{"id":429,"date":"2017-02-26T21:50:27","date_gmt":"2017-02-26T20:50:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=429"},"modified":"2017-03-26T14:02:07","modified_gmt":"2017-03-26T12:02:07","slug":"siyaset-roeportajlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=429","title":{"rendered":"\u0130slami hareketlerin uzak durdu\u011fu \u00fc\u00e7 kavram: Ahlak, Ele\u015ftiri ve Yenilik"},"content":{"rendered":"

Burada tek bir sebepten ziyade bir sebepler manzumesinden s\u00f6z etmek gerekti\u011fi kanaatindeyim. Bu sebepler zincirinin ilk halkalar\u0131n\u0131 ise \u201cak\u0131l tutulmas\u0131\u201d ve \u201c ahlak iflas\u0131\u201d olarak \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunlardan ak\u0131l tutulmas\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n meselelerine teorik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretememesinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeli te\u015fkil ederken, \u201cahlak iflas\u0131\u201d ise uygulamadaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n, \u00e7eli\u015fkilerin, tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n, paradokslar\u0131n ve \u00e7ifte standartlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebebini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunlardan ilki d\u00fc\u015f\u00fcnce plan\u0131ndaki, ikincisi ise eylem plan\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n temel sebebidir. Bu iki temel sebep \u00fczerine ciltlerce yazmak ve g\u00fcnlerce konu\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn ise de, konuyu tamamen mu\u011flak b\u0131rakmamak i\u00e7in \u201cak\u0131l tutulmas\u0131\u201d n\u0131n ilac\u0131n\u0131n \u201cele\u015ftirel akl\u0131\u201d diriltmekten, bu ama\u00e7la bu gelene\u011fin tarihteki k\u00f6kenlerini ke\u015ffetmekten, daha sonra da bu gelene\u011fi akt\u00fcel hale getirmekten ge\u00e7ti\u011fini; ahlak iflas\u0131n\u0131n ilac\u0131n\u0131n da geleneksel anlay\u0131\u015f\u0131n tersine \u201ceylemin merkezi rol\u00fcn\u00fc vurgulayan bir iman ve \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131\u201dndan ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ise zaten ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan beri yenilik\u00e7i \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin pe\u015finde ko\u015ftuklar\u0131 hedeften ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ya\u015fanan geli\u015fmeler ve bug\u00fcn \u0130slam \u00fcmmetinin i\u00e7inde bulundu\u011fu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durum, bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin \u00e7abalar\u0131n\u0131n ne kadar isabetli oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015f bulunmaktad\u0131r. O halde bize d\u00fc\u015fen onlar\u0131n \u00e7abalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bir g\u00f6zle okuyarak, aksakl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltmek, eksiklikleri gidermek ve yeni ufuklara yelken a\u00e7mak suretiyle geli\u015ftirmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

\u00d6yleyse bu durumu a\u015fmak i\u00e7in meseleye nas\u0131l yakla\u015fmak gerekiyor?<\/strong><\/p>\n

Bunu a\u015fmak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmayacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, \u00f6zellikle de s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slamc\u0131lar\u201d\u0131n \u2013 samimi olanlar tabii ki sadet d\u0131\u015f\u0131d\u0131r \u2013 siyasi olarak y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Zira bu \u0130slami hareketlerin ve \u00f6zellikle de siyasi nitelikte olanlar\u0131n \u201c yenilik\u201d ve\u201c ele\u015ftiri\u201d kavramlar\u0131ndan pek ho\u015fland\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenemez. Buna bir de \u00fclkemizde de oldu\u011fu gibi siyasilerin \u201cpop\u00fcler \u0130slam\u201d veya \u201c halk \u0130slam\u0131\u201d denilen yakla\u015f\u0131mdan geldikleri ve cemaat ve tarikat \u00e7evrelerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 bu gibi \u00e7evrelerin geleneksel taklit\u00e7i bir \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunduklar\u0131n\u0131 da eklemek gerekir. Gerek siyasi gerekse sivil olsun bu geni\u015f geleneksel taklit\u00e7i \u00e7evrelerin \u201ctefekk\u00fcr\u201d , \u201cbilimsel ara\u015ft\u0131rma\u201d , \u201c yenilik\u201d , \u201cele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d , \u201cmuhalefet\u201d kavramlar\u0131n\u0131 kendi stat\u00fckolar\u0131 i\u00e7in bir tehdit olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu sebeple ellerine ge\u00e7irdikleri siyasi, ekonomik, medyatik v.b. g\u00fcc\u00fc bu tehdide kar\u015f\u0131 y\u00f6nlendirdiklerini de unutmamak gerekir. Bu \u015fartlarda \u0130slam \u00fcmmetinin yak\u0131n gelecekte bu durumu a\u015fma \u015fans\u0131n\u0131n pek fazla olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ger\u00e7ek\u00e7i bir tespit olacakt\u0131r. Ancak bu tespiti, bir \u00fcmitsizlik kayna\u011f\u0131 olarak de\u011fil de \u00fcstat NFKin \u2013 Ey d\u00fc\u015fman\u0131m, sen benim ifadem ve h\u0131z\u0131ms\u0131n G\u00fcnd\u00fcz geceye muhta\u00e7, bana da sen laz\u0131ms\u0131n – dizelerinde ifade etti\u011fi gibi m\u00fccadele \u00e7abalar\u0131n\u0131 daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya bir davet olarak yorumlanmak yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde meydana gelen bu t\u0131kanmayla modern d\u00f6nem \u0130slam\u00ee hareketlerinin olu\u015fumu ve bu hareketlerin ortaya koydu\u011fu us\u00fbl ve pratikler aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki var? D\u00fc\u015f\u00fcncedeki zaafiyetlerin \u0130slam\u00ee hareketlerin olu\u015fumuna ve pratiklerine yans\u0131mas\u0131 olmu\u015f mudur? Olmu\u015fsa genel itibariyle nas\u0131l olmu\u015ftur?<\/strong><\/p>\n

\u0130slami hareketlerin \u00e7a\u011fda\u015f \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve \u0130slami ara\u015ft\u0131rmalar kar\u015f\u0131s\u0131nda olarak ta olduk\u00e7a ilgisiz veya menfi bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131na i\u015faret etmi\u015ftik. Buna bir de bu hareketlerin \u201cretorik\/s\u00f6ylem\u201d e a\u011f\u0131rl\u0131k veren yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 da eklemek gerekir. K\u0131sacas\u0131 \u201cilim\u201d ve \u201cfikir\u201d e kar\u015f\u0131 bu ilgisizlik, tam aksine atalar k\u00fclt\u00fc de denilen geleneksel din alg\u0131s\u0131n\u0131n \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bu hareketlerin pratiklerine de tabii olarak yans\u0131maktad\u0131r. O y\u00fczden \u0130slami hareketler ve siyasi partiler hala bir cemaat ve tarikat gibi \u201ctek adam\u201d ve \u201ckarizma\u201d esas\u0131na dayal\u0131 olarak hareket etmekte; \u201c ortak ak\u0131l\u201d ,\u201dekip karizmas\u0131\u201d ve – zannedildi\u011fi gibi tavsiye niteli\u011finde de\u011fil, liderleri ve karar al\u0131c\u0131lar\u0131 da ba\u011flay\u0131c\u0131 olan \u201cisti\u015fare\u201d gibi kavramlar hen\u00fcz onlar\u0131n l\u00fcgatlerinde kendilerine yer bulamamaktad\u0131r. Bunun tabii bir sonucu olarak ta \u0130slami hareketler ve \u00f6zellikle de siyasi \u0130slami hareketler giderek muhalif olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p konformist, idealist olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p pragmatist, e\u015fitlik\u00e7i olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p elitist bir \u00e7izgiye savrulmakta, bu \u00e7evrelerde giderek t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve hatta \u201cabdestli kapitalizm\u201d denebilecek bir ya\u015fay\u0131\u015f tarz\u0131 yayg\u0131nla\u015fmakta, fakirlerle zenginler, ezenlerle ezilenler ayr\u0131m\u0131 bizatihi \u0130slami kesimlerin bir i\u00e7 meselesi haline gelmeye aday g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7 daha da k\u00f6t\u00fcye giderek, \u201ck\u00fcresel sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerle i\u015fbirli\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda \u0130slam \u00fclkelerini i\u015fgal edenlerle i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fine kadar vard\u0131r\u0131labilmektedir.<\/p>\n

Ana ak\u0131m \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde siyasete kategorik olarak mesafeli bir tav\u0131r al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilebilir herhalde. Bu mesafeli tav\u0131r Kuran\u00ee bir tav\u0131r m\u0131d\u0131r? Siyasetin bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n anlam d\u00fcnyas\u0131ndaki yeri neresidir?<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 \u015feyler ya\u015fanmay\u0131nca daha zor, ya\u015fan\u0131nca daha kolay anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130slami kimlikle yola \u00e7\u0131k\u0131p \u201ciktidara\u201d ya da \u201c hedefe\u201d yakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu kimli\u011fini giderek ikinci plana atan, hatta a\u00e7\u0131k\u00e7a olmasa da z\u0131mnen redd-i miras anlam\u0131na gelebilecek ad\u0131mlar atan, mensup oldu\u011fu inan\u00e7 sistemine leke s\u00fcren uygulamalardan rahats\u0131zl\u0131k bile duymayan bir siyaset g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u0130mam- azam\u2019dan bu yana pek \u00e7ok uleman\u0131n ni\u00e7in y\u00f6netimlerden uzak durduklar\u0131 daha kolay anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Tabiat\u0131yla buna bir de uleman\u0131n tarih boyunca b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201ciktidar\u201d\u0131n de\u011fil de genelde ma\u011fdur ve mazlum olan geni\u015f kitlelerin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131nda \u201cmuhalefet\u201di temsil etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da eklemek gerekir.<\/p>\n

Kanaatimce uleman\u0131n, m\u00fctefekkirlerin, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, k\u0131sacas\u0131 \u201csorumlu ayd\u0131n\u201d lar\u0131n bu muhalif tav\u0131rlar\u0131n\u0131 daima muhafaza etmeleri gerekir. Hatta \u015fu veya bu \u015fekilde iktidar ile bir ili\u015fki i\u00e7inde olsalar bile temel g\u00f6revlerinin bu \u201cmuhalefet\u201d ya da \u201cel-Emru bi\u2019l-Ma\u2019ruf ve\u2019n-Nehyu ani\u2019l-Munker\u201d g\u00f6revi oldu\u011funu hi\u00e7bir zaman unutmamalar\u0131 gerekir. Siyaset en genel anlamda \u0130slam\u2019\u0131n kendisidir. Zira yery\u00fcz\u00fcnde olan biten her \u015fey \u0130slam \u00fcmmetinin sorumlulu\u011fundad\u0131r ve bu en genel anlamda siyaset demektir. G\u00fcndelik anlamda ya da parti siyaseti anlam\u0131nda siyasete gelince bu da genel siyasetin bir par\u00e7as\u0131 olarak m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ilgi alan\u0131na dahildir. Bu alanda ya\u015fanan kirlilikle m\u00fccadele de M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir gere\u011fidir. Ancak bu alanda bir temizli\u011fe giri\u015febilmek i\u00e7in yap\u0131sal anlamda \u201ctemiz siyaset\u201d ve \u201ctemiz toplum\u201d konusunda kafa yormak ve egemen modellere alternatif modeller geli\u015ftirmek ve bunlar\u0131n uygulanabilirli\u011fini g\u00f6stermek gerekir. Aksi takdirde \u201cayinesi i\u015ftir ki\u015finin lafa bak\u0131lmaz\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn muhatab\u0131 olmaktan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelirsek; siz ayn\u0131 zamanda Has Parti kurucu \u00fcyesisiniz. Hem bu tecr\u00fcbeniz hem de az \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye’de \u0130slam\u00ee camian\u0131n pratik siyasetle kurdu\u011fu ili\u015fkiyi nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? \u0130ktidardan ba\u011f\u0131ms\u0131z politik bir \u00f6zne neden \u015fekillenemiyor?<\/strong><\/p>\n

Bir d\u00fczeltme yapal\u0131m: Kurucu \u00fcye idim.Hayat\u0131mda ilk defa yukar\u0131da arzetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek ve dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ele\u015ftirileri fiilen uygulamak i\u00e7in, kendilerini k\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m dostlar\u0131m\u0131n ve arkada\u015flar\u0131n da \u0131srarlar\u0131yla bu siyasi hareket i\u00e7inde yer ald\u0131m. Bu siyasi tecr\u00fcbe son derece \u00f6nemli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu halde, bunun ba\u015far\u0131ya ula\u015famamas\u0131n\u0131n da birinci dereceden sorumlusu ne yaz\u0131k ki mesela sosyalist, alevi veya S\u00fcryani karde\u015flerimiz de\u011fil \u00e7o\u011fu Milli g\u00f6r\u00fc\u015f gelene\u011finden gelen ama AKP i\u00e7inde kendilerine yer bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in HASPART\u0130 de f\u0131rsat kollayan, fakat iktidara giden treni ka\u00e7\u0131ran bu gibiler i\u00e7in AKP bir \u201cek sefer\u201d d\u00fczenleyince Haspartiyi ortada b\u0131rak\u0131p bu trene binmekte teredd\u00fct etmeyen s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slamc\u0131lar\u201d olmu\u015ftur. Bu da \u0130slamc\u0131lar\u0131n, siyasi \u0130slam\u0131n akt\u00f6rlerinin, \u0130slami cemaat ve tarikatlar\u0131n, k\u0131sacas\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131n genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ne kadar problemli oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermesi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 olsa gerektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de t\u0131kan\u0131kl\u0131k ve zaafiyetlerden vareste bir \u0130slamc\u0131l\u0131k ya da m\u00fcsl\u00fcmanca bir siyaset nas\u0131l in\u015fa olunabilir? Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanan bir m\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in \u00fczerinde m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gereken temel meseleler nelerdir? Dikkat edilmesi gereken tehlikeler nelerdir?<\/strong><\/p>\n

Biraz \u00f6nce belirtti\u011fim gibi HASPART\u0130 tecr\u00fcbesinde kervan\u0131 yolda b\u0131rakan, b\u0131rakmakla yetinmeyip kervan\u0131 da\u011f\u0131tan sosyalist, alevi veya S\u00fcryani karde\u015flerimiz de\u011fil maalesef \u201c\u0130slamc\u0131\u201d karde\u015flerimiz olmu\u015ftur. Bir ba\u015fka ifadeyle bu \u0130slamc\u0131 olmayan karde\u015flerimiz davalar\u0131na, daha do\u011frusu ortak davam\u0131za olan imanlar\u0131n\u0131 sebatlar\u0131yla g\u00f6stermi\u015f, \u0130slamc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ifade edenler ise bu sadakati H\u0131lfu\u2019l-Fud\u00fbl prensibi ad\u0131na dahi g\u00f6sterememi\u015fleridir. Burada M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta bir \u015feye iman etti\u011fini \u201cs\u00f6ylemek\u201d le \u201ciman etme\u201dnin farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011fudur. \u0130\u015fte tam da bu noktada M\u00fcsl\u00fcmanlar s\u00f6zle kolayl\u0131kla ifade ettikleri, \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fckleri ve savunduklar\u0131 imanlar\u0131n\u0131 \u201cispat\u201d etme durumuyla, daha do\u011frusu yerine getiremedikleri bu ciddi g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmaktad\u0131rlar. Bir ba\u015fka ifadeyle teori ile pratik, iman ile amel aras\u0131nda giderek a\u00e7\u0131lan ve bu sebeple kapat\u0131lmas\u0131 gereken a\u00e7\u0131 en temel tehlikelerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.<\/p>\n

Son olarak eklemek istedi\u011finiz bir \u015fey var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Eklenmesi gerekenleri ard\u0131 ard\u0131na s\u0131ralamaya kalksak her halde bu liste g\u00f6klere uzan\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla burada \u00f6zetle s\u00f6ylenmesi gereken \u015fey, daha \u00f6nce bir yaz\u0131m\u0131zda ba\u015fl\u0131k olarak kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cBu M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla buraya kadar\u201d tespitinden hareketle, Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in temel projesi olan \u201cM\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 (Islamisation of the Muslim Peoples) \u201c davas\u0131n\u0131 kitlelere ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vamaktan ibarettir. Bu ba\u011flamda bireyi ve d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiremeyen bir iman\u0131n ger\u00e7ekten iman olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgulamak gerekti\u011fi ortadad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7e\u015fitli konu\u015fma ve yaz\u0131lar\u0131n\u0131zda \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u015fiddetli bir durgunluk ve tekrar sarmal\u0131 i\u00e7ine hapsoldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Bunun sebebi neydi? Burada tek bir sebepten ziyade bir sebepler manzumesinden s\u00f6z etmek gerekti\u011fi kanaatindeyim. Bu sebepler zincirinin ilk halkalar\u0131n\u0131 ise \u201cak\u0131l tutulmas\u0131\u201d ve \u201c ahlak iflas\u0131\u201d olarak \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunlardan ak\u0131l tutulmas\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n meselelerine teorik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretememesinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeli te\u015fkil ederken, \u201cahlak iflas\u0131\u201d ise uygulamadaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n, \u00e7eli\u015fkilerin, tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n, paradokslar\u0131n ve \u00e7ifte standartlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebebini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunlardan ilki d\u00fc\u015f\u00fcnce plan\u0131ndaki, ikincisi ise eylem plan\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n temel sebebidir. Bu iki temel sebep \u00fczerine ciltlerce yazmak ve g\u00fcnlerce konu\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn ise de, konuyu tamamen mu\u011flak b\u0131rakmamak i\u00e7in \u201cak\u0131l tutulmas\u0131\u201d n\u0131n ilac\u0131n\u0131n \u201cele\u015ftirel akl\u0131\u201d diriltmekten, bu ama\u00e7la bu gelene\u011fin tarihteki k\u00f6kenlerini ke\u015ffetmekten, daha sonra da bu gelene\u011fi akt\u00fcel hale getirmekten ge\u00e7ti\u011fini; ahlak iflas\u0131n\u0131n ilac\u0131n\u0131n da geleneksel anlay\u0131\u015f\u0131n tersine \u201ceylemin merkezi rol\u00fcn\u00fc vurgulayan bir iman ve \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131\u201dndan ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ise zaten ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan beri yenilik\u00e7i \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin pe\u015finde ko\u015ftuklar\u0131 hedeften ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ya\u015fanan geli\u015fmeler ve bug\u00fcn \u0130slam \u00fcmmetinin i\u00e7inde bulundu\u011fu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durum, bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin \u00e7abalar\u0131n\u0131n ne kadar isabetli oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015f bulunmaktad\u0131r. O halde bize d\u00fc\u015fen onlar\u0131n \u00e7abalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bir g\u00f6zle okuyarak, aksakl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltmek, eksiklikleri gidermek ve yeni ufuklara yelken a\u00e7mak suretiyle geli\u015ftirmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00d6yleyse bu durumu a\u015fmak i\u00e7in meseleye nas\u0131l yakla\u015fmak gerekiyor? Bunu a\u015fmak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmayacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, \u00f6zellikle de s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slamc\u0131lar\u201d\u0131n \u2013 samimi olanlar tabii ki sadet d\u0131\u015f\u0131d\u0131r \u2013 siyasi olarak y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Zira bu \u0130slami hareketlerin ve \u00f6zellikle de siyasi nitelikte olanlar\u0131n \u201c yenilik\u201d ve\u201c ele\u015ftiri\u201d kavramlar\u0131ndan pek ho\u015fland\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenemez. Buna bir de \u00fclkemizde de oldu\u011fu gibi siyasilerin \u201cpop\u00fcler \u0130slam\u201d veya \u201c halk \u0130slam\u0131\u201d denilen yakla\u015f\u0131mdan geldikleri ve cemaat ve tarikat \u00e7evrelerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 bu gibi \u00e7evrelerin geleneksel taklit\u00e7i bir \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunduklar\u0131n\u0131 da eklemek gerekir. Gerek siyasi gerekse sivil olsun bu geni\u015f geleneksel taklit\u00e7i \u00e7evrelerin \u201ctefekk\u00fcr\u201d , \u201cbilimsel ara\u015ft\u0131rma\u201d , \u201c yenilik\u201d , \u201cele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d , \u201cmuhalefet\u201d kavramlar\u0131n\u0131 kendi stat\u00fckolar\u0131 i\u00e7in bir tehdit olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu sebeple ellerine ge\u00e7irdikleri siyasi, ekonomik, medyatik v.b. g\u00fcc\u00fc bu tehdide kar\u015f\u0131 y\u00f6nlendirdiklerini de unutmamak gerekir. Bu \u015fartlarda \u0130slam \u00fcmmetinin yak\u0131n gelecekte bu durumu a\u015fma \u015fans\u0131n\u0131n pek fazla olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ger\u00e7ek\u00e7i bir tespit olacakt\u0131r. Ancak bu tespiti, bir \u00fcmitsizlik kayna\u011f\u0131 olarak de\u011fil de \u00fcstat NFKin \u2013 Ey d\u00fc\u015fman\u0131m, sen benim ifadem ve h\u0131z\u0131ms\u0131n G\u00fcnd\u00fcz geceye muhta\u00e7, bana da sen laz\u0131ms\u0131n – dizelerinde ifade etti\u011fi gibi m\u00fccadele \u00e7abalar\u0131n\u0131 daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya bir davet olarak yorumlanmak yerinde olacakt\u0131r. \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde meydana gelen bu t\u0131kanmayla modern d\u00f6nem \u0130slam\u00ee hareketlerinin olu\u015fumu ve bu hareketlerin ortaya koydu\u011fu us\u00fbl ve pratikler aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki var? D\u00fc\u015f\u00fcncedeki zaafiyetlerin \u0130slam\u00ee hareketlerin olu\u015fumuna ve pratiklerine yans\u0131mas\u0131 olmu\u015f mudur? Olmu\u015fsa genel itibariyle nas\u0131l olmu\u015ftur? \u0130slami hareketlerin \u00e7a\u011fda\u015f \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve \u0130slami ara\u015ft\u0131rmalar kar\u015f\u0131s\u0131nda olarak ta olduk\u00e7a ilgisiz veya menfi bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131na i\u015faret etmi\u015ftik. Buna bir de bu hareketlerin \u201cretorik\/s\u00f6ylem\u201d e a\u011f\u0131rl\u0131k veren yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 da eklemek gerekir. K\u0131sacas\u0131 \u201cilim\u201d ve \u201cfikir\u201d e kar\u015f\u0131 bu ilgisizlik, tam aksine atalar k\u00fclt\u00fc de denilen geleneksel din alg\u0131s\u0131n\u0131n \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bu hareketlerin pratiklerine de tabii olarak yans\u0131maktad\u0131r. O y\u00fczden \u0130slami hareketler ve siyasi partiler hala bir cemaat ve tarikat gibi \u201ctek adam\u201d ve \u201ckarizma\u201d esas\u0131na dayal\u0131 olarak hareket etmekte; \u201c ortak ak\u0131l\u201d ,\u201dekip karizmas\u0131\u201d ve – zannedildi\u011fi gibi tavsiye niteli\u011finde de\u011fil, liderleri ve karar al\u0131c\u0131lar\u0131 da ba\u011flay\u0131c\u0131 olan \u201cisti\u015fare\u201d gibi kavramlar hen\u00fcz onlar\u0131n l\u00fcgatlerinde kendilerine yer bulamamaktad\u0131r. Bunun tabii bir sonucu olarak ta \u0130slami hareketler ve \u00f6zellikle de siyasi \u0130slami hareketler giderek muhalif olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p konformist, idealist olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p pragmatist, e\u015fitlik\u00e7i olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p elitist bir \u00e7izgiye savrulmakta, bu \u00e7evrelerde giderek t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fc, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve hatta \u201cabdestli kapitalizm\u201d denebilecek bir ya\u015fay\u0131\u015f tarz\u0131 yayg\u0131nla\u015fmakta, fakirlerle zenginler, ezenlerle ezilenler ayr\u0131m\u0131 bizatihi \u0130slami kesimlerin bir i\u00e7 meselesi haline gelmeye aday g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7 daha da k\u00f6t\u00fcye giderek, \u201ck\u00fcresel sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerle i\u015fbirli\u011fi ad\u0131 alt\u0131nda \u0130slam \u00fclkelerini i\u015fgal edenlerle i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fine kadar vard\u0131r\u0131labilmektedir. Ana ak\u0131m \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde siyasete kategorik olarak mesafeli bir tav\u0131r al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilebilir herhalde. Bu mesafeli tav\u0131r Kuran\u00ee bir tav\u0131r m\u0131d\u0131r? Siyasetin bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n anlam d\u00fcnyas\u0131ndaki yeri neresidir? Baz\u0131 \u015feyler ya\u015fanmay\u0131nca daha zor, ya\u015fan\u0131nca daha kolay anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130slami kimlikle yola \u00e7\u0131k\u0131p \u201ciktidara\u201d ya da \u201c hedefe\u201d yakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu kimli\u011fini giderek ikinci plana atan, hatta a\u00e7\u0131k\u00e7a olmasa da z\u0131mnen redd-i miras anlam\u0131na gelebilecek ad\u0131mlar atan, mensup oldu\u011fu inan\u00e7 sistemine leke s\u00fcren uygulamalardan rahats\u0131zl\u0131k bile duymayan bir siyaset g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u0130mam- azam\u2019dan bu yana pek \u00e7ok uleman\u0131n ni\u00e7in y\u00f6netimlerden uzak durduklar\u0131 daha kolay anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Tabiat\u0131yla buna bir de uleman\u0131n tarih boyunca b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201ciktidar\u201d\u0131n de\u011fil de genelde ma\u011fdur ve mazlum olan geni\u015f kitlelerin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131nda \u201cmuhalefet\u201di temsil etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 da eklemek gerekir. Kanaatimce uleman\u0131n, m\u00fctefekkirlerin, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, k\u0131sacas\u0131 \u201csorumlu ayd\u0131n\u201d lar\u0131n bu muhalif tav\u0131rlar\u0131n\u0131 daima muhafaza etmeleri gerekir. Hatta \u015fu veya bu \u015fekilde iktidar ile bir ili\u015fki i\u00e7inde olsalar bile temel g\u00f6revlerinin bu \u201cmuhalefet\u201d ya da \u201cel-Emru bi\u2019l-Ma\u2019ruf ve\u2019n-Nehyu ani\u2019l-Munker\u201d g\u00f6revi oldu\u011funu hi\u00e7bir zaman unutmamalar\u0131 gerekir. Siyaset en genel anlamda \u0130slam\u2019\u0131n kendisidir. Zira yery\u00fcz\u00fcnde olan biten her \u015fey \u0130slam \u00fcmmetinin sorumlulu\u011fundad\u0131r ve bu en genel anlamda siyaset demektir. G\u00fcndelik anlamda ya da parti siyaseti anlam\u0131nda siyasete gelince bu da genel siyasetin bir par\u00e7as\u0131 olarak m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ilgi alan\u0131na dahildir. Bu alanda ya\u015fanan kirlilikle m\u00fccadele de M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir gere\u011fidir. Ancak bu alanda bir temizli\u011fe giri\u015febilmek i\u00e7in yap\u0131sal anlamda \u201ctemiz siyaset\u201d ve \u201ctemiz toplum\u201d konusunda kafa yormak ve egemen modellere alternatif modeller geli\u015ftirmek ve bunlar\u0131n uygulanabilirli\u011fini g\u00f6stermek gerekir. Aksi takdirde \u201cayinesi i\u015ftir ki\u015finin lafa bak\u0131lmaz\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn muhatab\u0131 olmaktan kurtulmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelirsek; siz ayn\u0131 zamanda Has Parti kurucu \u00fcyesisiniz. Hem bu tecr\u00fcbeniz hem de az \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye’de \u0130slam\u00ee camian\u0131n pratik siyasetle kurdu\u011fu ili\u015fkiyi nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? \u0130ktidardan ba\u011f\u0131ms\u0131z politik bir \u00f6zne neden \u015fekillenemiyor? Bir d\u00fczeltme yapal\u0131m: Kurucu \u00fcye idim.Hayat\u0131mda ilk defa yukar\u0131da arzetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek ve dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ele\u015ftirileri fiilen uygulamak i\u00e7in, kendilerini k\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m dostlar\u0131m\u0131n ve arkada\u015flar\u0131n da \u0131srarlar\u0131yla bu siyasi hareket i\u00e7inde yer ald\u0131m. Bu siyasi tecr\u00fcbe son derece \u00f6nemli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu halde, bunun ba\u015far\u0131ya ula\u015famamas\u0131n\u0131n da birinci dereceden sorumlusu ne yaz\u0131k ki mesela sosyalist, alevi veya S\u00fcryani karde\u015flerimiz de\u011fil \u00e7o\u011fu Milli g\u00f6r\u00fc\u015f gelene\u011finden gelen ama AKP i\u00e7inde kendilerine yer bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in HASPART\u0130 de f\u0131rsat kollayan, fakat iktidara giden treni ka\u00e7\u0131ran bu gibiler i\u00e7in AKP bir \u201cek sefer\u201d d\u00fczenleyince Haspartiyi ortada b\u0131rak\u0131p bu trene binmekte teredd\u00fct etmeyen s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slamc\u0131lar\u201d olmu\u015ftur. Bu da \u0130slamc\u0131lar\u0131n, siyasi \u0130slam\u0131n akt\u00f6rlerinin, \u0130slami cemaat ve tarikatlar\u0131n, k\u0131sacas\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131n genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ne kadar problemli oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermesi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 olsa gerektir. T\u00fcrkiye’de t\u0131kan\u0131kl\u0131k ve zaafiyetlerden vareste bir \u0130slamc\u0131l\u0131k ya da m\u00fcsl\u00fcmanca bir siyaset nas\u0131l in\u015fa olunabilir? Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanan bir m\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in \u00fczerinde m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gereken temel meseleler nelerdir? Dikkat edilmesi gereken tehlikeler nelerdir? Biraz \u00f6nce belirtti\u011fim gibi HASPART\u0130 tecr\u00fcbesinde kervan\u0131 yolda b\u0131rakan, b\u0131rakmakla yetinmeyip kervan\u0131 da\u011f\u0131tan sosyalist, alevi veya S\u00fcryani karde\u015flerimiz de\u011fil maalesef \u201c\u0130slamc\u0131\u201d karde\u015flerimiz olmu\u015ftur. Bir ba\u015fka ifadeyle bu \u0130slamc\u0131 olmayan karde\u015flerimiz davalar\u0131na, daha do\u011frusu ortak davam\u0131za olan imanlar\u0131n\u0131 sebatlar\u0131yla g\u00f6stermi\u015f, \u0130slamc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ifade edenler ise bu sadakati H\u0131lfu\u2019l-Fud\u00fbl prensibi ad\u0131na dahi g\u00f6sterememi\u015fleridir. Burada M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta bir \u015feye iman etti\u011fini \u201cs\u00f6ylemek\u201d le \u201ciman etme\u201dnin farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011fudur. \u0130\u015fte tam da bu noktada M\u00fcsl\u00fcmanlar s\u00f6zle kolayl\u0131kla ifade ettikleri, \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fckleri ve savunduklar\u0131 imanlar\u0131n\u0131 \u201cispat\u201d etme durumuyla, daha do\u011frusu yerine getiremedikleri bu ciddi g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmaktad\u0131rlar. Bir ba\u015fka ifadeyle teori ile pratik, iman ile amel aras\u0131nda giderek a\u00e7\u0131lan ve bu sebeple kapat\u0131lmas\u0131 gereken a\u00e7\u0131 en temel tehlikelerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Son olarak eklemek istedi\u011finiz bir \u015fey var m\u0131? Eklenmesi gerekenleri ard\u0131 ard\u0131na s\u0131ralamaya kalksak her halde bu liste g\u00f6klere uzan\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla burada \u00f6zetle s\u00f6ylenmesi gereken \u015fey, daha \u00f6nce bir yaz\u0131m\u0131zda ba\u015fl\u0131k olarak kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cBu M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla buraya kadar\u201d tespitinden hareketle, Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in temel projesi olan \u201cM\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 (Islamisation of the Muslim Peoples) \u201c davas\u0131n\u0131 kitlelere ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131vamaktan ibarettir. Bu ba\u011flamda bireyi ve d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiremeyen bir iman\u0131n ger\u00e7ekten iman olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgulamak gerekti\u011fi ortadad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-429","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=429"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":432,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/429\/revisions\/432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}