Allah Rasul\u00fc\u2019n\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131 hayata ve tarihe tutturmak i\u00e7in giri\u015fti\u011fi m\u00fccadele ve bu u\u011furda yol arkada\u015flar\u0131yla sergiledi\u011fi \u00e7abalar, \u0130slam\u2019\u0131n ilk ve kurucu tecr\u00fcbesi olarak M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdinde daima fevkalade \u00f6nemi haiz ola gelmi\u015ftir. Bu itibarla her M\u00fcsl\u00fcman gibi benim i\u00e7in de Hz.Peygamber ve d\u00f6nemi son derece de\u011ferli, \u00f6nemli, ilgin\u00e7 ve ilham verici olma \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrekli muhafaza etmi\u015ftir. Asr-\u0131 Saadet ad\u0131 da verilen bu d\u00f6nemin M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdindeki bu fevkalade \u00f6nemi, bu d\u00f6neme dair bize intikal eden \u2013ba\u015fta Kur\u2019an-\u0131 Kerim olmak \u00fczere \u2013 devasa malumattan da kolayca anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu muazzam k\u00fclt\u00fcr miras\u0131na ra\u011fmen, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu malumata nas\u0131l yakla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, ondan nas\u0131l yararlan\u0131laca\u011f\u0131 konusundaki farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 bu d\u00f6neme ait pek \u00e7ok olay ve Hz.Peygamber dahil pek \u00e7ok \u015fahsiyet hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmeler ve yakla\u015f\u0131mlar konusunda da farkl\u0131la\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130<\/p>\n
\u015fte bu d\u00f6nemin \u00f6nde gelen \u015fahsiyetlerinden birisi olarak Hz. Peygamber\u2019in k\u0131z\u0131 F\u00e2t\u0131ma da bu s\u00fcre\u00e7teki geli\u015fmelerden nasibini alm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Burada bunlara k\u0131saca i\u015faret ettikten sonra, Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bizler i\u00e7in anlam\u0131 ve de\u011feri konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi sizlerle payla\u015fmak istiyoruz.
\n\u00d6ncelikle i\u015faret edilmesi gerekir ki, biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Hz.Fat\u0131ma hakk\u0131ndaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 belirleyen sadece s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu malumat manzumesi de\u011fildir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yaz\u0131l\u0131 malzeme \u015feklinde bizlere intikal etmi\u015f olan bu malumat yan\u0131nda, genel halk kitleleri i\u00e7in belki de as\u0131l belirleyici olan \u201chalk muhayyilesi\u201dnin de \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir. O kadar ki, Hz. Fat\u0131ma konusundaki bu yarat\u0131c\u0131 halk muhayyilesinin hala aktif oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6rneklere g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Rastgele bir \u00f6rnek olarak Bolu ve Manisa \u00e7evrelerinde baz\u0131 sofu han\u0131mlar\u0131n \u201cb\u00f6\u011f\u00fcrtlen\u201d yememelerinin sebebine dair \u015fu s\u00f6ylentiyi g\u00f6sterebiliriz: S\u00f6ylentiye g\u00f6re bir g\u00fcn Hz.Fat\u0131ma yolda y\u00fcr\u00fcrken b\u00f6\u011f\u00fcrtlen \u00e7al\u0131lar\u0131n\u0131n dikenleri onun ayaklar\u0131n\u0131 kanatm\u0131\u015f, daha sonra k\u0131z\u0131n\u0131n halini g\u00f6ren Hz.Peygamber b\u00f6\u011f\u00fcrtlene hitaben \u201cSeni yiyen benim \u015fefaat\u0131ma nail olmayas\u0131n\u201d demi\u015f.
\nMekke-Medine b\u00f6lgesinde b\u00f6\u011f\u00fcrtlenin yeti\u015fip yeti\u015fmedi\u011fi meselesi bir yana, b\u00f6yle bir s\u00f6ylentiye , uydurma hadislere dair S\u00fcnni eserlerde bile rastlamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Muhtemelen \u015eia kaynaklar\u0131nda da durum farkl\u0131 olmasa gerektir. Dolay\u0131s\u0131yla halk inan\u00e7lar\u0131n\u0131n da konusu olarak Hz.Fat\u0131ma tasavvurunun halk muhayyilesi taraf\u0131ndan da \u015fekillendirildi\u011fi a\u015fikard\u0131r. Hatta Alevilerde Nevruz g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 zamanda Hz. Ali\u2019nin do\u011fum ve Hz. Fat\u0131ma ile ile evlilik g\u00fcn\u00fc oldu\u011fu, bu kutlamalarda \u00fc\u00e7 adet b\u00f6\u011f\u00fcrtlen dal\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, yine bu halk muhayyilesinin Hz. Fat\u0131ma ile b\u00f6\u011f\u00fcrtlen aras\u0131nda dolayl\u0131 bir ilgi kurmaktan geri kalmad\u0131\u011f\u0131 da ifade edilebilir. Keza halk\u0131m\u0131z aras\u0131nda pek me\u015fhur olan \u201cBal tefsiri\u201d adl\u0131 as\u0131ls\u0131z ve uydurma metinden tutun da \u201c(Ey Muhammed) sen olmasan \u00e2lemleri yaratmazd\u0131m, Ali olmasa seni yaratmazd\u0131m, F\u00e2t\u0131ma olmasayd\u0131 her ikinizi de yaratmazd\u0131m\u201d \u015feklindeki as\u0131ls\u0131z ve uydurma s\u00f6zler ilk anda akla gelen baz\u0131 \u00f6rnekler aras\u0131nda zikredilebilir. Ku\u015fkusuz toplumsal muhayyilenin bu faaliyeti sadece Hz. Fat\u0131ma ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, bilakis bizzat Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n babas\u0131 Hz.Peygamber\u2019in kendisi de bu faaliyete konu olagelmi\u015ftir. Bunun en tipik \u00f6rne\u011fini ise, ayn\u0131 zamanda edebi bir \u00fcr\u00fcn olan, S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin, halk aras\u0131nda \u201cmevlid\u201d olarak bilinen \u201cVes\u00eeletu\u2019n-Nec\u00e2t\u201d adl\u0131 manzum eseri olu\u015fturmaktad\u0131r. Zira bu eserde Hz. Peygamber hakk\u0131nda anlat\u0131lanlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, en \u00e7\u00fcr\u00fck yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda bile rastlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan detaylardan ibarettir. Asl\u0131nda bunlar\u0131 bilimsel bilgiye dayanmayan, sadece \u015fairin yarat\u0131c\u0131 muhayyilesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan s\u00fcslemeler olarak g\u00f6rmek daha isabetli olsa gerektir.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdindeki Hz. Fat\u0131ma tasavvurunu belirleyen bu \u201chalk muhayyilesi veya toplumsal muhayyile\u201d bir anlamda Hz. Fat\u0131ma\u2019ya y\u00f6nelik duygusal yakla\u015f\u0131m\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ancak bu duygusall\u0131k sadece bu t\u00fcr halk inan\u00e7lar\u0131 veya s\u00f6ylentilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bilakis bu duygusall\u0131\u011f\u0131n izlerini, yaz\u0131l\u0131 literat\u00fcrdeki \u201cmevz\u00fb(uydurma)\u201d rivayet malzemesinde de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nB\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Hz.Fat\u0131ma\u2019ya olan sevgimizin yanl\u0131\u015f bir bi\u00e7imde ifadesi olarak de\u011ferlendirilmesi elbette yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Elbette Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 sevmek g\u00fczel, hem de \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fey! Ama ona olan sevgimizi g\u00f6stermemizin yolu sadece s\u00f6ylentilerin \u00fcr\u00fcn\u00fc ve toplumsal muhayyilenin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir Hz. Fat\u0131ma pe\u015finde delicesine ko\u015fmaktan ibaret de\u011fildir. Ona kar\u015f\u0131 sevgimizin de g\u00f6stergesi olarak kabul edilebilecek olan bir yol daha vard\u0131r: Sayg\u0131 !<\/p>\n
Peki Hz. Fat\u0131ma\u2019ya sayg\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in neler yapabiliriz?<\/p>\n
Her \u015feyden \u00f6nce ger\u00e7ek Fat\u0131ma ile muhayyilelerimizde yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Fat\u0131malar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmak gerekti\u011finin fark\u0131na varmakla i\u015fe ba\u015flayabiliriz. Ard\u0131ndan ger\u00e7ek Fat\u0131ma\u2019y\u0131 g\u00f6lgeleyen, gizleyen ve saklayan di\u011fer muhayyel Fat\u0131malara dair bilgi kirlili\u011fine son vermek i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vamaya giri\u015febiliriz. Bu ama\u00e7la at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise ku\u015fkusuz, ilmi kriterler kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan uydurma(mevz\u00fb) ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayet malzemesini, as\u0131ls\u0131z s\u00f6ylentileri tespit edip ay\u0131klamak gelmelidir. Burada \u015fu husus hemen belirtelim ki, bu gibi bilgi kirlenmesinden nasibini almam\u0131\u015f hemen hi\u00e7bir mezhep, ekol ,ak\u0131m, cemaat veya tarikat olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu gibi \u00e7evrelerce tarih boyunca olu\u015fturulmu\u015f olan literat\u00fcr de bu kirlili\u011fin say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleriyle g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde durmaktad\u0131r. Bu konudaki uydurma rivayetlere dair yukar\u0131da i\u015faret edilenlere ilave olarak, mesela S\u00fcnni gelene\u011fe ait bir eser olan \u0130bn \u2018Arr\u00e2k\u2019\u0131n Tenz\u00eehu\u2019\u015f-\u015eer\u00eeati\u2019l-Merf\u00fb\u2019a \u2018ani\u2019l- Ahb\u00e2ri\u2019\u015f-\u015een\u00eeati\u2019l-Mevd\u00fb\u2019a<\/strong> (Beyrut,1981) adl\u0131 kitab\u0131na (I.407,v.d) bakmak bile yeterli bir fikir verebilir. Bilhassa \u015eii ve S\u00fcnni gelene\u011fe ait \u0130slami eserlerde bu gibi bilgi kirlili\u011fi \u00f6rneklerine verilebilecek \u00f6rnekler say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur. Bu sebeple b\u00fct\u00fcn \u0130slami mezhep, ekol, ak\u0131m, cemaat ve tarikatler gerek yaz\u0131l\u0131 gerek s\u00f6zl\u00fc geleneklerinde mevcut Hz.Fat\u0131ma tasavvurlar\u0131n\u0131 acilen g\u00f6zden ge\u00e7irip, bilimsel kriterlere uygun sa\u011flam ve g\u00fcvenilir bilgilere dayal\u0131 bir hale getirmedik\u00e7e, ona kar\u015f\u0131 sayg\u0131 ve sevgi besledikleri iddialar\u0131 havada kalacakt\u0131r. Tabiat\u0131yla bu konuda as\u0131l mesuliyetin, \u0130slam ilim ve fikir erbab\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc izah etmeye bile gerek yoktur. Tabiat\u0131yla bu konuda esas al\u0131nmas\u0131 gereken ilmi kriterlerin neler oldu\u011fu veya olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda as\u0131rlar boyunca hadis, siyer, \u015femail, ma\u011fazi ve tarih alan\u0131ndaki rivayet malzemesinin sa\u011flam\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcnden ay\u0131rmak i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan kriterler ve teknikler de yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli, gerekli d\u00fczeltmeler yap\u0131ld\u0131ktan sonra, hangi mezhep veya ekole, cemaat veya tarikata ait olursa olsun, b\u00fct\u00fcn rivayet malzemesine m\u00fc\u015ftereken uygulanabilecek objektif bir metodoloji geli\u015ftirilmesi hedef edinilmelidir. Zira rivayet malzemesine mezhep\u00e7i bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, ne gibi istenmeyen olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp te tarihten ders almazsak, istenen sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 fevkalade zor, belki de imkans\u0131z olacakt\u0131r.<\/p>\n Meselenin ilmi y\u00f6n\u00fc bir yana, b\u00f6ylesi, b\u00fct\u00fcn mezhep, ekol ve ak\u0131mlar\u0131 ku\u015fatan, hepsinin m\u00fc\u015ftereken benimseyebilece\u011fi objektif bir y\u00f6ntem belirlenmesi ve Hz. Fat\u0131ma ile ilgili rivayet malzemesinin bu y\u00f6ntem dahilinde olabildi\u011fince objektif, tarafs\u0131z, mezhep taassubundan uzak bir bi\u00e7imde ele al\u0131nmas\u0131, \u0130slam \u00dcmmetinin her zamankinden daha \u00e7ok muhta\u00e7 oldu\u011fu birlik idealine de fevkalade \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayabilir ve b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ortakla\u015fa benimseyebilecekleri ger\u00e7ek(\u00e7i) bir Hz. Fat\u0131ma tasavvuru bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir rol de oynayabilir. Bilebildi\u011fim kadar\u0131yla hen\u00fcz b\u00f6ylesi bir bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f de\u011fildir,bu da ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n bu meseleye acilen el atmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Asl\u0131nda Hz. Fat\u0131ma \u00f6zelinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu de\u011ferlendirmeler, \u0130slam \u00dcmmeti i\u00e7erisindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n asgari d\u00fczeye indirilmesi ve \u00dcmmetin birli\u011fini zedeleyici olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da fevkalade \u00f6nemli sonu\u00e7lara da yol a\u00e7abilecektir. Zira ger\u00e7ek Hz. Fat\u0131ma portresi \u00fczerinde as\u0131rlard\u0131r birikmi\u015f olan tarihin tortular\u0131n\u0131n temizlenmesi amac\u0131yla giri\u015filecek ortak \u00e7abalar, ba\u015fka konularda da benzer i\u015fbirli\u011fi imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirecek, bu suretle Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n, aradan ge\u00e7en on d\u00f6rt asra ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda birle\u015ftirici bir rol oynamas\u0131 da s\u00f6z konusu olabilecektir. B\u00f6ylesi ortak bir \u00e7aba, ayn\u0131 zamanda Hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n eski-yeni b\u00fct\u00fcn mezhep, me\u015frep, ak\u0131m, cemaat ve tarikat \u00e7evrelerinin g\u00f6zde \u015fahsiyetlerinden biri haline getirecektir. Hatta onun hayat hikayesi ve sergiledi\u011fi \u00f6rnek davran\u0131\u015f modelleri sadece \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in de bir ilham kayna\u011f\u0131 olabilecektir. Ku\u015fkusuz Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n b\u00f6ylesi evrensel bir rol oynayabilmesi, ancak ve ancak yukar\u0131da izaha \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n gecikmeksizin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yoksa \u0130slam k\u00fclt\u00fcr miras\u0131m\u0131zdaki \u015fekliyle, hi\u00e7bir sorgulamaya tabi tutulmaks\u0131z\u0131n, tarihin tortular\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011fini temizlemeksizin do\u011fru-yanl\u0131\u015f, sa\u011flam-\u00e7\u00fcr\u00fck, Hz.Fat\u0131ma hakk\u0131nda ne varsa oldu\u011fu gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek olursa, bu ona sayg\u0131 ve sevgi g\u00f6stermek de\u011fil, tam tersine ona sayg\u0131da kusur etmek demektir. Zira s\u0131radan herhangi bir insan\u0131 bile oldu\u011fundan farkl\u0131 bir bi\u00e7imde tasvir ve takdim etmek ne kadar b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k, ne kadar nezaketsiz bir davran\u0131\u015f ise, ayn\u0131 \u015feyi Hz.Fat\u0131ma\u2019ya reva g\u00f6rmek \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k ve daha b\u00fcy\u00fck bir nezaketsizlik olacakt\u0131r. Bu konuda sorumsuz davran\u0131p, onu bilimsel bilginin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil de tarihin tortular\u0131n\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131(t)maya \u00e7al\u0131\u015fmak, ona y\u00f6nelik sevgi ve sayg\u0131 iddias\u0131yla asla ba\u011fda\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan yaman bir \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n \u0130slam \u00dcmmeti \u015fu anda bu yaman \u00e7eli\u015fkiyi ya\u015famaya devam etmektedir. Bu \u00e7eli\u015fkiden kurtulup kurtulmamak bize ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ya Hz. Fat\u0131ma\u2019ya olan sevgi ve sayg\u0131m\u0131z\u0131n olmazsa olmaz bir gere\u011fi olarak yukar\u0131da arz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde hummal\u0131 bir ilmi ve fikri \u00e7aba sergilemeyi g\u00f6ze al\u0131r\u0131z, ya da ona dair bilgi kirlili\u011fini umursamaz , ilmi zihniyeti bir tarafa b\u0131rak\u0131r ve tarihin y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 tortulara yenilerini ekleriz. Allah Rasul\u00fc\u2019n\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131 hayata ve tarihe tutturmak i\u00e7in giri\u015fti\u011fi m\u00fccadele ve bu u\u011furda yol arkada\u015flar\u0131yla sergiledi\u011fi \u00e7abalar, \u0130slam\u2019\u0131n ilk ve kurucu tecr\u00fcbesi olarak M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdinde daima fevkalade \u00f6nemi haiz ola gelmi\u015ftir. Bu itibarla her M\u00fcsl\u00fcman gibi benim i\u00e7in de Hz.Peygamber ve d\u00f6nemi son derece de\u011ferli, \u00f6nemli, ilgin\u00e7 ve ilham verici olma \u00f6zelli\u011fini s\u00fcrekli muhafaza etmi\u015ftir. Asr-\u0131 Saadet ad\u0131 da verilen bu d\u00f6nemin M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdindeki bu fevkalade \u00f6nemi, bu d\u00f6neme dair bize intikal eden \u2013ba\u015fta Kur\u2019an-\u0131 Kerim olmak \u00fczere \u2013 devasa malumattan da kolayca anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu muazzam k\u00fclt\u00fcr miras\u0131na ra\u011fmen, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu malumata nas\u0131l yakla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, ondan nas\u0131l yararlan\u0131laca\u011f\u0131 konusundaki farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 bu d\u00f6neme ait pek \u00e7ok olay ve Hz.Peygamber dahil pek \u00e7ok \u015fahsiyet hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmeler ve yakla\u015f\u0131mlar konusunda da farkl\u0131la\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130 \u015fte bu d\u00f6nemin \u00f6nde gelen \u015fahsiyetlerinden birisi olarak Hz. Peygamber\u2019in k\u0131z\u0131 F\u00e2t\u0131ma da bu s\u00fcre\u00e7teki geli\u015fmelerden nasibini alm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Burada bunlara k\u0131saca i\u015faret ettikten sonra, Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bizler i\u00e7in anlam\u0131 ve de\u011feri konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi sizlerle payla\u015fmak istiyoruz. \u00d6ncelikle i\u015faret edilmesi gerekir ki, biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Hz.Fat\u0131ma hakk\u0131ndaki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 belirleyen sadece s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu malumat manzumesi de\u011fildir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yaz\u0131l\u0131 malzeme \u015feklinde bizlere intikal etmi\u015f olan bu malumat yan\u0131nda, genel halk kitleleri i\u00e7in belki de as\u0131l belirleyici olan \u201chalk muhayyilesi\u201dnin de \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir. O kadar ki, Hz. Fat\u0131ma konusundaki bu yarat\u0131c\u0131 halk muhayyilesinin hala aktif oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6rneklere g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Rastgele bir \u00f6rnek olarak Bolu ve Manisa \u00e7evrelerinde baz\u0131 sofu han\u0131mlar\u0131n \u201cb\u00f6\u011f\u00fcrtlen\u201d yememelerinin sebebine dair \u015fu s\u00f6ylentiyi g\u00f6sterebiliriz: S\u00f6ylentiye g\u00f6re bir g\u00fcn Hz.Fat\u0131ma yolda y\u00fcr\u00fcrken b\u00f6\u011f\u00fcrtlen \u00e7al\u0131lar\u0131n\u0131n dikenleri onun ayaklar\u0131n\u0131 kanatm\u0131\u015f, daha sonra k\u0131z\u0131n\u0131n halini g\u00f6ren Hz.Peygamber b\u00f6\u011f\u00fcrtlene hitaben \u201cSeni yiyen benim \u015fefaat\u0131ma nail olmayas\u0131n\u201d demi\u015f. Mekke-Medine b\u00f6lgesinde b\u00f6\u011f\u00fcrtlenin yeti\u015fip yeti\u015fmedi\u011fi meselesi bir yana, b\u00f6yle bir s\u00f6ylentiye , uydurma hadislere dair S\u00fcnni eserlerde bile rastlamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Muhtemelen \u015eia kaynaklar\u0131nda da durum farkl\u0131 olmasa gerektir. Dolay\u0131s\u0131yla halk inan\u00e7lar\u0131n\u0131n da konusu olarak Hz.Fat\u0131ma tasavvurunun halk muhayyilesi taraf\u0131ndan da \u015fekillendirildi\u011fi a\u015fikard\u0131r. Hatta Alevilerde Nevruz g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 zamanda Hz. Ali\u2019nin do\u011fum ve Hz. Fat\u0131ma ile ile evlilik g\u00fcn\u00fc oldu\u011fu, bu kutlamalarda \u00fc\u00e7 adet b\u00f6\u011f\u00fcrtlen dal\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, yine bu halk muhayyilesinin Hz. Fat\u0131ma ile b\u00f6\u011f\u00fcrtlen aras\u0131nda dolayl\u0131 bir ilgi kurmaktan geri kalmad\u0131\u011f\u0131 da ifade edilebilir. Keza halk\u0131m\u0131z aras\u0131nda pek me\u015fhur olan \u201cBal tefsiri\u201d adl\u0131 as\u0131ls\u0131z ve uydurma metinden tutun da \u201c(Ey Muhammed) sen olmasan \u00e2lemleri yaratmazd\u0131m, Ali olmasa seni yaratmazd\u0131m, F\u00e2t\u0131ma olmasayd\u0131 her ikinizi de yaratmazd\u0131m\u201d \u015feklindeki as\u0131ls\u0131z ve uydurma s\u00f6zler ilk anda akla gelen baz\u0131 \u00f6rnekler aras\u0131nda zikredilebilir. Ku\u015fkusuz toplumsal muhayyilenin bu faaliyeti sadece Hz. Fat\u0131ma ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, bilakis bizzat Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n babas\u0131 Hz.Peygamber\u2019in kendisi de bu faaliyete konu olagelmi\u015ftir. Bunun en tipik \u00f6rne\u011fini ise, ayn\u0131 zamanda edebi bir \u00fcr\u00fcn olan, S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin, halk aras\u0131nda \u201cmevlid\u201d olarak bilinen \u201cVes\u00eeletu\u2019n-Nec\u00e2t\u201d adl\u0131 manzum eseri olu\u015fturmaktad\u0131r. Zira bu eserde Hz. Peygamber hakk\u0131nda anlat\u0131lanlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, en \u00e7\u00fcr\u00fck yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda bile rastlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan detaylardan ibarettir. Asl\u0131nda bunlar\u0131 bilimsel bilgiye dayanmayan, sadece \u015fairin yarat\u0131c\u0131 muhayyilesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan s\u00fcslemeler olarak g\u00f6rmek daha isabetli olsa gerektir. M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdindeki Hz. Fat\u0131ma tasavvurunu belirleyen bu \u201chalk muhayyilesi veya toplumsal muhayyile\u201d bir anlamda Hz. Fat\u0131ma\u2019ya y\u00f6nelik duygusal yakla\u015f\u0131m\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ancak bu duygusall\u0131k sadece bu t\u00fcr halk inan\u00e7lar\u0131 veya s\u00f6ylentilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bilakis bu duygusall\u0131\u011f\u0131n izlerini, yaz\u0131l\u0131 literat\u00fcrdeki \u201cmevz\u00fb(uydurma)\u201d rivayet malzemesinde de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Hz.Fat\u0131ma\u2019ya olan sevgimizin yanl\u0131\u015f bir bi\u00e7imde ifadesi olarak de\u011ferlendirilmesi elbette yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Elbette Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 sevmek g\u00fczel, hem de \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fey! Ama ona olan sevgimizi g\u00f6stermemizin yolu sadece s\u00f6ylentilerin \u00fcr\u00fcn\u00fc ve toplumsal muhayyilenin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir Hz. Fat\u0131ma pe\u015finde delicesine ko\u015fmaktan ibaret de\u011fildir. Ona kar\u015f\u0131 sevgimizin de g\u00f6stergesi olarak kabul edilebilecek olan bir yol daha vard\u0131r: Sayg\u0131 ! Peki Hz. Fat\u0131ma\u2019ya sayg\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in neler yapabiliriz? Her \u015feyden \u00f6nce ger\u00e7ek Fat\u0131ma ile muhayyilelerimizde yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Fat\u0131malar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmak gerekti\u011finin fark\u0131na varmakla i\u015fe ba\u015flayabiliriz. Ard\u0131ndan ger\u00e7ek Fat\u0131ma\u2019y\u0131 g\u00f6lgeleyen, gizleyen ve saklayan di\u011fer muhayyel Fat\u0131malara dair bilgi kirlili\u011fine son vermek i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vamaya giri\u015febiliriz. Bu ama\u00e7la at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise ku\u015fkusuz, ilmi kriterler kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan uydurma(mevz\u00fb) ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayet malzemesini, as\u0131ls\u0131z s\u00f6ylentileri tespit edip ay\u0131klamak gelmelidir. Burada \u015fu husus hemen belirtelim ki, bu gibi bilgi kirlenmesinden nasibini almam\u0131\u015f hemen hi\u00e7bir mezhep, ekol ,ak\u0131m, cemaat veya tarikat olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu gibi \u00e7evrelerce tarih boyunca olu\u015fturulmu\u015f olan literat\u00fcr de bu kirlili\u011fin say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleriyle g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde durmaktad\u0131r. Bu konudaki uydurma rivayetlere dair yukar\u0131da i\u015faret edilenlere ilave olarak, mesela S\u00fcnni gelene\u011fe ait bir eser olan \u0130bn \u2018Arr\u00e2k\u2019\u0131n Tenz\u00eehu\u2019\u015f-\u015eer\u00eeati\u2019l-Merf\u00fb\u2019a \u2018ani\u2019l- Ahb\u00e2ri\u2019\u015f-\u015een\u00eeati\u2019l-Mevd\u00fb\u2019a (Beyrut,1981) adl\u0131 kitab\u0131na (I.407,v.d) bakmak bile yeterli bir fikir verebilir. Bilhassa \u015eii ve S\u00fcnni gelene\u011fe ait \u0130slami eserlerde bu gibi bilgi kirlili\u011fi \u00f6rneklerine verilebilecek \u00f6rnekler say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur. Bu sebeple b\u00fct\u00fcn \u0130slami mezhep, ekol, ak\u0131m, cemaat ve tarikatler gerek yaz\u0131l\u0131 gerek s\u00f6zl\u00fc geleneklerinde mevcut Hz.Fat\u0131ma tasavvurlar\u0131n\u0131 acilen g\u00f6zden ge\u00e7irip, bilimsel kriterlere uygun sa\u011flam ve g\u00fcvenilir bilgilere dayal\u0131 bir hale getirmedik\u00e7e, ona kar\u015f\u0131 sayg\u0131 ve sevgi besledikleri iddialar\u0131 havada kalacakt\u0131r. Tabiat\u0131yla bu konuda as\u0131l mesuliyetin, \u0130slam ilim ve fikir erbab\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc izah etmeye bile gerek yoktur. Tabiat\u0131yla bu konuda esas al\u0131nmas\u0131 gereken ilmi kriterlerin neler oldu\u011fu veya olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda as\u0131rlar boyunca hadis, siyer, \u015femail, ma\u011fazi ve tarih alan\u0131ndaki rivayet malzemesinin sa\u011flam\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcnden ay\u0131rmak i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan kriterler ve teknikler de yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli, gerekli d\u00fczeltmeler yap\u0131ld\u0131ktan sonra, hangi mezhep veya ekole, cemaat veya tarikata ait olursa olsun, b\u00fct\u00fcn rivayet malzemesine m\u00fc\u015ftereken uygulanabilecek objektif bir metodoloji geli\u015ftirilmesi hedef edinilmelidir. Zira rivayet malzemesine mezhep\u00e7i bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, ne gibi istenmeyen olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp te tarihten ders almazsak, istenen sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 fevkalade zor, belki de imkans\u0131z olacakt\u0131r. Meselenin ilmi y\u00f6n\u00fc bir yana, b\u00f6ylesi, b\u00fct\u00fcn mezhep, ekol ve ak\u0131mlar\u0131 ku\u015fatan, hepsinin m\u00fc\u015ftereken benimseyebilece\u011fi objektif bir y\u00f6ntem belirlenmesi ve Hz. Fat\u0131ma ile ilgili rivayet malzemesinin bu y\u00f6ntem dahilinde olabildi\u011fince objektif, tarafs\u0131z, mezhep taassubundan uzak bir bi\u00e7imde ele al\u0131nmas\u0131, \u0130slam \u00dcmmetinin her zamankinden daha \u00e7ok muhta\u00e7 oldu\u011fu birlik idealine de fevkalade \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayabilir ve b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ortakla\u015fa benimseyebilecekleri ger\u00e7ek(\u00e7i) bir Hz. Fat\u0131ma tasavvuru bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir rol de oynayabilir. Bilebildi\u011fim kadar\u0131yla hen\u00fcz b\u00f6ylesi bir bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f de\u011fildir,bu da ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n bu meseleye acilen el atmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Ger\u00e7ek Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 b\u00fct\u00fcn safl\u0131\u011f\u0131 ve p\u00e2kl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla bir yandan bu rivayet malzemesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken, \u00f6te yandan ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n giri\u015fmesi gereken bir ba\u015fka entelekt\u00fcel \u00e7aba daha vard\u0131r ki, bu da k\u0131saca \u201cyorum\u201d ile ilgilidir. Zira ger\u00e7ek Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rten tarihi tortular sadece uydurma, as\u0131ls\u0131z ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayetlerden de\u011fil, en az onlar kadar, yap\u0131lan yanl\u0131\u015f, kas\u0131tl\u0131 ve mezhep taassubuna dayanan yorumlar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011finden de kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bu konudaki bilgi kirlili\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 problemler ve olumsuzluklar en az rivayetlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fin olumsuzluklar\u0131 kadar \u00f6nemlidir. Bilhassa birtak\u0131m Kur\u2019an \u00e2yetlerinin objektif, nesnel ve ikna edici olmayan gerek\u00e7elerle, \u00e7o\u011funlukla ba\u011flam\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek, yine \u00e7o\u011funlukla ba\u015ftan beri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz uydurma, as\u0131ls\u0131z ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayet malzemesine dayan\u0131larak, genellikle de herkesin kendi mezhebi ve me\u015frebi do\u011frultusunda yorumlanmas\u0131, daha do\u011frusu Kur\u2019an\u2019a g\u00f6re kurgulanan mezhep g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden ziyade mezhebe g\u00f6re kurgulanan Kur\u2019an anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tercih edilmesi, beraberinde inan\u0131lmaz bir bilgi kirlili\u011fini de getirmi\u015ftir. O kadar ki , ister s\u00fcnni, ister \u015fii, ister di\u011fer mezhep, ekol ve ak\u0131mlar s\u00f6z konusu olsun, bu yorum kirlili\u011finden uzak kalabilmi\u015f bir tefsir, ya da ba\u015fka bir eser bulmak neredeyse imkans\u0131z bir hale gelmi\u015ftir. Tabiat\u0131yla bu kirli\u011fi temizlemek zannedildi\u011fi kadar kolay bir i\u015f de\u011fildir. Zira \u00f6ncelikle \u2013hangi mezhep veya me\u015frepten olursak olal\u0131m- as\u0131rlardan beri tevar\u00fcs etti\u011fimiz ve tart\u0131\u015f\u0131lmaz addetti\u011fimiz do\u011frular\u0131m\u0131z\u0131, yine her mezhep ve me\u015frepten ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7abas\u0131yla ve katk\u0131s\u0131yla ortaya konmas\u0131 beklenen, taassuptan ve \u00f6n yarg\u0131lardan uzak, olabildi\u011fince objektif bir \u201cyorum y\u00f6ntemi\u201d \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc rivayet malzemesinin nas\u0131l de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi konusundaki farkl\u0131 metodolojik yakla\u015f\u0131mlar sonu\u00e7ta nas\u0131l farkl\u0131 tasavvurlara yol a\u00e7m\u0131\u015fsa, yorum konusundaki y\u00f6ntem farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da farkl\u0131 tasavvurlara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu noktada, yine \u015fii, s\u00fcnni, zeydi, ibadi, mutezili, selefi, sufi ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn mezhep ve me\u015freplerin geleneksel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi g\u00f6ze alma cesaret ve olgunlu\u011funu g\u00f6stermesi ve ortak bir yorum y\u00f6ntemi geli\u015ftirme konusunda i\u015fbirli\u011fine haz\u0131r olmalar\u0131 da son derece \u00f6nem arz eden bir husustur. Asl\u0131nda Hz. Fat\u0131ma \u00f6zelinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu de\u011ferlendirmeler, \u0130slam \u00dcmmeti i\u00e7erisindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n asgari d\u00fczeye indirilmesi ve \u00dcmmetin birli\u011fini zedeleyici olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da fevkalade \u00f6nemli sonu\u00e7lara da yol a\u00e7abilecektir. Zira ger\u00e7ek Hz. Fat\u0131ma portresi \u00fczerinde as\u0131rlard\u0131r birikmi\u015f olan tarihin tortular\u0131n\u0131n temizlenmesi amac\u0131yla giri\u015filecek ortak \u00e7abalar, ba\u015fka konularda da benzer i\u015fbirli\u011fi imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirecek, bu suretle Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n, aradan ge\u00e7en on d\u00f6rt asra ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda birle\u015ftirici bir rol oynamas\u0131 da s\u00f6z konusu olabilecektir. B\u00f6ylesi ortak bir \u00e7aba, ayn\u0131 zamanda Hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n eski-yeni b\u00fct\u00fcn mezhep, me\u015frep, ak\u0131m, cemaat ve tarikat \u00e7evrelerinin g\u00f6zde \u015fahsiyetlerinden biri haline getirecektir. Hatta onun hayat hikayesi ve sergiledi\u011fi \u00f6rnek davran\u0131\u015f modelleri sadece \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in de bir ilham kayna\u011f\u0131 olabilecektir. Ku\u015fkusuz Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n b\u00f6ylesi evrensel bir rol oynayabilmesi, ancak ve ancak yukar\u0131da izaha \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n gecikmeksizin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yoksa \u0130slam k\u00fclt\u00fcr miras\u0131m\u0131zdaki \u015fekliyle, hi\u00e7bir sorgulamaya tabi tutulmaks\u0131z\u0131n, tarihin tortular\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011fini temizlemeksizin do\u011fru-yanl\u0131\u015f, sa\u011flam-\u00e7\u00fcr\u00fck, Hz.Fat\u0131ma hakk\u0131nda ne varsa oldu\u011fu gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek olursa, bu ona sayg\u0131 ve sevgi g\u00f6stermek de\u011fil, tam tersine ona sayg\u0131da kusur etmek demektir. Zira s\u0131radan herhangi bir insan\u0131 bile oldu\u011fundan farkl\u0131 bir bi\u00e7imde tasvir ve takdim etmek ne kadar b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k, ne kadar nezaketsiz bir davran\u0131\u015f ise, ayn\u0131 \u015feyi Hz.Fat\u0131ma\u2019ya reva g\u00f6rmek \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k ve daha b\u00fcy\u00fck bir nezaketsizlik olacakt\u0131r. Bu konuda sorumsuz davran\u0131p, onu bilimsel bilginin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil de tarihin tortular\u0131n\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131(t)maya \u00e7al\u0131\u015fmak, ona y\u00f6nelik sevgi ve sayg\u0131 iddias\u0131yla asla ba\u011fda\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan yaman bir \u00e7eli\u015fkidir. \u0130slam \u00dcmmeti \u015fu anda bu yaman \u00e7eli\u015fkiyi ya\u015famaya devam etmektedir. Bu \u00e7eli\u015fkiden kurtulup kurtulmamak bize ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ya Hz. Fat\u0131ma\u2019ya olan sevgi ve sayg\u0131m\u0131z\u0131n olmazsa olmaz bir gere\u011fi olarak yukar\u0131da arz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde hummal\u0131 bir ilmi ve fikri \u00e7aba sergilemeyi g\u00f6ze al\u0131r\u0131z, ya da ona dair bilgi kirlili\u011fini umursamaz , ilmi zihniyeti bir tarafa b\u0131rak\u0131r ve tarihin y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 tortulara yenilerini ekleriz. Yap\u0131lmas\u0131 gerekenin birinci \u015f\u0131k oldu\u011funda elbette ku\u015fku yoktur. Zaten bizim amac\u0131m\u0131z da b\u00f6yle bir entelekt\u00fcel \u00e7abay\u0131 g\u00f6ze alabilecek, Hz.Fat\u0131ma\u2019ya olan sayg\u0131 ve sevgimizin bizlere y\u00fckledi\u011fi sorumlulu\u011fu s\u0131rtlanabilecek , m\u00fcstakbel ilim ve fikir erbab\u0131na yol g\u00f6sterebilme \u015ferefine nail olabilmektir. Bu g\u00f6revin yerine getirilmesinde \u00f6nc\u00fc rol\u00fc ise, elbette \u00e7a\u011fda\u015f Fat\u0131ma\u2019lar oynayacakt\u0131r, oynamal\u0131d\u0131r. \u015eunu da unutmayal\u0131m ki, ancak bu \u00e7a\u011fda\u015f Fat\u0131ma\u2019lar nesli yeti\u015fti\u011fi takdirde r\u00fbz-\u0131 mah\u015ferde Hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n ve babas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakmaya hakk\u0131m\u0131z olacakt\u0131r. Selam Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 ger\u00e7ek ve\u00e7hesiyle tan\u0131(t)ma u\u011frunda bitmek t\u00fckenmek bilmeyen bir entelekt\u00fcel \u00e7abay\u0131 g\u00f6ze al\u0131p, yola \u00e7\u0131kanlara!!!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":331,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nGer\u00e7ek Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 b\u00fct\u00fcn safl\u0131\u011f\u0131 ve p\u00e2kl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla bir yandan bu rivayet malzemesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken, \u00f6te yandan ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n giri\u015fmesi gereken bir ba\u015fka entelekt\u00fcel \u00e7aba daha vard\u0131r ki, bu da k\u0131saca \u201cyorum\u201d ile ilgilidir. Zira ger\u00e7ek Hz.Fat\u0131ma\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rten tarihi tortular sadece uydurma, as\u0131ls\u0131z ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayetlerden de\u011fil, en az onlar kadar, yap\u0131lan yanl\u0131\u015f, kas\u0131tl\u0131 ve mezhep taassubuna dayanan yorumlar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilgi kirlili\u011finden de kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bu konudaki bilgi kirlili\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 problemler ve olumsuzluklar en az rivayetlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fin olumsuzluklar\u0131 kadar \u00f6nemlidir. Bilhassa birtak\u0131m Kur\u2019an \u00e2yetlerinin objektif, nesnel ve ikna edici olmayan gerek\u00e7elerle, \u00e7o\u011funlukla ba\u011flam\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek, yine \u00e7o\u011funlukla ba\u015ftan beri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz uydurma, as\u0131ls\u0131z ve \u00e7\u00fcr\u00fck rivayet malzemesine dayan\u0131larak, genellikle de herkesin kendi mezhebi ve me\u015frebi do\u011frultusunda yorumlanmas\u0131, daha do\u011frusu Kur\u2019an\u2019a g\u00f6re kurgulanan mezhep g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden ziyade mezhebe g\u00f6re kurgulanan Kur\u2019an anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tercih edilmesi, beraberinde inan\u0131lmaz bir bilgi kirlili\u011fini de getirmi\u015ftir. O kadar ki , ister s\u00fcnni, ister \u015fii, ister di\u011fer mezhep, ekol ve ak\u0131mlar s\u00f6z konusu olsun, bu yorum kirlili\u011finden uzak kalabilmi\u015f bir tefsir, ya da ba\u015fka bir eser bulmak neredeyse imkans\u0131z bir hale gelmi\u015ftir. Tabiat\u0131yla bu kirli\u011fi temizlemek zannedildi\u011fi kadar kolay bir i\u015f de\u011fildir. Zira \u00f6ncelikle \u2013hangi mezhep veya me\u015frepten olursak olal\u0131m- as\u0131rlardan beri tevar\u00fcs etti\u011fimiz ve tart\u0131\u015f\u0131lmaz addetti\u011fimiz do\u011frular\u0131m\u0131z\u0131, yine her mezhep ve me\u015frepten ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7abas\u0131yla ve katk\u0131s\u0131yla ortaya konmas\u0131 beklenen, taassuptan ve \u00f6n yarg\u0131lardan uzak, olabildi\u011fince objektif bir \u201cyorum y\u00f6ntemi\u201d \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc rivayet malzemesinin nas\u0131l de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi konusundaki farkl\u0131 metodolojik yakla\u015f\u0131mlar sonu\u00e7ta nas\u0131l farkl\u0131 tasavvurlara yol a\u00e7m\u0131\u015fsa, yorum konusundaki y\u00f6ntem farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da farkl\u0131 tasavvurlara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu noktada, yine \u015fii, s\u00fcnni, zeydi, ibadi, mutezili, selefi, sufi ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn mezhep ve me\u015freplerin geleneksel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi g\u00f6ze alma cesaret ve olgunlu\u011funu g\u00f6stermesi ve ortak bir yorum y\u00f6ntemi geli\u015ftirme konusunda i\u015fbirli\u011fine haz\u0131r olmalar\u0131 da son derece \u00f6nem arz eden bir husustur.<\/p>\n
\nYap\u0131lmas\u0131 gerekenin birinci \u015f\u0131k oldu\u011funda elbette ku\u015fku yoktur. Zaten bizim amac\u0131m\u0131z da b\u00f6yle bir entelekt\u00fcel \u00e7abay\u0131 g\u00f6ze alabilecek, Hz.Fat\u0131ma\u2019ya olan sayg\u0131 ve sevgimizin bizlere y\u00fckledi\u011fi sorumlulu\u011fu s\u0131rtlanabilecek , m\u00fcstakbel ilim ve fikir erbab\u0131na yol g\u00f6sterebilme \u015ferefine nail olabilmektir. Bu g\u00f6revin yerine getirilmesinde \u00f6nc\u00fc rol\u00fc ise, elbette \u00e7a\u011fda\u015f Fat\u0131ma\u2019lar oynayacakt\u0131r, oynamal\u0131d\u0131r. \u015eunu da unutmayal\u0131m ki, ancak bu \u00e7a\u011fda\u015f Fat\u0131ma\u2019lar nesli yeti\u015fti\u011fi takdirde r\u00fbz-\u0131 mah\u015ferde Hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n ve babas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakmaya hakk\u0131m\u0131z olacakt\u0131r.
\nSelam Hz. Fat\u0131ma\u2019y\u0131 ger\u00e7ek ve\u00e7hesiyle tan\u0131(t)ma u\u011frunda bitmek t\u00fckenmek bilmeyen bir entelekt\u00fcel \u00e7abay\u0131 g\u00f6ze al\u0131p, yola \u00e7\u0131kanlara!!!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"