R\u00f6portaj: As\u0131m \u00d6z Umran Nisan 2016<\/p>\n
Eskimez Yeni,bug\u00fcn hadisleri nas\u0131l yorumlayabilece\u011fimize dair birtak\u0131m \u00f6rnekler sunmak amac\u0131n\u0131 g\u00fct \u201cEskimez Yeni\u201d ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ve Hz. Peygamber (s.)\u2019in s\u00fcnnetinin anla\u015f\u0131lmas\u0131na odaklanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z nas\u0131l olu\u015ftu?<\/strong><\/p>\n Asl\u0131nda bendenizin S\u00fcnnet-Hadis alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, S\u00fcnnet\u2019in tan\u0131m\u0131, konumu, ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, mahiyeti, kaynaklar\u0131 (malzeme), metot (s\u00fcbudelalet), sistemle\u015ftirme ve e\u011fitim gibi ana ba\u015fl\u0131klardan olu\u015fan kapsaml\u0131 bir proje dahilinde, ad\u0131m ad\u0131m ilerleyen bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde devam etmektedir. \u015eu ana kadar yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7 cilt eser (\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinde S\u00fcnnet, \u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Hadis Metodolojisi ve Alternatif Hadis Metodolojisi) ile projenin yar\u0131s\u0131na gelmi\u015f say\u0131l\u0131r\u0131z. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131n konusunun \u201cS\u00fcnnet ve Hadis\u2019i Anlama ve Yorumlamada Metot\/Y\u00f6ntem\u201d olmas\u0131 ve \u00e7oktan yay\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekirdi. Ancak hayatta her\u015fey planland\u0131\u011f\u0131 gibi gitmiyor.<\/p>\n Bir yandan bir baba olarak, her g\u00fcn b\u00fcy\u00fcmekte olan \u00e7ocuklar\u0131ma ve onlar\u0131n \u015fahs\u0131nda, gelece\u011fi kendilerine emanet edece\u011fimiz yeni nesillere – nas\u0131l bir \u0130sl\u00e2m\u0131 miras b\u0131rakaca\u011f\u0131m meselesi kafam\u0131 daha do\u011frusu vicdan\u0131m\u0131 rahats\u0131z etti\u011fi i\u00e7in acilen bu konuda bir\u015feyler yapmam gerekiyordu. Tam da bu esnada -d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde cereyan eden, ama ayn\u0131 \u015fekilde b\u00fct\u00fcn \u0130sl\u00e2m D\u00fcnyas\u0131n\u0131n acz ve zilletini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren- Irak\u2019\u0131n ABD taraf\u0131ndan i\u015fgali, art\u0131k atalar\u0131m\u0131zdan miras ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131yla bu \u00fcmmetin daha fazla yola devam edemeyece\u011fine dair zaten varolan kanaatimi tamamen peki\u015ftirdi ve bu manada bir yaz\u0131y\u0131 \u0130sl\u00e2miyat dergisinin b\u00fcltenlerinden birinde kaleme almakla i\u015fe ba\u015flad\u0131m. Ard\u0131ndan da ihtiya\u00e7 duyulan yeni bir m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tasavvurunun ana hatlar\u0131yla da olsa yeni nesillere sunulmas\u0131n\u0131n zaruretine olan inanc\u0131m, beni Ahir Zaman \u0130lmihali adl\u0131 eseri yazmaya adeta zorlad\u0131. Yedi-sekiz y\u0131l\u0131m\u0131 alan bu eser, ister istemez S\u00fcnnet-hadis ile ilgili projenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131n\u0131n gecikmesine de yol a\u00e7t\u0131. Ama okuyucular\u0131m\u0131z\u0131n bu konudaki beklen tilerinin ve sabr\u0131n\u0131n da bir s\u0131n\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek, ba\u015flang\u0131\u00e7 niteli\u011finde ve kapsaml\u0131 olmasa da, uygulamal\u0131 olarak bir \u00f6rnek eser sunulmas\u0131 gere\u011fi kendisini adeta dayat\u0131yordu. Bu sebepten dolay\u0131d\u0131r ki toplumun \u00e7e\u015fitli kesimlerinin g\u00fcndelik pratik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere ve ayn\u0131 zamanda \u201cS\u00fcnnet-Hadis\u2019i Anlama ve Yorumlama\u201d konusunda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nas\u0131l bir yol takip edilmesi gerekti\u011fine dair bir fikir vermek \u00fczere, m\u00fctevazi de olsa bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmak art\u0131k bir g\u00f6rev halini alm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Hem bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla hem de \u0130lahiyat fak\u00fcltelerinde okuyan \u00f6\u011frencilerimizin mesleki uygulamalar\u0131nda ba\u015fvurmalar\u0131, \u0130mam-hatiplerimizin de hutbelerinde, vaaz ve ir\u015fad faaliyetlerinde kullanmalar\u0131, gerekti\u011finde herkesin birtak\u0131m seminer, konu\u015fma ve sohbetlerde yararlanmalar\u0131 i\u00e7in bir el kitab\u0131 niteli\u011finde \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Hadis \u015eerhleri\u201d \u00f6rnekleri sunmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Hem konular\u0131n se\u00e7imi, s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 ve \u00f6ncelikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de rivayetlerin ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan klasik hadis \u015ferhlerinden farkl\u0131, tamamen bug\u00fcn\u00fcn insan\u0131na ve \u00e7a\u011f\u0131n ruhuna uygun d\u00fc\u015fecek bir \u015ferh\u00e7ilik \u00f6rne\u011fi sunmak \u00fczere elli iki hadislik bir el kitab\u0131 olu\u015fturmak istedik. Geleneksel \u201cK\u0131rk Hadis\u201d yerine \u201cElli \u0130ki Hadis\u201d se\u00e7memizin sebebi ise, hem k\u0131rk hadis anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n zannedildi\u011fi gibi dini bir anlam ve de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek hem de i\u015flevsel olmas\u0131 amac\u0131yla -mesela her Cuma hutbesine, her haftal\u0131k vaaza ve ders faaliyetine, her haftal\u0131k sohbete cevap vermesi i\u00e7in- her haftaya bir hadis d\u00fc\u015fmesini sa\u011flamak idi. Esere \u00f6nce \u201cS\u00fcnnet\u2019ten \u00c7a\u011fa Elli \u0130ki Mesaj\u201dad\u0131 verilerek bir-iki bask\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131 ise de, eserin isminin okuyucunun \u00e7ok ta be\u011fenisine mazhar olma-d\u0131\u011f\u0131na kanaat getirerek, yeni bir bask\u0131s\u0131n\u0131 Eskimez Yeni ad\u0131 ile yeniden okuyucular\u0131m\u0131z\u0131n istifadesine sunmu\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n \u201c\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinde S\u00fcnnet\u201d ad\u0131yla yay\u0131mlanan kitab\u0131n\u0131zla \u201cEskimez Yeni\u201d kitab\u0131n\u0131z aras\u0131nda ne gibi benzerlikler ya da farkl\u0131l\u0131klar var?<\/strong><\/p>\n \u0130ki kitap aras\u0131nda benzerlik sadece \u201czihniyet\u201d ve \u201cbak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131\u201d bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6z konusu. S\u00fcnnet konusunda ilk ba\u015fvurulmas\u0131 gereken kayna\u011f\u0131n Kur\u2019\u00e2n oldu\u011funu bu konuda yap\u0131lan yeni \u00e7al\u0131\u015fmalarla daha iyi kavrad\u0131k. Halbuki klasik anlay\u0131\u015fta S\u00fcnnet denilince hadis kitaplar\u0131 akla geliyor. Ni\u00e7in?<\/strong><\/p>\n En temel sebep, En temel sebep, bizim S\u00fcnnet-hadis k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ara\u015ft\u0131rmaya, bilimsel bilgiye, kitaba de\u011fil de genellikle kulaktan duyma bilgilere ya da ehil olmayan kimselerce yaz\u0131l\u0131p, ilmi de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck olan eserlere, hatta takvim yapraklar\u0131ndaki, gazete ve dergilerdeki bilgilere, son zamanlarda ise s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015fka bir \u015fekli olan \u201ctema\u015fa k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dne, yani TV programlar\u0131ndaki magazinle\u015fmi\u015f dini programlara dayanmas\u0131d\u0131r. Bu kanallardan elde edilen malumat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z, temelsiz, yanl\u0131\u015f ve \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir bilgi y\u0131\u011f\u0131n\u0131 oldu\u011fu, bunun da korkun\u00e7 bir bilgi kirlenmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecek olursa, sorunun cevab\u0131 kolayla\u015facakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu bilgi kirlili\u011finin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, insanlar\u0131n do\u011frudan \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n her konuda ilk ve temel ba\u015fvuru kitab\u0131 olan Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 okuyarak, Hz. Peygamber ve onun yolu, \u00f6\u011fretisi ve bizlere sundu\u011fu model, yani S\u00fcnnet konusunda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgiler edinmesi \u00e7ok zordur. Hadis alan\u0131n\u0131n, \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yumu\u015fak karn\u0131\u201d oldu\u011funu s\u0131k s\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Ni\u00e7in <\/strong> Bu ifade m\u00fcsl\u00fcmanlardan ziyade, onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7evreler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli bir tespittir. Zira Mamafih Re\u2019y Ehli \u00e7izgisindeki \u0130sl\u00e2m ulemas\u0131n\u0131n ve \u00c7a\u011fda\u015f \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin de \u00f6zele\u015ftiri ad\u0131na \u0130sl\u00e2m gelene\u011fini tenkit\u00e7i bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla incelerken, rivayet malzemesi ile daha fazla u\u011fra\u015fmak durumunda kalmalar\u0131 ve bu sebeple hadis kaynaklar\u0131na daha ihtiyatl\u0131 yakla\u015fmak istemeleri, hatta bu sebeple mesela \u00e7a\u011fda\u015f tefsirlerde rivayet malzemesini asgari seviyede kullanmay\u0131 tercih etmeleri yukar\u0131daki tespitin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren birtak\u0131m g\u00f6stergelerdir. Peki s\u00fcnneti yeniden anlamaya odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olman\u0131zdan dolay\u0131 ele\u015ftiriler al\u0131yor musunuz? Bu ele\u015ftirilerin nedeni sizce nedir?<\/strong><\/p>\n \u00c7ok s\u0131k olmasa da baz\u0131 tenkitler elbette s\u00f6z konusu oluyor, asl\u0131nda bilimsel olmak kayd\u0131yla bu tip tenkitlerin olmas\u0131 gerekir. Bu tenkitlerin temel sebebi, tabii ki \u201cyarg\u0131s\u0131z infaz\u201d ya da \u201cs\u00f6yletmen vurun\u201d \u015feklindeki yeni\u00e7eri mant\u0131\u011f\u0131! Bu mant\u0131\u011f\u0131 besleyen ise kulaktan duyma bilgiler, dedikodular, iftiralar, as\u0131ls\u0131z ithamlar. Zira hem bizzat bendeniz hem de baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m ve dostlar\u0131m \u015fu ifadeleri s\u0131k s\u0131k duyagelmi\u015fizdir: \u201cBiz Hayri hocan\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 okumad\u0131k ama, onun i\u00e7in \u201cS\u00fcnnet d\u00fc\u015fman\u0131\u201d, \u201dhadis inkarc\u0131s\u0131\u201d, \u201csap\u0131k\u201d vs. diyorlar!\u201d Burada problemin tamamen ahlaki oldu\u011funu s\u00f6ylemeye bilmem gerek var m\u0131?<\/p>\n \u0130\u015fin ahlaki yan\u0131 bir yana, as\u0131l mesele bana g\u00f6re \u201czihniyet ve metot\u201d ile ilgilidir. Zira dini d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda tenkit zihniyetinin ad\u0131n\u0131 dahi duymam\u0131\u015f, ele\u015ftirellikten nasibini almam\u0131\u015f olan, \u201cmalumu i\u2019lam\u201d ve \u201chas\u0131l\u0131 tahsil\u201d ile yetinen konformist zihinlerin, sahip oldu\u011fu bilgilerin mahza hakikatin ta kendisi oldu\u011funu sanan kafalar\u0131n, ge\u00e7mi\u015fi y\u00fcceltip kutsamakla b\u00fct\u00fcn meseleleri \u00f6rtbas edebilece\u011fini zanneden safdillerin, adeta ortada sadece ismi kalm\u0131\u015f olan \u201cS\u00fcnnet\u201din, XXI. yy\u2019da yeniden ihyas\u0131, in\u015fas\u0131 ve hayata aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ortaya konan \u00e7al\u0131\u015fmalara, Kur\u2019\u00e2n merkezli ve ele\u015ftirel akla dayal\u0131 \u00c7a\u011fda\u015f bir S\u00fcnnet anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirme y\u00f6n\u00fcndeki yenilik\u00e7i \u00e7abalara s\u0131cak bakmamas\u0131, hatta kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 son derece tabiidir.<\/p>\n Yenilik\u00e7i \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda etkin ve yayg\u0131n hale getirilmesi gerekti\u011fini ifade ediyorsunuz. Yenilik\u00e7i \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bask\u0131n nitelikleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi \u201cbug\u00fcn\u00fc, bu \u00e7a\u011f\u0131\u201d esas almas\u0131, bu \u00e7a\u011fda ya\u015fanabilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u0130sl\u00e2mi yorumu ama\u00e7lamas\u0131d\u0131r. Bunun anlam\u0131 ise \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tarihin pasif bir nesnesi olmaktan \u00e7\u0131kararak, onun tarihe m\u00fcdahil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Tabiat\u0131yla bu, geleneksel \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n bug\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde cevap verdi\u011fi, ne kadar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fi, hangi y\u00f6nlerinin bug\u00fcn i\u00e7in i\u015flevini yitirdi\u011fi, do\u011frular\u0131n\u0131n, yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, eksiklerinin neler oldu\u011fu \u015feklinde bir sorgulamay\u0131 da beraberinde getir mektedir. Bu sorgulama tabiat\u0131 icab\u0131 ele\u015ftirel akl\u0131 da gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6te yandan tarih boyunca \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n \u00fczerini \u00f6rtm\u00fc\u015f olan tortular\u0131 temizlemeyi, \u0130sl\u00e2m\u2019a sonradan eklemlenmi\u015f ve ona taban tabana z\u0131t unsurlar\u0131 ay\u0131klamay\u0131 da \u00f6ncelikler aras\u0131nda g\u00f6rmektedir. Bunun ger\u00e7ekle\u015febilmesinin ise, zorunlu olarak kurucu metin olan Kur\u2019\u00e2n ile kurucu tecr\u00fcbe olan- S\u00fcnnet\u2019i merkeze almay\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da ortadad\u0131r. \u00d6te yandan \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 ya\u015fanabilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir medeniyet projesi olarak takdim edebilmenin yolunun da zorunlu olarak \u201ci\u00e7tihad\u201d ve \u201ctecdid\u201d kavramlar\u0131na dayal\u0131 bir yenilik\u00e7ilikten ge\u00e7ti\u011fi a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n Gelene\u011fi ele\u015ftiren yenilik\u00e7i \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin Bat\u0131\u2019ya yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131ld\u0131r? <\/strong><\/p>\n Asl\u0131nda Yenilik\u00e7i \u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesi, gelenek\u00e7i lerin g\u00f6stermek istedi\u011fi gibi Bat\u0131 e\u011filimli olmay\u0131p, Peki gelenek\u00e7i ele\u015ftiriden hareketle bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin \u201cmodernist\u201d denilerek itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumluyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Sizin ifadelerinizden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, hem t\u00fcm\u00fcn\u00fc bu \u015fekilde nitelemek sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayan bir Kitab\u0131n\u0131zda se\u00e7ti\u011finiz hadislerin ve bunlara dair yorumlar\u0131n \u00f6zellikleri nedir?<\/strong><\/p>\n \u00d6nceliklerimizi belirlemeyi, eksikliklerimizi gidermeyi ve yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczeltmeyi hedefleyen bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla se\u00e7ilen rivayetlerin, mevcut \u015fartlarda bizlere nas\u0131l rehberlik edebilece\u011fi sorusundan hareketle giri\u015filen m\u00fctevazi bir \u201c\u00e7a\u011fda\u015f \u015ferh\u00e7ilik denemesi\u201dnin, benzeri eserlerden farkl\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sebepledir ki eserde, \u00f6ncelikle \u0130sl\u00e2m, Tevhid, Din, Rab, Kur\u2019\u00e2n, Peygamber gibi temel kavramlarla ilgili rivayetlere yer verilmi\u015f, daha sonra \u0130sl\u00e2m \u00dcmmeti\u2019nin acil ve hayati \u00f6nem arz eden meseleleriyle ilgili olarak, siyaset, y\u00f6netim, ekonomi, toplumsal konular, kad\u0131n, e\u011fitim, bilim, sanat ve k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren rivayetler se\u00e7ilmi\u015f, bireysel dindarl\u0131k alan\u0131na giren, namaz, oru\u00e7, hac, kurban gibi konular ise en sona b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebepledir ki eserin tertibi klasik hadis kaynaklar\u0131ndan farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f, yap\u0131lan yorumlar da ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7a\u011f\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u201cbilgi-bilin\u00e7-eylem\u201d merkezli bir m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tasavvuruna ula\u015fmas\u0131na hizmet edecek \u015fekilde geli\u015ftirilmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 meselesini yorumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00f6l\u00fcmde meseleyi sadece i\u00e7sel baz\u0131 g\u00f6stergeler \u00fczerinden \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z kitab\u0131n genel s\u00f6ylemi ile \u00e7eli\u015fiyor gibi. Ne dersiniz?<\/strong><\/p>\n Bu tenkit tamamen haks\u0131z say\u0131lmaz. Zira bu meselede dahili unsurlar kadar harici unsurlar\u0131n da rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilinen bir husustur. Ne var ki m\u00fcsl\u00fcmanlar s\u0131k s\u0131k kolayc\u0131l\u0131\u011fa ka\u00e7arak, su\u00e7u tamamen d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin oyunlar\u0131na, emperyalizme ve k\u00fcresel s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine y\u0131kma yoluna gidebilmektedirler. Bu ise bizatihi \u0130sl\u00e2m D\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendisinden kaynaklanan ihmal, kusur ve basiretsizliklerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Kanaatimce bizzat \u0130sl\u00e2m D\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir \u00f6z ele\u015ftiri yapmas\u0131 ve kendi kendisine \u00e7eki d\u00fczen vermesi i\u00e7in \u00f6zellikle dahili sebepler \u00fczerinden bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok ta yanl\u0131\u015f olmasa gerektir. Mamafih bir eksiklik oldu\u011fu intiba\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131na sebebiyet vermemek i\u00e7in d\u0131\u015f unsurlara da vurgu yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcne gitmek te pekala m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu sebeple ileriki bask\u0131larda bu noktay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alabilece\u011fimizi de ifade etmek isteriz.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn neredeyse t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrle e\u015f anlaml\u0131 hale geldi\u011fi, adeta k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dinselle\u015ftirildi\u011fi zaman\u0131m\u0131zda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yabanc\u0131 olsun, yerli olsun k\u00fclt\u00fcrle ili\u015fkileri konusunda ne s\u00f6ylersiniz? Durum bu olunca, maalesef yerli ya da yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrler kar\u015f\u0131s\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman olarak nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir ilgisizli\u011fin, belirsizli\u011fin ve vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131n \u0130sl\u00e2mi kesimlerde yayg\u0131n bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesine \u015fa\u015fmamak gerekir. Hele son zamanlardaki geli\u015fmelerin tesiriyle, \u0130sl\u00e2mi kesimin de siyaset, ekonomi, uluslar aras\u0131 ili\u015fkiler gibi alanlarda \u201ck\u00fcreselle\u015fmeye eklemlenme\u201d sevdas\u0131na kap\u0131lmas\u0131n\u0131n sonucu olarak \u201cdiyalog ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc\u201d ya da \u201cmedeniyetler ittifak\u0131\u201d gibi proje ve giri\u015fimler i\u00e7erisinde yer almak suretiyle, daha \u00f6nce \u0130sl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcrler kar\u015f\u0131s\u0131nda sergiledikleri -c\u0131l\u0131z da olsa- mesafeli duru\u015fu terk etme konusunda olduk\u00e7a hevesli olduklar\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir. \u0130\u00e7eride ise, sadece \u0130sl\u00e2mi k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil sek\u00fcler k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00fclkemizde ya\u015fanan k\u00fclt\u00fcrel yozla\u015fma \u0130sl\u00e2mi kesimi rahats\u0131z bile etmemektedir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa \u0130sl\u00e2mi kesim sinema, tiyatro, edebiyat, plastik sanatlar, mimari vb. alanlara yo\u011fun bir ilgi duydu\u011fu zaten pek g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir. K\u00fclt\u00fcr ve sanat konusunda en bilin\u00e7li olan \u0130sl\u00e2mi kesimlerin bile ilgi alanlar\u0131, hat, tezhip, ebru ile dini musikinin d\u0131\u015f\u0131na nadiren \u00e7\u0131kabilmektedir. Di\u011fer alanlarda \u0130sl\u00e2mi kesimin ciddi Re\u2019y Ehli \u00e7izgisindeki \u0130sl\u00e2m ulemas\u0131n\u0131n ve \u00c7a\u011fda\u015f \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin de \u00f6zele\u015ftiri ad\u0131na \u0130sl\u00e2m gelene\u011fini tenkit\u00e7i bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla incelerken, rivayet malzemesi ile daha fazla u\u011fra\u015fmak durumunda kalmalar\u0131 ve bu sebeple hadis kaynaklar\u0131na daha ihtiyatl\u0131 yakla\u015fmak istemeleri, hatta bu sebeple mesela \u00e7a\u011fda\u015f tefsirlerde rivayet malzemesini asgari seviyede kullanmay\u0131 tercih etmeleri yukar\u0131daki tespitin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren birtak\u0131m g\u00f6stergelerdir.bir varl\u0131k g\u00f6sterebildi\u011fi, en az\u0131ndan bizce malum de\u011fildir. Bu vesileyle ifade edelim ki, \u0130sl\u00e2mi kesimin yo\u011fun bir bi\u00e7imde k\u00fclt\u00fcr ve sanat alanlar\u0131na ilgi duydu\u011funu duyarsan\u0131z, biliniz ki bu kesimde ciddi bir de\u011fi\u015fim s\u00f6z konusu demektir. Aksi takdirde bu kesimin m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tasavvuru \u201cs\u0131\u011f\u201d bir tasavvur olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir. Bu durumun a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle Muhammed \u0130kbal\u2019in bir eserinin de ad\u0131 olan\u201c\u0130sl\u00e2m\u2019da dini d\u00fc\u015f\u00fcncenin yeniden in\u015fas\u0131\u201d n\u0131n zorunlulu\u011funa inanmak ve bu inan\u00e7tan yola \u00e7\u0131karak XXI. yy\u2019da ya\u015fanabilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, \u00e7a\u011fda\u015f bir \u0130sl\u00e2m\u00ee yorumu ortaya koymak i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vamak gerekir. Asl\u0131nda Cemaleddin Afgani\u2019den bu yana bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7aba sarf eden \u00e7a\u011fda\u015f \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin entelekt\u00fcel \u00e7abalar\u0131 bizlere yol g\u00f6sterecek nitelikte oldu\u011fu halde, uleman\u0131n bu geli\u015fmelere ilgisiz kalmas\u0131, hatta s\u0131rt \u00e7evirmesi y\u00fcz\u00fcnden bu \u00e7abalar kitlelere mal olamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu engeli a\u015fmak i\u00e7in belki de giri\u015filen ilk denemelerden say\u0131labilecek Ahir Zaman \u0130lmihali\u2019ne olan ilgi ve tevecc\u00fch, bireysel dindarl\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak, ulusal, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel meselelere y\u00f6nelen yeni nesil bir m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k tasavvurunun ye\u015fermesi i\u00e7in topra\u011fa serpilmi\u015f tohumlar olarak ta de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihlerinin belli bir d\u00f6neminde ihsan ve takva kavramlar\u0131n\u0131n sadece tasavvufa \u00f6zg\u00fcle\u015ftirilmesinin sosyal ve siyasi ba\u011flam\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n \u015eahsi kananatim odur ki, bu konuda yap\u0131lan en temel hata, \u201ctakva\u201d, \u201dihsan\u201d vb. birtak\u0131mtemel Kur\u2019\u00e2n\u00ee kavramlar\u0131n zaman i\u00e7eri-sinde tasavvuf disiplininin tekeline terk edilmesi ve bunlar\u0131n her M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n hayat\u0131nda son derece \u00f6nemli rol oynamas\u0131 gereken Kur\u2019\u00e2n\u00ee kavramlar oldu\u011funun unutulmas\u0131d\u0131r. Mamafih bu konuda Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n Formaliteye Hapsolmak Kutlu do\u011fum haftas\u0131 etkinliklerini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Bilindi\u011fi gibi bir\u00e7ok \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde kutlanmakta olan \u201ckandiller\u201d in \u0130sl\u00e2m\u2019da dini bir de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131, daha do\u011frusu \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n kurucu metni Kur\u2019\u00e2n\u2019da ve kurucu tecr\u00fcbesi olan S\u00fcnnet\u2019te bunlara yer olmad\u0131\u011f\u0131 klasik \u00e7a\u011fda\u015f pek\u00e7ok \u0130sl\u00e2m ulemas\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmi\u015ftir (Mesela Eb\u00fb \u015e\u00e2me el-Makdis\u00ee\u2019nin el-B\u00e2\u2019is \u2018al\u00e2 \u0130nk\u00e2ri\u2019l – Bida\u2019i ve\u2019l-Havadis adl\u0131 eseri bu meselede klasik d\u00f6nemden verilebilecek \u00f6rneklerin en g\u00fczellerinden say\u0131l\u0131r). Bu tespitten hareketle, bu kandillerin ve bunlardan birisi olan Mevlid kandili\u2019nin geleneksel kutlama \u015fekillerinin, birer k\u00fclt\u00fcr program\u0131 haline getirilmesi daha isabetli g\u00f6r\u00fcnmektedir. Mesela Kadir gecesinin -Malezya ve Endonezya\u2019da oldu\u011fu gibi- Kur\u2019\u00e2n gecesi(Leyletu\u2019l-Kur\u2019\u00e2n)\u201d \u015feklinde, Mevlid kandili\u2019nin ise \u201cKutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u201d ve Bu etkinliklerde Peygamberimiz\u2019in yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve anlat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 azaltmak ve ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n Gerek Kur\u2019\u00e2n gerekse S\u00fcnnet, par\u00e7alanmaz birer b\u00fct\u00fcn, yekpare bir modeldir. Kutlu Do\u011fum T\u00fcrkiye\u2019deki Hadis ve S\u00fcnnet Konulu \u00c7al\u0131\u015fmalar Uzun zamand\u0131r hadis ilmi ile me\u015fgul oldunuz. Sizin bu konuyla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z y\u0131llardan bu g\u00fcne T\u00fcrkiye \u00f6zelinde ba\u015fta hadis olmak \u00fczere s\u00fcnnet \u00fczerine s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmeleriniz nas\u0131ld\u0131r?<\/strong><\/p>\n Hadis\/S\u00fcnnet alan\u0131nda \u00fclkemizdeki akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n rahmetli Muhammed Tayyip Oki\u00e7 Bu manzaran\u0131n bir tek anlam\u0131 vard\u0131r : \u201cYaln\u0131zl\u0131k!\u201d. Mamafih kendileriyle beraber \u00e7al\u0131\u015fmak ve \u201c\u00d6l\u00fc G\u00f6zler\u201dle Bak\u0131lan Bir S\u00fcnnet Fredric Jameson, son makalelerinden birinde, insanl\u0131\u011f\u0131n \u201ckapitalizmin sonu\u201dnu tasavvur edemedi\u011fini, oysa \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n sonu\u201dnu pek\u00e2l\u00e2 tahayy\u00fcl edebildi\u011fini yaz\u0131yordu. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatan bu \u201cb\u00fcy\u00fck ufuksuzlu\u011fu\u201d a\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulma noktas\u0131nda S\u00fcnnet bize neler sunabilir?<\/strong><\/p>\n O kadar \u00e7ok \u015fey sunabilir ki, bunlar\u0131 anlatmak i\u00e7in ciltlerce eser yazmak gerekir. Ancak bunlar\u0131 g\u00f6rebilmek ve duyabilmek i\u00e7in \u201cg\u00f6ren g\u00f6z, i\u015fiten kulak ve hisseden kalp\u201d \u015fartt\u0131r. Roger Garaudy eserlerinde s\u0131k s\u0131k Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 \u201c\u00f6l\u00fc g\u00f6zlerle okumak\u201dtan bahseder. Ayn\u0131 \u015fey kesinlikle S\u00fcnnet i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Zira \u201c\u00f6l\u00fc g\u00f6zler\u201dle bak\u0131lan bir S\u00fcnnet\u2019in insan(l\u0131\u011f)a b\u00fcy\u00fck ufuksuzl\u0131ktan kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sebeple \u00f6ncelikle g\u00f6zlerimize inmi\u015f olan perdeleri kald\u0131rmak gerekti\u011fini idrak etmeliyiz. Bunun i\u00e7in de, \u00e7a\u011f\u0131n \u015fahidi olmak, \u00e7a\u011fa tan\u0131kl\u0131k etmek, \u00e7a\u011f\u0131n krizlerini analiz etmek, hastal\u0131klar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan te\u015fhis etmek, olgular\u0131 tan\u0131mak, sonu\u00e7larla de\u011fil sebeplerle u\u011fra\u015fmak, retorikten vazge\u00e7ip model \u00fcretimine ge\u00e7mek, \u00fcretilen modellerin uygulanabilirli\u011fini g\u00f6stermek, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bu \u201cb\u00fcy\u00fck ufuksuzluk\u201du a\u015fmak i\u00e7in ibadet a\u015fk\u0131yla yapmak gerekir. Art\u0131k S\u00fcnnet\u2019in \u201ctarih\u201d olmaktan kurtar\u0131larak \u201chayat\u0131n elle tutulur g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ger\u00e7e\u011fi\u201d haline getirilmesi, Roger Garaudy\u2019nin ifadesiyle \u201cgezegenin ve insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu\u201d i\u00e7in hayati \u00f6nemi haiz bir g\u00f6rev halini alm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu g\u00f6rev \u0130sl\u00e2mi oldu\u011fu kadar insani bir g\u00f6revdir de. Zira pek\u00e7ok Bat\u0131l\u0131 ayd\u0131n\u0131n dahi itiraf etti\u011fi \u00fczere, insanl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu derin krizden, insanl\u0131\u011f\u0131n sonunu getirmeye aday tehditlerden, k\u0131sacas\u0131 bu s\u00f6z\u00fc edilen \u201cb\u00fcy\u00fck ufuksuzluk\u201dtan kurtarabilecek yegane kurtulu\u015f imkan\u0131 \u0130sl\u00e2m ve \u0130sl\u00e2m Peygamberi\u2019dir. Ancak unutmamak gerekir ki, ortada s\u00f6z konusu olan bir \u201cimkan\u201d d\u0131r, bu potansiyeli ger\u00e7ek haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ise, has\u0131l\u0131 tahsil, malumu i\u2019lam ile yetinen taklit\u00e7i tembel zihinlerle ya da \u201cgevi\u015f getiren ak\u0131llar\u201d ile olacak bir i\u015f de\u011fildir. Tam aksine Kur\u2019\u00e2n-S\u00fcnnet merkezli, ele\u015ftirel akl\u0131n refakatinde, bilimsel ara\u015ft\u0131rma ruhunun e\u015fli\u011finde, nasslar\u0131n analizi kadar olgular\u0131n da analizini ba\u015far\u0131yla yerine getiren, yarat\u0131c\u0131 zekan\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretiminde devreye sokuldu\u011fu, sek\u00fcler d\u00fcnyan\u0131n meydan okumalar\u0131yla y\u00fczle\u015fmekten \u00e7ekinmeyen \u201ccesur y\u00fcrek\u201dler ve \u201c\u00f6zg\u00fcr ak\u0131l\u201d lar ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u0130\u015fte Eskimez Yeni b\u00f6yle bir niyetin, b\u00f6ylesi bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ancak bu eserin m\u00fctevazi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu, yoksa \u201cS\u00fcnnet\u2019i \u00c7a\u011f\u2019a Ta\u015f\u0131mak\u201d gibi muazzam bir davan\u0131n hakk\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in asla yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilakis bu hedefe ula\u015fabilmek i\u00e7in katedilmesi gereken uzun ve yorucu bir yolun \u00f6n\u00fcm\u00fczde uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekir.
\nmektedir. Yap\u0131lan yorumlarda pratik ama\u00e7lar da \u00f6ncelikle g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nm\u0131\u015f-
\nt\u0131r. Eserde hem genel okuyucunun rahatl\u0131kla okuyabilece\u011fi bir dil ve \u00fcslup be
\nnimsenmi\u015f hem de her bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00e7e\u015fitli pratik ama\u00e7larla kullanmaya elveri\u015fli bir hacimde tutulmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015ftir. Se\u00e7ilen hadis rivayetlerinin, \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ger\u00e7ekleriyle, \u00f6zellikle de \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken ac\u0131 ger\u00e7ekleriyle ilgili olmas\u0131na dikkat edilmi\u015ftir.
\nBu eserin amac\u0131, \u015ferh literat\u00fcr\u00fc alan\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ve \u00e7o\u011fu birbirinin tekrar\u0131 olan y\u00fczlerce esere bir yenisini eklemek de\u011fildir. Yorumlar ise sadece masa ba\u015f\u0131nda akla gelenlerin k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6k\u00fclmesinden ibaret de\u011fildir. Tam aksine, bu eserde yer alan rivayetlerin yorumlanmas\u0131 esnas\u0131nda, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00e7a\u011fda\u015f pek \u00e7ok ilim ve fikir adam\u0131n\u0131n eserlerinden s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f bir h\u00fclasa da sizlere dolayl\u0131 olarak sunulmu\u015ftur. Bu \u00e7er\u00e7evede Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu ile kitab\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n
\n\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinde S\u00fcnnet gibi Eskimez Yenide Hz. Peygamber (s.)\u2019in insanl\u0131\u011fa sundu\u011fu \u00f6\u011fretiyi, bu \u00f6\u011fretinin dayand\u0131\u011f\u0131 temel ilkeleri ve de\u011ferleri XXI. yy\u2019da yeniden \u201cyorumlayarak\u201d bug\u00fcne aktarmak, yani k\u0131saca \u201cS\u00fcnnet\u2019i \u00c7a\u011fa Ta\u015f\u0131mak\u201d amac\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ilk zikredilen kitap S\u00fcnnet kavram\u0131n\u0131 nas\u0131l anlamam\u0131z gerekti\u011fi, S\u00fcnnet\u2019i nas\u0131l tan\u0131mlamam\u0131z\u0131n uygun olaca\u011f\u0131, S\u00fcnnet\u2019in dindeki yeri konusunda tavr\u0131m\u0131z\u0131n ne olmas\u0131 gerekti\u011fi, S\u00fcnnet\u2019in mahiyetiyle ilgili olarak, onun vahiy \u00fcr\u00fcn\u00fc m\u00fc yoksa Hz. Peygamber\u2019in vahyin rehberli\u011finde kendi i\u00e7tihad\u0131yla ortaya koydu\u011fu hususlardan m\u0131 ibaret oldu\u011fu, Hz. Peygamber\u2019in bir be\u015fer mi yoksa be\u015fer \u00fcst\u00fc bir varl\u0131k m\u0131 oldu\u011fu konular\u0131na cevaplar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken; ikinci zikredilen kitap Eskimez Yeni, Hz. Peygamber\u2019e ait olma ihtimali y\u00fcksek olan baz\u0131 hadis rivayetlerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nas\u0131l yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fine dair bir fikir vermek, bir ba\u015fka ifadeyle \u00e7a\u011fda\u015f bir hadis \u015ferh\u00e7ili\u011finin nas\u0131l olabilece\u011fini ya da olmas\u0131 gerekti\u011fini uygulamal\u0131 olarak g\u00f6stermek amac\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.
\nTabiat\u0131yla bu kitab\u0131n yaz\u0131lmas\u0131nda pratik ihtiya\u00e7lar\u0131n da belirleyici oldu\u011funu tekrar vurgulamak isteriz. Gerek \u0130lahiyat fak\u00fcltelerinde okuyan \u00f6\u011frencilerimizin mesleki uygulamalar\u0131nda yararlanabilecekleri birtak\u0131m hadis yorumu \u00f6rneklerine olan ihtiya\u00e7lar\u0131, gerekse imam-hatiplerimizin hutbelerde kullanabilecekleri, hutbe olarak ta
\nokunabilecek metinlere -hadis \u015ferhlerine-olan ihtiya\u00e7, gerekse m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli sohbet ortamlar\u0131nda ve bilgilenme-bilin\u00e7lenme faaliyetlerinde ba\u015fvurabilecekleri k\u0131sa \u00f6z hadis yorumlar\u0131na olan talep ve bu konuda y\u0131llard\u0131r \u00e7e\u015fitli vesilelerle bizlere iletilen \u0131srarl\u0131 ba\u015fvurular da bu kitab\u0131n yaz\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n
\nElbette bu konuda ulemam\u0131z\u0131n da hi\u00e7 kusuru yok de\u011fildir. Zira S\u00fcnnet\u2019e dair bilgi veren \u00e7e\u015fitli eserler aras\u0131nda, S\u00fcnnet\u2019in ilk ve temel kaynaklar\u0131n\u0131n ne hadis kitaplar\u0131, ne siyer ve ma\u011fazi kitaplar\u0131 de\u011fil de bizzat Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim oldu\u011funu vurgulayan\u0131 neredeyse yok denecek kadar azd\u0131r! Halbuki bize S\u00fcnnet hakk\u0131nda bilgi veren ilk ve en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131n Kur\u2019\u00e2n oldu\u011funu hat\u0131rlatan bir gelene\u011fimiz de vard\u0131r ama, nedense bu gelene\u011fi kimse hat\u0131rlamamakta, hat\u0131rlayanlar da adeta bilmezlikten gelmektedir. Hz. Ai\u015fe (r.a.) taraf\u0131ndan Hz. Peygamber hakk\u0131nda s\u00f6ylenen \u201cSiz Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 okumuyor musunuz? O\u2019nun ahlak\u0131 Kur\u2019\u00e2n idi\u201d s\u00f6z\u00fcnde ifadesini bulan ve daha sonra sahabe ve tabiin\u2019in \u201cfukaha\u201ds\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ve onlar\u0131n ard\u0131ndan da Re\u2019y Ehli de denilen (Hanefiler, Mu\u2019tezile, Zeydiyye ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Malikiler ve \u0130badiler, keza Us\u00fbl-i F\u0131k\u0131h ve Kelam ulemas\u0131 taraf\u0131ndan temsil edilen) gelene\u011fin benimsedi\u011fi yakla\u015f\u0131m a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 merkeze alan bir ortak paydada bulu\u015fmu\u015f ise de, zaman i\u00e7erisinde bu damar gerile(til)mi\u015f, onun yerine hadis rivayetlerini ve hadis kitaplar\u0131n\u0131 adeta \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n ilk ve en temel kayna\u011f\u0131 haline getiren \u201cEhl-i hadis\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 egemen olmu\u015ftur. Benzer bir s\u00fcre\u00e7 \u015eia i\u00e7inde de ya\u015fanm\u0131\u015f ve S\u00fcnnilikteki Ehl-i Re\u2019y\u2019e tekab\u00fcl eden \u201cUs\u00fbl\u00ee\u201d gelene\u011fin zay\u0131fla(t\u0131l)mas\u0131yla, S\u00fcnnilikteki Ehl-i hadis\u2019e tekab\u00fcl eden \u201cAhb\u00e2r\u00ee\u201d gelene\u011fi egemen olmu\u015ftur. Gerek Ehl-i Hadis\u2019in gerekse Ahb\u00e2r\u00eeler\u2019in, Kur\u2019\u00e2n ve ele\u015ftirel ak\u0131l merkezli bir yakla\u015f\u0131m yerine, rivayet merkezli bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyip savunmalar\u0131n\u0131n tabii sonucu olarak ta S\u00fcnnet dendi\u011finde otomatik olarak hadis kitaplar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesine \u015fa\u015fmamak gerekir. Bu vesileyle \u00fclkemizde \u0130HL, \u0130lahiyat, Diyanet, cemaat ve tarikat \u00e7evrelerinde egemen olan gelene\u011fin i\u015fte bu \u201cEhl-i Hadis gelene\u011fi\u201d oldu\u011funu da dikkatlere sunmak istiyoruz.<\/p>\n
\nb\u00f6yledir hadislerin M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131?<\/strong><\/p>\n
\ngerek tarihte gerekse g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u0130sl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131 veya \u0130sl\u00e2m\u2019a muhalif ya da d\u00fc\u015fman olan \u00e7evrelerin en s\u0131k tart\u0131\u015fma konusu yapt\u0131klar\u0131 malzeme, genellikle Kur\u2019\u00e2n\u2019dan ziyade hadis rivayetleri olmu\u015ftur. Bunda da ku\u015fkusuz rivayet malzemesi i\u00e7erisinde Hz. Peygamber\u2019e (a.s.) ait olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan, uydurma, as\u0131ls\u0131z, \u00e7\u00fcr\u00fck, hurafe, mitoloji kabilinden olanlar\u0131n az\u0131msanmayacak miktarda olmas\u0131 ve hemen her hadis kayna\u011f\u0131nda bu gibi rivayetlerle kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nElbette hadis rivayetlerinin bizim yumu\u015fak karn\u0131m\u0131z olmas\u0131nda, bizatihi biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, \u00f6zellikle de ulemam\u0131z\u0131n zihni ve bedeni tembelli\u011finin de rol\u00fc s\u00f6z konusudur. Zira hadis rivayetlerinin gerek isnat gerek metin a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrekli incelenerek bir ay\u0131klamaya tabi tutulmas\u0131 s\u00fcreci zaman i\u00e7erisinde duraklama d\u00f6nemine girmi\u015f, hatta durma noktas\u0131na varm\u0131\u015f ya da sadece isnad tenkidiyle yetinildi\u011fi i\u00e7in yeterince tatmink\u00e2r sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan giderek daha saf bir rivayet malzemesini ortaya koyabilmek i\u00e7in kesintisiz s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gereken hadis tenkit\u00e7ili\u011finde esas al\u0131nacak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir metot geli\u015ftirilememesi ve e\u011fitime yans\u0131t\u0131lamamas\u0131 da bu \u201cyumu\u015fak kar\u0131n\u201d\u0131n s\u00fcrekli g\u00fcndemi i\u015fgal etmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\ntam tersine \u201c Bat\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131, anti-emperyalist, hatta anti-kapitalist\u201d vurgusu olan bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. El-bette \u201cbat\u0131 yanl\u0131s\u0131 olmak\u201d hem gelenekselci kesimlerde hem de modernist kesimlerde g\u00f6r\u00fclebilecek bir olgu ise de, bunlar Yenilik\u00e7i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 oldu\u011funu iddia etmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak d\u00fczeyde de\u011fildir. Bu konuda sadece M\u00fcnir \u015eefik\u2019in \u00c7a\u011fda\u015f \u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fczerine kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eserine bakmak bile yeterince ikna edicidir.<\/p>\n
\ngenellemedir hem de hemen fark edilece\u011fi gibi, bunun arkas\u0131nda yatan ama\u00e7 \u201citibars\u0131zla\u015ft\u0131rma\u201dd\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla ikisi de do\u011fru de\u011fildir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa modernizmi esas alarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 yorumlama konusunda \u0131srar edenler, Bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f az\u0131nl\u0131k bir gruptur. Gelenek(sel)cilerin modernist yaftas\u0131yla yafta lamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 entelekt\u00fcellerin temel ve ortak \u00f6zelliklerinin \u201cGelene\u011fe ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131m\u201d ve \u201cYenilik\u00e7ilik\u201d oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu kesimin \u201c\u0130\u00e7tihad ve Tecdid\u201d kavramlar\u0131n\u0131 merkeze alan ve tarihteki Ehl-i Re\u2019y \u00e7izgisinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uzant\u0131s\u0131 olan bir damar olarak nitelendirilmesi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, ger\u00e7ek\u00e7i ve d\u00fcr\u00fcst bir yakla\u015f\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Kald\u0131 ki \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6nemdeki gelenek\u00e7iler ile modernist olarak yaftalanmak istenen \u201cYenilik\u00e7iler\u201d in yazd\u0131klar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, zannedilenin aksine ilk grubun referanslar\u0131n\u0131n daha ziyade Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, ak\u0131mlar ve kavramlar oldu\u011fu, ikinci grubun referanslar\u0131n\u0131n ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak gelenek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak gelenekselcilerin ho\u015funa gitmeyen ise, kendi dar ve s\u0131\u011f gelenek anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ilerek, b\u00fct\u00fcn \u0130sl\u00e2m gelene\u011finin bir b\u00fct\u00fcn olarak referans g\u00f6sterilmesi, bu meyanda Kur\u2019\u00e2n ve ele\u015ftirel ak\u0131l merkezli bir din anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunanlar\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesinden rahats\u0131z olmalar\u0131d\u0131r. Bu sebepledir ki Re\u2019y Ehli yelpazesi i\u00e7erisinde yer alabilecek olan Hanefiler, Malikiler, Mu\u2019tezile, Zeydiyye, \u0130badiyye, Us\u00fbl\u00ee \u015eiiler, Us\u00fbl-i F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar ve Kelamc\u0131lar\u2019dan olu\u015fan cephe ile bu damar\u0131n devam\u0131 olan \u015fii-s\u00fcnni, zeydi, ibadi veya ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7a\u011fda\u015f \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin g\u00fcndeme gelmesinden tedirgin olmalar\u0131, bunlar\u0131n hadis rivayetlerine teslimiyet\u00e7i bir g\u00f6zle de\u011fil de, bilhassa Kur\u2019\u00e2n ve ele\u015ftirel ak\u0131l merkezli olarak, tenkit\u00e7i bir g\u00f6zle bakmalar\u0131ndan pani\u011fe kap\u0131lmalar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. Zira gelene\u011fi hi\u00e7bir tenkide tabi tutmadan papa\u011fan gibi tekrarlamak kolayc\u0131 ve tembelce bir yakla\u015f\u0131m iken, meselelere bilimselli\u011fin ve bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n olmazsa olmaz\u0131 olan \u201c sorgulamac\u0131 ve ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131m\u201d \u00e7er\u00e7evesinde bakmak, bitmez t\u00fckenmez bir \u00e7abay\u0131, didinmeyi, yorulmay\u0131 ve ter d\u00f6kmeyi gerektirece\u011fi i\u00e7in gelenekselci kesim her t\u00fcr yenilik\u00e7i talebi \u201cmodernistlik\u201d olarak damgalayarak, etkisizle\u015ftirmeye, itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya, dolay\u0131s\u0131yla kendi konumunu
\nme\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Burada as\u0131l meselenin, mevcut stat\u00fckonun de\u011fi\u015fmesinden, otoritelerinin sars\u0131lmas\u0131ndan, daha do\u011frusu ortada bir otoritenin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131ndan ve bu suretle ortadaki rant ve reytingin ellerinden gidivermesinden korkanlar\u0131n derin endi\u015fe ve kayg\u0131lar\u0131yla ilgili oldu\u011funu da bilhassa vurgulamakta yarar g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
\nEserin genel okuyucuya y\u00f6nelik ve bu \u00e7a\u011fa ve meselelerine hitap eden bir eser olmas\u0131 arzuland\u0131\u011f\u0131ndan, klasik hadis \u015ferhlerindeki gibi, uzmanlar\u0131na y\u00f6nelik teknik bilgilerle (hadisin \u00e7e\u015fitli kaynaklardaki farkl\u0131 rivayetleri, sahabi ravileri hakk\u0131nda bilgiler, isnatlarda yer alan di\u011fer ravilerin cerh ve ta\u2019dil a\u00e7\u0131s\u0131ndan durumu, rivayet metinlerinde ge\u00e7en baz\u0131 kelime ve kavramlara dair gramer ve lugat a\u00e7\u0131klamalar\u0131 vb. konulardaki malumat y\u0131\u011f\u0131n\u0131na) bo\u011farak rivayetlerin mesajlar\u0131n\u0131n g\u00f6lgelenmesine f\u0131rsat verilmemi\u015f; bireysel, toplumsal ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki meseleler kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir perspektif sunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla eserin, pratik ama\u00e7lar\u0131 \u00f6n planda tutan bir \u015ferh\u00e7ilik denemesi oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f bir niteleme olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
\nMaalesef \u00fclkemizdeki \u0130sl\u00e2m\u00ee kesimin g\u00fcndeminde ve lugat\u0131nda en az yer alan kavramlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201ck\u00fclt\u00fcr\u201d gelmektedir. Nitekim gerek genel olarak d\u00fcnyadaki \u0130sl\u00e2mi hareketlerin, gerek \u00fclkemizdeki \u0130sl\u00e2mi \u00e7evrelerin, gruplar\u0131n, cemaatlerin, tarikatlar\u0131n ve siyasi olu\u015fumlar\u0131n g\u00fcndemlerinde, programlar\u0131nda ya da faaliyet alanlar\u0131 i\u00e7erisinde \u201ck\u00fclt\u00fcr ve sanat\u201d ile ilgili konular\u0131n ve faaliyetlerin yok denecek kadar c\u0131l\u0131z olu\u015fu bu tespitin a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n
\nM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ekonomi, m\u00fclkiyet, sosyal adalet ve payla\u015f\u0131m konular\u0131nda usuli konularda sergiledikleri fikri gayreti sergileyemedikleri konusunda hem M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden hem de farkl\u0131 kesimlerden de\u011fi\u015fik ele\u015ftiriler getiriliyor. Bu ele\u015ftirilere bak\u0131\u015f\u0131n\u0131z nedir? E\u011fer bir s\u0131k\u0131nt\u0131 varsa bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar nas\u0131l a\u015f\u0131labilir?
\nBu tenkit bence de yerinde ve \u00f6nemli bir tespite i\u015faret etmektedir. S\u0131k s\u0131k tekrarlamak durumunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, \u00fclkemizdeki m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130sl\u00e2m tasavvurlar\u0131 genelde \u201cs\u0131\u011f\u201d, \u201dy\u00fczeysel\u201d , \u201dkuru\u201d ve \u201cdaralt\u0131lm\u0131\u015f\u201d bir tasavvurdur. Hatta \u0130sl\u00e2m\u2019a ayk\u0131r\u0131 ve taban tabana z\u0131t pek \u00e7ok unsuru da b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran patolojik bir dindarl\u0131ktan bile rahatl\u0131kla s\u00f6z edebiliriz. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcrden ve \u201cilmihal\u201d t\u00fcr\u00fc eserlerden beslenen bu tasavvurlar\u0131n, \u00f6z\u00fcnde \u201c\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n \u015fart\u0131 be\u015ftir\u201d gibi tamamen hatal\u0131 ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir din anlay\u0131\u015f\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek te gerekir. Tabiat\u0131yla \u00f6zden ziyade \u015fekle, ruhtan ziyade formaliteye a\u011f\u0131rl\u0131k veren, vurgu yapan bu gelene\u011fin toplumsal ve k\u00fcresel\/global meselelere y\u00f6nelmesi, hele hele bu konularda d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek bir s\u00f6z ortaya koymas\u0131 adeta imkans\u0131z gibidir.<\/p>\n
\n\u00f6\u011fretisini sistematik olarak sunan eserlerin yaz\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131na da i\u015faret etmek gerekir. Sadece klasik d\u00f6nemde de\u011fil, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6nemde bile h\u00e2l\u00e2 bu konuda tatmink\u00e2r say\u0131labilecek eserlere rastlanmay\u0131\u015f\u0131 bu konudaki ihmalin a\u00e7\u0131k bir ispat\u0131d\u0131r. Keza genel olarak kitlelere \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 \u00f6\u011fretmek i\u00e7in yaz\u0131lan eserlerde de bu gibi kavramlar\u0131n Kur\u2019\u00e2n\u00ee kavramlar olarak ve derin analizler e\u015fli\u011finde sunulamam\u0131\u015f olmas\u0131 bu olumsuzlukta hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir paya sahiptir.<\/p>\n
\nbenzeri \u015fekilerde kutlanmas\u0131, bu kutlamalar \u00e7er\u00e7evesinde Kur\u2019\u00e2n ve Hz. Peygamber ile S\u00fcnnet\u2019i konusunda toplumun bilgi ve bilin\u00e7 d\u00fczeyinin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in faaliyet g\u00f6sterilmesi yanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Ancak ilke olarak isabetli olan bu t\u00fcr uygulamalar, daha ba\u015fta resmi ideolojinin dar s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsedildi\u011fi, daha sonra da rutin birer formaliteye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, Diyanet kontrol\u00fcndeki kutlamalar giderek anlam ve de\u011ferini yitirir hale gelmi\u015ftir.
\nBu durumun \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in, resmi de\u011fil sivil kesimlerin, \u00f6zellikle de cemiyet, vak\u0131f ve sendikalar\u0131n alternatif programlar d\u00fczenleyerek, toplumdaki Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet bilgi\/bilincini derinle\u015firmek i\u00e7in alana inmeleri gayet isabetli ve hay\u0131rl\u0131 bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n
\nHaftalar\u0131nda ise bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe riayet edilmeksizin, \u00f6zellikle de Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet\u2019in de\u011fi\u015fmez
\nve genel nitelikteki ama\u00e7lar\u0131, hedefleri ve ilkeleri g\u00f6z ard\u0131 edilerek, daha ziyade \u201ciyi vatanda\u015f\u201d yeti\u015ftirme amac\u0131na hizmet edecek \u015fekilde faaliyetler d\u00fczenlenegelmektedir. Bu olumsuzlu\u011fu a\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken, Hz. Peygamber\u2019in \u00f6\u011fretisinin\/S\u00fcnnet\u2019in, Kur\u2019\u00e2n merkezli olarak ve \u00f6ncelikler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, bireysel boyutu yan\u0131nda bilhassa toplumsal ve k\u00fcresel boyutlar\u0131n\u0131 vurgulamak suretiyle topluma sunulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu faaliyet esnas\u0131nda bilimsellikten asla vazge\u00e7memek, \u00e7a\u011fda\u015f bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 g\u00f6zard\u0131 etmemek, sunumun estetik boyutunu ihmal etmemek, k\u0131sacas\u0131 kuru ve yavan retoriklerle kitleleri uyutmamak, tam aksine \u201cbilgi-bilin\u00e7-eylem\u201d unsurlar\u0131n\u0131 bir arada hayata ge\u00e7irecek bir \u201ce\u011fitim\u201d faaliyetini hedeflemek gerekir.<\/p>\n
\nve talebeleri taraf\u0131ndan sergilenen \u00e7abalarla ivme kazand\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu alanda \u00f6nc\u00fcl\u00fck rol\u00fcn\u00fcn de Mehmed Said Hatibo\u011flu hocam\u0131za nasip oldu\u011fu bilinen bir \u015feydir. Hatibo\u011flu hocam\u0131z\u0131 takip eden nesilden sonra d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesil olarak \u015fu anda bu \u00e7izgiyi s\u00fcrd\u00fcrme y\u00fck\u00fc bizlerin omuzlar\u0131na y\u00fcklenmi\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bizden sonraki nesiller i\u00e7in fazla \u00fcmitvar oldu\u011fumu s\u00f6ylemek i\u00e7in kendimi iyimserlik konusunda zorlamam gerekir. Zira gelecekte kendilerinden \u00f6nemli hizmetler bekledi\u011fimiz baz\u0131 talebelerimizi maalesef makam mevki tutkusundan ve bu tutkudan dolay\u0131 b\u00fcrokrasi mabedinde kurban olmaktan kurtarmay\u0131 ba\u015faramad\u0131k! Nitekim fak\u00fcltemizin Hadis Ana Bilim Dal\u0131\u2019ndaki toplam yedi profes\u00f6r\u00fcn be\u015finin Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokrasisinde heder edilmi\u015f olmas\u0131 ilim ad\u0131na ciddi bir kay\u0131pt\u0131r. Benim d\u0131\u015f\u0131mdaki di\u011fer arkada\u015f\u0131m\u0131z ise, bu Diyanet b\u00fcrokrasisindekilerden politik g\u00f6r\u00fc\u015f itibariyle farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in olsa gerek d\u0131\u015fta kalm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n
\nkendilerine akademik kariyerlerinde dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmak nimetiyle Allah\u2019\u0131n beni onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 8-10 akademisyen arkada\u015f\u0131m, karde\u015fim ve meslekta\u015f\u0131m \u015fu anda \u00e7e\u015fitli \u0130lahiyat fak\u00fcltelerimizde faaliyet g\u00f6stermektedir ki, bu ilim a\u015f\u0131\u011f\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131n gelecekte hadis\/s\u00fcnnet alan\u0131nda \u00f6nemli hizmetler ve katk\u0131lar sunaca\u011f\u0131na olan inanc\u0131m ve g\u00fcvenim tamd\u0131r. Ayr\u0131ca kendileriyle dan\u0131\u015fmanl\u0131k ili\u015fkim olmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu gruba dahil edebilece\u011fim az say\u0131daki baz\u0131 akademisyenlerin varl\u0131\u011f\u0131na da burada i\u015faret etmek isterim. Bir yandan b\u00f6yle bir
\ngrubun-ekibin varl\u0131\u011f\u0131 gelecek konusunda bizleri \u00fcmitvar olmaya sevketse de, \u00f6te yandan bu arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da bahsi ge\u00e7enler gibi, ilim alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka alanda heba olup gitmemeleri i\u00e7in Allah\u2019a dua etmekten kendimi alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 da itiraf etmeliyim. Bu noktada \u015fu hususu bilhassa dikkatlere sunmak isterim: Hadis\/S\u00fcnnet alan\u0131nda kazand\u0131\u011f\u0131m otuz y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbenin sonucunda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7, proje esasl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n akademik verimlilik i\u00e7in zorunlu oldu\u011fu hususudur. Hatta, projesi olmayan akademisyenleri ger\u00e7ek anlamda akademisyen saymama e\u011filiminin bende giderek g\u00fc\u00e7lendi\u011fini itiraf etmek isterim. Bununla da kalmay\u0131p, bir ad\u0131m ileriye giderek, Hadis\/S\u00fcnnet alan\u0131n\u0131n problemlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik bir makro proje alt\u0131nda pek\u00e7ok mikro projelerin yer almas\u0131, her bir ilahiyat fak\u00fcltesinin bu projeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ekolle\u015fmeye do\u011fru gitmesi, her akademisyenin de kendisine bu projelerde yer bulmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi bende g\u00fcnden g\u00fcne daha g\u00fc\u00e7lenen bir kanaat halini almaktad\u0131r. Bu sebeple \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde \u015fayet \u201cbir projesi olmayan\u0131 ger\u00e7ek bir akademisyen saymama\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fclkemizde yerle\u015fir ve g\u00fc\u00e7lenirse, bu takdirde hadis\/s\u00fcnnet alan\u0131nda \u00fcmitvar olmak i\u00e7in baz\u0131 sebepler de var olmaya ba\u015fl\u0131yor demektir.<\/p>\n
\n* Bu s\u00f6yle\u015fi 2010\u2019un son aylar\u0131na do\u011fru haftal\u0131k \u00e7\u0131kmakta olan bir gazete i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f fakat gazetede yay\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131<\/strong><\/p>\n