﻿{"id":474,"date":"2011-10-20T00:38:15","date_gmt":"2011-10-19T22:38:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=474"},"modified":"2017-11-28T23:10:50","modified_gmt":"2017-11-28T22:10:50","slug":"kirbasoglu-islami-herhangi-bir-mezhep-goezluegueyle-goerme-aliskanligini-terk-ederek-buetuen-mezhepleri-esit-ve-saygideger-goermemiz-gerekir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=474","title":{"rendered":"R\u00f6portaj: \u0130slam\u2019\u0131 herhangi bir mezhep g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle g\u00f6rme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 terk ederek b\u00fct\u00fcn mezhepleri e\u015fit ve sayg\u0131de\u011fer g\u00f6rmemiz gerekir."},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Yemen e<\/strong><strong>l-\u0130man \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc \u015eeyh AbdulMecid ez-Zindan\u00ee bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda ve yine el-Ezher \u00dcniversitesi \u00c2limlerinden \u015eeyh \u00d6mer \u0130bni AbdulAziz Nur Mescidi\u2019nde verdi\u011fi Cuma hutbesinde, Hil\u00e2fet\u2019in \u00f6nemine ve gereklili\u011fine i\u015faret ettiler. Bu a\u00e7\u0131klamalara nas\u0131l yorumluyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p>Biraz ihtiyatl\u0131 yakla\u015f\u0131yorum. Sebebi de \u015fu: Malum oldu\u011fu gibi BOP ya da GOP gibi projeler ortaya at\u0131ld\u0131ktan bir m\u00fcddet sonra tart\u0131\u015fma zeminine iktidar \u00e7evreleri taraf\u0131ndan <em>\u201cYeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k\u201d<\/em> terimi at\u0131ld\u0131, ard\u0131ndan <em>\u201cHilafet\u201d<\/em> ortaya at\u0131ld\u0131, \u015fimdi de bunlar tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu tart\u0131\u015fmalara g\u00f6re tepkiler toplan\u0131yor, tekrar b\u00f6lgeye y\u00f6nelik projelerin revize edilmesi i\u00e7in bunlar de\u011ferlendiriliyor vs. T\u00fcm bu ve benzeri terimlerin hepsinin BOP\/GOP\u2019la ili\u015fkili olma ihtimali hayli y\u00fcksek. Diyece\u011fim o ki: Amerika\u2019n\u0131n yerine ben olsam, ben de Hilafet hareketini desteklerim. \u015e\u00f6yle ki: Tek tek 52 tane \u0130slam d\u00fcnyas\u0131yla u\u011fra\u015fmaktansa hepsinin alt\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131 tek bir \u00e7at\u0131y\u0131 olu\u015ftururum ve bu kurumun ba\u015f\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fimde de hepsini kontrol etmi\u015f olurum. Amerika\u2019n\u0131n hedefi muhtemelen bu. Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ta da bu, Hilafet\u2019te de bu.<\/p>\n<p>Ama bir meseleye dikkat \u00e7ekmek istiyorum. O\u2019da: Bu siyasi analizden ayr\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da elbette kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 i\u00e7in Avrupa birli\u011fi gibi bir \u0130slam Birli\u011fi olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lamalar\u0131, bunun ad\u0131na Hilafet veya \u0130slam Commonwelth\u2019i denmesinin tali bir mesele oldu\u011fu, siyasi, ekonomik ve askeri i\u015fbirli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ancak emperyalizmin u\u015fa\u011f\u0131 ve uzant\u0131s\u0131 olarak bunu yapmakla, kendimiz i\u00e7in ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bunu yapman\u0131n fark\u0131na varmak hayati \u00f6nemi haizdir, dolay\u0131s\u0131yla bu ayr\u0131m\u0131 kesinlikle \u00e7ok iyi yapmak laz\u0131m&#8230;<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamalara d\u00f6nersek; Zindan\u00ee, S\u00fcnn\u00ee kesimi temsil ediyor ve S\u00fcnn\u00ee bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bak\u0131yor. \u00d6ncelikle Zindan\u00ee\u2019nin Zeyd\u00eelerle, Yemenlilerle bar\u0131\u015fmas\u0131 laz\u0131m. Zira bunu ba\u015faramayan bir insan\u0131n Hilafet hareketinden bahsetmesi abestir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes kendi kafas\u0131ndaki Hilafet\u2019ten bahsediyor: Zindan\u00ee Hilafet\u2019ten bahsederken, S\u00fcnn\u00ee Hilafet\u2019ten bahsediyor. Ezher\u2019deki \u015eeyh\u2019te yine S\u00fcnn\u00ee Hilafet\u2019ten bahsediyor. H\u00e2lbuki bizim art\u0131k \u015ei\u00eeli\u011fi, Zeyd\u00eeli\u011fi, S\u00fcnn\u00eeli\u011fi, \u0130bad\u00eeli\u011fi, Mutezilelili\u011fi\u2026 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 a\u015fan; M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ortak paydas\u0131nda bulu\u015fan yeni bir yakla\u015f\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u015eu anda tarihe g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f zannedilen ana mezheplerin hemen hepsi canl\u0131: S\u00fcnn\u00eelik; d\u00f6rt mezhebi, E\u015far\u00eesi, Maturid\u00eesi, Selef\u00eesi ya\u015f\u0131yor. \u0130bad\u00eeler, Uman\u2019da, Kuzey Afrika\u2019da ve Cezayir\u2019de ya\u015f\u0131yor. \u0130mam\u00eeye \u0130ran\u2019da, Irak\u2019ta,Bahreyn\u2019de ve L\u00fcbnan\u2019da ya\u015f\u0131yor. Zeyd\u00eelik, Yemen\u2019de, Mutezile yine yemen\u2019de Zeydilik i\u00e7inde, keza \u0130smail\u00eeler, Nusayriler v.b. hepsi halen ya\u015f\u0131yorlar. Ayr\u0131ca bunun d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 \u0130slam\u00ee alt kimli\u011fi olan insanlar var. Dolay\u0131s\u0131yla bizim \u00f6ncelikle, \u0130slam\u2019\u0131 herhangi bir mezhep g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle g\u00f6rme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 terk ederek b\u00fct\u00fcn mezhepleri e\u015fit ve sayg\u0131de\u011fer g\u00f6rmemiz gerekir.<\/p>\n<p><strong>2- S\u00f6m\u00fcrgeci Bat\u0131, bir\u00e7ok alanda kendi i\u00e7erisinde birle\u015fme \u00e7abas\u0131 g\u00fcderken, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 devaml\u0131 par\u00e7alamak istiyor. En son Sudan ve \u015fimdi de Libya. Buna kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da Hilafet alt\u0131nda birle\u015fmesi gerekmez mi?<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda Hilafet\u2019e benzer kurum var; \u0130slam Konferans\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc. \u0130slam Konferans\u0131 nedir? En b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131 kurulu\u015ftur. D\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan birisi\u00a0 \u0130K\u00d6\u2019d\u00fcr. Ama ha var, ha yok! Bak\u0131n ba\u015fkan\u0131 ortada yok, te\u015fkilat\u0131n ortak askeri g\u00fcc\u00fc yok, dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc yok\u2026 \u00d6nemli olan bir te\u015fkilat\u0131 \u2013 isterse bu hilafet olsun &#8211; kurmak de\u011fil, birlik ve i\u015fbirli\u011fi \u2013dayan\u0131\u015fma konusundaki samimiyettir\u2026 Bir kere Arap \u00fclkelerinin kendi despotik y\u00f6netimlerini merkeze alan yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan ve saltanat anlay\u0131\u015f\u0131ndan vazge\u00e7mesi laz\u0131m. Keza kendi iktidarlar\u0131 i\u00e7in mezhep\u00e7ili\u011fi kullanmaktan vazge\u00e7meleri laz\u0131m. Filistin davas\u0131 konusunda ciddi hi\u00e7bir \u015fey yapmay\u0131p bunu kullanmaktan vazge\u00e7meleri laz\u0131m.<\/p>\n<p><strong>3-\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin AKP ile birlikte Ortado\u011fu\u2019da \u00fcstlendi\u011fi rol, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n lehine mi? Yoksa aleyhine midir?\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>AKP\u2019nin \u00fcstlendi\u011fi rol, ABD-AB-\u0130srail merkezli emperyalist odaklara<em> \u201dSiz orada durun, sizin yerinize\u00a0 ne istiyorsan\u0131z onu biz yapal\u0131m\u201d <\/em>diyen\u00a0 birinin haline benzemektedir. Tabi bu arada biz de bu ta\u015feronluktan neler elde edebiliriz d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle birlikte. \u0130\u015fte, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olmak gibi bir tak\u0131m \u00e7\u0131karlar da elde edebilir miyiz, beklentisi. Kesinlikle durum bu&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6stergeler var. Cumhurba\u015fkan\u0131, Ba\u015fbakan ve di\u011ferlerinin belli konulardaki tutumlar\u0131na bakal\u0131m:<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 da, Ba\u015fbakan da, biri \u0130ngilizlerden, di\u011feri Siyonistlerden iki tane ni\u015fan ald\u0131, ikisi de reddetmedi. Ayr\u0131ca Wikileaks belgelerine g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fbakan iken ABD ile yapt\u0131\u011f\u0131 Irak pazarl\u0131klar\u0131 Taraf gazetesinde yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 gibi, ba\u015fbakan\u0131n BOP e\u015fba\u015fkan\u0131 olmakla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc de herkesin malumudur.<\/p>\n<p>Yemen olaylar\u0131nda, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na, Ba\u015fbakanl\u0131k makam\u0131na, D\u0131\u015fi\u015fleri makam\u0131na bizzat kendim ba\u015fvurdum ve <em>\u201corada katliam yap\u0131l\u0131yor\u201d<\/em> dedim, ama <em>\u201ct\u0131k\u201d<\/em> \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu konuda samimi olmayan beyanatlar var. H\u00fck\u00fcmet, Amerika\u2019ya ve Emperyalist Bat\u0131\u2019ya direnecek bir durumda de\u011fil ve anlad\u0131 ki, <em>\u201conlar buray\u0131 dizayn edecekler, stratejik ortakl\u0131k ad\u0131yla biz de bu projede yer alal\u0131m veya baz\u0131 olaylara m\u00fcdahil olal\u0131m\u201d, <\/em>diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ,ama kesinlikle direnme veya bu i\u015fe kar\u015f\u0131 koyma iradesi g\u00f6stermedi. Ancak yine bat\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na yarayabilecek \u015fekilde\u00a0 arac\u0131 rol\u00fc oynuyor. Mesela T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye\u2019yi \u0130ran\u2019dan kopar\u0131p \u0130ran\u2019\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakma politikas\u0131na alet oldu\u011fu yorumlar\u0131 bizatihi Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki siyas\u00ee analistlerce yap\u0131l\u0131yor. Birtak\u0131m vize kald\u0131rma olay\u0131 veya baz\u0131 Ortado\u011fu \u00fclkeleriyle yak\u0131nla\u015fmalar da olumlu bir \u201cg\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilemek\u201dten \u00f6teye gitmiyor. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye ile Arap d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda y\u0131llard\u0131r ya\u015fanan so\u011fuk ili\u015fkilerden sonra bu gibi baz\u0131 ad\u0131mlar s\u0131cak ve olumlu bir \u201cg\u00f6r\u00fcnt\u00fc\u201d veriyor. O kadar ki, Suriye\u2019de d\u00fczenlenen Ortado\u011fu Politikalar\u0131yla ilgili bir sempozyumda benim T\u00fcrkiye\u2019nin Ortado\u011fu politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftiren bir konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131mda, y\u00fcksek r\u00fctbeli baz\u0131 subaylar dahil bir\u00e7ok kat\u0131l\u0131mc\u0131,<em>\u201csen nas\u0131l Erdo\u011fan\u2019\u0131 ele\u015ftirirsin\u201d<\/em> diye itirazlarda bulundular. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara g\u00f6re Devlet Ba\u015fkan\u0131 Esad\u2019la Erdo\u011fan\u2019\u0131n aras\u0131 iyiyse her \u015fey iyi demektir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan <em>\u201cNATO\u2019nun Libya\u2019da ne i\u015fi vard\u0131r\u201d<\/em> deyip de sonra i\u015fgalcilerin arkas\u0131n\u0131 kollamak i\u00e7in gemi g\u00f6ndermesi -\u00fcstelik Meclis\u2019ten karar \u00e7\u0131kmamas\u0131na ra\u011fmen- tam bir \u00e7eli\u015fki ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bunun da hangi mant\u0131kla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben anlam\u0131\u015f de\u011filim\u2026 Hani \u015fu g\u00fcnlerde \u00e7ok s\u0131k s\u00f6ylenen kartondan, k\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan ifadesi bu gibi durumlar i\u00e7in de kullan\u0131r oldu\u2026 Bu da bunlar\u0131n gelecek bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00fcmit vadetmedi\u011fini g\u00f6steriyor zaten. Politik olarak da i\u00e7 politikada biraz gidici olduklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mesajlar vermesi, Erdo\u011fan\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00c7ankaya\u2019ya dikmesi, bundan sonra bir\u00e7ok milletvekilinin tasfiye edilmesi suretiyle i\u00e7erde hesapla\u015fmalar\u0131n olmas\u0131 falan. Asl\u0131nda bir\u00e7oklar\u0131na g\u00f6re bu AKP\u2019nin de \u00d6zal\u2019\u0131n partisinin ak\u0131betine u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 yani yak\u0131nda da\u011f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Zaten bunlar bir\u00e7ok ortamda s\u00f6ylenip durulan \u015feyler\u2026 Cemaat i\u00e7in de bunlar\u0131n \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylentiler var. Yani bu da <em>\u201cyorgan gitti kavga bitti\u201d<\/em> misali rant bitti anlam\u0131na geliyor. Bunlar maalesef \u015fu bak\u0131mdan \u00fcz\u00fcc\u00fc: Ni\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de \u2013sivil olsun, resm\u00ee d\u00fczeyde olsun- uzun soluklu projeler, 50-100 senelik projeler \u2013parti aleyhine de olsa, cemaat \u00e7\u0131kar\u0131 aleyhine de olsa-, bu \u00fclkenin lehine olabilecek projelerin pe\u015fine d\u00fc\u015fen insanlar\u0131m\u0131z yok. Esas \u00fcz\u00fcc\u00fc olan taraf\u0131 o. \u00d6zal\u2019\u0131n partisi, kuruldu, y\u00fckseldi, ama bir s\u00fcre sonra gitti, saman alevi gibi, \u015fimdi bu da \u00f6yle\u2026 H\u00e2lbuki bizim \u00e7ok uzun soluklu projelere, uzun soluklu davalara siyasi bir vizyonlara, projeksiyonlara, kal\u0131c\u0131 politikalara ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n<p><strong>4- Siyasi Partilerde fikri liderlik yok. Lider etraf\u0131nda \u015fahsi birliktelik ve \u015fahsi liderlik var. Bunu nas\u0131l yorumluyorsunuz? <\/strong><\/p>\n<p>Kesinlikle do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Siyaset entelekt\u00fcel temeller \u00fczerine kurulmad\u0131\u011f\u0131, siyaset\u00a0 felsefesi yap\u0131lmadan siyasete girildi\u011fi, siyaset particilikten ibaret zannedildi\u011fi i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131 buradan kaynaklan\u0131yor. Onun i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin bence bu son geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda siyaset d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ekonomi, y\u00f6netim, her alanda -siyaset felsefesi, y\u00f6netim felsefesi, ekonomi felsefesi d\u00e2hil-, derin bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, derin bir felsef\u00ee hesapla\u015fmaya ihtiyac\u0131 var. Yani bu d\u00fcnya daha fazla b\u00f6yle gidemez. Bu d\u00fcnya nereye gidiyor? T\u00fcrkiye nereye gidiyor? Bu da M\u00fcsl\u00fcman\u0131yla-Hristiyan\u2019\u0131yla, sa\u011fc\u0131s\u0131yla-solcusuyla, Alevi\u2019si ve S\u00fcnn\u00ee\u2019siyle, T\u00fcrk\u00fcyle, Arab\u0131yla, K\u00fcrd\u00fcyle vicdan\u0131 \u00f6lmemi\u015f insanlar bir araya gelmeliyiz, \u00fclkemiz, b\u00f6lgemiz hatta b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in bir yol haritas\u0131 \u00e7izmeliyiz. \u0130lle birileri kalk\u0131p bir proje yap\u0131p da bize dayatmas\u0131n\u0131 beklemeden bu defa biz kendi projemizi ortaya koymal\u0131y\u0131z. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in de art\u0131k sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de, cami derne\u011fi, hay\u0131r derne\u011fi modundan \u00e7\u0131karak stratejik fikir \u00fcretim merkezleri kuracak yeni bir d\u00f6neme evrilmeliyiz. Art\u0131k bundan sonra gelece\u011fimiz, b\u00f6lgemiz, \u00fclkemiz ve d\u00fcnyan\u0131n geneli a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir uluslararas\u0131 d\u00fczenin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi \u00fczerinde kafa yormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p><strong>5- Ba\u015fbakan Erdo\u011fan, eskiden <em>\u201cHa\u015fa Demokrasiyle mi y\u00f6netece\u011fiz?\u201d<\/em> derken, \u015fimdi ise <em>\u201cDemokrasiye Allah\u2019a inand\u0131\u011f\u0131m gibi inan\u0131yorum\u201d<\/em> diyor. Sizce bu de\u011fi\u015fimin nas\u0131l izah edilebilir? <\/strong><\/p>\n<p>Sadece Ba\u015fbakan de\u011fil, d\u00fcn \u201cdemokrasi k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr\u201d diyenler, bug\u00fcn <em>\u201cAllah\u2019\u0131n emridir\u201d <\/em>diye yaz\u0131lar yaz\u0131yor, \u0130slamc\u0131 ge\u00e7inen entelekt\u00fceller de b\u00f6yle diyor. Bu bir savrulmad\u0131r. Tabi bunun genel bir ad\u0131 var. \u0130smini koyal\u0131m: D\u00fcnyevile\u015fme. Bir insan \u201cnas\u0131l ya\u015farsa daha sonra \u00f6yle inan\u0131r veya onu savunur\u201d derler ya aynen b\u00f6yle. Bug\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7i bo\u015falt\u0131ld\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde \u0130slam var ama bir d\u00fcnyevile\u015fme ya\u015fan\u0131yor. \u0130\u015fte ben bunu k\u0131saca; <em>\u201cmasa, kasa, nisa\u201d<\/em> olarak form\u00fcle edebiliyorum veya <em>\u201cM\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u015feytan \u00fc\u00e7geni\u201d<\/em> olarak, <em>\u201c\u015fehvet-\u015f\u00f6hret-r\u00fc\u015fvet\u201d<\/em> diyorum. \u0130\u015fte bak\u0131n <em>\u201cm\u00fccahitler, m\u00fcteahhit oldu\u201d, \u201ctasavvuf ehli, tasarruf ehli oldu\u201d<\/em> ve sonu\u00e7 itibariyle bir d\u00fcnyevile\u015fme ya\u015fan\u0131yor. Zaten Bat\u0131\u2019n\u0131n, emperyalizmin yapmak istedi\u011fi de bu. Senin el-kol kesmen, \u015eeriat uygulaman hi\u00e7 umurunda de\u011fil, yeter ki, pazar olarak Kapitalizmin pazar\u0131 haline gel, t\u00fcketim toplumu ol. Emperyalizmin ve kapitalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma\u2026 Bunu yapt\u0131ktan sonra,<em> \u201cbak seni iktidara getiririm\u201d<\/em> diyor ve <em>\u201c4&#215;4\u2019lere, l\u00fcks konutlara sahip olursun\u201d<\/em> diyorlar. \u0130\u015fte Ba\u015fak\u015fehir\u2019de bunlar var\u2026 Tam bir savrulma. Bu di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde de var. Tehlike: T\u00fcrkiye model \u00fclke olarak sunulurken asl\u0131nda biraz daha korunmu\u015f olan \u0130slam \u00fclkeleri bu noktada \u00e7\u00f6kertilmek isteniyor. T\u00fcrk dizilerinin \u0130slam \u00fclkelerindeki bozucu etkileri hepimizin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin asl\u0131nda bir <em>Truva at\u0131<\/em> i\u015flevi g\u00f6rmek \u00fczere dizayn edildi\u011fi bir noktada, Ba\u015fbakan\u2019\u0131n bu s\u00f6zlerine \u00e7ok fazla da \u015fa\u015f\u0131rmamak laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten g\u00f6mlek \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra <em>\u201cben \u0130slamc\u0131 de\u011filim.\u201d <\/em>-ki bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bana g\u00f6re <em>\u201cben \u0130slamc\u0131 de\u011filim\u201d<\/em> demesi \u00e7ok tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam, \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektiren bir \u015feydir. Yani Hristiyanl\u0131k gibi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k olmaz. B\u00fct\u00fcn oryantalistlerin de ifadesiyle <em>\u201cen d\u00fcnyev\u00ee din\u201d <\/em>\u0130slam\u2019d\u0131r. Yani d\u00fcnyevi dedi\u011fi siyasete, y\u00f6netime, uluslararas\u0131 ili\u015fkilere, ekonomiye dair talepleri olan bir din. <em>\u201cBen \u0130slamc\u0131 de\u011filim\u201d<\/em> dedi\u011fin zaman asl\u0131nda bu \u00e7ok tehlikeli bir s\u00f6ylem. Ve bunlar\u0131 s\u00f6yleyen insanlar daha sonra bu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirdikleri i\u00e7in maalesef \u2013esas tehlike de bu- onun i\u00e7in Aliya\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Yeniden \u0130slamla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan \u201c\u0130slam\u00ee Deklarasyonu\u201d adl\u0131 eseri, Faruk\u00ee\u2019nin <em>\u201cTevhid\u201d<\/em> adl\u0131 eseri ve Ali \u015eeriat\u00ee\u2019nin \u201cDine Kar\u015f\u0131 Din\u201d kitab\u0131, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den sonra her M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bence ba\u015fucu kitab\u0131 olmal\u0131. \u00d6zellikle M\u00fcsl\u00fcman aktivistin\u2026<\/p>\n<p>Tabi ba\u015fka \u00f6nemli eserler de var ama \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7\u00fc \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yeniden M\u00fcsl\u00fcman olmaya ihtiyac\u0131 var ve \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019nin bir \u0130slam toplumu\u00a0 oldu\u011fu s\u00f6yleniyor, asl\u0131nda bu bir \u015fehir efsanesi. %99\u2019unun M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu, bu da bir \u015fehir efsanesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok insan bir kere a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130slam\u00ee kimli\u011fi kabul etmiyor. Kabul etmedi\u011fi gibi \u0130slam\u00ee kimli\u011fi kabul edenlerin de \u0130slam\u00ee hayat tarz\u0131yla uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimiz g\u00f6zlerimizle g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla eskiden sadece d\u0131\u015f tehdit vard\u0131, emperyalizm vard\u0131, i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri vard\u0131, g\u00e2vurlar vard\u0131, moskof vard\u0131\u2026 \u015eimdi art\u0131k i\u00e7erden de tehdit var, \u0130slam\u2019\u0131n genetik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmek isteniyor, bir tak\u0131m i\u015fte hem resm\u00ee h\u00fck\u00fcmet plan\u0131nda hem de sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7i bo\u015falt\u0131larak, <em>\u201c\u0131l\u0131ml\u0131 de\u011fil de, uyumlu\u201d<\/em> M\u00fcsl\u00fcman yeti\u015ftiriliyor. H\u00fcsn\u00fc Mahalli\u2019nin g\u00fczel ifadesiyle: \u201cemperyalizmle, kapitalizmle uyumlu\u201d hale getirilmek isteniyor. \u015eu anda en b\u00fcy\u00fck tehlike de bu. Yani \u0130slam\u2019\u0131n, \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 kullanmak istenmesi y\u00f6n\u00fcnde bir \u00e7aba var. Bunlara kar\u015f\u0131 yeni d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yeniden M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffetmesi yeniden in\u015fa etmesi ve yeniden eskiden \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 kesimlere kar\u015f\u0131 olan m\u00fccadelesini maalesef, i\u00e7erideki gafil M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerine kar\u015f\u0131 da yeniden ba\u015flatmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p><strong>6- Liberal Demokratlar, Devrimci Demokratlar, Muhafazak\u00e2r Demokratlardan sonra, \u015fimdi de \u0130slamc\u0131 Demokratlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu kadar farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131n hepsinin demokrat olma hevesi sizce nas\u0131l izah edilebilir? <\/strong><\/p>\n<p>Mesela, \u0130slamc\u0131lar\u0131n \u0130slamc\u0131 kimli\u011fini t\u00f6rp\u00fclemek i\u00e7in\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na \u0130slamc\u0131 dedi\u011fin zaman, \u0130slam\u2019\u0131n talepleri \u00e7ok a\u00e7\u0131k, net! Tevil g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyor. \u0130\u015fte bunu suland\u0131rmak i\u00e7in, enterne etmek i\u00e7in yan\u0131na <em>\u201cM\u00fcsl\u00fcman demokrat\u201d<\/em> gibi yani burada <em>\u201cbu M\u00fcsl\u00fcman ama \u0130slamc\u0131 de\u011fil, sadece demokrat\u201d<\/em> gibi\u2026 B\u00f6yle bir \u015fey olu\u015fturmak isteniyor. Bu da asl\u0131nda \u0130slam\u00ee iddialardan geri ad\u0131m atmak, vazge\u00e7mek anlam\u0131na geliyor. Bundan hi\u00e7 \u015f\u00fcphe olmas\u0131n.<\/p>\n<p>Ama \u015fu denemez mi \u2013ben Hasan Hanefi\u2019ye bu soruyu sormu\u015ftum ve demi\u015ftim ki-: <em>\u201cBat\u0131l\u0131lar \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in Demokrasiyi Truva at\u0131 olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131. Peki ya biz ne yapaca\u011f\u0131z?\u201d<\/em> dedim. <em>\u201cTam tersine biz yine onlar\u0131n oyununu bozmak i\u00e7in biz yine demokrasi diyece\u011fiz.\u201d <\/em>dedi. Ama burada \u201cdemokrasi\u201d dedi\u011fimiz, Bat\u0131\u2019n\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 modelden ziyade, tam kat\u0131l\u0131m demektir, yani \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi konusunda karar vermek iki-\u00fc\u00e7 y\u00f6neticinin tekelinde de\u011fildir, bizimdir\u2026 Ama bunun da bedeli var, s\u00fcrekli siyaseti takip edece\u011fiz ve s\u00fcrekli bunlara kar\u015f\u0131 hesap soraca\u011f\u0131z ve s\u00fcrekli bu sivil protestoyu, muhalefeti, gerekirse mitingleri, protestolar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz\u2026 S\u00fcrekli <em>\u201cBak arkada\u015f! Biz sizin ensenizdeyiz, yanl\u0131\u015f yaparsan\u0131z an\u0131nda sizi iktidardan al\u0131r, indiririz\u201d<\/em> mesaj\u0131n\u0131 verecek, s\u00fcrekli bir tetikte olma hali, alarm halinde olmak gerekir. Bu da \u00e7ok zor bir \u015fey. Bizim M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131m\u0131z d\u00f6rt senede bir rey verip ondan sonra <em>sald\u0131m \u00e7ay\u0131ra Mevla\u2019m kay\u0131ra<\/em>, rahata al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Esas se\u00e7tikten sonra bu insanlar\u0131n do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bizi y\u00f6netip y\u00f6netmedi\u011fi konusunda s\u00fcrekli bizim teyakkuz halinde olmam\u0131z laz\u0131m. Bu da dedi\u011fim gibi, bunun i\u00e7in mekanizmalar geli\u015ftirilecekse, sivil toplum, bir t\u00fcketici derne\u011fi, bu gibi ba\u015fka \u015feyler var; keza medya\u2026 \u00c7ok ciddi bir medyaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bizi y\u00f6netenler yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131nda hemen hesap sorabilecek bir medyaya ihtiya\u00e7 var. Bu anlamda 3. Biny\u0131lda anahtar kavram: sivillik. Yani \u00dcmmet\u2019in kendisi. Yani \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendisi. <em>\u201cArkada\u015f aslolan benim, sen benim hizmet\u00e7imsin, hadim devletsin, bana g\u00f6revini benim istedi\u011fim gibi yapacaks\u0131n. Yapmazsan senin kula\u011f\u0131n\u0131 \u00e7eker atar\u0131m\u201d<\/em> diyebilecek bir bilin\u00e7 laz\u0131m. E burada biz S\u00fcnn\u00ee itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle yeti\u015fti\u011fimiz i\u00e7in, o k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc de i\u015fte de\u011fi\u015ftirmemiz laz\u0131m. Art\u0131k<em> \u201c imamlar, devlet ba\u015fkanlar\u0131 ve y\u00f6neticiler facir de, fas\u0131k da olsa itaat et!\u201d\u2026 <\/em>yakla\u015f\u0131m\u0131 bitti, bitmeli, art\u0131k o d\u00f6nem kapanmal\u0131. Fas\u0131k-facire de hesap soraca\u011f\u0131z, bizi y\u00f6netenler, bizim gibi \u0130slam\u00ee, ahlaki ve insani\u00a0 kurallara uymak zorunda. Uymad\u0131\u011f\u0131 takdirde, <em>\u201cmiting yapar\u0131z, meydanlara ineriz, protesto ederiz, medyada hesap sorar\u0131z, k\u00f6\u015fe yaz\u0131 yazar\u0131z, faks-mail \u00e7ekeriz ve seni p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcr\u00fcz, bunu bilesin\u201d<\/em>, gibi bir mesaj\u0131 y\u00f6neticilere vermek \u015fartt\u0131r. Hani <em>\u201cBen yanl\u0131\u015f yaparsam ne yapars\u0131n\u0131z\u201d<\/em> dedi\u011finde Hazreti \u00d6mer\u2019e <em>\u201cSeni k\u0131l\u0131\u00e7la do\u011frulturuz, Ey \u00d6mer!\u201d<\/em> diyenler gibi, \u015fimdi bug\u00fcn\u00fcn k\u0131l\u0131c\u0131, yani muhalefet ve protesto arac\u0131, cep telefonu, faks, imza kampanyalar\u0131, mitingler\u2026 -dedi\u011fim gibi- s\u0131f\u0131r \u015fiddet kullanarak bir \u00fclkede y\u00f6netimi pek \u00e7ok konuda y\u00f6nlendirebilir, de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. \u0130\u015fte Tunus \u00f6rne\u011fi, i\u015fte M\u0131s\u0131r\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Yemen el-\u0130man \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc \u015eeyh AbdulMecid ez-Zindan\u00ee bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda ve yine el-Ezher \u00dcniversitesi \u00c2limlerinden \u015eeyh \u00d6mer \u0130bni AbdulAziz Nur Mescidi\u2019nde verdi\u011fi Cuma hutbesinde, Hil\u00e2fet\u2019in \u00f6nemine ve gereklili\u011fine i\u015faret ettiler. Bu a\u00e7\u0131klamalara nas\u0131l yorumluyorsunuz? Biraz ihtiyatl\u0131 yakla\u015f\u0131yorum. Sebebi de \u015fu: Malum oldu\u011fu gibi BOP ya da GOP gibi projeler ortaya at\u0131ld\u0131ktan bir m\u00fcddet sonra tart\u0131\u015fma zeminine iktidar \u00e7evreleri taraf\u0131ndan \u201cYeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k\u201d terimi at\u0131ld\u0131, ard\u0131ndan \u201cHilafet\u201d ortaya at\u0131ld\u0131, \u015fimdi de bunlar tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu tart\u0131\u015fmalara g\u00f6re tepkiler toplan\u0131yor, tekrar b\u00f6lgeye y\u00f6nelik projelerin revize edilmesi i\u00e7in bunlar de\u011ferlendiriliyor vs. T\u00fcm bu ve benzeri terimlerin hepsinin BOP\/GOP\u2019la ili\u015fkili olma ihtimali hayli y\u00fcksek. Diyece\u011fim o ki: Amerika\u2019n\u0131n yerine ben olsam, ben de Hilafet hareketini desteklerim. \u015e\u00f6yle ki: Tek tek 52 tane \u0130slam d\u00fcnyas\u0131yla u\u011fra\u015fmaktansa hepsinin alt\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131 tek bir \u00e7at\u0131y\u0131 olu\u015ftururum ve bu kurumun ba\u015f\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fimde de hepsini kontrol etmi\u015f olurum. Amerika\u2019n\u0131n hedefi muhtemelen bu. Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ta da bu, Hilafet\u2019te de bu. Ama bir meseleye dikkat \u00e7ekmek istiyorum. O\u2019da: Bu siyasi analizden ayr\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da elbette kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 i\u00e7in Avrupa birli\u011fi gibi bir \u0130slam Birli\u011fi olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lamalar\u0131, bunun ad\u0131na Hilafet veya \u0130slam Commonwelth\u2019i denmesinin tali bir mesele oldu\u011fu, siyasi, ekonomik ve askeri i\u015fbirli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ancak emperyalizmin u\u015fa\u011f\u0131 ve uzant\u0131s\u0131 olarak bunu yapmakla, kendimiz i\u00e7in ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bunu yapman\u0131n fark\u0131na varmak hayati \u00f6nemi haizdir, dolay\u0131s\u0131yla bu ayr\u0131m\u0131 kesinlikle \u00e7ok iyi yapmak laz\u0131m&#8230; A\u00e7\u0131klamalara d\u00f6nersek; Zindan\u00ee, S\u00fcnn\u00ee kesimi temsil ediyor ve S\u00fcnn\u00ee bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bak\u0131yor. \u00d6ncelikle Zindan\u00ee\u2019nin Zeyd\u00eelerle, Yemenlilerle bar\u0131\u015fmas\u0131 laz\u0131m. Zira bunu ba\u015faramayan bir insan\u0131n Hilafet hareketinden bahsetmesi abestir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes kendi kafas\u0131ndaki Hilafet\u2019ten bahsediyor: Zindan\u00ee Hilafet\u2019ten bahsederken, S\u00fcnn\u00ee Hilafet\u2019ten bahsediyor. Ezher\u2019deki \u015eeyh\u2019te yine S\u00fcnn\u00ee Hilafet\u2019ten bahsediyor. H\u00e2lbuki bizim art\u0131k \u015ei\u00eeli\u011fi, Zeyd\u00eeli\u011fi, S\u00fcnn\u00eeli\u011fi, \u0130bad\u00eeli\u011fi, Mutezilelili\u011fi\u2026 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 a\u015fan; M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ortak paydas\u0131nda bulu\u015fan yeni bir yakla\u015f\u0131ma ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u015eu anda tarihe g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f zannedilen ana mezheplerin hemen hepsi canl\u0131: S\u00fcnn\u00eelik; d\u00f6rt mezhebi, E\u015far\u00eesi, Maturid\u00eesi, Selef\u00eesi ya\u015f\u0131yor. \u0130bad\u00eeler, Uman\u2019da, Kuzey Afrika\u2019da ve Cezayir\u2019de ya\u015f\u0131yor. \u0130mam\u00eeye \u0130ran\u2019da, Irak\u2019ta,Bahreyn\u2019de ve L\u00fcbnan\u2019da ya\u015f\u0131yor. Zeyd\u00eelik, Yemen\u2019de, Mutezile yine yemen\u2019de Zeydilik i\u00e7inde, keza \u0130smail\u00eeler, Nusayriler v.b. hepsi halen ya\u015f\u0131yorlar. Ayr\u0131ca bunun d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 \u0130slam\u00ee alt kimli\u011fi olan insanlar var. Dolay\u0131s\u0131yla bizim \u00f6ncelikle, \u0130slam\u2019\u0131 herhangi bir mezhep g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle g\u00f6rme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 terk ederek b\u00fct\u00fcn mezhepleri e\u015fit ve sayg\u0131de\u011fer g\u00f6rmemiz gerekir. 2- S\u00f6m\u00fcrgeci Bat\u0131, bir\u00e7ok alanda kendi i\u00e7erisinde birle\u015fme \u00e7abas\u0131 g\u00fcderken, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 devaml\u0131 par\u00e7alamak istiyor. En son Sudan ve \u015fimdi de Libya. Buna kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da Hilafet alt\u0131nda birle\u015fmesi gerekmez mi? Asl\u0131nda Hilafet\u2019e benzer kurum var; \u0130slam Konferans\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc. \u0130slam Konferans\u0131 nedir? En b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131 kurulu\u015ftur. D\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan birisi\u00a0 \u0130K\u00d6\u2019d\u00fcr. Ama ha var, ha yok! Bak\u0131n ba\u015fkan\u0131 ortada yok, te\u015fkilat\u0131n ortak askeri g\u00fcc\u00fc yok, dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc yok\u2026 \u00d6nemli olan bir te\u015fkilat\u0131 \u2013 isterse bu hilafet olsun &#8211; kurmak de\u011fil, birlik ve i\u015fbirli\u011fi \u2013dayan\u0131\u015fma konusundaki samimiyettir\u2026 Bir kere Arap \u00fclkelerinin kendi despotik y\u00f6netimlerini merkeze alan yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan ve saltanat anlay\u0131\u015f\u0131ndan vazge\u00e7mesi laz\u0131m. Keza kendi iktidarlar\u0131 i\u00e7in mezhep\u00e7ili\u011fi kullanmaktan vazge\u00e7meleri laz\u0131m. Filistin davas\u0131 konusunda ciddi hi\u00e7bir \u015fey yapmay\u0131p bunu kullanmaktan vazge\u00e7meleri laz\u0131m. 3-\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin AKP ile birlikte Ortado\u011fu\u2019da \u00fcstlendi\u011fi rol, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n lehine mi? Yoksa aleyhine midir?\u00a0 AKP\u2019nin \u00fcstlendi\u011fi rol, ABD-AB-\u0130srail merkezli emperyalist odaklara \u201dSiz orada durun, sizin yerinize\u00a0 ne istiyorsan\u0131z onu biz yapal\u0131m\u201d diyen\u00a0 birinin haline benzemektedir. Tabi bu arada biz de bu ta\u015feronluktan neler elde edebiliriz d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle birlikte. \u0130\u015fte, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olmak gibi bir tak\u0131m \u00e7\u0131karlar da elde edebilir miyiz, beklentisi. Kesinlikle durum bu&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6stergeler var. Cumhurba\u015fkan\u0131, Ba\u015fbakan ve di\u011ferlerinin belli konulardaki tutumlar\u0131na bakal\u0131m: Cumhurba\u015fkan\u0131 da, Ba\u015fbakan da, biri \u0130ngilizlerden, di\u011feri Siyonistlerden iki tane ni\u015fan ald\u0131, ikisi de reddetmedi. Ayr\u0131ca Wikileaks belgelerine g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fbakan iken ABD ile yapt\u0131\u011f\u0131 Irak pazarl\u0131klar\u0131 Taraf gazetesinde yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 gibi, ba\u015fbakan\u0131n BOP e\u015fba\u015fkan\u0131 olmakla \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc de herkesin malumudur. Yemen olaylar\u0131nda, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na, Ba\u015fbakanl\u0131k makam\u0131na, D\u0131\u015fi\u015fleri makam\u0131na bizzat kendim ba\u015fvurdum ve \u201corada katliam yap\u0131l\u0131yor\u201d dedim, ama \u201ct\u0131k\u201d \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu konuda samimi olmayan beyanatlar var. H\u00fck\u00fcmet, Amerika\u2019ya ve Emperyalist Bat\u0131\u2019ya direnecek bir durumda de\u011fil ve anlad\u0131 ki, \u201conlar buray\u0131 dizayn edecekler, stratejik ortakl\u0131k ad\u0131yla biz de bu projede yer alal\u0131m veya baz\u0131 olaylara m\u00fcdahil olal\u0131m\u201d, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ,ama kesinlikle direnme veya bu i\u015fe kar\u015f\u0131 koyma iradesi g\u00f6stermedi. Ancak yine bat\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131na yarayabilecek \u015fekilde\u00a0 arac\u0131 rol\u00fc oynuyor. Mesela T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye\u2019yi \u0130ran\u2019dan kopar\u0131p \u0130ran\u2019\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakma politikas\u0131na alet oldu\u011fu yorumlar\u0131 bizatihi Arap d\u00fcnyas\u0131ndaki siyas\u00ee analistlerce yap\u0131l\u0131yor. Birtak\u0131m vize kald\u0131rma olay\u0131 veya baz\u0131 Ortado\u011fu \u00fclkeleriyle yak\u0131nla\u015fmalar da olumlu bir \u201cg\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergilemek\u201dten \u00f6teye gitmiyor. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye ile Arap d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda y\u0131llard\u0131r ya\u015fanan so\u011fuk ili\u015fkilerden sonra bu gibi baz\u0131 ad\u0131mlar s\u0131cak ve olumlu bir \u201cg\u00f6r\u00fcnt\u00fc\u201d veriyor. O kadar ki, Suriye\u2019de d\u00fczenlenen Ortado\u011fu Politikalar\u0131yla ilgili bir sempozyumda benim T\u00fcrkiye\u2019nin Ortado\u011fu politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftiren bir konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131mda, y\u00fcksek r\u00fctbeli baz\u0131 subaylar dahil bir\u00e7ok kat\u0131l\u0131mc\u0131,\u201csen nas\u0131l Erdo\u011fan\u2019\u0131 ele\u015ftirirsin\u201d diye itirazlarda bulundular. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara g\u00f6re Devlet Ba\u015fkan\u0131 Esad\u2019la Erdo\u011fan\u2019\u0131n aras\u0131 iyiyse her \u015fey iyi demektir. \u00d6te yandan \u201cNATO\u2019nun Libya\u2019da ne i\u015fi vard\u0131r\u201d deyip de sonra i\u015fgalcilerin arkas\u0131n\u0131 kollamak i\u00e7in gemi g\u00f6ndermesi -\u00fcstelik Meclis\u2019ten karar \u00e7\u0131kmamas\u0131na ra\u011fmen- tam bir \u00e7eli\u015fki ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bunun da hangi mant\u0131kla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben anlam\u0131\u015f de\u011filim\u2026 Hani \u015fu g\u00fcnlerde \u00e7ok s\u0131k s\u00f6ylenen kartondan, k\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan ifadesi bu gibi durumlar i\u00e7in de kullan\u0131r oldu\u2026 Bu da bunlar\u0131n gelecek bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00fcmit vadetmedi\u011fini g\u00f6steriyor zaten. Politik olarak da i\u00e7 politikada biraz gidici olduklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mesajlar vermesi, Erdo\u011fan\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00c7ankaya\u2019ya dikmesi, bundan sonra bir\u00e7ok milletvekilinin tasfiye edilmesi suretiyle i\u00e7erde hesapla\u015fmalar\u0131n olmas\u0131 falan. Asl\u0131nda bir\u00e7oklar\u0131na g\u00f6re bu AKP\u2019nin de \u00d6zal\u2019\u0131n partisinin ak\u0131betine u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 yani yak\u0131nda da\u011f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Zaten bunlar bir\u00e7ok ortamda s\u00f6ylenip durulan \u015feyler\u2026 Cemaat i\u00e7in de bunlar\u0131n \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylentiler var. Yani bu da \u201cyorgan gitti kavga bitti\u201d misali rant bitti anlam\u0131na geliyor. Bunlar maalesef \u015fu bak\u0131mdan \u00fcz\u00fcc\u00fc: Ni\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de \u2013sivil olsun, resm\u00ee d\u00fczeyde olsun- uzun soluklu projeler, 50-100 senelik projeler \u2013parti aleyhine de olsa, cemaat \u00e7\u0131kar\u0131 aleyhine de olsa-, bu \u00fclkenin lehine olabilecek projelerin pe\u015fine d\u00fc\u015fen insanlar\u0131m\u0131z yok. Esas \u00fcz\u00fcc\u00fc olan taraf\u0131 o. \u00d6zal\u2019\u0131n partisi, kuruldu, y\u00fckseldi, ama bir s\u00fcre sonra gitti, saman alevi gibi, \u015fimdi bu da \u00f6yle\u2026 H\u00e2lbuki bizim \u00e7ok uzun soluklu projelere, uzun soluklu davalara siyasi bir vizyonlara, projeksiyonlara, kal\u0131c\u0131 politikalara ihtiyac\u0131m\u0131z var. 4- Siyasi Partilerde fikri liderlik yok. Lider etraf\u0131nda \u015fahsi birliktelik ve \u015fahsi liderlik var. Bunu nas\u0131l yorumluyorsunuz? Kesinlikle do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Siyaset entelekt\u00fcel temeller \u00fczerine kurulmad\u0131\u011f\u0131, siyaset\u00a0 felsefesi yap\u0131lmadan siyasete girildi\u011fi, siyaset particilikten ibaret zannedildi\u011fi i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131 buradan kaynaklan\u0131yor. Onun i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin bence bu son geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda siyaset d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ekonomi, y\u00f6netim, her alanda -siyaset felsefesi, y\u00f6netim felsefesi, ekonomi felsefesi d\u00e2hil-, derin bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, derin bir felsef\u00ee hesapla\u015fmaya ihtiyac\u0131 var. Yani bu d\u00fcnya daha fazla b\u00f6yle gidemez. Bu d\u00fcnya nereye gidiyor? T\u00fcrkiye nereye gidiyor? Bu da M\u00fcsl\u00fcman\u0131yla-Hristiyan\u2019\u0131yla, sa\u011fc\u0131s\u0131yla-solcusuyla, Alevi\u2019si ve S\u00fcnn\u00ee\u2019siyle, T\u00fcrk\u00fcyle, Arab\u0131yla, K\u00fcrd\u00fcyle vicdan\u0131 \u00f6lmemi\u015f insanlar bir araya gelmeliyiz, \u00fclkemiz, b\u00f6lgemiz hatta b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in bir yol haritas\u0131 \u00e7izmeliyiz. \u0130lle birileri kalk\u0131p bir proje yap\u0131p da bize dayatmas\u0131n\u0131 beklemeden bu defa biz kendi projemizi ortaya koymal\u0131y\u0131z. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in de art\u0131k sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri de, cami derne\u011fi, hay\u0131r derne\u011fi modundan \u00e7\u0131karak stratejik fikir \u00fcretim merkezleri kuracak yeni bir d\u00f6neme evrilmeliyiz. Art\u0131k bundan sonra gelece\u011fimiz, b\u00f6lgemiz, \u00fclkemiz ve d\u00fcnyan\u0131n geneli a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir uluslararas\u0131 d\u00fczenin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi \u00fczerinde kafa yormal\u0131y\u0131z. 5- Ba\u015fbakan Erdo\u011fan, eskiden \u201cHa\u015fa Demokrasiyle mi y\u00f6netece\u011fiz?\u201d derken, \u015fimdi ise \u201cDemokrasiye Allah\u2019a inand\u0131\u011f\u0131m gibi inan\u0131yorum\u201d diyor. Sizce bu de\u011fi\u015fimin nas\u0131l izah edilebilir? Sadece Ba\u015fbakan de\u011fil, d\u00fcn \u201cdemokrasi k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr\u201d diyenler, bug\u00fcn \u201cAllah\u2019\u0131n emridir\u201d diye yaz\u0131lar yaz\u0131yor, \u0130slamc\u0131 ge\u00e7inen entelekt\u00fceller de b\u00f6yle diyor. Bu bir savrulmad\u0131r. Tabi bunun genel bir ad\u0131 var. \u0130smini koyal\u0131m: D\u00fcnyevile\u015fme. Bir insan \u201cnas\u0131l ya\u015farsa daha sonra \u00f6yle inan\u0131r veya onu savunur\u201d derler ya aynen b\u00f6yle. Bug\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7i bo\u015falt\u0131ld\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde \u0130slam var ama bir d\u00fcnyevile\u015fme ya\u015fan\u0131yor. \u0130\u015fte ben bunu k\u0131saca; \u201cmasa, kasa, nisa\u201d olarak form\u00fcle edebiliyorum veya \u201cM\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u015feytan \u00fc\u00e7geni\u201d olarak, \u201c\u015fehvet-\u015f\u00f6hret-r\u00fc\u015fvet\u201d diyorum. \u0130\u015fte bak\u0131n \u201cm\u00fccahitler, m\u00fcteahhit oldu\u201d, \u201ctasavvuf ehli, tasarruf ehli oldu\u201d ve sonu\u00e7 itibariyle bir d\u00fcnyevile\u015fme ya\u015fan\u0131yor. Zaten Bat\u0131\u2019n\u0131n, emperyalizmin yapmak istedi\u011fi de bu. Senin el-kol kesmen, \u015eeriat uygulaman hi\u00e7 umurunda de\u011fil, yeter ki, pazar olarak Kapitalizmin pazar\u0131 haline gel, t\u00fcketim toplumu ol. Emperyalizmin ve kapitalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma\u2026 Bunu yapt\u0131ktan sonra, \u201cbak seni iktidara getiririm\u201d diyor ve \u201c4&#215;4\u2019lere, l\u00fcks konutlara sahip olursun\u201d diyorlar. \u0130\u015fte Ba\u015fak\u015fehir\u2019de bunlar var\u2026 Tam bir savrulma. Bu di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde de var. Tehlike: T\u00fcrkiye model \u00fclke olarak sunulurken asl\u0131nda biraz daha korunmu\u015f olan \u0130slam \u00fclkeleri bu noktada \u00e7\u00f6kertilmek isteniyor. T\u00fcrk dizilerinin \u0130slam \u00fclkelerindeki bozucu etkileri hepimizin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin asl\u0131nda bir Truva at\u0131 i\u015flevi g\u00f6rmek \u00fczere dizayn edildi\u011fi bir noktada, Ba\u015fbakan\u2019\u0131n bu s\u00f6zlerine \u00e7ok fazla da \u015fa\u015f\u0131rmamak laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten g\u00f6mlek \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra \u201cben \u0130slamc\u0131 de\u011filim.\u201d -ki bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bana g\u00f6re \u201cben \u0130slamc\u0131 de\u011filim\u201d demesi \u00e7ok tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam, \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektiren bir \u015feydir. Yani Hristiyanl\u0131k gibi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k olmaz. B\u00fct\u00fcn oryantalistlerin de ifadesiyle \u201cen d\u00fcnyev\u00ee din\u201d \u0130slam\u2019d\u0131r. Yani d\u00fcnyevi dedi\u011fi siyasete, y\u00f6netime, uluslararas\u0131 ili\u015fkilere, ekonomiye dair talepleri olan bir din. \u201cBen \u0130slamc\u0131 de\u011filim\u201d dedi\u011fin zaman asl\u0131nda bu \u00e7ok tehlikeli bir s\u00f6ylem. Ve bunlar\u0131 s\u00f6yleyen insanlar daha sonra bu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirdikleri i\u00e7in maalesef \u2013esas tehlike de bu- onun i\u00e7in Aliya\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Yeniden \u0130slamla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan \u201c\u0130slam\u00ee Deklarasyonu\u201d adl\u0131 eseri, Faruk\u00ee\u2019nin \u201cTevhid\u201d adl\u0131 eseri ve Ali \u015eeriat\u00ee\u2019nin \u201cDine Kar\u015f\u0131 Din\u201d kitab\u0131, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den sonra her M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bence ba\u015fucu kitab\u0131 olmal\u0131. \u00d6zellikle M\u00fcsl\u00fcman aktivistin\u2026 Tabi ba\u015fka \u00f6nemli eserler de var ama \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7\u00fc \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yeniden M\u00fcsl\u00fcman olmaya ihtiyac\u0131 var ve \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019nin bir \u0130slam toplumu\u00a0 oldu\u011fu s\u00f6yleniyor, asl\u0131nda bu bir \u015fehir efsanesi. %99\u2019unun M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu, bu da bir \u015fehir efsanesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok insan bir kere a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130slam\u00ee kimli\u011fi kabul etmiyor. Kabul etmedi\u011fi gibi \u0130slam\u00ee kimli\u011fi kabul edenlerin de \u0130slam\u00ee hayat tarz\u0131yla uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimiz g\u00f6zlerimizle g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla eskiden sadece d\u0131\u015f tehdit vard\u0131, emperyalizm vard\u0131, i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri vard\u0131, g\u00e2vurlar vard\u0131, moskof vard\u0131\u2026 \u015eimdi art\u0131k i\u00e7erden de tehdit var, \u0130slam\u2019\u0131n genetik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmek isteniyor, bir tak\u0131m i\u015fte hem resm\u00ee h\u00fck\u00fcmet plan\u0131nda hem de sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130slam\u2019\u0131n i\u00e7i bo\u015falt\u0131larak, \u201c\u0131l\u0131ml\u0131 de\u011fil de, uyumlu\u201d M\u00fcsl\u00fcman yeti\u015ftiriliyor. H\u00fcsn\u00fc Mahalli\u2019nin g\u00fczel ifadesiyle: \u201cemperyalizmle, kapitalizmle uyumlu\u201d hale getirilmek isteniyor. \u015eu anda en b\u00fcy\u00fck tehlike de bu. Yani \u0130slam\u2019\u0131n, \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 kullanmak istenmesi y\u00f6n\u00fcnde bir \u00e7aba var. Bunlara kar\u015f\u0131 yeni d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yeniden M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffetmesi yeniden in\u015fa etmesi ve yeniden eskiden \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 kesimlere kar\u015f\u0131 olan m\u00fccadelesini maalesef, i\u00e7erideki gafil M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerine kar\u015f\u0131 da yeniden ba\u015flatmas\u0131 gerekiyor. 6- Liberal Demokratlar, Devrimci Demokratlar, Muhafazak\u00e2r Demokratlardan sonra, \u015fimdi de \u0130slamc\u0131 Demokratlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu kadar farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131n hepsinin demokrat olma hevesi sizce nas\u0131l izah edilebilir? Mesela, \u0130slamc\u0131lar\u0131n \u0130slamc\u0131 kimli\u011fini t\u00f6rp\u00fclemek i\u00e7in\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na \u0130slamc\u0131 dedi\u011fin zaman, \u0130slam\u2019\u0131n talepleri \u00e7ok a\u00e7\u0131k, net! Tevil g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyor. \u0130\u015fte bunu suland\u0131rmak i\u00e7in, enterne etmek i\u00e7in yan\u0131na \u201cM\u00fcsl\u00fcman demokrat\u201d gibi yani burada \u201cbu M\u00fcsl\u00fcman ama \u0130slamc\u0131 de\u011fil, sadece demokrat\u201d gibi\u2026 B\u00f6yle bir \u015fey olu\u015fturmak isteniyor. Bu da asl\u0131nda \u0130slam\u00ee iddialardan geri ad\u0131m atmak, vazge\u00e7mek anlam\u0131na geliyor. Bundan hi\u00e7 \u015f\u00fcphe olmas\u0131n. Ama \u015fu denemez mi \u2013ben Hasan Hanefi\u2019ye bu soruyu sormu\u015ftum ve demi\u015ftim ki-: \u201cBat\u0131l\u0131lar \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in Demokrasiyi Truva at\u0131 olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131. Peki ya biz ne yapaca\u011f\u0131z?\u201d dedim. \u201cTam tersine biz yine onlar\u0131n oyununu bozmak i\u00e7in biz yine demokrasi diyece\u011fiz.\u201d dedi. Ama burada \u201cdemokrasi\u201d dedi\u011fimiz, Bat\u0131\u2019n\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 modelden ziyade, tam kat\u0131l\u0131m demektir, yani \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi konusunda karar vermek iki-\u00fc\u00e7 y\u00f6neticinin tekelinde de\u011fildir, bizimdir\u2026 Ama bunun da bedeli var, s\u00fcrekli siyaseti takip edece\u011fiz ve s\u00fcrekli bunlara kar\u015f\u0131 hesap soraca\u011f\u0131z ve s\u00fcrekli bu sivil protestoyu, muhalefeti, gerekirse mitingleri, protestolar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz\u2026 S\u00fcrekli \u201cBak arkada\u015f! Biz sizin ensenizdeyiz, yanl\u0131\u015f yaparsan\u0131z an\u0131nda sizi iktidardan al\u0131r, indiririz\u201d mesaj\u0131n\u0131 verecek, s\u00fcrekli bir tetikte olma hali, alarm halinde olmak gerekir. Bu da \u00e7ok zor bir \u015fey. Bizim M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131m\u0131z d\u00f6rt senede bir rey verip ondan sonra sald\u0131m \u00e7ay\u0131ra Mevla\u2019m kay\u0131ra, rahata al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Esas se\u00e7tikten sonra bu insanlar\u0131n do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bizi y\u00f6netip y\u00f6netmedi\u011fi konusunda s\u00fcrekli bizim teyakkuz halinde olmam\u0131z laz\u0131m. Bu da dedi\u011fim gibi, bunun i\u00e7in mekanizmalar geli\u015ftirilecekse, sivil toplum, bir t\u00fcketici derne\u011fi, bu gibi ba\u015fka \u015feyler var; keza medya\u2026 \u00c7ok ciddi bir medyaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bizi y\u00f6netenler yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131nda hemen hesap sorabilecek bir medyaya ihtiya\u00e7 var. Bu anlamda 3. Biny\u0131lda anahtar kavram: sivillik. Yani \u00dcmmet\u2019in kendisi. Yani \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendisi. \u201cArkada\u015f aslolan benim, sen benim hizmet\u00e7imsin, hadim devletsin, bana g\u00f6revini benim istedi\u011fim gibi yapacaks\u0131n. Yapmazsan senin kula\u011f\u0131n\u0131 \u00e7eker atar\u0131m\u201d diyebilecek bir bilin\u00e7 laz\u0131m. E burada biz S\u00fcnn\u00ee itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle yeti\u015fti\u011fimiz i\u00e7in, o k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc de i\u015fte de\u011fi\u015ftirmemiz laz\u0131m. Art\u0131k \u201c imamlar, devlet ba\u015fkanlar\u0131 ve y\u00f6neticiler facir de, fas\u0131k da olsa itaat et!\u201d\u2026 yakla\u015f\u0131m\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-474","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roeportajlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=474"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":479,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474\/revisions\/479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}