Ma\u011frib (Fas) diyar\u0131n\u0131n Akdeniz sahilindeki g\u00fczel \u015fehri Tanca’da Abdu’l-Melik es-Sa’d\u00ee \u00fcniversitesi b\u00fcnyesindeki Akdeniz Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi’nin ev sahipli\u011finde 26-27 Nisan 2006 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen “Ma\u011frib-T\u00fcrkiye \u0130li\u015fkileri”\u00a0 konulu sempozyumun ard\u0131ndan; 16-17 Haziran tarihlerinde bu defa Marrake\u015f el-Hamr\u00e2 (K\u0131rm\u0131z\u0131 kent Marrake\u015f) \u00fcnvanl\u0131 egzotik Marake\u015f’te ikinci bir bilimsel toplant\u0131 daha yap\u0131ld\u0131. Marake\u015f’teki bu toplant\u0131n\u0131n konusu da ” Arap D\u00fcnyas\u0131nda ve T\u00fcrkiye’de Siyasi \u0130slami Hareketler” idi. Bu toplant\u0131 ise Kad\u0131 Iyaz Universitesi Hukuk, Ekonomi ve Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi b\u00fcnyesindeki “Anayasal ve Siyasal Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi “nin ev sahipli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. (Bu vesileyle hat\u0131rlatal\u0131m ki Tanca ” Seyahatname” si ile me\u015fhur seyyah \u0130bn Batt\u00fbta’n\u0131n memleketidir; Marake\u015f’teki \u00fcniversiteye ad\u0131 verilen Kad\u0131 Iyaz ise \u015femail’e dair me\u015fhur “e\u015f-\u015eifa” adl\u0131 eserin m\u00fcellifidir.) Her iki sempozyumun temel eksenlerinden birinin “T\u00fcrkiye” olmas\u0131 tesad\u00fcfi de\u011fildir. Zira \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda T\u00fcrkiye’ye olan ilgi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha yayg\u0131n ve yo\u011fun bir durumdad\u0131r. Nitekim bu y\u0131l i\u00e7erisinde bu iki toplant\u0131dan \u00f6nce Kahire Universitesinde “T\u00fcrkiye Modeli” konulu bir toplant\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca el-Arabiyya, al-\u00c2lem gibi televizyon kanallar\u0131nda\u00a0 da\u00a0 “\u0130slam D\u00fcnyas\u0131, Bat\u0131 ve T\u00fcrkiye” konulu programlar ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Tabiat\u0131yla bu ilginin olu\u015fumunda 1 Mart tezkeresinin reddi ile “Do\u011fu Konferans\u0131” giri\u015fimi \u00e7er\u00e7evesinde, \u0130slam \u00fclkelerindeki sivil ve entelekt\u00fcel kesimlerle kurulan ve artarak geli\u015fip g\u00fc\u00e7lenen ili\u015fkilerin fevkalade \u00f6nemli rol\u00fc olmu\u015ftur. Ku\u015fkusuz b\u00fct\u00fcn bunlar asl\u0131nda sevindirici ancak ge\u00e7 kalm\u0131\u015f geli\u015fmelerdir. Fakat biz bu geli\u015fmelerin tafsilat\u0131na girmek yerine, daha \u00f6nemli oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka bir hususa parmak basmak istiyoruz: Bilindi\u011fi gibi \u00fclkemizde belli kesimlerde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve bilhassa Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131- mesela “pis Araplar” kullan\u0131m\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan -a\u015fa\u011f\u0131lama, onlar\u0131 insan yerine koymama, onlar\u0131n bize ihanet edip bizi arkadan b\u0131\u00e7aklad\u0131\u011f\u0131 kli\u015fesini s\u00fcrekli tekrarlama, onlar\u0131 \u00e7\u00f6l bedevileri olarak tasvir ve karikat\u00fcrize etme \u015feklinde tezah\u00fcr eden olumsuz bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 malumdur. (Asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Bat\u0131l\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerin miras\u0131 olan bu “\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birbirine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, par\u00e7al\u0131 bir halde tutma” politikalar\u0131n\u0131n \u2013ki b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bunda \u0130ngiliz parma\u011f\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenir\u2013 bir ba\u015fka y\u00f6nden, \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 nezdinde T\u00fcrkiye’nin “dinsiz” oldu\u011fu \u015fayias\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda da tezah\u00fcr etti\u011fini hat\u0131rlatmakta fayda vard\u0131r.) Nitekim D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda Arap-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131 3.s\u0131n\u0131f hatta bir s\u00fcrg\u00fcn yeri olarak g\u00f6ren bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n egemen oldu\u011funa dair s\u00f6ylentiler, yine ayn\u0131 bakanl\u0131kta Arap\u00e7a bilen do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir diplomat bulunmad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131, ayr\u0131ca ne bu bakanl\u0131kta ne de \u00fcniversitelerde her bir Arap-\u0130slam \u00fclkesi \u00fczerinde uzmanla\u015fm\u0131\u015f ilim adamlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, bu \u00fclkelerle hemen her seviyedeki resmi ve gayr-\u0131 resmi ili\u015fkilerin \u2013\u00f6zellikle de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin bu \u00fclkelerle olan ili\u015fkilerine nazaran -\u00e7ok zay\u0131f olu\u015fu, bu olumsuz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n sonucu olsa gerektir. Ne var ki, gerek “Do\u011fu Konferans\u0131” Giri\u015fimi \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclkemiz ilim, fikir ve sanat erbab\u0131n\u0131n, kalem ehlinin, medya mensuplar\u0131n\u0131n ve sivil toplum temsilcilerinin b\u00f6lgeye yapt\u0131klar\u0131 m\u00fckerrer ziyaretler ve temaslar; gerekse bu giri\u015fimin tetikledi\u011fi m\u00fcteakip geli\u015fmeler, Arap-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131 hakk\u0131ndaki bu olumsuz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ekleri yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir ve sermeye de devam etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekler ortada dururken, buna ra\u011fmen s\u0131k s\u0131k T\u00fcrkiye’nin a\u011fabeyli\u011fini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirenlere de s\u00f6yleyecek bir \u00e7ift s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var: B\u00fcy\u00fckl\u00fck g\u00f6receli bir kavramd\u0131r. Zira kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fck devletlere g\u00f6re b\u00fcy\u00fck say\u0131lan bir T\u00fcrkiye, s\u0131ra b\u00fct\u00fcn \u0130slam \u00fclkeleriyle hemen her alanda \u2013sadece zannedildi\u011fi gibi ekonomik alanda de\u011fil, siyaset, k\u00fclt\u00fcr, turizm, bilim ve sanat olmak \u00fczere her alanda\u2013 T\u00fcrkiye’den daha s\u0131k\u0131 ili\u015fkiler geli\u015ftirmi\u015f, b\u00f6lgeyi tan\u0131yan, dillerini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bilen bir uzmanlar ordusuna sahip pek \u00e7ok Avrupa \u00fclkesiyle, hatta okyanus \u00f6tesi ABD ile mukayese edildi\u011finde aniden k\u00fc\u00e7\u00fck\u00a0 kalmaktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye bu Bat\u0131 \u00fclkeleri kadar b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke olma kapasitesine sahip oldu\u011fu, \u00fcstelik Bat\u0131’n\u0131n aksine \u0130slam D\u00fcnyas\u0131yla co\u011frafya, tarih ve medeniyet birlikteli\u011fine sahip oldu\u011fu halde Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck kalmaktad\u0131r. Bunun da sebebi, ilgisizlik, bilgisizlik, vizyonsuzluk ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan k\u0131s\u0131r ve anlams\u0131z ideolojik tak\u0131nt\u0131 ve \u00f6n yarg\u0131lard\u0131r. T\u00fcrkiye, \u0130slam \u00fclkelerine yapt\u0131klar\u0131 resmi ziyaretlerde, y\u00f6neticilere ve topluma \u015firin g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in \u2013kad\u0131n devlet adamlar\u0131 ve diplomatlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan- ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak dahil, b\u00f6lgenin hassasiyetlerine, inan\u00e7lar\u0131na, geleneklerine riayet etmede son derece titiz davranma politikas\u0131 geli\u015ftirmi\u015f olan Bat\u0131 kadar ve en az\u0131ndan Bat\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucu olan pragmatizmi kadar ger\u00e7ek\u00e7i olamazsa, b\u00fcy\u00fck devlet olma iddias\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir iddia olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir. Fakat “y\u00f6netenler” bu hatada \u0131srar etse de sivil “sessiz \u00e7o\u011funluk” bu hatay\u0131 d\u00fczeltme ve \u0130slam D\u00fcnyas\u0131yla olan ili\u015fkileri her alanda \u2013en az\u0131ndan Bat\u0131 ile olan ili\u015fki d\u00fczeyine\u2013 y\u00fckseltmeye kararl\u0131d\u0131r. Bunun da yolu formaliteci resmiyet\u00e7i hantal resmi diplomasi anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k; s\u0131cak, formaliteden uzak, \u00f6zg\u00fcr, dinamik ve pratik “sivil diplomasi” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmektir. Nitekim Do\u011fu Konferans\u0131 ve m\u00fcteakip toplant\u0131lar “sivil diplomasi” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n “resmi diplomasi” den daha ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili oldu\u011funun a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ma\u011frib (Fas) diyar\u0131n\u0131n Akdeniz sahilindeki g\u00fczel \u015fehri Tanca’da Abdu’l-Melik es-Sa’d\u00ee \u00fcniversitesi b\u00fcnyesindeki Akdeniz Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi’nin ev sahipli\u011finde 26-27 Nisan 2006 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen “Ma\u011frib-T\u00fcrkiye \u0130li\u015fkileri”\u00a0 konulu sempozyumun ard\u0131ndan; 16-17 Haziran tarihlerinde bu defa Marrake\u015f el-Hamr\u00e2 (K\u0131rm\u0131z\u0131 kent Marrake\u015f) \u00fcnvanl\u0131 egzotik Marake\u015f’te ikinci bir bilimsel toplant\u0131 daha yap\u0131ld\u0131. Marake\u015f’teki bu toplant\u0131n\u0131n konusu da ” Arap D\u00fcnyas\u0131nda ve T\u00fcrkiye’de Siyasi \u0130slami Hareketler” idi. Bu toplant\u0131 ise Kad\u0131 Iyaz Universitesi Hukuk, Ekonomi ve Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi b\u00fcnyesindeki “Anayasal ve Siyasal Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi “nin ev sahipli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. (Bu vesileyle hat\u0131rlatal\u0131m ki Tanca ” Seyahatname” si ile me\u015fhur seyyah \u0130bn Batt\u00fbta’n\u0131n memleketidir; Marake\u015f’teki \u00fcniversiteye ad\u0131 verilen Kad\u0131 Iyaz ise \u015femail’e dair me\u015fhur “e\u015f-\u015eifa” adl\u0131 eserin m\u00fcellifidir.) Her iki sempozyumun temel eksenlerinden birinin “T\u00fcrkiye” olmas\u0131 tesad\u00fcfi de\u011fildir. Zira \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda T\u00fcrkiye’ye olan ilgi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha yayg\u0131n ve yo\u011fun bir durumdad\u0131r. Nitekim bu y\u0131l i\u00e7erisinde bu iki toplant\u0131dan \u00f6nce Kahire Universitesinde “T\u00fcrkiye Modeli” konulu bir toplant\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca el-Arabiyya, al-\u00c2lem gibi televizyon kanallar\u0131nda\u00a0 da\u00a0 “\u0130slam D\u00fcnyas\u0131, Bat\u0131 ve T\u00fcrkiye” konulu programlar ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Tabiat\u0131yla bu ilginin olu\u015fumunda 1 Mart tezkeresinin reddi ile “Do\u011fu Konferans\u0131” giri\u015fimi \u00e7er\u00e7evesinde, \u0130slam \u00fclkelerindeki sivil ve entelekt\u00fcel kesimlerle kurulan ve artarak geli\u015fip g\u00fc\u00e7lenen ili\u015fkilerin fevkalade \u00f6nemli rol\u00fc olmu\u015ftur. Ku\u015fkusuz b\u00fct\u00fcn bunlar asl\u0131nda sevindirici ancak ge\u00e7 kalm\u0131\u015f geli\u015fmelerdir. Fakat biz bu geli\u015fmelerin tafsilat\u0131na girmek yerine, daha \u00f6nemli oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka bir hususa parmak basmak istiyoruz: Bilindi\u011fi gibi \u00fclkemizde belli kesimlerde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve bilhassa Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131- mesela “pis Araplar” kullan\u0131m\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan -a\u015fa\u011f\u0131lama, onlar\u0131 insan yerine koymama, onlar\u0131n bize ihanet edip bizi arkadan b\u0131\u00e7aklad\u0131\u011f\u0131 kli\u015fesini s\u00fcrekli tekrarlama, onlar\u0131 \u00e7\u00f6l bedevileri olarak tasvir ve karikat\u00fcrize etme \u015feklinde tezah\u00fcr eden olumsuz bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 malumdur. (Asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Bat\u0131l\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerin miras\u0131 olan bu “\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birbirine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, par\u00e7al\u0131 bir halde tutma” politikalar\u0131n\u0131n \u2013ki b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bunda \u0130ngiliz parma\u011f\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenir\u2013 bir ba\u015fka y\u00f6nden, \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 nezdinde T\u00fcrkiye’nin “dinsiz” oldu\u011fu \u015fayias\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda da tezah\u00fcr etti\u011fini hat\u0131rlatmakta fayda vard\u0131r.) Nitekim D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda Arap-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131 3.s\u0131n\u0131f hatta bir s\u00fcrg\u00fcn yeri olarak g\u00f6ren bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n egemen oldu\u011funa dair s\u00f6ylentiler, yine ayn\u0131 bakanl\u0131kta Arap\u00e7a bilen do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir diplomat bulunmad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131, ayr\u0131ca ne bu bakanl\u0131kta ne de \u00fcniversitelerde her bir Arap-\u0130slam \u00fclkesi \u00fczerinde uzmanla\u015fm\u0131\u015f ilim adamlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, bu \u00fclkelerle hemen her seviyedeki resmi ve gayr-\u0131 resmi ili\u015fkilerin \u2013\u00f6zellikle de Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin bu \u00fclkelerle olan ili\u015fkilerine nazaran -\u00e7ok zay\u0131f olu\u015fu, bu olumsuz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n sonucu olsa gerektir. Ne var ki, gerek “Do\u011fu Konferans\u0131” Giri\u015fimi \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclkemiz ilim, fikir ve sanat erbab\u0131n\u0131n, kalem ehlinin, medya mensuplar\u0131n\u0131n ve sivil toplum temsilcilerinin b\u00f6lgeye yapt\u0131klar\u0131 m\u00fckerrer ziyaretler ve temaslar; gerekse bu giri\u015fimin tetikledi\u011fi m\u00fcteakip geli\u015fmeler, Arap-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131 hakk\u0131ndaki bu olumsuz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ekleri yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir ve sermeye de devam etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: Malum baz\u0131 \u00e7evrelerin iddialar\u0131n\u0131n aksine ne genel olarak \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda, ne de \u00f6zel olarak Arap D\u00fcnyas\u0131nda \u015fu anda bir T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tam aksine neredeyse bu \u00fclkelerin tamam\u0131nda T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik bir takdir hissi, hatta bir t\u00fcr romantizm bulundu\u011fu hemen her ziyarette ve toplant\u0131da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. (Bu \u00e7er\u00e7evede mesela Suriye ve \u0130ran ile olan ili\u015fkilerimizin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.) Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi oldu\u011fumuzun bir g\u00f6stergesi olarak, \u0130slam ve Arap D\u00fcnyas\u0131n\u0131 yeterince \u2013belki de hi\u00e7- tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da itiraf etmek gerekir. Nitekim bu \u00fclkeleri her y\u00f6n\u00fcyle tan\u0131tan ve \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan inceleme-ara\u015ft\u0131rma konusu yapan, bu \u00e7abalara ilgi g\u00f6steren daima Bat\u0131l\u0131 entelekt\u00fcel ve siyasal \u00e7evreler olmu\u015ftur. Bu alanda T\u00fcrkiye’nin neredeyse ad\u0131 bile an\u0131lmamaktad\u0131r. Zira \u00fclkemizde, bu b\u00f6lge ve \u00fclkeleri \u00fczerinde y\u0131llar\u0131n\u0131 verip \u00e7al\u0131\u015fan, sadece literat\u00fcrle yetinmeyip o \u00fclkelerde y\u0131llarca bilfiil bulunan ka\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131m\u0131z vard\u0131r? (Nitekim ABD’nin Irak’\u0131 i\u015fgali \u00fczerine, \u00fclkemizde ger\u00e7ek anlamda tek bir Irak uzman\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer kom\u015fumuz olan \u0130ran konusunda da durum farkl\u0131 de\u011fildir. Hatta \u00fclkemizde ilim ve fikir erbab\u0131n\u0131n hala, \u0130ran’a gidersem fi\u015flenirim, korkusunu ta\u015f\u0131mas\u0131 bu y\u00fczy\u0131lda bizim i\u00e7in bir utan\u00e7 kayna\u011f\u0131 de\u011fil midir? Bu \u015fartlarda ciddi uzmanlar\u0131n yeti\u015fmesi beklenebilir mi?). Bizdeki bu ilgisizlik ve bilgisizli\u011fin hangi boyutlara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir di\u011fer husus, bilhassa Arap-\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n etnik, dini, k\u00fclt\u00fcrel ve siyas\u00ee olarak “homojen” bir yap\u0131 olarak alg\u0131lanmas\u0131d\u0131r. Halbuki bu \u00fclkeler tam aksine “heterojen” bir yap\u0131 arz ederler ve hemen her a\u00e7\u0131dan fevkalade bir \u00e7e\u015fitlilik, farkl\u0131l\u0131k ve zenginlik sergilerler. (Mesela Ma\u011frib(Fas) \u00f6rne\u011fine d\u00f6necek olursak, bu \u00fclkenin tamam\u0131n\u0131n Arap olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, n\u00fcfusun yar\u0131ya yak\u0131n\u0131n\u0131, Kuzey \u2013Bat\u0131 Afrika’da egemen olan yerli “Am\u00e2z\u0131\u011f\/Em\u00e2z\u0131\u011f” unsurunun te\u015fkil etti\u011fini ka\u00e7\u0131m\u0131z biliyordur? (Tesad\u00fcf bu ya, \u0130slamiyat dergisinin \u00e7\u0131kmak \u00fczere olan say\u0131s\u0131nda “Amaz\u0131\u011f”lar\u0131 tan\u0131tan bir yaz\u0131 da yay\u0131nlanacak, ilgilenenlerin dikkatine!) Yine M\u0131s\u0131r’da \u2013yanl\u0131\u015f bilmiyorsam- 7 milyon civar\u0131nda K\u0131pt\u00ee Hristiyan n\u00fcfus oldu\u011funu bilenimiz ka\u00e7 ki\u015fidir?). Bizdeki bu ilgisizlik ve bilgisizli\u011fe mukabil \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda pek \u00e7ok T\u00fcrkiye uzman\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmak ger\u00e7ekten \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir durumdur. Bir\u00e7o\u011fu y\u00fcksek tahsilini T\u00fcrkiye’de tamamlam\u0131\u015f olan bu uzmanlar, K\u0131br\u0131s meselesinden K\u00fcrt meselesine, Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131ndan Saadet ve AKP ‘ye, T\u00fcrkiye’deki \u0130slami hareketler, cemaatler ve tarikatlardan \u0130srail ile ili\u015fkilere kadar geni\u015f bir yelpazede pek \u00e7ok kitap, makale, Tv program\u0131 haz\u0131rlamakta, bilimsel toplant\u0131larda T\u00fcrkiye \u00fczerine tebli\u011f sunmakta, dergi \u00e7\u0131karmaktad\u0131rlar (Mesela T\u00fcrkiye-\u0130ran-M\u0131s\u0131r stratejik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na dair Kahire’de yay\u0131mlanmakta olan” \u015earkn\u00e2me” adl\u0131 dergi gibi). Bu uzmanlar\u0131n hepsi olmasa da pek \u00e7o\u011fu T\u00fcrk\u00e7e bilmekte, s\u0131k s\u0131k T\u00fcrkiye’yi ziyaret etmektedirler. (Mesela Marake\u015f’teki toplant\u0131da Saadet-AKP \u00fczerine tebli\u011f sunanlardan birisi Suriyeli, di\u011feri ise Tunus as\u0131ll\u0131 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 idi, di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n tamam\u0131 da T\u00fcrkiye’deki geli\u015fmelerle yak\u0131ndan ilgili idi. Keza T\u00fcrkiye’deki \u0130slami hareketlere dair bir kitab\u0131 da bizzat yazar\u0131 bana daha \u00f6nceki Tanca toplant\u0131s\u0131nda hediye etmi\u015fti). Bizde \u0130slam D\u00fcnyas\u0131ndaki \u0130slami hareketlere dair bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma ve yay\u0131n yapan ka\u00e7 ki\u015fi var? (Bir akademisyen bu i\u015fe giri\u015fti ise de i\u015finden oldu, yani \u00fcniversiteden “at\u0131ld\u0131”!). Mesela b\u00fct\u00fcn kollar\u0131yla \u0130hvan’\u0131 Muslim\u00een (M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler) haraketi \u00fczerinde uzmanlar\u0131m\u0131z var m\u0131? Ma\u011frib(Fas)taki Hizbu’l-Ad\u00e2le ve’t-Tenmiye(tam olarak terc\u00fcmesi:Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi, yani AKP. Partinin amblemi de gaz lambas\u0131!) konusunda bilgisi olan uzman\u0131m\u0131z var m\u0131? Hatta daha \u00f6nce kuruldu\u011fu ve bizdeki AKP’nin ondan esinlendi\u011fi s\u00f6ylenen bu parti hakk\u0131nda bizzat AKP i\u00e7inde bir uzman var m\u0131? Hatta daha da ileri giderek, co\u011frafya olarak ta Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 “\u00e7\u00f6l” ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirme gibi bir k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, daha do\u011frusu cahilli\u011fimizden kaynaklanan bir \u015fartlan(d\u0131r\u0131l)m\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z oldu\u011funu Ma\u011frib’i g\u00f6r\u00fcnce daha da iyi anl\u0131yor insan. Zira kuzeyde Akdeniz, bat\u0131da Atlas okyanusu ile \u00e7evrili bu \u00fclke son derece bereketli topraklara, zengin bir tabiata, temiz bir havaya ve tatl\u0131 bir iklime sahip. Bu \u00fclkenin medeniyet ve k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri ise, End\u00fcl\u00fcs medeniyet havzas\u0131n\u0131n adeta bir a\u00e7\u0131khava m\u00fczesi \u015feklinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l devam ettirdi\u011finin canl\u0131 bir \u015fahidi!(Ger\u00e7ekten de, dendi\u011fi gibi Ma\u011frib’in turistik ba\u015fkenti Marake\u015f’i g\u00f6r\u00fcp te ona \u00e2\u015f\u0131k olmamak elde de\u011fil!) B\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekler ortada dururken, buna ra\u011fmen s\u0131k s\u0131k T\u00fcrkiye’nin a\u011fabeyli\u011fini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirenlere de s\u00f6yleyecek bir \u00e7ift s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var: B\u00fcy\u00fckl\u00fck g\u00f6receli bir kavramd\u0131r. Zira kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fck devletlere g\u00f6re b\u00fcy\u00fck say\u0131lan bir T\u00fcrkiye, s\u0131ra b\u00fct\u00fcn \u0130slam \u00fclkeleriyle hemen her alanda \u2013sadece zannedildi\u011fi gibi ekonomik alanda de\u011fil, siyaset, k\u00fclt\u00fcr, turizm, bilim ve sanat olmak \u00fczere her alanda\u2013 T\u00fcrkiye’den daha s\u0131k\u0131 ili\u015fkiler geli\u015ftirmi\u015f, b\u00f6lgeyi tan\u0131yan, dillerini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bilen bir uzmanlar ordusuna sahip pek \u00e7ok Avrupa \u00fclkesiyle, hatta okyanus \u00f6tesi ABD ile mukayese edildi\u011finde aniden k\u00fc\u00e7\u00fck\u00a0 kalmaktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye bu Bat\u0131 \u00fclkeleri kadar b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke olma kapasitesine sahip oldu\u011fu, \u00fcstelik Bat\u0131’n\u0131n aksine \u0130slam D\u00fcnyas\u0131yla co\u011frafya, tarih ve medeniyet birlikteli\u011fine sahip oldu\u011fu halde Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck kalmaktad\u0131r. Bunun da sebebi, ilgisizlik, bilgisizlik, vizyonsuzluk ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan k\u0131s\u0131r ve anlams\u0131z ideolojik tak\u0131nt\u0131 ve \u00f6n yarg\u0131lard\u0131r. T\u00fcrkiye, \u0130slam \u00fclkelerine yapt\u0131klar\u0131 resmi ziyaretlerde, y\u00f6neticilere ve topluma \u015firin g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in \u2013kad\u0131n devlet adamlar\u0131 ve diplomatlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan- ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak dahil, b\u00f6lgenin hassasiyetlerine, inan\u00e7lar\u0131na, geleneklerine riayet etmede son derece titiz davranma politikas\u0131 geli\u015ftirmi\u015f olan Bat\u0131 kadar ve en az\u0131ndan Bat\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucu olan pragmatizmi kadar ger\u00e7ek\u00e7i olamazsa, b\u00fcy\u00fck devlet olma iddias\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir iddia olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir. Fakat “y\u00f6netenler” bu hatada \u0131srar etse de sivil “sessiz \u00e7o\u011funluk” bu hatay\u0131 d\u00fczeltme ve \u0130slam D\u00fcnyas\u0131yla olan ili\u015fkileri her alanda \u2013en az\u0131ndan Bat\u0131 ile olan ili\u015fki d\u00fczeyine\u2013 y\u00fckseltmeye kararl\u0131d\u0131r. Bunun da yolu formaliteci resmiyet\u00e7i hantal resmi diplomasi anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k; s\u0131cak, formaliteden uzak, \u00f6zg\u00fcr, dinamik ve pratik “sivil diplomasi” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmektir. Nitekim Do\u011fu Konferans\u0131 ve m\u00fcteakip toplant\u0131lar “sivil diplomasi” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n “resmi diplomasi” den daha ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili oldu\u011funun a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bildiriler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions\/437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}