019nin dedi\u011fi gibi ekonomik alanda Bat\u0131\u2019yla \u2013bilhassa kapitalist Bat\u0131\u2019yla \u2013 m\u00fccadele, o kadar kolay de\u011fil. Bunu ancak ekonomik olarak yapabiliriz. T\u0131pk\u0131 \u0130ran\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi. \u0130ran Dolar sisteminden Euro\u2019ya ge\u00e7iyor. Yak\u0131nda Euro\u2019yu da kald\u0131r\u0131p petrol \u00fcreten \u00fclkeler kendi aras\u0131nda ayr\u0131 bir para birimi ihdas etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131\u2019y\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in yap\u0131lacak en iyi i\u015flerden biri bu. Dolar dedi\u011fimiz \u015fey kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan bir para birimi. Biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz; Amerikal\u0131lar bizim s\u0131rt\u0131m\u0131zdan ge\u00e7iniyorlar. Devlet Hazinesi\u2019nde b\u00fct\u00fcn paralar\u0131n alt\u0131n olarak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 laz\u0131m. Paran\u0131n anlam\u0131 \u015fudur: \u201cBen bu k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 size veriyorum, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar alt\u0131n benim hazinemde var, istedi\u011finiz zaman size alt\u0131n verebilirim.\u201d Ama bug\u00fcn Amerika\u2019da o sistem terk edildi. Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para bas\u0131yor. Bu ne demektir? Adamlar d\u00fcnyan\u0131n s\u0131rt\u0131nda asalak gibi ya\u015f\u0131yorlar. \u015eimdi bunlar\u0131n takibi, bunlara kar\u015f\u0131 birtak\u0131m alternatif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi; adalet, haks\u0131zl\u0131k gibi kavramlar\u0131n g\u00fcndemimizin merkezine oturmas\u0131 laz\u0131m. \u015eimdi bize verilen e\u011fitimin de bu noktada b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi var. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitimimizde Kemal KELLEC\u0130\u2019nin dedi\u011fi gibi; \u201cAnadan kork, babadan, tavuktan, horozdan, kediden, k\u00f6pekten kork\u2026\u201d hep korku \u00fczerine. Devletten, jandarmadan, polisten, karakoldan, m\u00fcd\u00fcrden, amirden kork ve ona itaat, buna itaat\u2026 \u0130\u015fte b\u00f6yle bir e\u011fitimden ge\u00e7tik. Bunun etkisi var ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitimde. \u0130lmihal kitaplar\u0131ndan \u0130mam Hatip\u2019teki kitaplara; hocalar\u0131n vaazlar\u0131ndan cemaat ve tarikat yap\u0131lar\u0131na kadar her yerde itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fc var. \u00d6zellikle cemaat ve tarikatlar bu yap\u0131y\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yap\u0131larda \u201cgassalin elinde meyyit olmak\u201d, yani tam bir k\u00f6lelik vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sistemin s\u00fcrebilmesi i\u00e7in k\u00f6lelik \u015fartt\u0131r. Cemaat ve tarikatlarda hem n\u00fcfuz istismar\u0131 hem de maddi s\u00f6m\u00fcr\u00fc var. Bunlar\u0131n kokular\u0131 ileride \u00e7\u0131kacak. \u0130taat k\u00fclt\u00fcr\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019deki cemaat kesimi B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi gibi projelere eklemlenmi\u015ftir. Ve bug\u00fcn o cemaatin mensuplar\u0131n\u0131n hi\u00e7 sesi \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Hatta \u00f6yle…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":224,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223\/revisions\/225"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}