Asl\u0131nda bu toplant\u0131y\u0131 bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, sadece y\u00f6neticilerimizin ve \u0130slami kesimin Top\u00e7u\u2019ya nas\u0131l s\u0131rt \u00e7evirdi\u011fini ortaya koyan bir g\u00f6sterge olarak de\u011ferlendirmek yeterli de\u011fildir. Zira bu toplant\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin nereye do\u011fru gitmekte, bilhassa s\u00f6z\u00fcm ona \u0130slami kesimlerin nas\u0131l bir imtihan ge\u00e7irmekte oldu\u011fu konusunda da \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunan bir g\u00f6zlem evi, bir toplumsal laboratuar g\u00f6revi de g\u00f6rd\u00fc benim i\u00e7in. Bu defa da sizlerle bu g\u00f6zlem ve m\u00fc\u015fahedelerimi payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/p>\n
\u0130SLAM AHLAKI<\/strong><\/p>\n Hemen belirtelim ki toplant\u0131 Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f olsa da, b\u00fct\u00fcn tebli\u011fler Top\u00e7u \u00fczerine de\u011fil ama ahlak \u00fczerine idi. Dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131l\u0131\u015f oturumundan sonraki ana oturumlar\u0131n ilki, benim de tebli\u011fci olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m \u201c\u0130slam Ahlak\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 oturum idi. Ben akademik alan\u0131 itibariyle ahlak konusunda uzman olmamakla beraber, bu konuda bir tebli\u011f haz\u0131rlamay\u0131 g\u00f6ze al\u0131rken, \u201c\u0130slam Ahlak\u0131n\u0131n Gelece\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 tebli\u011fimde ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm tespit, te\u015fhis ve tekliflere, konunun uzmanlar\u0131yla m\u00fczakere etmeden son \u015feklini vermemeye itina g\u00f6sterdim. Ama yine de bu oturum, benim temel tezlerimi bir daha test etmeme imkan verece\u011fi i\u00e7in anlaml\u0131 ve heyecan verici idi. Allaha \u015f\u00fck\u00fcrler olsun ki, di\u011fer tebli\u011fciler benim ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7lar\u0131 teyid edici nitelikte de\u011ferlendirmelerde bulundular. Bu oturumdan \u00e7\u0131kan ve bence \u00f6nem arz eden temel hususlar \u00f6zetle \u015funlard\u0131:<\/p>\n 1. \u0130slam Ahlak\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda, alan\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131, kaynaklar\u0131, epistemolojisi ve metodolojisi belirlenmi\u015f olan bir ilmi disiplinin varl\u0131\u011f\u0131ndan, ne klasik ne de \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6nem i\u00e7in s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn ve do\u011fru de\u011fildir. Nitekim f\u0131k\u0131h, kelam, tefsir v.b. alanlarda \u00e7e\u015fitli mezhep ve ak\u0131mlardan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde, ayn\u0131 \u015feyi ahlak alan\u0131 i\u00e7in s\u00f6ylemenin m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131\u015f\u0131 bu tespiti do\u011frular mahiyettedir.<\/p>\n 2. As\u0131rlarca \u0130slam Ahlak\u0131 olarak bilinen ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130slam felsefesi ile Tasavvuf taraf\u0131ndan ele al\u0131nan ahlak\u0131n k\u00f6kenleri ise, asl\u0131nda \u201cAristo Ahlak\u0131\u201dna dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n 3. \u0130slam Ahlak\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bir ir\u015fad, vaaz u nasihat ve telkin(s\u00f6ylem) nesnesi olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmi\u015f, ama bilhassa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kurumsalla\u015fma(eylem) y\u00f6n\u00fcndeki geli\u015fmelere sahne olabilmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n 4. \u0130slam Ahlak\u0131 ge\u00e7mi\u015fte de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ferdi planda kalm\u0131\u015f, toplumsal ahlak veya sistem ahlak\u0131 gibi kavramlara do\u011fru evrilememi\u015ftir.<\/p>\n 5. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki egemen dindarl\u0131k tasavvurunda -muhtevalar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmal\u0131 y\u00f6nlerine ra\u011fmen- \u201cislam\u0131n \u015fart\u0131\u201d veya \u201ciman\u0131n \u015fart\u0131\u201d gibi kavramlar son derece yayg\u0131n olmakla beraber, ne yaz\u0131k ki bir \u201cahlak\u0131n \u015fartlar\u0131\u201d kavram\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n 6. Gerek \u0130slami ilimlerle, gerekse felsefe, psikoloji, pedagoji, sosyoloji, hukuk, iktisat, siyaset v.b. be\u015feri bilimlerle disiplinler aras\u0131 bir yakla\u015f\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131narak geli\u015ftirilecek bir \u201c\u0130slam Ahlak\u0131\u201dna acilen ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130KT\u0130SAT VE AHLAK<\/strong><\/p>\n \u0130ktisat ve Ahlak ba\u015fl\u0131kl\u0131 oturumda ilk konu\u015fmac\u0131 olan Ahmet \u00d6ner Sayar, Protestan ahlak\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n H\u0131ristiyan ahlak\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilir olup olmad\u0131\u011f\u0131, M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n parayla imtihan\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7etin oldu\u011fu, \u00fclkenin yakla\u015f\u0131k 800 milyar dolar\u0131 bulan GSMH\u2019s\u0131na ra\u011fmen bunun 20 milyar dolar\u0131 bulan zekat\u0131n\u0131n ortada g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi \u015feklinde \u00f6nemli tespitlerde bulunmakla beraber, bir iktisat uzman\u0131 olmayan benim gibiler i\u00e7in bile tart\u0131\u015fmal\u0131 g\u00f6r\u00fcnen baz\u0131 tespitleri de g\u00fcndeme getirdi. Bunlar i\u00e7erisinde bilhassa ikisi benim i\u00e7in tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu: M\u00e2liyetin asgari,k\u00e2r\u0131n ise azami olmas\u0131 gerekti\u011fi iddias\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu ima eden ifadeleri ile Osmanl\u0131 (\u0130slam\u00ee) iktisat d\u00fczeninde liberal iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 k\u0131skand\u0131racak kadar serbestli\u011fin bulundu\u011funa dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131. \u0130slami nokta-i nazardan bu iddialar\u0131 temellendirmenin o kadar kolay bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, en az\u0131ndan bu iddialar\u0131n \u0130slamili\u011finin tart\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011funu bu vesileyle belirtmek gerekir.<\/p>\n \u00d6te yandan \u0130ktisat ve Ahlak oturumunda, Nurettin Top\u00e7u\u2019nun da perspektifinden mutlaka ele al\u0131nmas\u0131 gereken konulara \u00f6rnek verilebilecek olan m\u00fclkiyet, sosyal haklar, emek, i\u015f\u00e7i haklar\u0131, asgari \u00fccret, vergi adaleti, t\u00fcketim toplumu gibi hususlar\u0131n s\u00fckutla ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 anlamak da bizim i\u00e7in zor olmu\u015ftur. Ama as\u0131l anlamakta zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z husus, Sayar\u2019a y\u00f6neltti\u011fimiz ve dindar ya da muhafazakar olarak nitelendirilen mevcut iktidara yak\u0131n \u00e7evrelerin s\u0131k s\u0131k ele\u015ftirilere maruz kalmas\u0131na yol a\u00e7an \u201crant ekonomisi\u201dnin \u0130slam ekonomisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan caiz olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair sorumuzun cevaps\u0131z kalmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f olan bu toplant\u0131da bizi as\u0131l hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan, hatta \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan a\u011fz\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131k kalmas\u0131na sebep olan ise \u0130HL ve \u0130lahiyat tahsili de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden, Fatih \u00fcniversitesinde iktisat hocas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u0130smail \u00d6zsoy\u2019un konu\u015fmas\u0131yd\u0131 \u0130ktisat bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan temellendirilmemi\u015f olan, \u201cahlak\u0131n maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi\u201d \u015feklindeki iddias\u0131na kar\u015f\u0131, pekala ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fi \u2013 nitekim G\u00f6lc\u00fck depreminde ve di\u011fer pek \u00e7ok felakette binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na sebep olan \u201cmalzemeden \u00e7alma ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d bunun a\u00e7\u0131k bir ispat\u0131 olsa gerektir- \u015feklindeki itiraz\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fckutun tercih edilmesi bir yana, \u201cPazar yerinde homoeconomicus olmak zorundas\u0131n\u0131z, yard\u0131mla\u015fmaya pazarda yer yoktur\u201d \u015feklinde kapitalist\/liberal iddialar\u0131 \u0130slam olarak sunmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bu topraklar\u0131n k\u00fclt\u00fcr olan \u201cAh\u00eelik K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dn\u00fc adeta yok saymas\u0131, hem de bunun, b\u00f6ylesi kapitalist\/neo-liberal yakla\u015f\u0131ma sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f olan Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f bir toplant\u0131da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 ak\u0131llarda soru i\u015faretlerinin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u00d6zsoy\u2019un kapitalist\/liberal yakla\u015f\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma u\u011frunda \u00e7aba sarf ederken Abdullah b. \u00d6mer\u2019in s\u0131k\u0131 pazarl\u0131k\u00e7\u0131 biri olup, bu \u015fekildeki pazarl\u0131ktan kazand\u0131klar\u0131n\u0131 sadaka olarak vermesini delil olarak g\u00f6stermesine mukabil, dinleyicilerden birisinin \u201cSen Abdullah b. \u00d6mer\u2019i \u00f6rnek verece\u011fine babas\u0131 Hz.\u00d6mer\u2019i \u00f6rnek versene! Zira Hz.\u00d6mer s\u0131k\u0131nt\u0131 zamanlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u0131da maddelerini bir yerde toplar, sonra e\u015fit olarak herkes aras\u0131nda taksim ederdi\u201d demesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ne diyece\u011fini bilememesi de onun dersini iyi haz\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ipucuydu. Ger\u00e7ekten de sadece Hz.\u00d6mer de\u011fil, Eb\u00fb Zerr gibi sahabilerin atlanmas\u0131, g\u00f6rmezlikten gelinmesi, nisyana mahkum edilmesi bir yana, hicret sonras\u0131nda aralar\u0131nda karde\u015flik(mu\u00e2h\u00e2t) tesis edilen ensar ve muhacirin payla\u015f\u0131mc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n dahi an\u0131lmamas\u0131, ortada ilmi bir tebli\u011fden ziyade, \u0130slam\u0131 kapitalizm ve liberalizme uydurup eklemleme \u00e7abas\u0131na y\u00f6nelik bir tebli\u011f \u00e7abas\u0131 (beyin y\u0131kama operasyonu) ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fumuz hissini do\u011furdu. Daha sonra s\u0131ra faiz meselesine gelince, \u0130smail \u00d6zsoy\u2019a y\u00f6neltti\u011fim \u201cT\u00e2r\u0131k ed-D\u00eev\u00e2n\u00ee\u2019nin \u0130z yay\u0131nc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cFaiz Sorunu\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fi, g\u00f6rd\u00fcyse okuyup okumad\u0131\u011f\u0131\u201d sorusuna cevap olarak, bu kitab\u0131 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131 ne kadar gizlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysam da muvaffak olamad\u0131m. Zira bir ilahiyat\u00e7\u0131 olarak son derece be\u011fendi\u011fim bu eserin bir iktisat profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn me\u00e7hul\u00fc olmas\u0131 ak\u0131l al\u0131r gibi de\u011fildi, \u00fcstelik eser yabanc\u0131 dilde de de\u011fildi, T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilerek bas\u0131lm\u0131\u015f bir kitapt\u0131. B\u00fct\u00fcn bu m\u00fclahazalar \u00e7er\u00e7evesinde bendenizin, acaba ortada Nurettin Top\u00e7u\u2019nun ekonomi konusundaki – sosyalist\/kom\u00fcnist \u00e7izgiye yak\u0131n – yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 etkisizle\u015ftirmeye y\u00f6nelik bir psikolojik harekat ile mi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z, diye d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin \u00e7ok ta haks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 herhalde takdir edersiniz. Bu moral bozuklu\u011fu i\u00e7erisinde oturum devam ederken, Mustafa Or\u00e7an\u2019\u0131n tebli\u011fini sunu\u015fu esnas\u0131nda dikkat \u00e7ekti\u011fi \u201ckapitalist sistemde ahlak\u0131 konu\u015fmak zordur\u201d \u015feklindeki tespiti, Hak-\u0130\u015f temsilcisi \u0130dris Demirer\u2019in i\u015f\u00e7i haklar\u0131ndan s\u00f6z etmesi, bu oturumun tekrar sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir mecraya girmesini bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa sa\u011flam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n S\u0130YASET VE AHLAK<\/strong><\/p>\n Ahmet Kemal Bayram\u2019\u0131n Sosyalizm\u2019in \u201cdi\u011ferg\u00e2ml\u0131k\u201d , Liberalizm\u2019in \u201c \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131k\u201d , Muhafazakarl\u0131k\u2019\u0131n \u201cihtiyatl\u0131l\u0131k\u201d olarak \u00f6zetlenebilece\u011fine dair ifadeleriyle, Erg\u00fcn y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n , siyasetin ontolojiden kopuk, metafizi\u011fi olmayan, g\u00fcc\u00fc kendinden menkul bir hale geldi\u011fine dair \u00f6nemli tespiti; ekonominin kendisini ahlakla s\u0131n\u0131rland\u0131rmaks\u0131z\u0131n kar-zarar hedefine y\u00f6neltti\u011fine dair ele\u015ftirisi; iyilik ve adalet merkezli bir siyaset anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n gere\u011fine dair vurgusu ve adaletin en temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu oldu\u011funa dair de\u011ferlendirmesi, bu oturumun \u00f6ne \u00e7\u0131kan tespitleri idi.<\/p>\n E\u011e\u0130T\u0130M VE AHLAK<\/strong><\/p>\n Gerek Necmettin Tozlu\u2019nun gerekse Turan Ko\u00e7\u2019un \u201cAhlak tecezzi etmez\u201d \u015feklindeki tespitleri bu oturumun en \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131yd\u0131. Buna g\u00f6re ahlak\u0131n i\u015f ahlak\u0131, ticaret ahlak\u0131, siyaset ahlak\u0131,v.b. \u015feklinde ayr\u0131ma tabi tutulmas\u0131, sadece bilgi(lendirme) temelli bir ayr\u0131m olup, ger\u00e7ekte bunlar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 m\u00fctalea edilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu sebepledir ki ahlak\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda ahlakl\u0131 bir k\u0131sm\u0131nda ise ahlaks\u0131z davrananlar\u0131n, sonu\u00e7ta \u201cahlakl\u0131\u201d olarak nitelendirilemeyece\u011fi de bu oturumda vurgulanan hususlar aras\u0131ndayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumumuzda ve di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde bu \u015fekilde par\u00e7al\u0131 bir ahlak anlay\u0131\u015f\u0131 egemen oldu\u011fundan, bu tespitlerin gelece\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6ylemeye gerek yoktur. Nurettin Top\u00e7u\u2019nun bu topluma ahlak \u00fcfleyecek nefesine her zamankinden daha fazla muhta\u00e7\u0131z. Bu nefes ise ku\u015fkusuz onun eserlerinde depolanm\u0131\u015f bir vaziyette bizleri beklemektedir. Top\u00e7u\u2019yu sevmenin, onun yoluna sadakatin ilk ad\u0131m\u0131 ise, onun eserlerini okumak ve okutmakt\u0131r. \u00dclkemizin \u015eeriati\u2019si olan Nurettin Top\u00e7u\u2019nun hala ke\u015ffedilmeyi bekleyen \u201ckay\u0131p m\u00fccevher\u201d oldu\u011funu asla unutmayal\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Asl\u0131nda bu toplant\u0131y\u0131 bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, sadece y\u00f6neticilerimizin ve \u0130slami kesimin Top\u00e7u\u2019ya nas\u0131l s\u0131rt \u00e7evirdi\u011fini ortaya koyan bir g\u00f6sterge olarak de\u011ferlendirmek yeterli de\u011fildir. Zira bu toplant\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin nereye do\u011fru gitmekte, bilhassa s\u00f6z\u00fcm ona \u0130slami kesimlerin nas\u0131l bir imtihan ge\u00e7irmekte oldu\u011fu konusunda da \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunan bir g\u00f6zlem evi, bir toplumsal laboratuar g\u00f6revi de g\u00f6rd\u00fc benim i\u00e7in. Bu defa da sizlerle bu g\u00f6zlem ve m\u00fc\u015fahedelerimi payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. \u0130SLAM AHLAKI Hemen belirtelim ki toplant\u0131 Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f olsa da, b\u00fct\u00fcn tebli\u011fler Top\u00e7u \u00fczerine de\u011fil ama ahlak \u00fczerine idi. Dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131l\u0131\u015f oturumundan sonraki ana oturumlar\u0131n ilki, benim de tebli\u011fci olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m \u201c\u0130slam Ahlak\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 oturum idi. Ben akademik alan\u0131 itibariyle ahlak konusunda uzman olmamakla beraber, bu konuda bir tebli\u011f haz\u0131rlamay\u0131 g\u00f6ze al\u0131rken, \u201c\u0130slam Ahlak\u0131n\u0131n Gelece\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 tebli\u011fimde ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm tespit, te\u015fhis ve tekliflere, konunun uzmanlar\u0131yla m\u00fczakere etmeden son \u015feklini vermemeye itina g\u00f6sterdim. Ama yine de bu oturum, benim temel tezlerimi bir daha test etmeme imkan verece\u011fi i\u00e7in anlaml\u0131 ve heyecan verici idi. Allaha \u015f\u00fck\u00fcrler olsun ki, di\u011fer tebli\u011fciler benim ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m sonu\u00e7lar\u0131 teyid edici nitelikte de\u011ferlendirmelerde bulundular. Bu oturumdan \u00e7\u0131kan ve bence \u00f6nem arz eden temel hususlar \u00f6zetle \u015funlard\u0131: 1. \u0130slam Ahlak\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda, alan\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131, kaynaklar\u0131, epistemolojisi ve metodolojisi belirlenmi\u015f olan bir ilmi disiplinin varl\u0131\u011f\u0131ndan, ne klasik ne de \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6nem i\u00e7in s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn ve do\u011fru de\u011fildir. Nitekim f\u0131k\u0131h, kelam, tefsir v.b. alanlarda \u00e7e\u015fitli mezhep ve ak\u0131mlardan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde, ayn\u0131 \u015feyi ahlak alan\u0131 i\u00e7in s\u00f6ylemenin m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131\u015f\u0131 bu tespiti do\u011frular mahiyettedir. 2. As\u0131rlarca \u0130slam Ahlak\u0131 olarak bilinen ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130slam felsefesi ile Tasavvuf taraf\u0131ndan ele al\u0131nan ahlak\u0131n k\u00f6kenleri ise, asl\u0131nda \u201cAristo Ahlak\u0131\u201dna dayanmaktad\u0131r. 3. \u0130slam Ahlak\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bir ir\u015fad, vaaz u nasihat ve telkin(s\u00f6ylem) nesnesi olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmi\u015f, ama bilhassa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kurumsalla\u015fma(eylem) y\u00f6n\u00fcndeki geli\u015fmelere sahne olabilmi\u015f de\u011fildir. 4. \u0130slam Ahlak\u0131 ge\u00e7mi\u015fte de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ferdi planda kalm\u0131\u015f, toplumsal ahlak veya sistem ahlak\u0131 gibi kavramlara do\u011fru evrilememi\u015ftir. 5. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki egemen dindarl\u0131k tasavvurunda -muhtevalar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmal\u0131 y\u00f6nlerine ra\u011fmen- \u201cislam\u0131n \u015fart\u0131\u201d veya \u201ciman\u0131n \u015fart\u0131\u201d gibi kavramlar son derece yayg\u0131n olmakla beraber, ne yaz\u0131k ki bir \u201cahlak\u0131n \u015fartlar\u0131\u201d kavram\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. 6. Gerek \u0130slami ilimlerle, gerekse felsefe, psikoloji, pedagoji, sosyoloji, hukuk, iktisat, siyaset v.b. be\u015feri bilimlerle disiplinler aras\u0131 bir yakla\u015f\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131narak geli\u015ftirilecek bir \u201c\u0130slam Ahlak\u0131\u201dna acilen ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Mamafih bu oturumda ilgin\u00e7 detaylar da yok de\u011fildi. Bilhassa Cafer Sad\u0131k Yaran\u2019\u0131n Katolik ahlak\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 temel olan \u201ciman- umut \u2013 sevgi\u201d den s\u00f6z ederken, Samiha Ayverdi\u2019nin \u201cdaima yan\u0131mda bulundurdu\u011fum \u00fc\u00e7 \u015fey\u201d dedi\u011fi \u201c iman- umut \u2013sevgi\u201d ile Katolik ahlak\u0131ndaki \u00fc\u00e7 esas\u0131n birebir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7ekmesi olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir a\u00e7\u0131klamayd\u0131(Bu konuda Samiha Ayverdi\u2019ye dair Kubbealt\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan CD\u2019ye bak\u0131labilece\u011fi bilgisini de atlamamak yerinde olacakt\u0131r). \u0130KT\u0130SAT VE AHLAK \u0130ktisat ve Ahlak ba\u015fl\u0131kl\u0131 oturumda ilk konu\u015fmac\u0131 olan Ahmet \u00d6ner Sayar, Protestan ahlak\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n H\u0131ristiyan ahlak\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilir olup olmad\u0131\u011f\u0131, M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n parayla imtihan\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7etin oldu\u011fu, \u00fclkenin yakla\u015f\u0131k 800 milyar dolar\u0131 bulan GSMH\u2019s\u0131na ra\u011fmen bunun 20 milyar dolar\u0131 bulan zekat\u0131n\u0131n ortada g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi \u015feklinde \u00f6nemli tespitlerde bulunmakla beraber, bir iktisat uzman\u0131 olmayan benim gibiler i\u00e7in bile tart\u0131\u015fmal\u0131 g\u00f6r\u00fcnen baz\u0131 tespitleri de g\u00fcndeme getirdi. Bunlar i\u00e7erisinde bilhassa ikisi benim i\u00e7in tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu: M\u00e2liyetin asgari,k\u00e2r\u0131n ise azami olmas\u0131 gerekti\u011fi iddias\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu ima eden ifadeleri ile Osmanl\u0131 (\u0130slam\u00ee) iktisat d\u00fczeninde liberal iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 k\u0131skand\u0131racak kadar serbestli\u011fin bulundu\u011funa dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131. \u0130slami nokta-i nazardan bu iddialar\u0131 temellendirmenin o kadar kolay bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, en az\u0131ndan bu iddialar\u0131n \u0130slamili\u011finin tart\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011funu bu vesileyle belirtmek gerekir. \u00d6te yandan \u0130ktisat ve Ahlak oturumunda, Nurettin Top\u00e7u\u2019nun da perspektifinden mutlaka ele al\u0131nmas\u0131 gereken konulara \u00f6rnek verilebilecek olan m\u00fclkiyet, sosyal haklar, emek, i\u015f\u00e7i haklar\u0131, asgari \u00fccret, vergi adaleti, t\u00fcketim toplumu gibi hususlar\u0131n s\u00fckutla ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 anlamak da bizim i\u00e7in zor olmu\u015ftur. Ama as\u0131l anlamakta zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z husus, Sayar\u2019a y\u00f6neltti\u011fimiz ve dindar ya da muhafazakar olarak nitelendirilen mevcut iktidara yak\u0131n \u00e7evrelerin s\u0131k s\u0131k ele\u015ftirilere maruz kalmas\u0131na yol a\u00e7an \u201crant ekonomisi\u201dnin \u0130slam ekonomisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan caiz olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair sorumuzun cevaps\u0131z kalmas\u0131yd\u0131. Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f olan bu toplant\u0131da bizi as\u0131l hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan, hatta \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan a\u011fz\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131k kalmas\u0131na sebep olan ise \u0130HL ve \u0130lahiyat tahsili de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden, Fatih \u00fcniversitesinde iktisat hocas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u0130smail \u00d6zsoy\u2019un konu\u015fmas\u0131yd\u0131 \u0130ktisat bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan temellendirilmemi\u015f olan, \u201cahlak\u0131n maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi\u201d \u015feklindeki iddias\u0131na kar\u015f\u0131, pekala ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fi \u2013 nitekim G\u00f6lc\u00fck depreminde ve di\u011fer pek \u00e7ok felakette binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na sebep olan \u201cmalzemeden \u00e7alma ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d bunun a\u00e7\u0131k bir ispat\u0131 olsa gerektir- \u015feklindeki itiraz\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fckutun tercih edilmesi bir yana, \u201cPazar yerinde homoeconomicus olmak zorundas\u0131n\u0131z, yard\u0131mla\u015fmaya pazarda yer yoktur\u201d \u015feklinde kapitalist\/liberal iddialar\u0131 \u0130slam olarak sunmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bu topraklar\u0131n k\u00fclt\u00fcr olan \u201cAh\u00eelik K\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dn\u00fc adeta yok saymas\u0131, hem de bunun, b\u00f6ylesi kapitalist\/neo-liberal yakla\u015f\u0131ma sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f olan Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f bir toplant\u0131da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 ak\u0131llarda soru i\u015faretlerinin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u00d6zsoy\u2019un kapitalist\/liberal yakla\u015f\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma u\u011frunda \u00e7aba sarf ederken Abdullah b. \u00d6mer\u2019in s\u0131k\u0131 pazarl\u0131k\u00e7\u0131 biri olup, bu \u015fekildeki pazarl\u0131ktan kazand\u0131klar\u0131n\u0131 sadaka olarak vermesini delil olarak g\u00f6stermesine mukabil, dinleyicilerden birisinin \u201cSen Abdullah b. \u00d6mer\u2019i \u00f6rnek verece\u011fine babas\u0131 Hz.\u00d6mer\u2019i \u00f6rnek versene! Zira Hz.\u00d6mer s\u0131k\u0131nt\u0131 zamanlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u0131da maddelerini bir yerde toplar, sonra e\u015fit olarak herkes aras\u0131nda taksim ederdi\u201d demesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ne diyece\u011fini bilememesi de onun dersini iyi haz\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ipucuydu. Ger\u00e7ekten de sadece Hz.\u00d6mer de\u011fil, Eb\u00fb Zerr gibi sahabilerin atlanmas\u0131, g\u00f6rmezlikten gelinmesi, nisyana mahkum edilmesi bir yana, hicret sonras\u0131nda aralar\u0131nda karde\u015flik(mu\u00e2h\u00e2t) tesis edilen ensar ve muhacirin payla\u015f\u0131mc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n dahi an\u0131lmamas\u0131, ortada ilmi bir tebli\u011fden ziyade, \u0130slam\u0131 kapitalizm ve liberalizme uydurup eklemleme \u00e7abas\u0131na y\u00f6nelik bir tebli\u011f \u00e7abas\u0131 (beyin y\u0131kama operasyonu) ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fumuz hissini do\u011furdu. Daha sonra s\u0131ra faiz meselesine gelince, \u0130smail \u00d6zsoy\u2019a y\u00f6neltti\u011fim \u201cT\u00e2r\u0131k ed-D\u00eev\u00e2n\u00ee\u2019nin \u0130z yay\u0131nc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan \u201cFaiz Sorunu\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fi, g\u00f6rd\u00fcyse okuyup okumad\u0131\u011f\u0131\u201d sorusuna cevap olarak, bu kitab\u0131 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131 ne kadar gizlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ysam da muvaffak olamad\u0131m. Zira bir ilahiyat\u00e7\u0131 olarak son derece be\u011fendi\u011fim bu eserin bir iktisat profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn me\u00e7hul\u00fc olmas\u0131 ak\u0131l al\u0131r gibi de\u011fildi, \u00fcstelik eser yabanc\u0131 dilde de de\u011fildi, T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilerek bas\u0131lm\u0131\u015f bir kitapt\u0131. B\u00fct\u00fcn bu m\u00fclahazalar \u00e7er\u00e7evesinde bendenizin, acaba ortada Nurettin Top\u00e7u\u2019nun ekonomi konusundaki – sosyalist\/kom\u00fcnist \u00e7izgiye yak\u0131n – yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 etkisizle\u015ftirmeye y\u00f6nelik bir psikolojik harekat ile mi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z, diye d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin \u00e7ok ta haks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 herhalde takdir edersiniz. Bu moral bozuklu\u011fu i\u00e7erisinde oturum devam ederken, Mustafa Or\u00e7an\u2019\u0131n tebli\u011fini sunu\u015fu esnas\u0131nda dikkat \u00e7ekti\u011fi \u201ckapitalist sistemde ahlak\u0131 konu\u015fmak zordur\u201d \u015feklindeki tespiti, Hak-\u0130\u015f temsilcisi \u0130dris Demirer\u2019in i\u015f\u00e7i haklar\u0131ndan s\u00f6z etmesi, bu oturumun tekrar sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir mecraya girmesini bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa sa\u011flam\u0131\u015f oldu. S\u0130YASET VE AHLAK Ahmet Kemal Bayram\u2019\u0131n Sosyalizm\u2019in \u201cdi\u011ferg\u00e2ml\u0131k\u201d , Liberalizm\u2019in \u201c \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131k\u201d , Muhafazakarl\u0131k\u2019\u0131n \u201cihtiyatl\u0131l\u0131k\u201d olarak \u00f6zetlenebilece\u011fine dair ifadeleriyle, Erg\u00fcn y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n , siyasetin ontolojiden kopuk, metafizi\u011fi olmayan, g\u00fcc\u00fc kendinden menkul bir hale geldi\u011fine dair \u00f6nemli tespiti; ekonominin kendisini ahlakla s\u0131n\u0131rland\u0131rmaks\u0131z\u0131n kar-zarar hedefine y\u00f6neltti\u011fine dair ele\u015ftirisi; iyilik ve adalet merkezli bir siyaset anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n gere\u011fine dair vurgusu ve adaletin en temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu oldu\u011funa dair de\u011ferlendirmesi, bu oturumun \u00f6ne \u00e7\u0131kan tespitleri idi. E\u011e\u0130T\u0130M VE AHLAK Gerek Necmettin Tozlu\u2019nun gerekse Turan Ko\u00e7\u2019un \u201cAhlak tecezzi etmez\u201d \u015feklindeki tespitleri bu oturumun en \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131yd\u0131. Buna g\u00f6re ahlak\u0131n i\u015f ahlak\u0131, ticaret ahlak\u0131, siyaset ahlak\u0131,v.b. \u015feklinde ayr\u0131ma tabi tutulmas\u0131, sadece bilgi(lendirme) temelli bir ayr\u0131m olup, ger\u00e7ekte bunlar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 m\u00fctalea edilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu sebepledir ki ahlak\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda ahlakl\u0131 bir k\u0131sm\u0131nda ise ahlaks\u0131z davrananlar\u0131n, sonu\u00e7ta \u201cahlakl\u0131\u201d olarak nitelendirilemeyece\u011fi de bu oturumda vurgulanan hususlar aras\u0131ndayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumumuzda ve di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde bu \u015fekilde par\u00e7al\u0131 bir ahlak anlay\u0131\u015f\u0131 egemen oldu\u011fundan, bu tespitlerin gelece\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6ylemeye gerek yoktur. Bu \u00f6nemli katk\u0131 yan\u0131nda, 19.yy.\u2019da bilgi ve teknolojinin konu\u015fuldu\u011funu ama \u201cinsan\u201d\u0131n konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131; Bat\u0131\u2019da ve giderek bizde insan\u0131n art\u0131k \u201c\u015fahsiyet\u201d olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak bir \u201cnesne\u201d haline, cemiyetin ise bir \u201cs\u00fcr\u00fc\u201d durumuna getirildi\u011fi, \u00f6zendi\u011fimiz ve \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bat\u0131\u2019da okullar\u0131n kapitalizme gerekli olan elemanlar\u0131 yeti\u015ftirmek i\u00e7in var oldu\u011fu; Bat\u0131\u2019n\u0131n bilgiyi bir iktidar arac\u0131 olarak \u201cmeta\u201dla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131; gizli bir pozitivizmin \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda yay\u0131lmakta oldu\u011fu, hatta \u00fclkemizde ilahiyat fak\u00fcltelerinde bile e\u011fitim-\u00f6\u011fretimin pozitivist bir yakla\u015f\u0131mla verildi\u011fi \u015feklinde tenkitler dile getirildi. Ramazan Yelken, e\u011fitim ve ahlak konusunu do\u011frudan Nurettin Top\u00e7u ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ele alabilmek i\u00e7in onun d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin yeniden \u201cokunmas\u0131\u201d gerekti\u011fini, zira g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131yla Top\u00e7u d\u00f6neminin \u015fartlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; temel problemlerden birisinin ezbercilik oldu\u011funu, buna mukabil ele\u015ftirel ve analitik bir zihniyetin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini; e\u011fitim sisteminin belirleyici, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 de\u011fil geli\u015ftirici bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na oturtulmas\u0131 icap etti\u011fini; Top\u00e7u\u2019da da g\u00f6r\u00fclen Do\u011fu-Bat\u0131 ayr\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ok a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, en az\u0131ndan bu ayr\u0131m\u0131n co\u011frafi de\u011fil paradigmatik bir ayr\u0131m oldu\u011funu dikkatlere sundu. Kanaatimce Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenen ve konusu ve zamanlamas\u0131 itibariyle fevkalade \u00f6nemli olan bu toplant\u0131da Nurettin Top\u00e7u daha fazla konu\u015fulmal\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fleri g\u00fcncellenmeli, onun g\u00f6r\u00fc\u015flerinden al\u0131nacak ilhamla pratik modeller geli\u015ftirilmeli ve hayata aktarmak i\u00e7in sergilenecek \u00e7abalar \u00fczerinde durulmal\u0131, ama hepsinden \u00f6nemlisi \u201cyaln\u0131z adam\u201d Top\u00e7u\u2019yu bu derin yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131p, cemiyetle, \u00f6zellikle de gen\u00e7 nesille tan\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir yol haritas\u0131 belirlenmeliydi. Ve tabii bu yol haritas\u0131n\u0131 izleyecek bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc entelekt\u00fceller gurubunun nas\u0131l olu\u015fturulabilece\u011fi \u00fczerinde kafa yorulmal\u0131yd\u0131. Maalesef bunlar\u0131n hi\u00e7biri yap\u0131l(a)mad\u0131. Nurettin Top\u00e7u\u2019nun mesaj\u0131na toplumun son derece muhta\u00e7 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde bunlar\u0131n yap\u0131l(a)mam\u0131\u015f olmas\u0131 ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131pt\u0131r. Bu toplant\u0131 en az\u0131ndan neleri kaybetti\u011fimiz idrak etmemize vesile olursa, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde Top\u00e7u\u2019nun an\u0131s\u0131na daha ciddi faaliyetlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine de bu suretle bir katk\u0131da bulunmu\u015f olur. Aksi takdirde biz de Nurettin Top\u00e7u\u2019yu metala\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oluruz. Ama onu meta haline getirdi\u011fimizde, i\u015fte as\u0131l o zaman onu ger\u00e7ekten kabre, dolay\u0131s\u0131yla maziye g\u00f6mm\u00fc\u015f oluruz. Nurettin Top\u00e7u\u2019nun bu topluma ahlak \u00fcfleyecek nefesine her zamankinden daha fazla muhta\u00e7\u0131z. Bu nefes ise ku\u015fkusuz onun eserlerinde depolanm\u0131\u015f bir vaziyette bizleri beklemektedir. Top\u00e7u\u2019yu sevmenin, onun yoluna sadakatin ilk ad\u0131m\u0131 ise, onun eserlerini okumak ve okutmakt\u0131r. \u00dclkemizin \u015eeriati\u2019si olan Nurettin Top\u00e7u\u2019nun hala ke\u015ffedilmeyi bekleyen \u201ckay\u0131p m\u00fccevher\u201d oldu\u011funu asla unutmayal\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-423","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bildiriler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=423"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":424,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions\/424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nMamafih bu oturumda ilgin\u00e7 detaylar da yok de\u011fildi. Bilhassa Cafer Sad\u0131k Yaran\u2019\u0131n Katolik ahlak\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 temel olan \u201ciman- umut \u2013 sevgi\u201d den s\u00f6z ederken, Samiha Ayverdi\u2019nin \u201cdaima yan\u0131mda bulundurdu\u011fum \u00fc\u00e7 \u015fey\u201d dedi\u011fi \u201c iman- umut \u2013sevgi\u201d ile Katolik ahlak\u0131ndaki \u00fc\u00e7 esas\u0131n birebir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7ekmesi olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir a\u00e7\u0131klamayd\u0131(Bu konuda Samiha Ayverdi\u2019ye dair Kubbealt\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan CD\u2019ye bak\u0131labilece\u011fi bilgisini de atlamamak yerinde olacakt\u0131r).<\/p>\n
\nBu \u00f6nemli katk\u0131 yan\u0131nda, 19.yy.\u2019da bilgi ve teknolojinin konu\u015fuldu\u011funu ama \u201cinsan\u201d\u0131n konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131; Bat\u0131\u2019da ve giderek bizde insan\u0131n art\u0131k \u201c\u015fahsiyet\u201d olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak bir \u201cnesne\u201d haline, cemiyetin ise bir \u201cs\u00fcr\u00fc\u201d durumuna getirildi\u011fi, \u00f6zendi\u011fimiz ve \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bat\u0131\u2019da okullar\u0131n kapitalizme gerekli olan elemanlar\u0131 yeti\u015ftirmek i\u00e7in var oldu\u011fu; Bat\u0131\u2019n\u0131n bilgiyi bir iktidar arac\u0131 olarak \u201cmeta\u201dla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131; gizli bir pozitivizmin \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda yay\u0131lmakta oldu\u011fu, hatta \u00fclkemizde ilahiyat fak\u00fcltelerinde bile e\u011fitim-\u00f6\u011fretimin pozitivist bir yakla\u015f\u0131mla verildi\u011fi \u015feklinde tenkitler dile getirildi.
\nRamazan Yelken, e\u011fitim ve ahlak konusunu do\u011frudan Nurettin Top\u00e7u ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ele alabilmek i\u00e7in onun d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin yeniden \u201cokunmas\u0131\u201d gerekti\u011fini, zira g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131yla Top\u00e7u d\u00f6neminin \u015fartlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; temel problemlerden birisinin ezbercilik oldu\u011funu, buna mukabil ele\u015ftirel ve analitik bir zihniyetin e\u011fitim-\u00f6\u011fretime hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini; e\u011fitim sisteminin belirleyici, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 de\u011fil geli\u015ftirici bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na oturtulmas\u0131 icap etti\u011fini; Top\u00e7u\u2019da da g\u00f6r\u00fclen Do\u011fu-Bat\u0131 ayr\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ok a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, en az\u0131ndan bu ayr\u0131m\u0131n co\u011frafi de\u011fil paradigmatik bir ayr\u0131m oldu\u011funu dikkatlere sundu.
\nKanaatimce Nurettin Top\u00e7u an\u0131s\u0131na d\u00fczenlenen ve konusu ve zamanlamas\u0131 itibariyle fevkalade \u00f6nemli olan bu toplant\u0131da Nurettin Top\u00e7u daha fazla konu\u015fulmal\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fleri g\u00fcncellenmeli, onun g\u00f6r\u00fc\u015flerinden al\u0131nacak ilhamla pratik modeller geli\u015ftirilmeli ve hayata aktarmak i\u00e7in sergilenecek \u00e7abalar \u00fczerinde durulmal\u0131, ama hepsinden \u00f6nemlisi \u201cyaln\u0131z adam\u201d Top\u00e7u\u2019yu bu derin yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131p, cemiyetle, \u00f6zellikle de gen\u00e7 nesille tan\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir yol haritas\u0131 belirlenmeliydi. Ve tabii bu yol haritas\u0131n\u0131 izleyecek bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc entelekt\u00fceller gurubunun nas\u0131l olu\u015fturulabilece\u011fi \u00fczerinde kafa yorulmal\u0131yd\u0131. Maalesef bunlar\u0131n hi\u00e7biri yap\u0131l(a)mad\u0131. Nurettin Top\u00e7u\u2019nun mesaj\u0131na toplumun son derece muhta\u00e7 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde bunlar\u0131n yap\u0131l(a)mam\u0131\u015f olmas\u0131 ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131pt\u0131r. Bu toplant\u0131 en az\u0131ndan neleri kaybetti\u011fimiz idrak etmemize vesile olursa, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde Top\u00e7u\u2019nun an\u0131s\u0131na daha ciddi faaliyetlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine de bu suretle bir katk\u0131da bulunmu\u015f olur. Aksi takdirde biz de Nurettin Top\u00e7u\u2019yu metala\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oluruz. Ama onu meta haline getirdi\u011fimizde, i\u015fte as\u0131l o zaman onu ger\u00e7ekten kabre, dolay\u0131s\u0131yla maziye g\u00f6mm\u00fc\u015f oluruz.<\/p>\n