{"id":411,"date":"2004-02-11T21:27:01","date_gmt":"2004-02-11T20:27:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=411"},"modified":"2017-02-26T21:28:45","modified_gmt":"2017-02-26T20:28:45","slug":"evrensel-gazetesi-roeportaj-islamda-reform-neden-huendemde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=411","title":{"rendered":"Evrensel Gazetesi R\u00f6portaj: \u0130slam’da Reform Neden H\u00fcndemde?"},"content":{"rendered":"

11R\u00f6portaj: Bahad\u0131r \u00d6zg\u00fcr, Evrensel Gazetesi, 2\/11\/2004<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki \u00fclkemizde siyasi\/ideolojik saplant\u0131lardan ve maniplasyonlardan uzak bir \u015fekilde serinkanl\u0131 olarak tart\u0131\u015f\u0131lamayan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir, dinde reform meselesi Garip olan ise, bu konunun \u0130slami kesim taraf\u0131ndan de\u011fil de laik(\u00e7i) kesim taraf\u0131ndan s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getirilmesidir. Cumhuriyetin Bat\u0131l\u0131la\u015fma projesinin tabii bir sonucu olarak, yine Bat\u0131’daki reform hareketlerinden ilham alan laik(\u00e7i)lerin bu reform talepleri, pek \u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi bu konuda da izlenen toplum m\u00fchendisli\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 daima tepki ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve “dinde reform” M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdan\u0131nda daima sab\u0131kal\u0131 bir kavram olarak yer etmi\u015ftir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa reform kelimesi, etimolojisi itibariyle o kadar \u00fcrk\u00fclecek bir anlama sahip de\u011fildir. Bilakis re-form \u015fekli hat\u0131rda tutularak ele al\u0131nacak olursa, kavram\u0131n, \u00f6z\u00fcnde olumlu bir anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 dahi s\u00f6ylenebilir. K\u0131sacas\u0131 \u00fclkemizdeki laik(\u00e7i) kesimin dinde reform taleplerinin imalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, reformun, bozulan, deforme olan bir yap\u0131y\u0131 tekrar eski haline getirmek (\u0131slah) veya ona yeniden \u015fekil vermek (tecdid) anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6ylemek hi\u00e7te yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130K\u0130 Y\u00dcZYILDIR TARTI\u015eILIYOR<\/strong>
\nBu mesele serinkanl\u0131 bir \u015fekilde ve \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmak amac\u0131yla ele al\u0131nacaksa, yap\u0131lacak ilk i\u015f, M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan laik(\u00e7i)lerin adeta bir dayatmas\u0131 olarak alg\u0131lanan bu terimin\/kavram\u0131n kullan\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka de\u011fil, sadece yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hassasiyetten dolay\u0131 vazge\u00e7mektir. (Bu vesileyle ayn\u0131 kavram\u0131n Bat\u0131 dillerindeki kullan\u0131m\u0131n\u0131n mesela “Islamic reform”, “Islamic reform movement”, “Islamic reformer” gibi kullan\u0131mlar\u0131n \u00fclkemiz de dahil, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda fazla bir tepkiye yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada hat\u0131rlatal\u0131m) Ancak kavram olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi, konunun tart\u0131\u015fmaya kapat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bilakis, bu konu tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r ve zaten iki y\u00fczy\u0131ld\u0131r \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda “tecdid” ve “\u0131slah” ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda fiilen tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r; dahas\u0131 bu alanda belli bir mesafe de katedilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Konuyla ilgili bir ba\u015fka husus ise, tart\u0131\u015fman\u0131n her \u015feyden \u00f6nce bilimsel bir zeminde ve \u00f6nyarg\u0131lardan ka\u00e7\u0131n\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fidir. Bu nokta \u00f6zellikle \u00f6nemlidir, zira \u00fclkemizi “siyaset, tababet ve diyanet” alanlar\u0131nda bilir-bilmez hemen herkesin g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etti\u011fi ve bunda herhangi bir mahzur g\u00f6rmedi\u011fi, uzmanl\u0131\u011fa gerek dahi duyulmad\u0131\u011f\u0131, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olman\u0131n normal kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir toplum olarak nitelendirmek pek de yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. \u00d6zellikle dikkat edilmesi gereken bir di\u011fer nokta da, en ciddi konular\u0131 bile magazin ve televole mant\u0131\u011f\u0131yla ele almaya pek merakl\u0131 bir k\u0131s\u0131m medyan\u0131n bu konuyu da suland\u0131rmas\u0131na f\u0131rsat verilmemesidir. Bu giri\u015ften sonra art\u0131k konunun \u00f6z\u00fcne girebiliriz.<\/p>\n

GEREKL\u0130 B\u0130R S\u00dcRE\u00c7 <\/strong>
\n\u0130slam dini s\u00f6z konusu oldu\u011funda tecdid\/\u0131slah sadece m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gerekli bir s\u00fcre\u00e7tir. Zaten \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinde de s\u00fcrekli olarak tecdid\/\u0131slah \u00e7abalar\u0131 var olmu\u015f, bu ama\u00e7la da y\u00f6ntem olarak “i\u00e7tihad”a ba\u015fvurulmu\u015ftur. Zaman zaman bu e\u011filim zay\u0131flasa da, hi\u00e7bir zaman tamamen ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli ilim ve fikir \u00e7evrelerinde bu y\u00f6ndeki talepler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Bu y\u00f6nde at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden birisinin ise, nas\u0131l bir metot izlenece\u011fi meselesiyle ilgili oldu\u011funu, bu konunun da tart\u0131\u015fma g\u00fcndeminde bulundu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Meseleye bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan, yani din-k\u00fclt\u00fcr ve din-\u015feriat ayr\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bakmak gerekir. Tecdid bu ayr\u0131mda as\u0131l unsuru temsil eden “din” alan\u0131nda de\u011fil, k\u00fclt\u00fcr ve \u015feriat alan\u0131nda s\u00f6z konusu olabilir. Zira b\u00fct\u00fcn dinler gibi \u0130slam dininde de, onun olmazsa olmazlar\u0131 say\u0131lan (Tevhid-yarat\u0131c\u0131 ve nihai otorite olarak tek Allah’a iman), ahirete, peygamberlere iman, Allah’\u0131n emirlerine uymak, yasaklar\u0131ndan sak\u0131nmak, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckle ve zul\u00fcmle m\u00fccadele etmek gibi, birtak\u0131m unsurlar vard\u0131r ki, bunlar “de\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan” bir alan\u0131 temsil ederler. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zellikle toplumsal alana ve insanlararas\u0131 ili\u015fkilere dair konularda, zaman\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle h\u00fck\u00fcmlerin de\u011fi\u015febilece\u011fini zaten \u0130slam ulemas\u0131 kabul etmi\u015f ve nitekim Mecelle’de “Ezman\u0131n ta\u011fayy\u00fcr\u00fc ile ahkam\u0131n ta\u011fayy\u00fcr\u00fc istib’ad olunamaz” \u015feklinde bir madde de yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde dinin temel esaslar\u0131na ve \u015fer’i h\u00fck\u00fcmlerine dair bug\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f olan yorumlar\u0131n da de\u011fi\u015fikli\u011fe tabi tutulmas\u0131 ve yeni yorumlara gidilmesi m\u00fcmk\u00fcn ve hatta gereklidir. Nitekim bilhassa Kur’an’\u0131n her as\u0131rda s\u00fcrekli yeniden yoruma tabi tutulmu\u015f olmas\u0131 ve bu s\u00fcrecin bug\u00fcn de canl\u0131 bir \u015fekilde devam etmesi dedi\u011fimizi do\u011frular niteliktedir. \u00d6zetle \u0130slam’da yenili\u011fin ve yeni yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi olduk\u00e7a geni\u015f bir alan ve esnek bir yap\u0131 s\u00f6z konusudur. \u0130\u015fte bu esneklik onun her zaman ve mek\u00e2nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve k\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu noktada g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta vard\u0131r ki, o da yorumun s\u0131n\u0131fsal bir \u00f6zellik de ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek yeni yorumlar\u0131n \u0130slam’\u0131n temel esaslar\u0131na ve ruhuna ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 kadar, egemenleri ve stat\u00fckoyu kay\u0131ran, onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten bir yorum faaliyetine d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi de \u015fartt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn BOP vb. emperyalist projeleri kal\u0131c\u0131 hale getirmek i\u00e7in g\u00fcndeme sokulmaya ve “\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam, diyalog ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ” vb. etiketler alt\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir anlay\u0131\u015f\u0131n, \u0130slama uygunlu\u011fu bir yana, \u0130slam ad\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gereken, siyasi-ekonomik \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 maniplasyonlar oldu\u011fu (veya olabilece\u011fi) g\u00f6zden asla uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. Bilakis \u0130slami yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerde yap\u0131lacak yeniliklerin, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n temel insan haklar\u0131nda e\u015fitli\u011fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, adil bir k\u00fcresel d\u00fczen ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kalk\u0131nma\/geli\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, maddi-manevi, bireysel-toplumsal, sosyal-ekonomik, b\u00f6lgesel-k\u00fcresel her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm ve bozgunculu\u011fa, i\u015fgal ve talana kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve hatta M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar\u0131 bilin\u00e7lendirecek, toplumun her alan\u0131nda g\u00f6r\u00fclen dejenerasyona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmesini sa\u011flayacak, dinin muhalif ya da muvaf\u0131k olsun, ki\u015fi ya da kurumlar taraf\u0131ndan istismar edilmesine f\u0131rsat vermeyecek, taklit ve teslimiyete de\u011fil, bilgilenme, bilin\u00e7lenme ve ikna esas\u0131na dayal\u0131 bir dini \u00f6\u011freti mesela bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck teolojisi – yeniden in\u015fa edilebilir.<\/p>\n

H\u00dcK\u00dcMET\u0130N POP\u00dcL\u0130ZM\u0130<\/strong>
\nBu konuda h\u00fck\u00fcmet kanad\u0131ndan veya baz\u0131 resmi kurumlardan gelen a\u00e7\u0131klamalar, \u015fahsi kanaatime g\u00f6re, bilin\u00e7li, planl\u0131, bilimsel ve entelekt\u00fcel bir \u00e7aba olmaktan \u00e7ok, biraz pop\u00fclist, biraz AB giri\u015f s\u00fcreciyle ilgili olarak politik, ve \u00fcstelik kas\u0131tl\u0131 ya da kas\u0131ts\u0131z, do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak BOP vb. projelere eklemlenme riski ta\u015f\u0131yan birtak\u0131m s\u00f6ylemlerden ibarettir. Zira bilebildi\u011fim kadar h\u00fck\u00fcmetin dine ili\u015fkin politikalar\u0131 konusunda kamuoyuna ilan edilmi\u015f, kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f herhangi bir resmi belge, program vb. olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, konu sadece baz\u0131 ki\u015filerin \u015fahsi inisiyatiflerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu vesileyle \u00fclkemizde dine ili\u015fkin her konunun yeterince \u00f6zg\u00fcr ve rahat bir ortamda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Bilhassa dini sadece vicdanlara hapsetmek ve toplumsal alan\u0131n tamam\u0131ndan s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karmak gerekti\u011fine “inanan” pozitivist ve laik\u00e7i e\u011filimlerin bu “dogmatik” tutumlar\u0131n\u0131 gev\u015fetmeleri gerekti\u011fi ortadad\u0131r. Aksi takdirde din toplumda s\u00fcrekli olarak bir gerilim konusu olmaya edecektir ki, bunun hi\u00e7 kimseye, hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Bunu a\u015fman\u0131n yolu ise, \u00f6nyarg\u0131lardan, vehimlerden ve kuruntulardan vazge\u00e7ip, bilimsel bilgiye dayal\u0131 bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlamakt\u0131r. Asl\u0131nda \u00fclkemiz dahil \u0130slam d\u00fcnyas\u0131, kendini dini d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda yenileme yolunda iki y\u00fczy\u0131ldan beridir birtak\u0131m \u00e7abalar sergilemektedir. \u015eu anda bu yenilenmenin y\u00f6ntemi ve mekanizmalar\u0131 konusunda da epey yol al\u0131nm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Buna ra\u011fmen, bir yandan kat\u0131 muhafazak\u00e2r baz\u0131 halk kesimlerinin, di\u011fer yandan sat\u00fckonun resmi dini kurumlar\u0131n\u0131n engellemesi y\u00fcz\u00fcnden bu yenilenme e\u011filimleri tabana yeterince yans\u0131yamamaktad\u0131r. Nitekim M\u0131s\u0131r’da el-Ezher kurumu, \u0130ran’da egemen dini kurumlar ve \u00fclkemizde Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u0130lahiyat Fak\u00fclteleri ve Din E\u011fitimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi kurumlar, b\u00f6yle bir yenilenmeyi s\u00f6ylem d\u00fczeyinde benimser g\u00f6r\u00fcnse bile, fiiliyatta tam aksi istikamette seyreden kurumlard\u0131r. Ku\u015fkusuz bu olumsuz tablonun devam\u0131n\u0131 kendi sat\u00fcko ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in zorunlu g\u00f6ren, finans ve medya destekli baz\u0131 \u0130slami kesimlerin mevcudiyeti de asla unutulmamal\u0131d\u0131r. Ancak gerek sivil gerek resmi birtak\u0131m kesimlerin muhalefetlerine ra\u011fmen, bu e\u011filimin giderek g\u00fc\u00e7lendi\u011fi ve gelecekte, yenilenmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funun b\u00fct\u00fcn kesimler taraf\u0131ndan kabul edilece\u011fi biraz iyimser bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla da olsa s\u00f6ylenebilir. Fakat tehlike, bu geli\u015fim \u00e7izgisinin BOP vb. projelere eklemlenmesi veya bu projelere uyumlu hale getirmek i\u00e7in maniple edilmesinde yatmaktad\u0131r. Bu sebeple \u0130slamda yeni yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcm pe\u015finde ko\u015fanlar\u0131n, k\u00fcresel hegemonya niyetlerini gizlemeyenlere, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayacak \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131rmak isteyen yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 son derece dikkatli ve uyan\u0131k olmalar\u0131 ve onlar\u0131n saf\u0131nda yer almamaya \u00f6zen g\u00f6stermeleri \u015fartt\u0131r.
\nhttps:\/\/www.evrensel.net\/haber\/155841\/halk-doktoruna-sahip-cikti<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

11R\u00f6portaj: Bahad\u0131r \u00d6zg\u00fcr, Evrensel Gazetesi, 2\/11\/2004 Ne yaz\u0131k ki \u00fclkemizde siyasi\/ideolojik saplant\u0131lardan ve maniplasyonlardan uzak bir \u015fekilde serinkanl\u0131 olarak tart\u0131\u015f\u0131lamayan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir, dinde reform meselesi Garip olan ise, bu konunun \u0130slami kesim taraf\u0131ndan de\u011fil de laik(\u00e7i) kesim taraf\u0131ndan s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getirilmesidir. Cumhuriyetin Bat\u0131l\u0131la\u015fma projesinin tabii bir sonucu olarak, yine Bat\u0131’daki reform hareketlerinden ilham alan laik(\u00e7i)lerin bu reform talepleri, pek \u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi bu konuda da izlenen toplum m\u00fchendisli\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 daima tepki ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve “dinde reform” M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdan\u0131nda daima sab\u0131kal\u0131 bir kavram olarak yer etmi\u015ftir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa reform kelimesi, etimolojisi itibariyle o kadar \u00fcrk\u00fclecek bir anlama sahip de\u011fildir. Bilakis re-form \u015fekli hat\u0131rda tutularak ele al\u0131nacak olursa, kavram\u0131n, \u00f6z\u00fcnde olumlu bir anlam ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 dahi s\u00f6ylenebilir. K\u0131sacas\u0131 \u00fclkemizdeki laik(\u00e7i) kesimin dinde reform taleplerinin imalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, reformun, bozulan, deforme olan bir yap\u0131y\u0131 tekrar eski haline getirmek (\u0131slah) veya ona yeniden \u015fekil vermek (tecdid) anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6ylemek hi\u00e7te yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. \u0130K\u0130 Y\u00dcZYILDIR TARTI\u015eILIYOR Bu mesele serinkanl\u0131 bir \u015fekilde ve \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmak amac\u0131yla ele al\u0131nacaksa, yap\u0131lacak ilk i\u015f, M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan laik(\u00e7i)lerin adeta bir dayatmas\u0131 olarak alg\u0131lanan bu terimin\/kavram\u0131n kullan\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka de\u011fil, sadece yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hassasiyetten dolay\u0131 vazge\u00e7mektir. (Bu vesileyle ayn\u0131 kavram\u0131n Bat\u0131 dillerindeki kullan\u0131m\u0131n\u0131n mesela “Islamic reform”, “Islamic reform movement”, “Islamic reformer” gibi kullan\u0131mlar\u0131n \u00fclkemiz de dahil, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda fazla bir tepkiye yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada hat\u0131rlatal\u0131m) Ancak kavram olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi, konunun tart\u0131\u015fmaya kapat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bilakis, bu konu tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r ve zaten iki y\u00fczy\u0131ld\u0131r \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda “tecdid” ve “\u0131slah” ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda fiilen tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r; dahas\u0131 bu alanda belli bir mesafe de katedilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Konuyla ilgili bir ba\u015fka husus ise, tart\u0131\u015fman\u0131n her \u015feyden \u00f6nce bilimsel bir zeminde ve \u00f6nyarg\u0131lardan ka\u00e7\u0131n\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fidir. Bu nokta \u00f6zellikle \u00f6nemlidir, zira \u00fclkemizi “siyaset, tababet ve diyanet” alanlar\u0131nda bilir-bilmez hemen herkesin g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etti\u011fi ve bunda herhangi bir mahzur g\u00f6rmedi\u011fi, uzmanl\u0131\u011fa gerek dahi duyulmad\u0131\u011f\u0131, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olman\u0131n normal kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir toplum olarak nitelendirmek pek de yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. \u00d6zellikle dikkat edilmesi gereken bir di\u011fer nokta da, en ciddi konular\u0131 bile magazin ve televole mant\u0131\u011f\u0131yla ele almaya pek merakl\u0131 bir k\u0131s\u0131m medyan\u0131n bu konuyu da suland\u0131rmas\u0131na f\u0131rsat verilmemesidir. Bu giri\u015ften sonra art\u0131k konunun \u00f6z\u00fcne girebiliriz. GEREKL\u0130 B\u0130R S\u00dcRE\u00c7 \u0130slam dini s\u00f6z konusu oldu\u011funda tecdid\/\u0131slah sadece m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gerekli bir s\u00fcre\u00e7tir. Zaten \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinde de s\u00fcrekli olarak tecdid\/\u0131slah \u00e7abalar\u0131 var olmu\u015f, bu ama\u00e7la da y\u00f6ntem olarak “i\u00e7tihad”a ba\u015fvurulmu\u015ftur. Zaman zaman bu e\u011filim zay\u0131flasa da, hi\u00e7bir zaman tamamen ortadan kalkmam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli ilim ve fikir \u00e7evrelerinde bu y\u00f6ndeki talepler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Bu y\u00f6nde at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131n en \u00f6nemlilerinden birisinin ise, nas\u0131l bir metot izlenece\u011fi meselesiyle ilgili oldu\u011funu, bu konunun da tart\u0131\u015fma g\u00fcndeminde bulundu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Meseleye bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan, yani din-k\u00fclt\u00fcr ve din-\u015feriat ayr\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bakmak gerekir. Tecdid bu ayr\u0131mda as\u0131l unsuru temsil eden “din” alan\u0131nda de\u011fil, k\u00fclt\u00fcr ve \u015feriat alan\u0131nda s\u00f6z konusu olabilir. Zira b\u00fct\u00fcn dinler gibi \u0130slam dininde de, onun olmazsa olmazlar\u0131 say\u0131lan (Tevhid-yarat\u0131c\u0131 ve nihai otorite olarak tek Allah’a iman), ahirete, peygamberlere iman, Allah’\u0131n emirlerine uymak, yasaklar\u0131ndan sak\u0131nmak, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckle ve zul\u00fcmle m\u00fccadele etmek gibi, birtak\u0131m unsurlar vard\u0131r ki, bunlar “de\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan” bir alan\u0131 temsil ederler. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zellikle toplumsal alana ve insanlararas\u0131 ili\u015fkilere dair konularda, zaman\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle h\u00fck\u00fcmlerin de\u011fi\u015febilece\u011fini zaten \u0130slam ulemas\u0131 kabul etmi\u015f ve nitekim Mecelle’de “Ezman\u0131n ta\u011fayy\u00fcr\u00fc ile ahkam\u0131n ta\u011fayy\u00fcr\u00fc istib’ad olunamaz” \u015feklinde bir madde de yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde dinin temel esaslar\u0131na ve \u015fer’i h\u00fck\u00fcmlerine dair bug\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f olan yorumlar\u0131n da de\u011fi\u015fikli\u011fe tabi tutulmas\u0131 ve yeni yorumlara gidilmesi m\u00fcmk\u00fcn ve hatta gereklidir. Nitekim bilhassa Kur’an’\u0131n her as\u0131rda s\u00fcrekli yeniden yoruma tabi tutulmu\u015f olmas\u0131 ve bu s\u00fcrecin bug\u00fcn de canl\u0131 bir \u015fekilde devam etmesi dedi\u011fimizi do\u011frular niteliktedir. \u00d6zetle \u0130slam’da yenili\u011fin ve yeni yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi olduk\u00e7a geni\u015f bir alan ve esnek bir yap\u0131 s\u00f6z konusudur. \u0130\u015fte bu esneklik onun her zaman ve mek\u00e2nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve k\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu noktada g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta vard\u0131r ki, o da yorumun s\u0131n\u0131fsal bir \u00f6zellik de ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek yeni yorumlar\u0131n \u0130slam’\u0131n temel esaslar\u0131na ve ruhuna ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 kadar, egemenleri ve stat\u00fckoyu kay\u0131ran, onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten bir yorum faaliyetine d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi de \u015fartt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn BOP vb. emperyalist projeleri kal\u0131c\u0131 hale getirmek i\u00e7in g\u00fcndeme sokulmaya ve “\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam, diyalog ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ” vb. etiketler alt\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir anlay\u0131\u015f\u0131n, \u0130slama uygunlu\u011fu bir yana, \u0130slam ad\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gereken, siyasi-ekonomik \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 maniplasyonlar oldu\u011fu (veya olabilece\u011fi) g\u00f6zden asla uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. Bilakis \u0130slami yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlerde yap\u0131lacak yeniliklerin, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n temel insan haklar\u0131nda e\u015fitli\u011fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, adil bir k\u00fcresel d\u00fczen ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir kalk\u0131nma\/geli\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, maddi-manevi, bireysel-toplumsal, sosyal-ekonomik, b\u00f6lgesel-k\u00fcresel her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm ve bozgunculu\u011fa, i\u015fgal ve talana kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ve hatta M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar\u0131 bilin\u00e7lendirecek, toplumun her alan\u0131nda g\u00f6r\u00fclen dejenerasyona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmesini sa\u011flayacak, dinin muhalif ya da muvaf\u0131k olsun, ki\u015fi ya da kurumlar taraf\u0131ndan istismar edilmesine f\u0131rsat vermeyecek, taklit ve teslimiyete de\u011fil, bilgilenme, bilin\u00e7lenme ve ikna esas\u0131na dayal\u0131 bir dini \u00f6\u011freti mesela bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck teolojisi – yeniden in\u015fa edilebilir. H\u00dcK\u00dcMET\u0130N POP\u00dcL\u0130ZM\u0130 Bu konuda h\u00fck\u00fcmet kanad\u0131ndan veya baz\u0131 resmi kurumlardan gelen a\u00e7\u0131klamalar, \u015fahsi kanaatime g\u00f6re, bilin\u00e7li, planl\u0131, bilimsel ve entelekt\u00fcel bir \u00e7aba olmaktan \u00e7ok, biraz pop\u00fclist, biraz AB giri\u015f s\u00fcreciyle ilgili olarak politik, ve \u00fcstelik kas\u0131tl\u0131 ya da kas\u0131ts\u0131z, do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak BOP vb. projelere eklemlenme riski ta\u015f\u0131yan birtak\u0131m s\u00f6ylemlerden ibarettir. Zira bilebildi\u011fim kadar h\u00fck\u00fcmetin dine ili\u015fkin politikalar\u0131 konusunda kamuoyuna ilan edilmi\u015f, kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f herhangi bir resmi belge, program vb. olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, konu sadece baz\u0131 ki\u015filerin \u015fahsi inisiyatiflerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu vesileyle \u00fclkemizde dine ili\u015fkin her konunun yeterince \u00f6zg\u00fcr ve rahat bir ortamda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Bilhassa dini sadece vicdanlara hapsetmek ve toplumsal alan\u0131n tamam\u0131ndan s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karmak gerekti\u011fine “inanan” pozitivist ve laik\u00e7i e\u011filimlerin bu “dogmatik” tutumlar\u0131n\u0131 gev\u015fetmeleri gerekti\u011fi ortadad\u0131r. Aksi takdirde din toplumda s\u00fcrekli olarak bir gerilim konusu olmaya edecektir ki, bunun hi\u00e7 kimseye, hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Bunu a\u015fman\u0131n yolu ise, \u00f6nyarg\u0131lardan, vehimlerden ve kuruntulardan vazge\u00e7ip, bilimsel bilgiye dayal\u0131 bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlamakt\u0131r. Asl\u0131nda \u00fclkemiz dahil \u0130slam d\u00fcnyas\u0131, kendini dini d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda yenileme yolunda iki y\u00fczy\u0131ldan beridir birtak\u0131m \u00e7abalar sergilemektedir. \u015eu anda bu yenilenmenin y\u00f6ntemi ve mekanizmalar\u0131 konusunda da epey yol al\u0131nm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Buna ra\u011fmen, bir yandan kat\u0131 muhafazak\u00e2r baz\u0131 halk kesimlerinin, di\u011fer yandan sat\u00fckonun resmi dini kurumlar\u0131n\u0131n engellemesi y\u00fcz\u00fcnden bu yenilenme e\u011filimleri tabana yeterince yans\u0131yamamaktad\u0131r. Nitekim M\u0131s\u0131r’da el-Ezher kurumu, \u0130ran’da egemen dini kurumlar ve \u00fclkemizde Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u0130lahiyat Fak\u00fclteleri ve Din E\u011fitimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi kurumlar, b\u00f6yle bir yenilenmeyi s\u00f6ylem d\u00fczeyinde benimser g\u00f6r\u00fcnse bile, fiiliyatta tam aksi istikamette seyreden kurumlard\u0131r. Ku\u015fkusuz bu olumsuz tablonun devam\u0131n\u0131 kendi sat\u00fcko ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in zorunlu g\u00f6ren, finans ve medya destekli baz\u0131 \u0130slami kesimlerin mevcudiyeti de asla unutulmamal\u0131d\u0131r. Ancak gerek sivil gerek resmi birtak\u0131m kesimlerin muhalefetlerine ra\u011fmen, bu e\u011filimin giderek g\u00fc\u00e7lendi\u011fi ve gelecekte, yenilenmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funun b\u00fct\u00fcn kesimler taraf\u0131ndan kabul edilece\u011fi biraz iyimser bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla da olsa s\u00f6ylenebilir. Fakat tehlike, bu geli\u015fim \u00e7izgisinin BOP vb. projelere eklemlenmesi veya bu projelere uyumlu hale getirmek i\u00e7in maniple edilmesinde yatmaktad\u0131r. Bu sebeple \u0130slamda yeni yorum ve \u00e7\u00f6z\u00fcm pe\u015finde ko\u015fanlar\u0131n, k\u00fcresel hegemonya niyetlerini gizlemeyenlere, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayacak \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131rmak isteyen yeni-s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 son derece dikkatli ve uyan\u0131k olmalar\u0131 ve onlar\u0131n saf\u0131nda yer almamaya \u00f6zen g\u00f6stermeleri \u015fartt\u0131r. https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/155841\/halk-doktoruna-sahip-cikti<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":412,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions\/412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}