﻿{"id":47,"date":"2015-01-18T00:00:33","date_gmt":"2015-01-17T23:00:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=47"},"modified":"2016-03-31T16:06:00","modified_gmt":"2016-03-31T14:06:00","slug":"habertuerk-roeportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=47","title":{"rendered":"Habert\u00fcrk R\u00f6portaj: \u00c7are, 500 y\u0131ld\u0131r Bosna\u2019da s\u00fcregelen \u0130slam"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130slam co\u011frafyas\u0131nda beliren gayrime\u015fru, k\u00f6ktenci, a\u015f\u0131r\u0131 hareketlerin panzehiri ne? Ankara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Profes\u00f6r Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu\u2019na sorduk<\/strong><\/p>\n<div>\n<p><strong>Alihan MESTC\u0130 \/ HT PAZAR<\/strong><\/p>\n<p>Paris\u2019teki kanl\u0131 ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 2 haftad\u0131r d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde, daha da kalacak&#8230; Sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6ncesi, sonras\u0131, detaylar\u0131 d\u00f6k\u00fclmeye devam ediyor. \u00d6te yandan ter\u00f6r\u00fcn \u0130slam\u2019la birlikte an\u0131lmas\u0131na da tepki veriliyor: \u201cGer\u00e7ek \u0130slam bu de\u011fil!\u201d Peki, \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda neden ter\u00f6r vuku buluyor? A\u015f\u0131r\u0131 hareketlerin m\u00fcsebbibi Bat\u0131 m\u0131, yoksa bu \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Orta\u00e7a\u011f\u2019\u0131\u201d m\u0131? \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde beliren gayrime\u015fru, k\u00f6ktenci, a\u015f\u0131r\u0131 hareketlerin panzehiri nerede? Ankara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nden Profes\u00f6r Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu\u2019na g\u00f6re \u0130slam d\u00fcnyas\u0131, \u201cBilge Kral\u201d Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in Bosna\u2019s\u0131n\u0131 \u00f6rnek alabilir; mevcut s\u0131k\u0131\u015f\u0131k durumdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ise yenilik\u00e7i \u0130slam entelekt\u00fcellerinde..<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Charlie Hebdo<\/strong><strong> sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00fczerinden bir\u00e7ok tart\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131yor ve ter\u00f6r eylemlerine binayen \u201c<\/strong><strong>Ger\u00e7ek \u0130slam<\/strong><strong> bu de\u011fil\u201d deniyor.\u00a0<\/strong><br \/>\nBu s\u00f6z\u00fcn belli bir hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 var; \u201cGer\u00e7ek \u0130slam bu de\u011fil\u201d derken \u201cGer\u00e7ek \u0130slam dini, masum, su\u00e7suz insanlara \u0130slam ad\u0131na herhangi bir sald\u0131r\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmez\u201d diyorlar. Prensip olarak bu do\u011fru. Fakat meseleyi \u00e7\u00f6zm\u00fcyor. \u0130slam\u2019\u0131 ter\u00f6rle nitelendirmek isteyenlerin oldu\u011fu muhakkak. Fakat bu, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi tutumlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmelerine engel de\u011fil. \u201cGer\u00e7ek \u0130slam bu de\u011fil\u201ddeki tek ama\u00e7, \u0130slam\u2019a y\u00f6nelik olumsuz alg\u0131dan kurtulma \u00e7abas\u0131. Burada M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ele\u015ftirmek laz\u0131m bence, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte daha derin bir hesapla\u015fmaya gidilmeli.<\/p>\n<p><strong>Bir i\u00e7 hesapla\u015fmaya m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Hem i\u00e7eride hem d\u0131\u015far\u0131da. \u0130\u00e7eride ger\u00e7ekten de 14 as\u0131r boyunca s\u00fcren \u0130slam \u00f6\u011fretisinin \u00fczerinde epey bir tortu birikmi\u015f. Sapmalar olmu\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130slam\u2019\u0131n ne oldu\u011fu konusunda ciddi bi\u00e7imde hesapla\u015fmaya gitmek laz\u0131m. Cemaleddin Afgani\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0130slam alg\u0131s\u0131n\u0131 sorgulamas\u0131 gerekti\u011fini savunan pek \u00e7ok entelekt\u00fcel var. Afgani\u2019den itibaren ba\u015flayan bu dalga, Kuran merkezli olmas\u0131na ra\u011fmen ele\u015ftirel, yani 15 as\u0131rl\u0131k bir gelene\u011fin tortular\u0131n\u0131 temizlemek isteyen bir d\u00fc\u015f\u00fcnce. Ama bu seslere kulak t\u0131k\u0131yor M\u00fcsl\u00fcmanlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu hesapla\u015fman\u0131n sonucu tabanlara yay\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Neden?<\/strong><\/p>\n<p>Resmi stat\u00fckolar, devlet kontrol\u00fcndeki dini kurumlar; T\u00fcrkiye\u2019de Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Suudi Arabistan\u2019da Darulifta, \u0130ran\u2019da mollalar gibi&#8230;<\/p>\n<p><strong>Tortu nerede \u00e7\u0131k\u0131yor? <\/strong><\/p>\n<p>En basit \u00f6rnek: \u201cAllah\u2019a, kitaba, Peygamber\u2019e s\u00f6ven insanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeli mi, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmemeli mi?\u201d \u0130slam\u2019\u0131n kurucu metni, Allah\u2019a, kitaba, Peygamber\u2019e s\u00f6ven, Peygamber\u2019imizle alay eden, ona \u015fair, mecnun, sihirbaz diyenlerin hepsini kayda ge\u00e7mi\u015f. Yani yap\u0131lan hakaretleri, Kuran kaydederek ebedile\u015ftiriyor. Ancak Kuran\u2019\u0131 ba\u015ftan sona okudu\u011funuzda, bu insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fine dair tek bir harf bulamazs\u0131n\u0131z. \u00d6zellikle Hz. Muhammed\u2019in m\u00fccadele etti\u011fi birtak\u0131m Yahudi \u00e7izerlere suikast yap\u0131lmas\u0131na onay verdi\u011fi, bunu te\u015fvik etti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde rivayetler var. Fakat bunlar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bile. Kuran-\u0131 Kerim\u2019in bu konuya yorumu \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net olmas\u0131na ra\u011fmen onun tam tersi bir tutum, as\u0131rlar boyunca f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda, \u0130slam\u2019a dair eserlerde maalesef yer bulabilmi\u015f. Ve bunun gibi pek \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p><strong>\u2018M\u00dcSL\u00dcMANLARIN BATI\u2019YA S\u00d6YLEYECEK S\u00d6Z\u00dc VAR\u2019 <\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u0131\u015far\u0131yla olan hesapla\u015fmaya d\u00f6necek olursak&#8230; M\u00fcsl\u00fcmanlar ter\u00f6rle birlikte ne zaman an\u0131l\u0131r oldu?<\/strong><\/p>\n<p>Afganistan\u2019\u0131n Ruslar taraf\u0131ndan i\u015fgali ve buna kar\u015f\u0131 ABD\u2019nin Taliban ve El Kaide gibi yap\u0131lanmalar\u0131 desteklemesiyle. \u015eiddeti ara\u00e7 olarak kullanan ve inanc\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak bu arac\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen insanlar e\u011fitimlerini buralarda ald\u0131lar. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bu \u015fekildeki birtak\u0131m tepkilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ba\u015f sebebi Bat\u0131 emperyalizmidir. Burada \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n Bat\u0131\u2019ya da s\u00f6yleyecek bir s\u00f6z\u00fc var. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n memleketlerini i\u015fgal ederek, medeniyetlerini y\u0131karak, masum insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek, \u00e7aresiz b\u0131rakarak onlar\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc hareket etme imk\u00e2n\u0131 olmayan, -\u00f6zellikle Filistin davas\u0131ndak\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kedi gibi davranmaya sevk eden, Bat\u0131 ve onlar\u0131n arkas\u0131nda duran siyonist \u0130srail y\u00f6netimidir. Bunlar\u0131 da hesaba katarak k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bir insafl\u0131 muhasebe yapmak laz\u0131m. Hem M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hem de AB ve ABD\u2019nin bunu yapmas\u0131 gerekir. Bu, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 g\u00fcnah ke\u00e7isi haline getirmekle de, \u201c<a href=\"http:\/\/www.haberturk.com\/etiket\/ger%C3%A7ek_islam\">Ger\u00e7ek \u0130slam<\/a> bu de\u011fil\u201d diyerek kenara \u00e7ekilip olaylar\u0131 izah etmekle de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u0131zmakta hakl\u0131 oldu\u011fu sebepler, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir i\u00e7 hesapla\u015fmaya gitmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc m\u00fc kesiyor?<\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle. Bundan \u0130slam \u00fclkeleri, y\u00f6netimleri rahats\u0131z olur. Sorgulama s\u00fcreci siyasete kadar gider. \u0130ktidarlar\u0131n\u0131n sallanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, hi\u00e7bir ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceye m\u00fcsaade etmezler. Buna T\u00fcrkiye de dahil. \u00d6te yandan \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda ekonomik, siyasi hatta medya g\u00fcc\u00fcn\u00fc elinde tutan kat\u0131 muhafazak\u00e2r gruplar var. Ele\u015ftiri \u00f6yle bir \u015fey ki ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda nereye gidece\u011fini kestiremezsiniz. Bu sorgulay\u0131c\u0131 zihniyet \u00e7ok marjinal dar bir kal\u0131ba s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak dikkatimizden ka\u00e7an istisnalar da var. Mesela Bosna Hersek Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkan\u0131 Mustafa \u00c7eri\u00e7 son derece entelekt\u00fcel bir adam. Bat\u0131\u2019yla diyalog kurabiliyor, entelekt\u00fcel d\u00fczeyde hesapla\u015fabiliyor. \u0130lkeli duruyor. Ama 500 y\u0131ll\u0131k Avrupa \u0130slam\u2019\u0131 olan Bosna \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 genelde bir inceleme konusu yapmaktan uzak duruyoruz. Bug\u00fcn 21. y\u00fczy\u0131l \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bir \u00f6rnek toplum ya da model gerekiyorsa bu T\u00fcrkiye de\u011fil, BosnaHersek ve son y\u00fczy\u0131l\u0131n bilge krallar\u0131ndan kabul edilen Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7\u2019in \u00e7izgisidir. Ya da Roger Garaudy\u2019nin, bizde Mehmet Akif\u2019in, Nurettin Top\u00e7u\u2019nun \u00e7izgisidir. B\u00f6yle bir damar var asl\u0131nda. Fakat bu damar hem i\u00e7eriden hem d\u0131\u015far\u0131dan hem Bat\u0131 taraf\u0131ndan bo\u011fazlanmak isteniyor. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tabana yay\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde kontrols\u00fcz, kirlenmi\u015f, dezenformasyona, manip\u00fclasyona dayal\u0131 kontrols\u00fcz bilgiler, tepkiler ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n<p><strong>\u2018\u0130SLAM, K\u00dcRESEL E\u015e\u0130TL\u0130K\u00c7\u0130 B\u0130R HAREKET SUNAB\u0130L\u0130R\u2019 <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n referans noktas\u0131 Bat\u0131 m\u0131d\u0131r? Kendisini Bat\u0131 \u00fczerinden mi var eder? <\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle \u00f6yle de\u011fil. Art\u0131k \u0130slam sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi varolu\u015fu i\u00e7in de\u011fil Garaudy\u2019nin tabiriyle t\u00fcm gezegenin ve insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu i\u00e7in umut kayna\u011f\u0131 olarak var olmas\u0131 gereken ve sadece M\u00fcsl\u00fcmanlara de\u011fil M\u00fcsl\u00fcman olmayanlara da rehberlik edebilecek bir \u00f6\u011freti. Dinin 21. y\u00fczy\u0131ldaki anlam\u0131 ve yeri konusunda asl\u0131nda iki referans var: Birisi insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu tehditler. Son 50 y\u0131lda Bat\u0131 taraf\u0131ndan 27 milyon insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleniyor; b\u00fct\u00fcn bunlar psikolojik olarak birikti\u011fi zaman M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tehdit alg\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde olmalar\u0131n\u0131 anlamak zor de\u011fil. Bu, Bat\u0131\u2019n\u0131n doymak bilmeyen maddeyi, enerji hatlar\u0131n\u0131 kontrol etme hevesinin insanl\u0131\u011fa faturas\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar da bunu g\u00f6r\u00fcyor. Bat\u0131 medeniyeti, bizatihi bu tehdidin yarat\u0131c\u0131s\u0131 nas\u0131l kurtulu\u015f \u00fcmidi olabilir? Potansiyel olarak, \u00f6\u011freti olarak b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n e\u015fitli\u011fi fikrine dayal\u0131 k\u00fcresel bir harekete ihtiya\u00e7 var. Bu hareketi insanl\u0131\u011fa sunabilecek en b\u00fcy\u00fck potansiyel \u0130slam\u2019d\u0131r. Bunu yapabilmesi i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi i\u00e7lerinde \u0130slam alg\u0131lar\u0131yla \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde hesapla\u015fmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Bug\u00fcn\u00fc \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Orta\u00e7a\u011f\u2019\u0131\u201d olarak tarif etmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131na egemen olan \u015fu anki dini d\u00fc\u015f\u00fcnce, asl\u0131nda en az 200-300 y\u0131l veya daha \u00f6nce \u00fcretilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tekrar\u0131na dayan\u0131yor b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde. Ama genellemeler en riskli tutumlard\u0131r. \u201c\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tamam\u0131 b\u00f6yle\u201d diyemezsiniz. Afganistan\u2019la Malezya\u2019n\u0131n, BosnaHersek\u2019in, Ma\u011frib\u2019in \u0130slam alg\u0131s\u0131 farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Peygamber\u2019in resmedilmesi<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBildi\u011fim, tarihte bir tek \u0130ran\u2019da resminin \u00e7izildi\u011fi sembolik bir \u015fey var, o da minyat\u00fcr. Onun d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn minyat\u00fcrlerde Hazreti Peygamber\u2019in y\u00fcz\u00fc beyaz ya da bo\u015f olarak g\u00f6sterilir. Peygamber ve azizlerin resminin \u00e7izilmesi \u0130slamiyet \u00f6ncesi dinlerde bir ikon k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, yani bir t\u00fcr putperestli\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ona kap\u0131 aralamamak ad\u0131na Peygamber\u2019imiz ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n resminin \u00e7izilmesine kar\u015f\u0131 sert tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam\u2019a d\u0131\u015far\u0131dan bakan insanlar, \u0130slamiyet\u2019i de H\u0131ristiyanl\u0131k, Yahudilik gibi zannediyor; \u2018Hz. \u0130sa, Meryem, bu kadar insan alaya al\u0131n\u0131yor, niye bize tepki g\u00f6steriyorlar?\u2019 demeleri, \u0130slam\u2019\u0131 tan\u0131mad\u0131klar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u0130slam, dinler i\u00e7erisinde, soyut resme kar\u015f\u0131 itiraz olmasa da peygamber ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n resimlerinin \u00e7izilmesine kar\u015f\u0131 en hassas olan dindir.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cBilge Kral\u201d <\/strong><strong>Aliya \u0130zzetbegovi\u00e7<\/strong><strong>\u2019in mezar\u0131 kendi iste\u011fiyle defnedildi\u011fi Kovaci\u2019deki \u015fehitler aras\u0131nda bulunuyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bosna<\/strong><strong> Hersek ekol\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAliya \u0130zzetbegovi\u00e7, \u2018Do\u011fu ve Bat\u0131 Aras\u0131ndaki \u0130slam\u2019 adl\u0131 kitab\u0131nda anlat\u0131yor. Sovyet Blok ve Bat\u0131 aras\u0131nda kalm\u0131\u015f bir b\u00f6lge Bosna Hersek. \u0130slam, Avrupa\u2019n\u0131n yerli mal\u0131d\u0131r. Alman h\u00fck\u00fcmetinin, AB\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecek bir \u0130slam yaratmak ad\u0131na da bir Avrupa \u0130slam\u2019\u0131 tabiri kullan\u0131l\u0131yor. Benim dedi\u011fim bu de\u011fil; 500 y\u0131ld\u0131r Bosna\u2019da s\u00fcregelen \u0130slam\u2019d\u0131r. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n olumsuzluklarla an\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi, k\u00fclt\u00fcr, sanat, felsefenin zay\u0131f ve zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bosna\u2019da bu \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bosna\u2019da din e\u011fitiminde b\u00fct\u00fcn dini kurumlar, ilahiyat, Diyanet \u0130\u015fleri\u2019ne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u015fkan\u0131 Mustafa \u00c7eri\u00e7, doktoras\u0131n\u0131 Chicago\u2019da yapm\u0131\u015f, birinci s\u0131n\u0131f \u0130slam entelekt\u00fcelidir. Bosna\u2019n\u0131n hacmi k\u00fc\u00e7\u00fck fakat \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Bu insanlar Avrupa\u2019yla i\u00e7 i\u00e7e olduklar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok farkl\u0131 bir \u0130slami tasavvur geli\u015ftirmi\u015fler. Mutlaka \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi bak\u0131m\u0131ndan bir \u00f6rnek aran\u0131yorsa bu T\u00fcrkiye, \u0130ran ya da M\u0131s\u0131r de\u011fil Bosna Hersek olmal\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>Neden T\u00fcrkiye de\u011fil?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slam alg\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; siyasi ve ekonomik g\u00fc\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan demedim. Bosna Hersek\u2019teki ilahiyat fak\u00fcltelerinin programlar\u0131na bak\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015f konularla ilgilidir. Bosna Hersek, tamamen \u00e7a\u011fda\u015f sorunlarn kar\u015f\u0131s\u0131nda dinin nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilece\u011fine y\u00f6nelen \u00e7ok farkl\u0131 bir din e\u011fitimi veriyor. T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda, Arap\u00e7a konu\u015famayan bir ilahiyat hocas\u0131 olan tek \u00fclke yok d\u00fcnyada. BosnaHersek\u2019in ilahiyat mezunlar\u0131na bak\u0131n; hepsi haf\u0131zlar gibi Kuran ve Arap\u00e7a bilir. Bosna \u00f6rne\u011finden ciddi dersler \u00e7\u0131kartmak laz\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019nin kendi art\u0131lar\u0131n\u0131 inkar etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ama \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, \u201c\u0130slam toplumu ya da tasavvuru bak\u0131m\u0131ndan en iyi \u00fclkedir\u201d demek de T\u00fcrkiye i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Hatta Malezya kadar bile de\u011filiz.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018\u0130slam\u2019da reform\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye\u2019de dinde reform \u00e7abalar\u0131 H\u0131ristiyan reform \u00e7abalar\u0131yla an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve halk\u0131m\u0131z da buna tepki verdi\u011fi i\u00e7in \u2018reform\u2019 sempatiyle de\u011fil hatta tepkiyle kar\u015f\u0131lanan bir kelime. Eski k\u00fclt\u00fcrde buna tenzit deniliyor, ben \u2018Yenilik\u00e7i \u0130slam\u2019 diyorum. \u0130slam\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin ba\u015ftan in\u015fa edilmesi gerekir. Bu projenin mimar\u0131 da Muhammed \u0130kbal\u2019dir. Kitab\u0131n\u0131n ad\u0131 da yap\u0131lmas\u0131 gerekenin yol haritas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor: \u2018\u0130slami D\u00fc\u015f\u00fcncenin Yeniden \u0130n\u015fas\u0131\u2019. Pakistan, \u0130kbal\u2019in s\u00f6ylediklerine kulak vermedi\u011fi i\u00e7in bug\u00fcn feci haldedir.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Yenilik\u00e7i \u0130slam entelekt\u00fcelleri\u2019 <\/strong><\/p>\n<p>Prof. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu, \u201cCemaleddin Afgani\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0130slam alg\u0131s\u0131n\u0131 sorgulamak gerekti\u011fini savunan pek \u00e7ok entelekt\u00fcel var\u201d diyor ve ekliyor: \u201cBu d\u00fc\u015f\u00fcnceler, y\u00f6netici tabakalar ve muhafazak\u00e2rlar taraf\u0131ndan sevilmiyor.\u201d K\u0131rba\u015fo\u011flu, bu entelekt\u00fcelleri, eserlerini \u201c\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n mevcut s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu tekliflerini g\u00f6stermek i\u00e7in\u201d s\u0131ral\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Cemaleddin Afgani 1838-1897 <\/strong>\u201cAfgani: Kelami ve Felsefi D\u00fc\u015f\u00fcnceleri\u201d Prof. Muammer Esen Afgani, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda gelene\u011fi sorgulama hareketinin mimar\u0131 olarak g\u00f6steriliyor.<\/p>\n<p><strong>Muhammed \u0130kbal 1877-1938<\/strong> \u0130slam\u2019da Dini D\u00fc\u015f\u00fcncenin Yeniden \u0130n\u015fas\u0131 Pakistan\u2019\u0131n fikir babas\u0131, milli \u015fairi. Filozof. Bat\u0131\u2019y\u0131 ve \u0130slam geleneklerini ele\u015ftirel bir ak\u0131lla ele al\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Mehmet Akif Ersoy 1873-1936<\/strong> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Yol Mukaddimesi-Prof. Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu Kuran, s\u00fcnnet merkezli \u0130slam taraftar\u0131. Akif, Afgani ve \u0130kbal\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u015fiirlerinde ifade eder.<\/p>\n<p><strong>Musa Carullah 1873-1949 <\/strong>\u0130slam \u015eeriat\u0131n\u0131n Esaslar\u0131 R\u0131zaeddin bin Fahreddin ile birlikte Kazan\u2019daki \u201cCedit\u00e7iler\u201d (Yenilik\u00e7iler) hareketinin mensubu. Ama\u00e7lar\u0131, \u0130slam\u2019\u0131 e\u011fitim \u00fczerinden aya\u011fa kald\u0131rmak.<\/p>\n<p><strong>Malik Bin Nebi 1905-1973<\/strong> Kuran\u0131 Kerim Mucizesi Cezayir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerinin \u00f6nde gelen fikir babas\u0131. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n Bat\u0131\u2019yla y\u00fczle\u015fmesiyle ilgili sorunlar\u0131 ele ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>Fazlur Rahman<\/strong><strong> 1919-1988<\/strong> Pakistan\u2019\u0131n \u0130slamizasyonu s\u0131ras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Ey\u00fcb Han\u2019\u0131n dan\u0131\u015fman\u0131yd\u0131. Modernist. B\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131, makaleleri T\u00fcrk\u00e7e\u2019de. Ali \u015eeriati 1933-1977 \u0130ran Devrimi\u2019nin mimarlar\u0131ndan. Marksizm\u2019den etkilendi, sosyolog. \u015eii mezhep\u00e7ili\u011fi asgari d\u00fczeye indiren, Kuran merkezli, modern \u00e7a\u011f\u0131n meydan okumalar\u0131yla hesapla\u015fabilen bir entelekt\u00fcel. T\u00fcm kitaplar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evrildi.<\/p>\n<p><strong>Hasan Hanefi<\/strong><strong> 1936-<\/strong> Gelenek ve Yenilenme Kahire \u00dcniversitesi\u2019nde felsefe b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sorunlar\u0131yla ilgili el atmad\u0131\u011f\u0131 konu yok. Seyyid Kutub\u2019un sosyal adalet \u00e7izgisini savunur. \u0130slam solunun d\u00fcnyadaki temsilcisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Roger Garaudy<\/strong><strong> 1913-2012<\/strong> Marksist gelene\u011fin \u00f6nemli isimlerinden. Avrupa\u2019y\u0131 \u00e7ok iyi bilmesi itibar\u0131yla Bat\u0131-Do\u011fu sentezini ve ele\u015ftirisini yapar. Muhammed Abid El-Cabiri 1953-2010 Fasl\u0131. \u0130slam gelene\u011fini, Arap siyasal akl\u0131n\u0131 analiz eder. Hemen t\u00fcm kitaplar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>http:\/\/www.haberturk.com\/yasam\/haber\/1031953-care-500-yildir-bosnada-suregelen-islam<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kisa dfsdfsdf<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":88,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-47","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47\/revisions\/87"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/88"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}