R\u00f6portaj: \u0130LHAN ULUSOY, Emekdunyasi.net, 10\/2\/2011<\/p>\n
Tunus’ta diktat\u00f6r\u00fc \u00fclkeden ka\u00e7\u0131ran isyan t\u00fcm Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 sar\u0131yor. Tunus’un ard\u0131ndan M\u0131s\u0131r’da da isyan sokaklarda h\u00fck\u00fcmeti devirip M\u00fcbarek’e “Defol” derken, \u00dcrd\u00fcn’de h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131na neden oldu.
\nDiktat\u00f6rler “Bir dahaki se\u00e7imlerde aday olmama” s\u00f6zleri ile halk\u0131n tepkisini azaltmay\u0131 ama\u00e7larken \u00dcrd\u00fcn, Sudan, Cezayir ve Yemen’de haftalard\u0131r protesto g\u00f6steriler d\u00fczenleniyor. \u0130syan\u0131n hedefinde bulunan diktat\u00f6rl\u00fckler neredeyse \u00e7eyrek as\u0131rd\u0131r iktidarda. M\u00fcbarek 29, Buteflika Cezayir’de 12, darbeyle gelen Kaddafi Libya’da 41, Be\u015fir Sudan’da 17 ve Kral H\u00fcseyin’in ailesi \u00dcrd\u00fcn’de 46 y\u0131ld\u0131r iktidar\u0131 elinde bulunduruyor. Tunus’ta Muhammed Bouazizi’nin yakt\u0131\u011f\u0131 isyan ate\u015fi M\u0131s\u0131r’\u0131 da sard\u0131. \u0130syan ate\u015fi di\u011fer Arap \u00fclkelerinde de etkisini her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131r\u0131yor.
\nAnkara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu ile “Yasemin Devrimi’nden, “Pembe isyan”a, “Gazap g\u00fcnleri”nden, M\u0131s\u0131r ve Yemen’deki Tahrir (\u00d6zg\u00fcrl\u00fck) meydanlar\u0131ndaki g\u00f6sterilere kadar Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki ayaklanmalar\u0131 konu\u015ftuk. Ayn\u0131 zamanda Do\u011fu Konferans\u0131 Giri\u015fimi \u00dcyesi olan K\u0131rba\u015fo\u011flu ile s\u00f6yle\u015fimiz isyan\u0131n penceresinden \u00fclkemize y\u00f6nelik \u00f6neri ve de\u011ferlendirmeler de i\u00e7eriyor.<\/p>\n
Tunus’ta Muhammed Bouazizi adl\u0131 i\u015fsiz gencin kendini yakmas\u0131 ile ba\u015flayan isyan Tunus’u sard\u0131ktan sonra ‘domino etkisi’ ile M\u0131s\u0131r’a s\u0131\u00e7rad\u0131. Cezayir, Yemen, Sudan, Suriye, Moritanya gibi \u00fclkelerde de g\u00f6steriler ba\u015flad\u0131. Bu \u00fclkelerin ortak \u00f6zellikleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n Tabiat\u0131yla aralar\u0131nda b\u00fcy\u00fck benzerlikler var. Zaten ayn\u0131 co\u011frafyay\u0131 payla\u015f\u0131yorlar: Kuzey Afrika. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n aralar\u0131ndaki s\u0131n\u0131r da genelde Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan \u00e7izilen suni s\u0131n\u0131rlar. Tarihi, co\u011frafi, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik bak\u0131mdan son derece birbirine benzer \u00fclkeler. \u00d6ncelikle sormak gerekir ‘Neden bu kadar par\u00e7al\u0131 durumdalar?’. Tabii ki, Bat\u0131’n\u0131n daha iyi s\u00f6m\u00fcrmek amac\u0131yla bunlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclkeler halinde tutmas\u0131 ve ba\u015flar\u0131na birer despot kukla y\u00f6netimler atamas\u0131 sebebiyle. Bu bildi\u011fimiz bir oyun. Burada da uygulanm\u0131\u015f. Tunus mesela co\u011frafi bak\u0131mdan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen ayr\u0131 bir \u00fclke olarak tutulmu\u015ftur. Fas, Cezayir, Libya, M\u0131s\u0131r ve di\u011ferleri de \u00f6yle. Bu \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6zelli\u011fi; tarz\u0131, mahiyeti farkl\u0131 olsa da; bir k\u0131sm\u0131 krall\u0131k, bir k\u0131sm\u0131 demokratik bir d\u00fczen gibi g\u00f6r\u00fcnse de hepsinde despotik y\u00f6netimlerin egemen olmas\u0131 ve bu despot rejimlerin de Bat\u0131 destekli askeri g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan korunmas\u0131 ve bu y\u00f6netimlerinde kendi saltanatlar\u0131 u\u011fruna halk\u0131n\u0131n istek ve iradesine ra\u011fmen Bat\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil eden y\u00f6netimler olmas\u0131. Bunun zaten b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya da b\u00f6yle oldu\u011funu biliyor. Asl\u0131nda bu \u0130slam \u00fclkelerindeki b\u00fct\u00fcn y\u00f6netimler i\u00e7in ge\u00e7erli bir de\u011ferlendirme. Dolay\u0131s\u0131yla genel idari ve siyasi yap\u0131lar bak\u0131m\u0131ndan birbirine \u00e7ok benzeyen yap\u0131lar arz ediyor \u0130slam \u00fclkeleri. \u00d6zellikle de Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu \u00fclkeleri.<\/p>\n \u0130NT\u0130HAR EYLEMLER\u0130 ‘MUTLAK \u00c7ARES\u0130ZL\u0130\u011e\u0130’ G\u00d6STER\u0130YOR<\/strong><\/p>\n Bu \u00fclkelerde kendini yakma eylemleri genelde isyanlar\u0131 da ba\u015flatan birer k\u0131v\u0131lc\u0131m oldu. Bu eylemler ‘pasif direni\u015fin en sert’ \u015fekli olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz.?<\/strong><\/p>\n \u015eimdi biliyorsunuz T\u00fcrkiye d\u00e2hil \u0130slam \u00fclkelerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerin hedefi olan \u00fclkeler. Bu \u00fclkelerde \u00e7ok kat\u0131 despotik rejimler uygulan\u0131yor. Bunlar i\u00e7erisinde \u00f6zellikle Tunus’un, T\u00fcrkiye’yi model alan; t\u0131rnak i\u00e7inde “Kemalist, laik\u00e7i” diyebilece\u011fimiz, asker g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde toplumu de\u011fi\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedef alan bir ideolojisi var. Bayra\u011f\u0131 bile o y\u00fczden bize \u00e7ok benzer. Tamamen T\u00fcrkiye’yi model alm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Hatta Burgiba ile Kemal Atat\u00fcrk toplumu yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya ve biraz da askeri g\u00fcce dayal\u0131 y\u00f6ntemlerle de\u011fi\u015ftirmek, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek isteyen liderler olarak biliniyor. Bu anlamda \u0130slam \u00fclkeleri i\u00e7inde toplumuna en fazla bask\u0131c\u0131 politikalar uygulayan \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda geliyor Tunus. Bu bask\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131n getirdi\u011fi dayan\u0131lmaz bir durum var. \u0130kincisi kendini yakan bu arkada\u015f\u0131n \u00f6zelli\u011fi, dikkat edilirse \u00fcniversite mezunu olmas\u0131. Tunus’ta e\u011fitim d\u00fczeyi olduk\u00e7a y\u00fcksek. Dolay\u0131s\u0131yla e\u011fitim d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck bir inan\u0131n bir i\u015f\u00e7inin i\u015fsiz kald\u0131\u011f\u0131nda verdi\u011fi tepki ile bir \u00fcniversite mezunu olup normalde \u00e7ok iyi bir i\u015f sahibi olabilecekken i\u015fsiz kalan bir insan\u0131n verece\u011fi tepki psikolojik olarak farkl\u0131 olabiliyor. Ama \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde, bulundu\u011fumuz toplumun de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, kendini yakma ya da intihar eylemi asl\u0131nda \u00e7ok benimsenen, \u0130slam’\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey de\u011fil. Bunu t\u0131pk\u0131 Filistin’de veya Irak’ta veya Afganistan’da kendilerini “\u015fahadet eylemi denilen” ama Bat\u0131’n\u0131n “intihar eylemcisi” dedi\u011fi insanlar\u0131n durumunda oldu\u011fu gibi “mutlak \u00e7aresizli\u011fin” getirdi\u011fi bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak rahatl\u0131kla g\u00f6rebiliriz. Bu da orada uygulanan bask\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman bir insan\u0131, bu de\u011ferlerini dahi g\u00f6z ard\u0131 edebilecek noktaya getirebildi\u011fini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli.<\/p>\n GEL\u0130R DA\u011eILIMI ADALETS\u0130ZL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n Yine bu \u00fclkelerdeki eylemlerde bir ortak nokta da a\u00e7l\u0131k, yoksulluk ve yolsuzluk temas\u0131. Bu \u00fclkelerin ekonomileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir benzerlik s\u00f6z konusu mu?<\/strong><\/p>\n Kesinlikle. \u00dclkemiz d\u00e2hil, \u0130slam \u00fclkelerinin en \u00f6nemli problemi bu gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizlik. Yani orta s\u0131n\u0131f dedi\u011fimiz s\u0131n\u0131flar kalmad\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131. Bir yanda a\u015f\u0131r\u0131 zengin s\u0131n\u0131flar, di\u011fer yanda a\u015f\u0131r\u0131 yoksul s\u0131n\u0131flar. T\u00fcrkiye’de bile bu ciddi bir problem ama kamufle edilmek isteniyor. Ama bu \u00fclkelerde bu \u00e7ok daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve dikkati \u00e7eker durumda. Hemen hemen bu problemin olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u0130slam \u00fclkesi yok. Petrol zengini hali\u00e7 \u00fclkelerinde bile (tam bir sosyolojik veri olmasa da) benzer \u015feyler ya\u015fan\u0131yor. Orada da mutlaka fakirlik var. Orada \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar \u00e7ok da insan haysiyetine yara\u015fmayacak \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle Dubai gibi yerlerdeki bu dev binalar\u0131n g\u00fcnde birka\u00e7 dolara \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin s\u0131rt\u0131nda y\u00fckseldi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki ele\u015ftirilerin giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Bu da g\u00f6steriyor ki, asl\u0131nda bu sorun, eme\u011fi ile ge\u00e7inmek durumunda olan s\u0131n\u0131flar ile inan\u0131lmaz zengin olan s\u0131n\u0131flar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve muazzam bir u\u00e7urumun s\u00fcrekli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir yap\u0131 bu \u00fclkelerde h\u00e2kim. Bunun olu\u015fumunda ku\u015fkusuz yine k\u00fcresel emperyalizmin ve kapitalizmin rol\u00fcn\u00fc unutmamak gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar bu \u00fclkelerde, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in s\u0131rtlar\u0131n\u0131 siyasi, sivil- askeri b\u00fcrokrasi ve onun destek\u00e7isi sermaye ve di\u011fer g\u00fc\u00e7lere dayamak durumundalar. Bu da T\u00fcrkiye’de de oldu\u011fu gibi belli bir elit, ya da y\u00f6netici tabaka diyebilece\u011fimiz bir yap\u0131y\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Buralarda da durum farkl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n ‘ABD \u00d6NCE KEND\u0130S\u0130N\u0130 DEMOKRAT\u0130KLE\u015eT\u0130RS\u0130N’<\/strong><\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede ABD’nin ve Bat\u0131’n\u0131n eylemler sonras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 “Demokratikle\u015fmenin ve reformlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131n, halk\u0131n sesine kulak verin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Bu tutumlar\u0131n ikiy\u00fczl\u00fcce oldu\u011funu s\u00f6ylemekte bir sak\u0131nca yok. Asl\u0131nda \u00f6nce ABD’nin kendisinin demokratikle\u015fmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilenler bilir, ABD y\u00f6netimini demokrasiden \u00f6nce silah ve petrol \u015firketleri belirler. Hatta bundan \u00f6nceki y\u00f6netimin ad\u0131 da ‘petrol kabinesi’ idi. Bakanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu petrol \u015firketlerinin adamlar\u0131 idi, Bush’un kendisi de ayn\u0131 \u015fekilde petrolc\u00fcd\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla ABD’yi esas y\u00f6netenler silah ve petrol \u015firketleridir. Halk orada da b\u00fcy\u00fck oranda fig\u00fcrand\u0131r. Bir anlamda ABD’nin kendisi demokratik de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc, demokratik olsayd\u0131 1950’li y\u0131llardan itibaren yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ate\u015fe veren, her gitti\u011fi yeri yakan, y\u0131kan bir kontrols\u00fcz g\u00fc\u00e7 haline gelmezdi. Vietnam’dan tutun, Irak’a Afganistan’a kadar pek \u00e7ok yere ABD kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 neyi gerektiriyorsa, pragmatik bir yakla\u015f\u0131mla despot y\u00f6netimleri destekleyerek m\u00fcdahale etmi\u015ftir. Zaman zaman demokrasiyi destekledi\u011fini ifade etse de bunun kendisini aleyhine oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda an\u0131nda \u00e7ark etmi\u015ftir. ABD’yi iyi tan\u0131mak gerekir. ABD, ahlaki-insani de\u011ferleri olan bir y\u00f6netim de\u011fil pragmatik de denilen, hatta biraz da oport\u00fcnist olan bir y\u00f6netimdir. \u00c7\u0131karlar\u0131 gerektirdi\u011finde en fa\u015fist, en despot, en zalim y\u00f6netimleri desteklemekte zerre kadar teredd\u00fct etmezler. Nitekim \u015fu anda da M\u0131s\u0131r’daki baz\u0131 generallerle g\u00f6r\u00fc\u015ferek bir oranda H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek’i cesaretlendirmesi de onun bu ikiy\u00fczl\u00fc \u00e7ifte standard\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6zellikle Tunus ve M\u0131s\u0131r’daki isyan\u0131 baz al\u0131rsak, buralardaki sendikalar\u0131n, \u0130slami hareketin, gen\u00e7lik hareketinin durumunu de\u011ferlendirir misiniz?<\/strong><\/p>\n \u0130syanlardaki g\u00f6sterilere dikkat edilirse orak \u00e7eki\u00e7li bayraklarla “La \u0130lahe \u0130llallah” bayraklar\u0131n\u0131 yan yana g\u00f6rebilirsiniz. Sendikalar\u0131n, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00f6sterilerde aktif oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Asl\u0131nda bu, bu d\u00fcnyada sivil toplumun nelere kadir olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli; t\u00fcm d\u00fcnyadaki y\u00f6neten tabakalara mesaj vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli. \u0130n\u015fallah ayn\u0131 mesaj\u0131 T\u00fcrkiye’de de insan\u0131m\u0131z al\u0131r ve bir \u015feyler yanl\u0131\u015f gitti\u011fi zaman bunlara kar\u015f\u0131 m\u00fcdahil olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenir. Buralarda tabiat\u0131yla bask\u0131 hem uzun s\u00fcreli hem de \u00e7ok sert oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrkiye’deki bask\u0131c\u0131 y\u00f6netimlere g\u00f6re dahi \u00e7ok sert oldu\u011fu i\u00e7in, verilen tepkiler de \u00e7ok sert oluyor. Beklenenden \u00f6te, ‘sivil itaatsizli\u011fin en sert \u015fekilleri’ (mesela kendini yakma) \u015feklinde tepkiler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu da, bask\u0131n\u0131n ne kadar \u015fiddetli oldu\u011funun yan\u0131 s\u0131ra, yoksulluk, i\u015fsizlik ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131nda ne kadar \u015fiddetli oldu\u011funu da g\u00f6steriyor. Bu durum, halk\u0131n buralarda insanl\u0131k onuruna yara\u015fmayacak \u015fekilde ya\u015famaya zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesidir ayn\u0131 zamanda. Ama burada ger\u00e7ekten de, sivil toplumlar\u0131n,sessiz \u00e7o\u011funluklar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu bir defa daha ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluyor. ‘DEVLET SUSKUN’<\/strong><\/p>\n Kahire’de de ‘Kahire Konferans\u0131 Giri\u015fimi’ ad\u0131 alt\u0131nda her y\u0131l toplant\u0131lar yap\u0131l\u0131yor. Maalesef bu toplant\u0131larda T\u00fcrkiye’den kat\u0131l\u0131m ya hi\u00e7 yok, ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck. Ben bu vesileyle sizler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fu dile\u011fimi de iletmek isterim: Gelecekte Kahire ve Beyrut’ta daha iyi \u015fartlarda bu toplant\u0131lar\u0131 yapmak ve b\u00f6lgenin gelece\u011finin nas\u0131l daha iyiye gidebilece\u011fini tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z toplant\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek bizlere nasip olur. Ama T\u00fcrkiye’nin bu b\u00f6lgeye mutlaka yana\u015fmas\u0131, biraz daha bu b\u00f6lgeye girmesi laz\u0131m. Bunu i\u00e7in en \u00f6nemli eksi\u011fimiz dil. Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, K\u00fcrt\u00e7e ve di\u011fer b\u00f6lge dilleri olmak \u00fczere bu dilleri bilen gen\u00e7, uluslar aras\u0131 ili\u015fkiler, siyaset bilimi, sosyoloji dallar\u0131nda \u00f6\u011frenci, akademisyen, yazar, sendikac\u0131, sivil toplum y\u00f6neticisi geni\u015f kesimlerin bu b\u00f6lge ile irtibat kurmas\u0131 laz\u0131m, hatta \u015fu anda bile bunun nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli. Tunus ve M\u0131s\u0131r’daki karde\u015flerimize yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere neler yapabilece\u011fimizi tart\u0131\u015fmam\u0131z laz\u0131m. T\u00fcrkiye bilhassa halk olarak, b\u00f6lgedeki geli\u015fmelere en son m\u00fcdahil olan bir \u00fclke olmamal\u0131. Devlet-h\u00fck\u00fcmet suskun. M\u0131s\u0131r ve Tunus konusunda a\u00e7\u0131klama bile yap(a)m\u0131yorlar. Ama sivil toplum suskun olmamal\u0131. Sadece bunlarla, yani manevi destekle de yetinmemeli. Aktif ve fiili olarak ne yapabilece\u011fimizi mutlaka de\u011ferlendirmeliyiz. T\u00fcrkiye’de de Tunus ve M\u0131s\u0131r’daki direni\u015f koalisyonuna benzer tarzda bir platform olu\u015fturarak, gelecekte siyaset, ekonomi, toplumsal konular, y\u00f6netim medya, e\u011fitim vb konular\u0131nda dayan\u0131\u015fma konusunda ne gibi ad\u0131mlar at\u0131labilece\u011fine y\u00f6nelik bir destek sa\u011flamak bizim insanl\u0131k ve karde\u015flik g\u00f6revimizin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n Sokaklarda bu koalisyon kendisini hissettiriyor. Bu Tunus’ta da, M\u0131s\u0131r’da da ve Cezayir, Yemen, Sudan gibi di\u011fer \u00fclkelerde de var. Ancak h\u00fck\u00fcmet kurulma a\u015famas\u0131nda ya da iktidara giderken bir ‘\u00e7ekince’ ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Evet, bir geri durma var, ancak bu \u00fclkelerin ciddi bir tecr\u00fcbesizli\u011fi de var. \u00c7\u00fcnk\u00fc muhalif guruplar, yani toplumun esas ana g\u00f6vdesi s\u00fcrekli y\u00f6netimden uzak tutuldu\u011fu i\u00e7in ne mahalli y\u00f6netimlerde ne de genel idarelerde \u00fclkeyi nas\u0131l y\u00f6netecekleri konusunda teorik bir tak\u0131m fikirler d\u0131\u015f\u0131nda ciddi bir birikimleri yok, yeti\u015fmi\u015f elemanlar\u0131 yok. Biraz \u00f6nce destekten s\u00f6z ederken, buralara destek ile kast\u0131m iktidar\u0131n ABD oluru ile oralara ‘a\u011fabeylik’ etmesi de\u011fil, buradaki sosyalistlerin oradaki sosyalistlere, \u0130slamc\u0131lar\u0131n \u0130slamc\u0131lara tecr\u00fcbelerini aktarmalar\u0131ndan s\u00f6z ediyorum \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Tunus’ta da M\u0131s\u0131r’da da sadece \u0130slamc\u0131lar ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 gibi sadece sosyalistler de ya\u015fam\u0131yor. Mesela Baas\u00e7\u0131lar da var ki, bizdeki milliyet\u00e7ilere tekab\u00fcl ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla bir bi\u00e7imde onlarla irtibat kurmak, b\u00fct\u00fcn bu ideolojik duru\u015fumuza ili\u015fkin ki\u015fisel rezervimize ra\u011fmen, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 irtibatlar\u0131 sa\u011flamak, irtibat kurmamaktan daha yararl\u0131 olabilir. Bir de art\u0131k kendi ideolojik tak\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131karak, gezegeni ve insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden, s\u00f6m\u00fcr\u00fc, bask\u0131 ve bu Bat\u0131 tipi b\u00fcy\u00fcme modeline kar\u015f\u0131 ortak nas\u0131l tav\u0131r al\u0131nabilir? Daha insani bir gelecek nas\u0131l in\u015fa edilebilir? Bunun \u00fczerine kafa yorulmal\u0131. Ben bu farkl\u0131 ideolojik, dini, etnik guruplar\u0131n ortak paydalar\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla oldu\u011funu, bize s\u00fcrekli ayr\u0131m noktalar\u0131n\u0131n g\u00f6sterildi\u011fini, ama oturup ta dertle\u015fti\u011fimizde ortak paydan\u0131n tahmin edilenden y\u00fcksek oldu\u011funu bizatihi ya\u015fad\u0131m. T\u00fcrkiye’de de, Do\u011fu Konferans\u0131 vesilesi ile 7-8 senedir gezdi\u011fim \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda da bunu kendi g\u00f6zlerimle g\u00f6rme f\u0131rsat\u0131 yakalad\u0131m. Medenili\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ortak payda az oldu\u011fu halde uzla\u015fabilmektir. Medeni olmaman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ise ortak payda \u00e7ok geni\u015fken ayr\u0131\u015fmakt\u0131r. \u015eimdi bizim ger\u00e7ekten medeni oldu\u011fumuzu g\u00f6sterme zaman\u0131m\u0131zd\u0131r. Ortak paydada hareket edebilme becerisini g\u00f6stermeliyiz. Bu, hem \u00fclkemiz, hem b\u00f6lgemiz hem de gezegenin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Bu olaylar\u0131n d\u00fcnyada \u00e7ok ciddi geli\u015fmelere vesile olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n ‘HAYIR DEY\u0130P M\u00dcCADELE ETMEK’<\/strong><\/p>\n \u00d6zellikle Tunus ve M\u0131s\u0131r direni\u015flerinde psikolojik engelin a\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Yani bu y\u00f6netimlere itiraz edilebilir, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131labilir, bunlara hay\u0131r denip m\u00fccadele edilebilir d\u00fc\u015f\u00fcncesi giderek g\u00fc\u00e7leniyor, yayg\u0131la\u015f\u0131yor. Bu psikolojik engel kalkt\u0131\u011f\u0131 anda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde pozitif enerji y\u00fcklenerek ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n seslerini y\u00fckseltece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tabii ki bu bir tak\u0131m bedeller \u00f6demeyi de gerektiriyor. Nitekim \u00f6lenler, yaralananlar oldu. Ama bu tarihin ilerleyi\u015finin tabii bir sonucudur. Zira tarihteki de\u011fi\u015fimler, daima birtak\u0131m \u00f6nc\u00fc kadrolar\u0131n fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131 sayesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n ‘\u0130LET\u0130\u015e\u0130M KAYNAKLARI GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMEL\u0130’<\/strong><\/p>\n Br\u00fcksel’deki NATO Zirvesi’nin \u00f6nemli g\u00fcndemlerinden birisi ‘sanal d\u00fcnya’ ve siber sald\u0131r\u0131lar idi. Tunus ve M\u0131s\u0131r isyanlar\u0131nda da internet ve sosyal a\u011flar\u0131n yo\u011fun kullan\u0131m\u0131na \u015fahit olduk. Pek \u00e7ok eylem b\u00f6yle \u00f6rg\u00fctlendi. Bu durumun avantaj ve dezavantajlar\u0131 neler sizce?<\/strong><\/p>\n Bu \u00fclkelerde eylemlerin \u00f6rg\u00fctleni\u015f tarz\u0131ndan da kaynaklanan, bir lider s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var. El- Baradey’in sahiplenilmesi biraz da bu nedenle olmu\u015f gibi. Ama bence burada, bu yeni d\u00f6nemde ortak akla daha fazla ihtiya\u00e7 var. Elbette bir lider gerekir ama lider karizmas\u0131 yerine ekip karizmas\u0131n\u0131n daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru olur. Ortak ak\u0131lla ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ekiplerle y\u00f6netime talip olunacak modeller geli\u015ftirilmeli. Ama \u015fu anda g\u00f6r\u00fcnen o ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczde s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nem olacak. Bu nedenle onlara yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc destek \u00f6nemli. Dolay\u0131s\u0131yla bu, ileti\u015fim imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n da etkili bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015fart k\u0131l\u0131yor. Bizim de b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerle ilgili olarak bilgi kaynaklar\u0131m\u0131z daha \u00e7ok bu a\u011flar. Burada \u015funu unutmamak laz\u0131m: art\u0131k, yabanc\u0131 haber ajanslar\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilmi\u015f ve filtreden ge\u00e7irilmi\u015f haberlerine mahk\u00fbm olmamak i\u00e7in, bu \u00fclkelerden do\u011frudan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgi alabilece\u011fimiz bilgi kaynaklar\u0131 ve ileti\u015fim a\u011flar\u0131 kurmak zorunlu bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu Konferans\u0131’nda bunu bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, nitekim \u015fu anda b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerle ilgili analiz yapanlar\u0131n \u00e7o\u011fu ayn\u0131 zamanda Do\u011fu Konferans\u0131 Giri\u015fimi \u00fcyesi. Bu da isabetli bir tercihin ne kadar \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Ama bu \u00e7ok yeterli de\u011fil. Kesinlikle, \u00f6zellikle gen\u00e7lerin bu b\u00f6lge dillerini \u00f6\u011frenerek kendi partnerleriyle ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131 kurmalar\u0131 gerekiyor. \u0130lerde buna daha fazla ihtiya\u00e7 olacak. Bunu internetle de s\u0131n\u0131rlamamak laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc stat\u00fckonun, mevcut sistemin m\u00fcdahalesi durumunda ileti\u015fimsiz kalmamak i\u00e7in alternatif ileti\u015fim kanallar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine girmekte zaruri g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
\nBuradan kendimize \u015f\u00f6yle bir ders \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z: Kendi memleketimiz de d\u00e2hil etnik, ideolojik, dini veya \u015fu ya da bu kimliklerimiz ne olursa olsun, ortak konularda, hepimize y\u00f6nelik haks\u0131zl\u0131klarda, zul\u00fcmlerde, \u015fiddet uygulamalar\u0131nda, her t\u00fcr\u00fcyle s\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda ortakla\u015fa hareket edebilecek bir kabiliyeti, bir mekanizmay\u0131, bir yap\u0131y\u0131 olu\u015fturmam\u0131z laz\u0131m. \u00dclkemizde de kom\u015fu \u00fclkelerde de buna ihtiya\u00e7 var. \u0130leride bu Bat\u0131’n\u0131n emperyalist ve kapitalist ama\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir tak\u0131m hareketler artt\u0131k\u00e7a, Bat\u0131’n\u0131n bu konudaki bask\u0131 ve \u015fiddeti de artacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla daha b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadeleye \u00f6zellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerinin ve bilhassa \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck ve daha \u015fiddetli bir m\u00fccadeleye haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Burada bence ayn\u0131 bask\u0131ya maruz kalan insanlar d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri, kimlikleri ne olursa olsun ortak konularda Tunus ve M\u0131s\u0131r’da oldu\u011fu gibi birlikte hareket edebilmeli. Tunus ve M\u0131s\u0131r gibi \u00fclkelerdeki bu ortak tepki verme kabiliyetinin altyap\u0131s\u0131 asl\u0131nda uzunca bir ge\u00e7mi\u015fe dayan\u0131yor, \u00f6zellikle L\u00fcbnan ve Kahire’de zaten s\u00fcrekli direni\u015f eksenli toplant\u0131lar y\u0131llard\u0131r yap\u0131l\u0131yordu. Buralarda gerek Latin Amerika’dan, Hindistan’dan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerinden, \u0130slam \u00fclkelerinden hem \u0130slami hareketler, hem sosyalist gruplar, hem sendikalar, hem \u00f6\u011frenci te\u015fkilatlar\u0131 olmak \u00fczere s\u00fcrekli geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 toplant\u0131lar yap\u0131l\u0131yordu. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na bizler de T\u00fcrkiye’den kat\u0131ld\u0131k. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye’de de b\u00f6yle bir platformun tesis edilmesine \u015fiddetle ihtiya\u00e7 var. Biz kendimizi dev aynas\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz ama k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck Beyrut’ta bile 5 k\u0131tadan 3000-3500 ki\u015filik dev toplant\u0131lar s\u0131k s\u0131k yap\u0131l\u0131yor. Ve bunlar da sadece \u0130slam \u00fclkelerindeki Gazze, Filistin meselesi, Irak’\u0131n i\u015fgali, Afganistan de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel anlamda her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 ortak projeler geli\u015ftirebiliyorlar.<\/p>\n