Ara\u015ft\u0131rma ve K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 – 2009, \u0130stanbul<\/p>\n
Mustafa Tekin: Bismillahirrahmanirrahim. \u00c7ok k\u0131ymetli hocam\u0131z say\u0131n profos\u00f6r doktor Mehmet Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu beyefendi ile birlikte S\u00fcnnet-i Nebeviyye konusu \u00fczerinde, a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umdu\u011fum ibr sohbet yapmay\u0131 umuyorum. Umar\u0131m bereketli olur. \u00d6ncelikle istiyorum ki S\u00fcnnet\u2019i tan\u0131mlayal\u0131m. Yani, S\u00fcnnet nedir?<\/p>\n
M.Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: De\u011ferli misafirlere ho\u015f geldiniz diyorum. Ayr\u0131ca sizlerle beraber olma f\u0131rsat\u0131n\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in Ara\u015ft\u0131rma ve K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131n\u0131n de\u011ferli y\u00f6neticilerine, de\u011ferli hocalar\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcrlerimi sunarak s\u00f6zlerime ba\u015flamak istiyorum.<\/p>\n
S\u00fcnnetin ne oldu\u011fu noktas\u0131nda akademik a\u00e7\u0131dan bir tan\u0131m yapmak gerekirse, bir \u015feyin \u0130slami a\u00e7\u0131dan \u201cS\u00fcnnet\u201d say\u0131labilmesi i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce onu Hazret-i Peygamberin \u201cPeygamber\u201d s\u0131fat\u0131yla yapmas\u0131 laz\u0131m. Bu, zihniyet, d\u00fc\u015f\u00fcnce veya eylem alanlar\u0131n\u0131n her biriyle de ilgili olabilir. Yani s\u00fcnnet sadece davran\u0131\u015flarla ilgili bir \u015fey de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda d\u00fc\u015f\u00fcnceyle de ilgilidir. Nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz, neye inanmam\u0131z gerekti\u011fiyle de ilgili bir kavramd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6ylesi bir kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. \u00d6zetle \u201cS\u00fcnnet\u201d Hazret-i Peygamber\u2019in peygamberlik y\u00f6n\u00fcyle ilgilidir. Dolay\u0131s\u0131yla Hazret-i Peygamber\u2019in insan olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcyle, devlet ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla ve di\u011fer s\u0131fatlar\u0131yla yap\u0131p etmeleri s\u00fcnnet kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. Bunlar\u00a0 Usul-i F\u0131k\u0131h ulemam\u0131z\u0131n da a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti\u011fi hususlard\u0131r. Ancak Hazret-i Peygamberin bir \u015feyi yapmas\u0131, onun Hazret-i Peygamberle ilgili olmas\u0131 da yetmiyor, Hazret-i Peygamberin o konuda bizim kendisine uymam\u0131z\u0131 da talep etmesi laz\u0131md\u0131r. Her hususta \u201cPeygamber \u015f\u00f6yle yapard\u0131 \u00f6yleyse bu s\u00fcnnettir\u201d diyemeyiz. \u00dcstelik bu talep\/istek de ya kesin bir talep olabir ki bu,o \u015feyin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n farz oldu\u011funu g\u00f6sterir. Mesela kesin bir dille \u201cNamaz\u0131 benim k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m gibi k\u0131l\u0131n\u201d[1]<\/a> ve “Hac men\u00e2sikini benden \u00f6\u011frenin, benden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi yap\u0131n.”[2]<\/a> diyorsa farziyyet bildirir. Veya bir \u015feyi kesin olarak yasakl\u0131yorsa haraml\u0131k bildirir. “\u00c7o\u011fu sarho\u015f eden \u015feyin az\u0131 da haramd\u0131r”[3]<\/a> rivayetinde oldu\u011fu gibi. Ama bizim kendisine iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak uymam\u0131z\u0131 istiyor ise o zaman bu m\u00fcstehab, mendub, nafile, tatavvu dedi\u011fimiz, yaparsak iyi ve sevapl\u0131 olan; yapmazsak herhangi bir g\u00fcnah terett\u00fcp etmeyen eylemlerdir. Farz namazlar\u0131n \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda k\u0131l\u0131nan namazlar gibi, nafile olarak verilen sadakalar gibi, nafile oru\u00e7lar, zorunlu olmayan di\u011fer salih ameller gibi\u2026<\/p>\n Yasak konusunda, \u201ckesin olarak yasaklam\u0131yorum ama yapmasan\u0131z iyi olur\u201d anlam\u0131nda bir dil kullan\u0131l\u0131rsa veya ipu\u00e7lar\u0131 bu duruma i\u015faret ederse, bu da kerahet bildirir. So\u011fan, sar\u0131msak vesaire yiyenlerin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 rahats\u0131zl\u0131k vermemeleri i\u00e7in mescide gelmemeleri gibi.[4]<\/a> Veya Hazret-i Peygamber\u2019in ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 hatta tiksindi\u011fi baz\u0131 hayvan t\u00fcrleri var. Hazret-i Peygamber bunlar\u0131 yasaklam\u0131yor; sadece \u201cbunlar benim yiyece\u011fim \u015feyler de\u011fil diyor, ama yasaklam\u0131yor. Kendisinin tiksinmesi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da bunu yemesine mani olmuyor. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck kertenkeleler. \u00c7\u00f6lde, \u00e7\u00f6l bedevisinin makbul bir yiyece\u011fidir. Kendisine ikram edildi\u011finde \u201cben bunu yemiyorum ama size de yasaklamam\u201d demi\u015ftir.[5]<\/a> Bir de kesin olarak yasaklad\u0131\u011f\u0131 haram olan fiiller var. Dolay\u0131s\u0131yla Hazret-i Peygamber\u2019in S\u00fcnnet<\/em>i dedi\u011fimiz \u015fey farz, vacip, nafile, mendup, mekruh, haram gibi kategorileri i\u00e7eren bir \u015feydir. Yoksa hepsi ayn\u0131 d\u00fczeyde de\u011fildir. Ve Hazret-i Peygamber\u2019in her yapt\u0131\u011f\u0131 da s\u00fcnnet de\u011fildir. \u00d6zellikle Peygamberimizin kendisine mahsus, ki\u015fisel olarak yapt\u0131klar\u0131 \u015feyler, o konularda kendisine\u00a0\u00a0 uyulmamas\u0131 gereken hususlardand\u0131r; Peygamberimize o konularda uymakla m\u00fckellef de\u011filiz. Zira bunlar tamamen ona mahsus,ki\u015fisel hususlard\u0131r. Bir de Peygamber olmasa da zaten insan olarak, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun bir ferdi olarak, \u00f6rf \u00e2det ve gelenekler uyar\u0131nca \u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131 konular var. Bunlar\u0131n da Peygamberlikle, \u0130slam\u2019la do\u011frudan alakas\u0131 yoktur. Bilakis bunlar tamamen k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evreyle alakal\u0131 \u015feylerdir. Giyim-ku\u015fam, sakal vesaire\u2026 Ama bunlarla ilgili, mesela yeme i\u00e7me hususlar\u0131nda \u00f6rne\u011fin halk aras\u0131nda \u00abPeygamberimiz kabak severdi[6]<\/a> biz de yiyelim\u00bb denildi\u011fi gibi zorlunluluk yoktur. Fakat yeme i\u00e7menin adab\u0131yla ilgili yemekten \u00f6nce ve sonra elleri y\u0131kamak, helalinden yemek gibi yemeye i\u00e7meye ili\u015fkin S\u00fcnnetler elbette var. B\u00f6ylesine kapsaml\u0131 ve farkl\u0131 dereceleri olan bir husus S\u00fcnnet. Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcnnetin belki de en \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc hayat\u0131n her alan\u0131na y\u00f6nelik kapsaml\u0131 bir kavram olmas\u0131. Yani sadece ahk\u00e2m gibi, f\u0131kh\u00ee konularla ilgili bir kavram de\u011fildir. Bu usul-i f\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 hata, S\u00fcnnet\u2019i \u201cKur\u2019an d\u0131\u015f\u0131nda \u015fer\u2019i h\u00fck\u00fcm ifade eden h\u00fck\u00fcmler\u201d \u015feklinde tan\u0131mlamak. H\u00e2lbuki, S\u00fcnnetler sadece \u015fer\u2019i h\u00fck\u00fcm ifade etmez. Ayn\u0131 zamanda inan\u00e7t\u0131r, inanc\u0131n hayata ge\u00e7irilmesidir. D\u00fc\u015f\u00fcnceye, insana tarihe, tabiata, topluma, siyasete, ekonomiye, sanata, k\u00fclt\u00fcre nas\u0131l bakaca\u011f\u0131m\u0131z konusunda da Hazret-i Peygamber modelimizdir, bunlar da s\u00fcnnetin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. S\u00fcnneti sadece f\u0131kh\u00ee konulara indirgedi\u011finiz zaman onu k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oluruz. O bak\u0131mdan, benim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m tan\u0131mda oldu\u011fu gibi, akaid, inan\u00e7, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, siyaset, e\u011fitim ve saire gibi hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde s\u00f6z konusu olan bir kavramd\u0131r. Yani Hazret-i Peygamber\u2019in ekonomik alanda da bize rehberlik edecek ilkeleri vard\u0131r. E\u011fitim alan\u0131nda da, ailede de, siyasette de\u2026 \u00d6zetle her alanda rehberlik edecek ilkeleri vard\u0131r. S\u00fcnnet b\u00f6yle kapsaml\u0131 bir \u015feydir. Hayat\u0131n tamam\u0131n\u0131 ku\u015fat\u0131r. Ve nihayet s\u00fcnnet, Hazret-i Peygamber\u2019in s\u00f6ylediklerini, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n oldu\u011fu gibi) birebir s\u00fcrd\u00fcrmekten ziyade, bu yap\u0131p etmelerinin arkas\u0131nda yatan hedefler, ilkeler, ama\u00e7lard\u0131r esas olan. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hazret-i Peygamber d\u00f6neminin toplumsal yap\u0131s\u0131yla bug\u00fcn\u00fcn toplumsal yap\u0131s\u0131 tamamen farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; Hazret-i Peygamber d\u00f6neminde toplum bir ziraat toplumu oldu\u011fu i\u00e7in, hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7indikleri i\u00e7in, takas ekonomisi esas oldu\u011fu i\u00e7in, bilgi-ileti\u015fim a\u011flar\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, Hazret-i Peygamberin b\u00fct\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri bu \u015fartlara y\u00f6neliktir. Ama bug\u00fcne geldi\u011finizde ziraat toplumundan sanayi hatta bilgi toplumuna do\u011fru geli\u015fen toplumlarda daha farkl\u0131 sosyal ili\u015fkiler var, mesela \u015fehirle\u015fmeler var. Yepyeni davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131, ili\u015fki bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f vesaire… \u00d6yle ki Hazret-i Peygamber d\u00f6nemindeki bir tak\u0131m hususlar\u0131 aynen bug\u00fcne al\u0131p, aktarmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O zaman \u015f\u00f6yle bir kural koyabiliriz: \u201cHazret-i Peygamber\u2019in s\u00fcnnetini hem \u015fekli, hem de ruhuyla aynen korumak m\u00fcmk\u00fcnse aynen devam ettiririz. Ama \u015feklen aynen muhafaza m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse o zaman \u2018ruhunu\u2019 esas al\u0131r, onu yeniden yorumlayarak, yeni bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebiliriz.\u201d<\/p>\n Pratik bir \u00f6rnekten yola \u00e7\u0131karsak, ibadet hayat\u0131m\u0131za bakal\u0131m. Namazlar\u0131m\u0131z\u0131 aynen Hazret-i Peygamber\u2019in hayat\u0131nda oldu\u011fu gibi g\u00fcnde be\u015f vakit olarak k\u0131l\u0131yoruz. Herhangi bir problem yok. Sabah iki, \u00f6\u011flen d\u00f6rt, ikindi d\u00f6rt, ak\u015fam \u00fc\u00e7, yats\u0131 d\u00f6rt rek\u00e2t olarak k\u0131l\u0131n\u0131yor. Bunlar\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Ama mesela al\u0131m-sat\u0131mla ilgili olarak Hazret-i Peygamber diyor ki, al\u0131\u015fveri\u015flerde m\u00e2l ortada olmazsa bazen ihtilaf \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Mesela bir ki\u015fi \u00e7\u0131k\u0131p filan\u0131n ah\u0131rdaki at\u0131n\u0131 g\u00f6rmeden al\u0131yor, sonra at\u0131 g\u00f6r\u00fcnce be\u011fenmiyor ve ihtilaf \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu sebeple\u00a0 al\u0131\u015fveri\u015fe konu olan mal ortada olsun ki herkes g\u00f6rerek als\u0131n.[7]<\/a> Bu kural ihtilaflar\u0131 \u00f6nlemek bak\u0131m\u0131ndand\u0131r. Ama bug\u00fcn pek \u00e7ok mal\u0131 g\u00f6rmeden al\u0131yoruz. Katalogtan bak\u0131yoruz, fiyatlar\u0131 \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131. \u0130nternetten bir hesaba para yat\u0131r\u0131yoruz, havale g\u00f6nderiyoruz. Daha sonra kap\u0131ya teslim size g\u00f6nderiyorlar. Peki bu yap\u0131lan S\u00fcnnet\u2019e ayk\u0131r\u0131 m\u0131? Hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hazret-i Peygamber\u2019in o kaideyi ifade ederken amac\u0131 ihtilaf\u0131 \u00f6nlemektir. \u015eimdi e\u011fer standardizasyon diye bir kavram varsa, o katalogtaki mal d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de her yerde ayn\u0131 ise ve malda herhangi bir kusur \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bunun garantisi varsa, -mal\u0131n de\u011fi\u015fitirilmesi gibi imk\u00e2nlar varsa- mal\u0131 g\u00f6rmeden de almakta bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yoktur. Hangimiz araba al\u0131rken \u2018benim alaca\u011f\u0131m araba \u015fudur\u2019 deniyor ki! \u015eu \u015fu marka bir araba al\u0131yorsunuz. Tabii fabrikadan hangi araba \u00e7\u0131karsa size onu veriyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla biz burada mal\u0131 g\u00f6rmeden yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015fler hakk\u0131nda S\u00fcnnete veya \u0130slam\u2019a ayk\u0131r\u0131 diyemeyiz. Ama g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn al\u0131\u015fveri\u015f \u015fekilleri i\u00e7erisinde her hangi bir \u015fekilde aldatmay\u0131 i\u00e7eren bir t\u00fcr varsa, Hazret-i Peygamber d\u00f6neminde bu al\u0131\u015fveri\u015f t\u00fcr\u00fc olmasa bile biz S\u00fcnnet\u2019e dayanarak \u2018bu yasakt\u0131r, haramd\u0131r, caiz de\u011fildir\u2019 diyebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcnnet\u2019in b\u00f6yle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uyarlanmas\u0131 gereken y\u00f6n\u00fc de var.<\/p>\n Bu meseleye dair verilebilecek pek \u00e7ok \u00f6rnek olsa da,ben genelde daha g\u00fcndelik hayata ait olsun diye hep misvak \u00f6rne\u011fini veriyorum. Hazret-i Peygamber d\u00f6neminde, Hicaz\u2019da bulunan Arak a\u011fac\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.\u00a0 Bug\u00fcn ise biz di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 kullan\u0131yoruz. Di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 yetmiyor hatta. Doktorlar di\u015f ipi kullanmam\u0131z\u0131 \u0131srarla tavsiye ediyorlar. Misvak konusunda Hanbel\u00ee hukuk\u00e7usu \u0130bn-i Kudame el-Makdisi[8]<\/a>, el-Mugn\u00ee <\/em>adl\u0131 muhte\u015fem f\u0131k\u0131h kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: \u201cMisvak konusunda \u00f6nemli olan insan\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 temizlemesidir. Misvakla da temizlese olur, eliyle veya parma\u011f\u0131yla da temizlese olur, \u00e7aputla ya da bir k\u00fcrdanla temizlese de olur. \u00d6nemli olan insan\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 temizlemesidir. Bir insan a\u011fz\u0131n\u0131 ne kadar iyi temizlerse o kadar S\u00fcnnet\u2019e uymu\u015f olur.\u201d\u00a0 Bu zat \u00e7a\u011fn\u0131 a\u015fan bir de\u011ferlendirmede bulunuyor. Bug\u00fcn S\u00fcnnet konusunda bizim de yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. Hazret-i Peygamber\u2019in ula\u015fmak istedi\u011fi amaca, O\u2019nun d\u00f6nemindeki ara\u00e7larla ula\u015fabiliyorsak ne \u00e2l\u00e2. Ama bakt\u0131k ki m\u00fcmk\u00fcn olmuyor, yeni ara\u00e7lar ihdas edebiliriz. Zaten baz\u0131 \u0130slam \u00e2limleri ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri \u0130slam hukukundaki h\u00fck\u00fcmleri \u2018ara\u00e7 h\u00fck\u00fcmler\u2019 ve \u2018ara\u00e7 h\u00fck\u00fcmler\u2019 diye ay\u0131rmaktad\u0131rlar. Ara\u00e7 ve ama\u00e7 aras\u0131nda muhayyer kal\u0131rsak, amac\u0131 koruyup ara\u00e7ta de\u011fi\u015fiklik yapabiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar zaten usul-u f\u0131k\u0131h ulemam\u0131z\u0131nda bize \u00f6nerdi\u011fi \u015feylerdir.<\/p>\n Benim S\u00fcnnet hakk\u0131nda en \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm nokta ise, yery\u00fcz\u00fcndeki duru\u015fumuzu anlamland\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan bug\u00fcn S\u00fcnnet\u2019in bize ne \u00f6nerdi\u011fi,ya da \u00f6nerebilece\u011fi meselesidir? Hayata, gezegene, tarihe, siyasete, ekonomimize, \u00e7evre meselelerine, ahlaka, e\u011fitime ve aile gbi temel kategorilere 21.yy.\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak nas\u0131l bakmam\u0131z gerekti\u011fi konusunda S\u00fcnnet\u2019in yapmas\u0131 gereken rehberliktir \u00f6nemli olan. Bence \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken nokta budur. Yoksa bireysel dindarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z; bug\u00fcn bizim nafilelere indirgedi\u011fimiz hususlarda S\u00fcnnet\u2019in rehberli\u011fi o kadar hayat\u00ee \u00f6nemi haiz de\u011fildir. Zira hem gezegen olarak hem de insanl\u0131k olarak var olu\u015fumuza y\u00f6nelik \u00e7ok ciddi bir tehdit ve tehlike s\u00f6z konudur.\u00a0 Bu tehlikenin bertaraf edilmesi i\u00e7in hangi ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r, i\u015fte S\u00fcnnet\u2019in rehberli\u011fi en evvel bu noktada olmad\u0131r. O zaman ger\u00e7ek anlamda S\u00fcnnet amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olur. Benim bug\u00fcn i\u00e7in S\u00fcnnet\u2019e olan yakla\u015f\u0131m\u0131m bu \u00e7er\u00e7evededir.<\/p>\n Mustafa Tekin: Bu noktada \u00e7ok ciddi sorunlar ya\u015famakt\u0131y\u0131z. Birincisi S\u00fcnnet\u2019i g\u00fcncellemek. Yani s\u00fcnneti g\u00fcncel hayatla birle\u015ftirmek. \u0130kincisi s\u00fcnnetin hayatla olan ili\u015fkisi. S\u00fcnnet bizim hayat\u0131m\u0131za dair esasl\u0131 \u015feyler s\u00f6ylemiyorsa, tamamen ki\u015fisel, par\u00e7alanm\u0131\u015f, bireyci yakla\u015f\u0131mlar \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorsa burada eksik bir tan\u0131m var demektedir.<\/p>\n M.Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: Hatta \u015fu hususu burada ilave etmek laz\u0131m. \u0130slam\u2019\u0131n hayata uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steren S\u00fcnnet, ayn\u0131 zamanda d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme projesidir. E\u011fer \u0130slam d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirip, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremiyorsa, M\u00fcsl\u00fcmanlar tarihin \u00f6znesi de\u011fil de nesnesi konumunda ise; mesela d\u0131\u015f d\u00fcnyada olaylar olmakta, Irak i\u015fgal edilmi\u015f, Afganistan, L\u00fcbnan i\u015fg\u00e2l edilmekte, \u00e7evre kirlili\u011fi ve k\u00fcresel krizler olmakta ve biz sadece \u2018seyrediyor\u2019 isek S\u00fcnnet ortada yok demekdir.<\/p>\n Mesela gece boyu nafile namaz k\u0131l\u0131p da d\u0131\u015f d\u00fcnyada olup bitenlerin pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenenlerin dinine Ali \u015eeriati \u2018kar\u015f\u0131 din\u2019 demi\u015ftir. Bu din yery\u00fcz\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmeye yaramaz. Halbuki Din dedi\u011fin yery\u00fcz\u00fcndeki her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015ftirme, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin yerine iyilikleri ikame etme \u00e7abas\u0131d\u0131r. Din, bu \u00e7aba varsa anlaml\u0131d\u0131r. Yoksa egemenlerin elini g\u00fc\u00e7lendiren bir projeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Zaten Ali \u015eeraiti de Dine Kar\u015f\u0131 Din<\/em> kitab\u0131nda bu noktay\u0131 ele\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n Maalesef bizim bir\u00e7o\u011fumuzun S\u00fcnnet\u2019i asl\u0131nda b\u00f6yledir, yani \u015eeriati\u2019nin ele\u015ftirdi\u011fi ve \u201ckar\u015f\u0131 din\u201d dedi\u011fi cinsten. S\u00fcnnet\u2019i \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, ba\u011f\u0131m\u0131s\u0131zl\u0131k ve emperyalizm\/s\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131t\u0131 bir projeye, bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve eylem plan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliyiz. Latin Amerika\u2019n\u0131n Che Guevara\u2019s\u0131 varsa bizim de \u00e7a\u011fda\u015f Cemaluddin Afgani\u2019lerimiz olmal\u0131, bu \u00f6nderler Hazret-i Peygamber\u2019den hareketle ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, insani bir geli\u015fme ve kalk\u0131nma modelleri geli\u015ftirmeleri laz\u0131m. Ge\u00e7mi\u015fte I. Cihan Harbi esnas\u0131nda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirildi. Buna y\u00f6nelik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015flar\u0131 verildi. 1950\u2019li y\u0131llarda bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar k\u0131smen elde edildi. Bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcndedir. Zira bug\u00fcn bu ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130slam \u00dclkeleri i\u015fg\u00e2l edilmekte, kad\u0131n, \u00e7oluk \u00e7ocuk \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekte\u2026 Kad\u0131nlar\u0131n \u0131rz\u0131na ge\u00e7ilmekte, camilere sald\u0131r\u0131lmakta ama y\u00f6neticilerimiz sadece seyretmektedir. Hakeza M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak da biz sadece seyretmekteyiz\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla ortada ciddi bir sorun var. Bir gizli s\u00f6m\u00fcrgecilik vard\u0131r ki bu g\u00fcn \u015fiddetlenmi\u015f haldedir. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 resmen aleni, asker\u00ee i\u015fgalle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Amerika \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131 habire bombalamakta, ortada kontrols\u00fcz bir g\u00fc\u00e7 var ama M\u00fcsl\u00fcmanlar sadece seyretmekte. \u015eu muhakkak ki bu geli\u015fmeleri sadece seyretmekle kalanlar, bireysel dindarl\u0131k alan\u0131nda Hazret-i Peygamber\u2019e birebir benzeseler dahi bu gibilerin ger\u00e7ekte S\u00fcnnet\u2019le uzaktan yak\u0131ndan bir alakalar\u0131 yoktur.<\/p>\n Mustafa Tekin: \u00d6yle bir s\u00fcnnet yakla\u015f\u0131m\u0131 var ki \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fcz, hi\u00e7bir iddias\u0131 olmayan, tamamen ki\u015finin g\u00fcndelik hayat\u0131na indirgenmi\u015f bir ya\u015fam\u2026 Asl\u0131nda \u015fu da var, b\u00fct\u00fcn bunlar S\u00fcnnet \u00fczerinden yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta. S\u00fcnnet bir somutlu\u011fu, hareketi ve \u00e7izgiyi de ifade etmemektedir. Bu anlamda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn postmodernli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da veyahut s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131n ne oldu\u011funu, duru\u015fumuzu, omurgas\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bertaraf edecek olan da s\u00fcnnettir.<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: Gayet tabii. S\u00fcnnet ayn\u0131 zamanda kapsaml\u0131, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015feydir. Hazret-i Peygamber\u2019in hayat\u0131ndan \u00e7ok rahatl\u0131kla biz g\u00fcn\u00fcm\u00fcz meseleleri i\u00e7in ilham alabiliriz.S\u00fcnnet\u2019i yeniden yorumlayarak olu\u015fturaca\u011f\u0131m\u0131z bir modeli bug\u00fcn birebir hayata uygulayabiliriz. Mesela Hazret-i Peygamber ilk \u00f6nce kendisi m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftur yani o ilk m\u00fcsl\u00fcmand\u0131r. Sonra \u00e7evresindekileri M\u00fcsl\u00fcman yapm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar belli bir say\u0131ya ula\u015ft\u0131. Ama o anda bireysel safhadan toplumsal safhaya yani \u0130slam\u00ee de\u011ferlere dayal\u0131 bir toplum kurma safhas\u0131na ge\u00e7me imk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Hicret\u2019e g\u00f6nderdi. Kendisi de daha sonra hicret etti. Medine\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar. Medine\u2019de Yahudiler, H\u0131ristiyanlar ve di\u011fer topluluklar ile beraber g\u00fcvenlik esas\u0131na dayal\u0131 bir toplum olu\u015ftu. Ama toplumun omurgas\u0131 Hazret-i Peygamber\u2019in getirdi\u011fi \u00f6\u011fretiydi. \u0130slam\u00ee \u00f6\u011fretiye dayal\u0131, ancak \u0130slam\u2019a girmemi\u015f olanlar\u0131n da haklar\u0131n\u0131 koruyan Medine \u0130slam Toplumu modeli geli\u015ftirildi. Demek birinci a\u015fama ferd\u00eeydi, ikinci a\u015fama ise toplumsal. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam sadece ki\u015finin yapmas\u0131 veya yapmamas\u0131 gerekenleri i\u00e7ermez. Toplum olarak da yap\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lmamas\u0131 gerekenleri g\u00f6sterir. Fakat Medine \u0130slam devletini kurup da, iyice g\u00fc\u00e7lendikten sonra orada da i\u015fi bitirmedi. Bir ad\u0131m daha att\u0131: O zaman i\u00e7in bilinen co\u011frafyaya y\u00f6nelik davet mektuplar\u0131 g\u00f6nderdi. Bu da \u0130slam\u2019\u0131n evrensel boyutunu g\u00f6stermektedir. \u0130slam b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik bir projedir. O zaman i\u00e7in nereler biliniyor? Bizans, Sasaniler, M\u0131s\u0131r. \u00d6zetle Hz.Peygamberce bilinen t\u00fcm yerlere tebli\u011fde bulunuluyor. Bu da g\u00f6stermektedir ki, S\u00fcnnet\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc boyutu b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa y\u00f6neliktir. O zaman i\u00e7in Amerika bilinmiyor. Belki \u00c7in biliniyor. Biz o zaman Hazret-i Peygamber el\u00e7i g\u00f6ndermedi diye bu \u00fclkeleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakamay\u0131z. \u0130slam\u2019\u0131n mesaj\u0131 Hazret-i Peygamberin modeli yerk\u00fcrenin tamam\u0131na y\u00f6neliktir. B\u00f6yle olunca da bug\u00fcn Hazret-i Peygamberin mesaj\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in bu \u00fc\u00e7 a\u015famada ad\u0131mlar atmam\u0131z gerekiyor. Bug\u00fcn i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar birinci a\u015famada iyi k\u00f6t\u00fc yollar\u0131na devam etmektedirler. Ama ikinci a\u015famada ba\u015far\u0131l\u0131 de\u011filler. Yani \u0130slam\u00ee de\u011ferlere dayal\u0131 bir toplumsal model geli\u015ftirmekte ba\u015far\u0131l\u0131 de\u011filler. \u0130slam\u00ee hareketler var, siyasete at\u0131lanlar var ama \u015fu anda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u00f6rnek olabilecek hale gelememi\u015flerdir. Bug\u00fcn d\u00fcnyada iki model var. Biri kapitalist model di\u011feri sosyalist model. Bu iki modelin d\u0131\u015f\u0131nda Alia \u0130zzet Begovi\u00e7\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol<\/em> dedi\u011fi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir model hen\u00fcz geli\u015ftirilmi\u015f de\u011fildir. Belki bug\u00fcn \u0130ngiltere\u2019de Blair\u2019in de d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne yak\u0131n bir yol. Aliya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol derken Anglosakson gelene\u011fine i\u015farette bulunur. Bu sosyal adaleti, sosyal demokrasiyi i\u00e7eren, biraz daha din\u00ee de\u011ferlere dayal\u0131 farkl\u0131 bir toplum ve y\u00f6netim, siyaset modelidir. Bunu geli\u015ftiren M\u00fcsl\u00fcmanlar olmad\u0131. Yine Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 oldu. \u0130nsanl\u0131\u011fa Bat\u0131\u2019\u0131n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi toplum modellerinden daha iyi model sunabilmi\u015f de\u011filiz. Bu modeli sunmad\u0131k\u00e7a da her M\u00fcsl\u00fcman kendisine g\u00f6re mesuld\u00fcr. Tabii ki s\u0131radan bir insan\u0131n sorumlulu\u011fu bellidir. Ancak \u00f6zellikle entelekt\u00fceller, ilahiyat\u00e7\u0131lar, fikir adamlar\u0131, m\u00fctefekkirler birinci derecede sorumludurlar. Devlet adamlar\u0131ndan, y\u00f6neticilerden daha fazla sorumludurlar. Bu sorumluluk a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru gidiyor. Herkes \u0130slam hakk\u0131nda ne kadar bilgiliyse o derece sorumludur. Seyyid Kutub Fi Zilal\u2019il Kur\u2019an\u2019da dedi\u011fi gibi \u201c\u00dcmmet-i Muhammed veren olmal\u0131, alan olmamal\u0131, g\u00f6rev budur<\/em>.\u201d Yani insanl\u0131\u011fa do\u011fru d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, do\u011fru siyaset, do\u011fru felsefe, do\u011fru ekonomi\u2026 her \u015feyin do\u011frusunu vermeli, almamal\u0131 demektedir. Peki b\u00f6yle mi? Hay\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 Hazret-i Peygamberin miras\u0131na sad\u0131k de\u011fildir. Hatta biraz da ihanet etmi\u015f durumdad\u0131r. \u015eimdi diyeceksiniz ki ba\u015ftakileri \u00f6nce de\u011fi\u015ftirmeliyiz. Evet, bunun i\u00e7in de gerek siyasi gerekse ba\u015fka hangi noktalarda at\u0131m at\u0131lmal\u0131ysa o noktalarda ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 atmal\u0131y\u0131z. Ama dedi\u011fim gibi, S\u00fcnnet \u00fc\u00e7 boyutlu bir cisme benzedi\u011fi i\u00e7in her \u00fc\u00e7 boyutuyla da biz S\u00fcnnet alan\u0131nda ad\u0131mlar atmad\u0131k\u00e7a s\u00fcnnete uymaktan bahsedemeyiz. Zaten \u00fc\u00e7 boyutsuz bir cisim, cisim olmaktan \u00e7\u0131kar \u00e7izgilere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu y\u00fczden s\u00fcnnetin \u00fc\u00e7 boyutunu da \u015fartlara g\u00f6re g\u00fcncellememiz laz\u0131m.<\/p>\n Lafla bunun g\u00fcncellenmesi olmaz, modellenmesi gerekmetedir. Bunun i\u00e7in de \u00f6rne\u011fin siyaset bilimcilerimiz, toplumbilimcilerimiz, antropologlar\u0131m\u0131z vesaireye i\u015f d\u00fc\u015fmektedir. \u0130slam\u00ee bilimlere sahip olanlar toplumbilicilerle birlikte \u00e7al\u0131\u015facak. Veya toplumbilimcilerimiz iyi bir \u0130slam\u00ee birikime sahip olacak. B\u00f6ylece farkl\u0131 disiplinler sentez edilerek \u015fu gibi acil sorulara cevap aranmas\u0131 cihetine gidilecektir. Bug\u00fcn mesela aile d\u00fcnyada ciddi bir tehlike alt\u0131nda. Aile konusunda ne yapaca\u011f\u0131z? Bat\u0131n\u0131n bug\u00fcn sundu\u011fu gibi \u00e7ekirdek aileyi mi esas alaca\u011f\u0131z? Geni\u015f aile orta\u00e7a\u011flarda idi deyip, \u00f6yleyse biz de \u00e7ekirdek ailenin pe\u015finde mi ko\u015faca\u011f\u0131z? Benim \u015fahs\u00ee kanaatim, \u00e7ekirdek aileyle geni\u015f aile aras\u0131nda farkl\u0131 bir model olu\u015fturulabilir. Yani \u00e7ekirdek aile devam edebilir ama b\u00fcy\u00fckanne, b\u00fcy\u00fckbabalar belirli periyotlarla s\u00fcrekli o aileyle birlikte olmal\u0131. Pek\u00e7o\u011funuz gibi ben de namaz k\u0131lmay\u0131 vesaireyi dedemden \u00f6\u011frendim. Yine bir\u00e7ok \u015feyleri ananemden, ninemden \u00f6\u011frendim. Bu bak\u0131mdan \u00e7ekirdek ailede k\u00fclt\u00fcrel aktar\u0131m\u0131 yapamamaktay\u0131z. Hele bug\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fan anne ve babalar sebebiyle \u00e7ocuklar kre\u015flere emanet edilmekte ve o miras aktar\u0131lamamaktad\u0131r. Hat\u0131rl\u0131yorum bana dedem namaz\u0131 anlat\u0131rken eline tesbihi al\u0131rd\u0131 k\u0131yamdan sonra r\u00fckuya ge\u00e7i\u015fteki duru\u015fu elinden tesbihi salarak g\u00f6sterir ve i\u015fte b\u00f6yle dimdik duracaks\u0131n derdi. Bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131m\u0131z\u0131 dedelerimizden ninelerimizden \u00f6\u011frendik. Bug\u00fcn ni\u00e7in b\u00fcy\u00fckanne, b\u00fcy\u00fckbaba birer, iki\u015fer ay ara ile ailelere kat\u0131lmas\u0131n, hanelerimize gelmesin? Mesela k\u0131\u015flar\u0131 annem benim yan\u0131mda kalmakta, yaz\u0131n ise memlekete d\u00f6nmekte. O ara \u00e7ocuklar\u0131m, hatta anne-baba b\u00fcy\u00fckanneden dersler almakta. \u00c7ocuklar\u0131m anneanneleriyle Kur\u2019an okuyorlar, birlikte namaz k\u0131l\u0131yorlar, beraber oyun oynuyorar vesaire… Demekki d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz, nas\u0131l bir aile tipi olu\u015ftural\u0131m? \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131n\u0131n bize sundu\u011fu \u00e7ekirdek aile tipi mahzurludur. Hele hele Bat\u0131n\u0131n bize sundu\u011fu \u00f6yle aile tipleri var ki, mesela \u00e7ocuksuz birliktelikler, iki ferdin sadece ayn\u0131 evi payla\u015fmas\u0131ndan ibaret aile tarz\u0131. Bat\u0131da b\u00f6yle uygulamalar var. Bu bak\u0131mdan, Bat\u0131 da kurtar\u0131lmaya muhta\u00e7. Bat\u0131 insanlar\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na geldikleri vakit aile i\u00e7indeki s\u0131cak insan ili\u015fkileri onlar\u0131 ciddi anlamda etkilemektedir. Anne, baba, \u00e7ocuklar, b\u00fcy\u00fckanne, b\u00fcy\u00fckbaba… Herkes birbiriyle i\u00e7 i\u00e7e b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir yuva… Bu tablo fazlas\u0131yla etkilemekte. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131da aile bitti. Bug\u00fcn biz Hazret-i Peygamberden gelen de\u011ferler ile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp bu bilgileri nas\u0131l g\u00fcncelleyece\u011fiz buna kafa yormal\u0131y\u0131z. Bu tabii ki son derece kapsaml\u0131 bir konudur. Bir ilahiyat\u00e7\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6zebilece\u011fi bir konu da de\u011fildir. \u00d6ncelikle aile konusunda uzmanlar\u0131n bir araya gelerek meseleleri \u00e7\u00f6zmesi gerekir.<\/p>\n En ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z iktisat konusudur. Bir \u0130slam ekonomisi kavram\u0131 geli\u015ftirildi son y\u00fczy\u0131lda ama maalesef onun ne oldu\u011fu ortaya tam olarak ortaya konamad\u0131. Son y\u00fczy\u0131lda k\u00fcresel kapitalizm veya neoliberal dalga dedi\u011fimiz ak\u0131mlara \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 esir olmak durumunda kald\u0131. Uza\u011fa gitmeyin, a\u00e7\u0131n \u0130slam\u00ee dedi\u011finiz kanallar\u0131. \u201cLaik<\/em>\u201d ve \u201c\u0130slam\u00ee<\/em>\u201d kanallar aras\u0131nda t\u00fcketim \u00fcretim ili\u015fkileri ve t\u00fcketim mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne gibi farklar var \u2013 veya var m\u0131? – bir bak\u0131n. \u0130ki tarafta da hedef \u201ct\u00fcketmektir.<\/em>\u201d Bizi t\u00fcketim nesneleri\/robotlar\u0131 haline getirmektir. \u00d6zetle ikisi de kapitalizmdir ama sadece t\u00fcketimin nesneleri farkl\u0131d\u0131r. Laik kesime diyor ki \u201cmayo t\u00fcket\u201d bizim kesime de \u201cba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc t\u00fcket\u201d demektedir. Bazen de ayn\u0131 mal\u0131 Laik ve \u0130slami kesime farkl\u0131 markalar alt\u0131nda sunmakta, ama sonu\u00e7ta t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fvik ve tahrik etmektedir. Ama utmay\u0131n, ikisinde de t\u00fcketmek ama\u00e7t\u0131r. Biz bunun halen fark\u0131nda de\u011filiz. Ac\u0131s\u0131n\u0131 daha sonralar\u0131 \u00e7ekece\u011fiz ama bu konuda \u0130slami kesimlerde ciddi bir savrulma da ya\u015fan\u0131yor. Mesela M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcndeminde asla olmayan hayat\u00ee \u00f6neme haiz ekonomik bir kavram var, hem k\u00fcresel boyutuyla hem \u00fclke boyutuyla: \u0130sraf. \u015eu anda tabii kaynaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok ciddi kriz ya\u015fanmakta, g\u0131da krizi kap\u0131da beklemekte denmekte… Asl\u0131nda bir anlamda ola\u011fan\u00fcst\u00fc israf yap\u0131l\u0131yor. Yetmi\u015f milyonluk T\u00fcrkiye\u2019de her g\u00fcn y\u00fczyirmi milyon ekmek yap\u0131lmakta ama bunun %10\u2019u, yani oniki milyon ekmek \u00e7\u00f6pe gidiyor. Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki israflar\u0131 saym\u0131yorum. Ki buras\u0131 %99.9 m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu s\u00f6ylenen bir \u00fclke. Buna g\u00f6re d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yap\u0131lan israf\u0131 hesap edin. \u015eu anda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa israf ile m\u00fccadele bilincini hediye etse hizmet olarak yeter. Bunu mutlaka g\u00fcndemimize sokmam\u0131z laz\u0131m. \u00c7ok enteresand\u0131r, Kur\u2019an-\u0131 Kerim sadece israf yapanlar\u0131 \u201c\u015feytan\u0131n karde\u015fleri\u201d olarak nitelendirir[9]<\/a>. Dikkat edin, adam \u00f6ld\u00fcreni, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan\u0131, zina edeni demiyor. Ni\u00e7in sa\u00e7\u0131p savuranlar\u0131 \u015feytanla e\u015fit tutuyor? \u015eeytan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sembolu. Bug\u00fcn tabii kaynaklar\u0131n kontrols\u00fcz israf\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131 tehlikeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Bug\u00fcn su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Ankara\u2019da su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fan\u0131yor, \u201csuyu israf etmeyin<\/em>\u201d diye afi\u015fler as\u0131lmakta. H\u00e2lbuki m\u00fcsl\u00fcman\u0131n israf kavram\u0131 hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde ge\u00e7erli olmal\u0131. Sadece su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil. G\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl su aksa bile israf etmeyecek. Bize atalar\u0131m\u0131z \u00f6yle \u00f6\u011fretti. Abdest al\u0131rken nehirden bile abdest alsan\u0131z suyu israf etmeyeceksiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu al\u0131\u015fkanl\u0131k\/zihniyet meselesidir. Ama biz su t\u00fckendi\u011fi vakit idareli davranmaya ba\u015fl\u0131yoruz. \u0130sraftan uzak hayat tarz\u0131n\u0131 uygulasak su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131z. Biz en basitinden israf kavram\u0131n\u0131 dahi g\u00fcncelle\u015ftirip, sa\u011fc\u0131s\u0131-solcusu, alevisi-s\u00fcnnisiyle israf\u0131n hepimizin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir kavram oldu\u011funu kendi hayat\u0131m\u0131zda g\u00f6stermi\u015f olarak onlara siz de hayata ge\u00e7irin diyememi\u015fiz. Demekki en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 alan\u0131n ekonomi alan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylyebiliriz.<\/p>\n Mustafa Tekin: Asl\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli, birbiriyle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 bir konu var. Kendimizin krizden \u00e7\u0131kmas\u0131 anlam\u0131nda S\u00fcnnetin yeri var bir de insanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131 olmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yere sahip. Sundu\u011fumuz \u015feyle insanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131 olmak durumunday\u0131z. \u0130mkana d\u00f6n\u00fc\u015febilecek bir \u015fey. Ama \u00f6nce bizim krizden \u00e7\u0131kmam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: Evet. Veren olmak. Biz psikolojik olarak veren olam\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzun s\u00fcredir Bat\u0131l\u0131la\u015fma projeleri uyguland\u0131. \u00d6yleki en iyi modeller Bat\u0131dan al\u0131n\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesi h\u00e2kimdi, hala da h\u00e2kim. T\u00fcrkiye\u2019deki egemen g\u00fc\u00e7lere bak\u0131n, Bat\u0131l\u0131la\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunurlar. \u00dcstelik Pozitivist bir Bat\u0131l\u0131la\u015fmad\u0131r bu. Hakikat\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak Bat\u0131y\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Ancak Do\u011fu Konferans\u0131 Giri\u015fimi vesilesiyle baz\u0131 ayd\u0131nlar bu giri\u015fim vesileyle Do\u011fu diye bir \u015feyin oldu\u011funu yeni yeni ke\u015ffetmektedirler. Yoksa yak\u0131n zamana kadar Bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f ayd\u0131nlar Do\u011fu diye bir \u015fey oldu\u011funu pek bilmzler ya da hi\u00e7 bilinmezdi. Dolay\u0131s\u0131yla bu Bat\u0131l\u0131la\u015fmac\u0131 paradigmay\u0131, Bat\u0131l\u0131la\u015fma modelini s\u00fcratle terk etmemiz laz\u0131m. Bat\u0131n\u0131n hakikatlerini de reddelim de\u011fil tabii. \u0130ngilizlerin me\u015fhur tabiriyle \u201cbebe\u011fin y\u0131kand\u0131\u011f\u0131 suyu atarken bebe\u011fi de atmamal\u0131y\u0131z\u201d. Bat\u0131n\u0131n iyi, g\u00fczel, do\u011fru taraflar\u0131n\u0131 almakta bir beis yok. \u00d6rne\u011fin \u00e7evre meselelerini yaratan Bat\u0131 ise bununla m\u00fccedele anlam\u0131nda teknolojik imkanlar\u0131 sunacak ta Bat\u0131\u2019d\u0131r. Diyeceksiniz, Bat\u0131 b\u00f6yledir. Bir yandan yapar, bir yandan y\u0131kar. Hatta bir yandan y\u0131kar ve onu tamir i\u00e7in de ayr\u0131ca para al\u0131r. Mesela beslenme konusunda son derece tehlikeli bir beslenme tarz\u0131 var Bat\u0131n\u0131n. K\u00fcresel kapitalizmin etkisiyle yava\u015f yava\u015f haz\u0131r g\u0131da anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na da yaymak istiyorlar. Ama\u00e7 \u015fu, herkes Le\u2019vis kot giysin, Mc Donald\u2019tan yesin, Coca-cola i\u00e7sin, Marlboro sigaras\u0131 i\u00e7sin. B\u00f6ylelikle bu mallar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda rahatl\u0131kla satabilelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece bebeklerin damak tad\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her yerindea ayn\u0131d\u0131r. Yoksa yeti\u015fkinlerin damak tad\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ayr\u0131d\u0131r, farkl\u0131d\u0131r. Herkese ayr\u0131 mal imal edece\u011fim dersen yand\u0131n. Onun yerine damak tadlar\u0131n\u0131, k\u0131l\u0131k k\u0131yafet tarz\u0131, zevki, giyimi standart hale getirirsen, her \u015fey daha kolay. Zaten fabrikalar da uluslararas\u0131 \u015firketlere d\u00f6nd\u00fc. Ama\u00e7 ta insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131 falan de\u011fil, yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 sadece t\u00fcketim robotu haline getirmektir. Bunun i\u00e7in de \u00f6zellikle beyin y\u0131kama faaliyeti olarak reklam, bilin\u00e7li olarak yap\u0131l\u0131yor ve bu s\u00fcrece M\u00fcsl\u00fcmanlar \u2013\u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019de- \u00e7ok rahat bir \u015fekilde eklenmi\u015f durumdad\u0131rlar. T\u00fcrkiye\u2019de hallerinden fazlas\u0131yla memnun, tuzu kurular, abdestli kapitalistler z\u00fcmresi t\u00fcr\u00fcyor. Di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde bu s\u00fcre\u00e7 daha yava\u015f yava\u015f ilerlemektedir. Do\u011fu Konferans\u0131 Giri\u015fimi olarak o insanlara, \u201csak\u0131n ha kapitalizme kendinizi kapt\u0131rmay\u0131n. T\u00fcketim k\u00f6lesi olmay\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019ye benzemeye heves etmeyin.\u201d diyoruz. T\u00fcrkiye\u2019ye geldiklerinde evler, arabalar, t\u00fcketime merakl\u0131 insanlar g\u00f6r\u00fcyorlar. Peki T\u00fcrkiye i\u00e7in normal mi? T\u00fcrkiye \u00fcretti\u011fi kadar t\u00fcketen bir \u00fclke de\u011fil. \u00dcretti\u011finden daha fazla t\u00fcketiyor. Bunun faturas\u0131 g\u00fcn\u00fcn birinde gelecek. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcketim-\u00fcretim dengesi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ciddi bir tehlike alt\u0131nda memleket. Di\u011fer \u0130slam \u00fclkeleri bu konuda daha \u015fansl\u0131. Tabii kaynaklar\u0131n\u0131 israf etmemi\u015f durumdalar. B\u00f6ylesine t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oralarda bizdeki kadar yok. Coca-Cola girmemi\u015f, Amerika girmemi\u015f\u2026 Bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ac\u0131 tecr\u00fcbeleri bu insanlara sunmak ta \u00fcmmet bilinci a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda Bat\u0131l\u0131la\u015fma tecr\u00fcbesini en ac\u0131 \u015fekilde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Fazlurrahman\u2019\u0131n ifadesiyle- bu ac\u0131 tecr\u00fcbeyi di\u011fer \u0130slam \u00fclkeleri i\u00e7in tatl\u0131, faydal\u0131 bir deneyime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliriz. Deriz ki \u201cbiz kendimize ettik, bari siz kendinize k\u0131ymay\u0131n, etmeyin\u201d\u00a0 \u00a0Ama bu noktada T\u00fcrkiye\u2019deki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Bat\u0131l\u0131la\u015fma ser\u00fcveninin analizini yapmas\u0131 laz\u0131m. Art\u0131s\u0131n\u0131n, eksisinin ortaya konmas\u0131 gerekmektedir. Dedi\u011fimiz gibi sadece ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n veya ba\u015fka bran\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na yapamayaca\u011f\u0131; bir \u00e7ok uzman\u0131n \u00fczerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken bir konu bu.<\/p>\n Mustafa Tekin: Hocam! M\u00fcslaman olarak biz bu d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. Farkl\u0131 ideolojiler (sosyalizm, kapitalizm..) ise bize uymuyor. Asl\u0131nda bizim kendimizi sunmam\u0131z, onlar\u0131 da i\u00e7imize alarak b\u00fcy\u00fcmemiz gerekiyor. Peki onlarla nas\u0131l ili\u015fki kuraca\u011f\u0131z? T\u00fcrkiye\u2019ye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sa\u011f-sol ayr\u0131\u015fmas\u0131 var. Sa\u011f dindarl\u0131\u011fa daha yak\u0131n, sol ise uzak deniliyor. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7evrelerle nas\u0131l ili\u015fki kurmam\u0131z laz\u0131m. Kendimizi nas\u0131l geli\u015ftirmemiz laz\u0131m?<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: \u00d6nce \u015fu anekdotla ba\u015flayay\u0131m. T\u00fcrkiye Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcs\u00fcyle, m\u00fcsl\u00fcman\u0131yla kendisini dev aynas\u0131nda g\u00f6r\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019de ta\u015flar\u0131n yerine oturdu\u011fu kanaatinde de\u011filim. T\u00fcrkiye\u2019de solcuysan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa yana\u015famazs\u0131n, yok m\u00fcsl\u00fcmansan da illa sa\u011fc\u0131s\u0131n gibi tuhaf d\u00fc\u015f\u00fcnceler var. Ama mesela Arap D\u00fcnyas\u0131nda bir Marksist yazd\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131y\u0131 bir \u00e2yetle bitirebiliyor. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n solcular\u0131, Marksistleri bizdeki gibi din d\u00fc\u015fmanlar\u0131 veya dine big\u00e2ne de\u011filler. Onlar\u0131n solculu\u011fu ezilenlerden yana olmak. Ezilen s\u0131n\u0131f\u0131n hakk\u0131n\u0131 aramak. Yoksa dinle \u00f6yle bizdeki gibi bir kavgalar\u0131 yok. Tabii bunlar\u0131n i\u00e7erisinde dinle hakikaten hesapla\u015fmak isteyenler var elbette. Ama bunlar \u00e7ok marjinal haldedirler. Biz Do\u011fu Konferans\u0131 Giri\u015fimi vesilesiyle M\u0131s\u0131r\u2019a gitti\u011fimizde bir grupla konu\u015ftuk. Ben onlar\u0131 Marksist zannediyordum. Bir bakt\u0131m hepsi dini bilgileri de olan okumu\u015f enteresan tipler… Ben T\u00fcrkiye\u2019deki bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f ayd\u0131nlar\u0131m\u0131za, solcular\u0131m\u0131za diyorum ki, \u0130slam konusunda bir \u015fey yapam\u0131yorsan\u0131z hi\u00e7 olmazsa Emin Mal\u00fbf gibi yap\u0131n. Emin Maluf (Bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f olanlar\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle Amin Maalouf), zannedersem \u00d6l\u00fcmc\u00fcl Kimlikler<\/em>\u2019de ne diyor?\u00a0 Ben hem m\u00fcsl\u00fcman\u0131m hem h\u0131ristiyan\u0131m. Asl\u0131nda bal gibi H\u0131ristiyan. Ama i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplum \u0130slam toplumu oldu\u011fu i\u00e7in k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131 tamamen m\u00fcsl\u00fcmanca. Arap \u00fclkelerine gidin, mesela M\u0131s\u0131r\u2019da yedi milyon civar\u0131nda K\u0131pt\u00ee var. Hi\u00e7 M\u00fcsl\u00fcmanlardan ay\u0131rd edemezsiniz. \u0130n\u015faallah, m\u00e2\u015fallah, bismillah t\u00fcm kelimeler ortakt\u0131r. L\u00fcbnan\u2019da da \u00f6yle, Irak\u2019ta da \u00f6yledir.\u00a0 Emin Maluf yazd\u0131\u011f\u0131 romanlarda tamam\u0131yla \u0130slam medeniyetinin ihti\u015fam\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Evet, i\u00e7inde H\u0131ristiyanlar da vard\u0131r ama anlatt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem ve co\u011frafya \u0130slam medeniyetidir. Dolay\u0131s\u0131yla Emin Maluf \u0130slam medeniyetinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130slam \u00fcmmeti sadece M\u00fcsl\u00fcmanlardan olu\u015fan bir \u00fcmmet de\u011fil asl\u0131nda. Yedi milyon K\u0131pt\u00ee, L\u00fcbnan\u2019\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan farkl\u0131 dini topluluklar\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc biz bu insanlarla as\u0131rlard\u0131r birlikteyiz. Nas\u0131l Medine\u2019de Yahudiler ve M\u00fcsl\u00fcmanlar bir arada ya\u015fad\u0131ysa \u00f6yle olmal\u0131. Tabii bu insanlarla zaman zaman kavgam\u0131z oldu. Ama \u015funu bilin ki bizim kavgam\u0131z Yahudilerden ziyade (Ha\u00e7l\u0131 seferleri sebebiyle) H\u0131ristiyanlarla olmu\u015ftur. \u0130lk defa Yahudilerle kap\u0131\u015fmam\u0131z \u0130srail devletinin kurulmas\u0131 ve Filistinlilerin zulme u\u011framas\u0131ylad\u0131r. Ondan \u00f6nce bir olay olmam\u0131\u015f. Ama H\u0131ristiyanlarla 12. Y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan Ha\u00e7l\u0131 seferlerinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fiz. Daha yak\u0131nda Birinci Cihan Harbinde de Yahudiler de\u011fil H\u0131ristiyanlar toplulu\u011fu bizlerle sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiltere, Fransa, Almanya, Rusya vesaire… Dolay\u0131s\u0131yla biz kendi co\u011frafayam\u0131z iz\u00e7erisindeki insanlarla beraber olduk. Ben \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fim bir kitab\u0131 parantez a\u00e7arak sizlere tan\u0131tmak istiyorum. Dimitri Gutas\u2019\u0131n \u201cYunanca D\u00fc\u015f\u00fcnce Arap\u00e7a K\u00fclt\u00fcr\u201d adl\u0131 eseri. Dimitri Gutas \u0130stanbul Rumlar\u0131ndan. Bir arkada\u015f\u0131m Londra\u2019da bir konferansta kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f. Gutas konu\u015furken \u201cbiz Osmanl\u0131lar\u201d diye konu\u015fan birisiymi\u015f. Kitaba d\u00f6nersek, Abbasi d\u00f6nemi \u00e7eviri hareketlerini anlatmakta. Orada M\u00fcsl\u00fcmanlar nas\u0131l din, mezhep, felsef\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce, kanaat ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin herkesin kat\u0131l\u0131m\u0131yla Abbasi medeniyetini nas\u0131l in\u015fa ettiklerini, ne kadar eserin, \u00e7evirilerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, zenginlerin nas\u0131l buna servet ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece End\u00fcl\u00fcs\u2019teki bir emirin k\u00fct\u00fcphanesinde bir milyon kitab\u0131n bulundu\u011funu, bir m\u00fctercimin maa\u015f\u0131n\u0131n ayl\u0131k 20 bin dolar (bu g\u00fcne uyarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirdeki rakamd\u0131r. 500 dinar= 20 bin dolar) civar\u0131nda oldu\u011funu \u2013ki o muhte\u015fem \u00e7evirilerin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6yle anl\u0131yoruz-, h\u00e2s\u0131l\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilime, ara\u015ft\u0131rmaya ne kadar \u00f6nem verdi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Dolay\u0131s\u0131yla bu bizim i\u00e7in yeni bir \u015fey de\u011fil. Rahmetli babam ayakkab\u0131c\u0131yd\u0131. \u0130zmir\u2019de babam\u0131n ayakkab\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 toptanc\u0131lar\u0131n neredeyse hepsi Yahudiydi. Toplumumuz bunlarla i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015f. H\u00e2l\u00e2 da \u00f6yledir. Dolay\u0131s\u0131yla diyalog konusunda bizim fazla bir problemimiz yok. Bizim ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z k\u00fclt\u00fcrle din aras\u0131nda maalasef ayr\u0131m yapamaktad\u0131rlar.\u00a0 Din olarak \u0130slam\u2019a inanmak zorunda de\u011filsin. Zira inan\u00e7 i\u00e7ten bir \u015feydir. Zorla insanlar\u0131 \u0130slam\u2019a iman ettiremezsin.[10]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc zorla g\u00fczellik olmaz. Ama bizim ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n atlad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey var. Bu toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bir nevi \u00e7imentosudur. \u0130nansan da inanmasan da bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u00f6nce tan\u0131mak ve bilme zorundas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dine mensup insanlarla ya\u015f\u0131yorsun. Bizim ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck problemi budur. \u0130kincisi bu k\u00fclt\u00fcre inanmasan bile insanl\u0131\u011f\u0131n evrensel hikmetinin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu k\u00fclt\u00fcrden ben neler alabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerek. Emin Maluf\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 budur. Emin maluf elbette \u0130slam\u2019a iman etmi\u015f biri de\u011fildir, ama \u0130slam\u2019\u0131n, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n g\u00fczelliklerini bilen bir insand\u0131r. Kendisi H\u0131ristiyan oldu\u011fu halde mutlaka H\u0131ristiyanlar\u0131 yazay\u0131m dememektedir. Semerkant kitab\u0131 \u00e7ok g\u00fczel bir Hollywood filmi olabilir. Hollywood filmi diyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc o filmi yapacak imkanlar yoktur. Bak\u0131n \u00e7ok g\u00fczel bir Kahire filmi, \u0130stanbul filmi, yine \u00e7ok g\u00fczel bir D\u0131me\u015fk filmi d(iye)emiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc buralarda o derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir film sanayii yok. Bu da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir ba\u015fka sorunudur. \u00c7a\u011fr\u0131 filmini yap\u0131yorsun, onu bile Hollywood\u2019ta yap\u0131yorsun. Ama \u201cSemerkant\u201d kitab\u0131 rahatl\u0131kla film olabilecek g\u00fczelliktedir. Yine \u201cAfrikal\u0131 Leo\u201d, \u201cDo\u011funun Limanlar\u0131\u201dvs.. bu g\u00fczelliktedir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla bu memlekette bulunanlar ya m\u00fc\u2019min olarak \u0130slam\u2019a iman edecektir, ya da k\u00fclt\u00fcr olarak tan\u0131y\u0131p, bilmek durumundad\u0131rlar. \u0130slam g\u00f6z ard\u0131 edilerek bu toplumda hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lamaz. Tekrar s\u00f6yl\u00fcyorum \u0130slam g\u00f6z ard\u0131 edilerek bu toplumda bir \u00e7ivi dahi \u00e7akamazs\u0131n\u0131z. Yapar\u0131m diyenler varsa denesinler. Siyasette de bu gibilerin ak\u0131betlerini g\u00f6r\u00fcyoruz, marjinallikten kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fka hareketler de marjinallikten kurtulamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu toplum \u0130slam toplumudur. Kabul edelim etmeyelim. Kimimiz inanan olarak M\u00fcsl\u00fcman, kimisi de k\u00fclt\u00fcrel olarak m\u00fcsl\u00fcmand\u0131r. Zira \u0130slam k\u00fclt\u00fcrel kodlar\u0131m\u0131za i\u015flemi\u015f durumdad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bunu bir zenginlik olarak g\u00f6rmeliyiz. Ben onun i\u00e7in diyorum \u0130slam\u0131n yorumu konusunda, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sa\u011fc\u0131l\u0131kla veya stat\u00fckoyla \u00f6zde\u015fle\u015ftirme hatas\u0131ndan bizim de vazge\u00e7memiz laz\u0131m. Bir insan sol ideolojilere yak\u0131n olabilir, e\u015fitlik\u00e7i olabilir, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan yana olabilir\u2026 \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan yana olmak hi\u00e7 te k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir. Hadis rivayetlerinde denmiyor mu, \u201c\u0130\u015f\u00e7inin \u00fccretini aln\u0131n\u0131n teri kurumadan veriniz<\/em>\u201d[11]<\/a> ve yine \u201c..yedi\u011finizden onlara da yedirin, giydi\u011finden giydirin. Onlara g\u00fc\u00e7lerini a\u015fan bir i\u015f teklif etmeyin; e\u011fer zor bir i\u015fi yapmalar\u0131n\u0131 isterseniz, siz de onlara yard\u0131m edin!<\/em>\u201d[12]<\/a> Bug\u00fcn mesela i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar en \u00f6n safta m\u0131? Hay\u0131r. Normalde Hz. Peygamber\u2019in bu \u00f6\u011fretisinden hareketle \u2013hangi din ve inan\u00e7ta olursa olsun- i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 savunmada en \u00f6n safta M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olmas\u0131 laz\u0131md\u0131. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok geli\u015fmi\u015f olmas\u0131 laz\u0131md\u0131. Ama bunlar\u0131 bile biz Bat\u0131dan al\u0131yoruz. Ni\u00e7in? Hz. Peygamber\u2019in \u00f6\u011fretilerini g\u00fcncelleme faaliyeti olmad\u0131\u011f\u0131ndan. Nitekim dikkat edecek olursan\u0131z, bizim bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n hep ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flara d\u00f6n\u00fck oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Muhammed \u0130kbal\u2019in bir c\u00fcmlesi var ki bu c\u00fcmleyi ba\u015fucumuzda serlevha olarak bulundurmam\u0131z laz\u0131m. \u0130kbal diyor ki: \u201cHz. Peygamber\u2019in miras\u0131, kayna\u011f\u0131 itibariyle y\u00fcz\u00fc ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz Peygamber\u2019in miras\u0131 Kur\u2019and\u0131r. Ama Hz. Peygamber\u2019in getirdi\u011fi miras\u0131n ruhu\/\u00f6z\u00fc itibariyle y\u00fcz\u00fc gelecek \u00e7a\u011flara y\u00f6neliktir.\u201d\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamber\u2019in getirdi\u011fi de\u011ferler \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 a\u015fan de\u011ferlerdir. Mesela felsefede insano\u011flunun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan bug\u00fcne kadar ahlak konusunda ke\u015ffedebildi\u011fi en\u00fcst ilke\/kural Bat\u0131l\u0131 filozof Immanuel Kant\u2019\u0131n ifade etti\u011fi gibi \u201c\u00f6yle davran ki senin davran\u0131\u015f\u0131n ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de \u00f6rnek olsun\u201d Kant\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ka\u00e7t\u0131r?\u00a0 1804.<\/p>\n Hz. Peygamber ondan ka\u00e7 as\u0131r \u00f6nce bu ilkeyi \u015fu s\u00f6zleriyle dile getirmi\u015ftir : \u201cKi\u015fi kendisi i\u00e7in istedi\u011fini (m\u00fc\u2019min) karde\u015fi i\u00e7in istemedik\u00e7e iman etmi\u015f olamaz<\/em>.\u201d[13]<\/a>\u00a0 Fakat biz bunlar\u0131 g\u00fcncelleyemedi\u011fimiz i\u00e7in Kant\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcne hayranl\u0131kla bak\u0131yoruz. Hz. Peygamber bu hususta zaten s\u00f6ylenmesi gerekeni s\u00f6ylemi\u015f. Mecelle\u2019nin giri\u015finde ki 100 kural da \u00f6yle. \u015eu anda hukuk sisteminde bile “Beraat-\u0131 zimmet as\u0131ld\u0131<\/em>r\u201d Ama T\u00fcrkiye\u2019de beraat-\u0131 zimmet as\u0131l de\u011fil, zira su\u00e7suzlu\u011funu ispat etmedik\u00e7e su\u00e7lusun. H\u00e2lbuki \u0130slam hukukunda su\u00e7lulu\u011fun ispat edilmedik\u00e7e sen su\u00e7suzsun. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya hukukunda bu b\u00f6yledir ama yak\u0131n zamanda T\u00fcrkiye AB uyum yasalar\u0131 \u00e7\u0131karana kadar sen kendini nas\u0131l yap\u0131p da ispat edeceksin su\u00e7suz oldu\u011funu. Biz inan\u0131lmaz bir miras\u0131n \u00fczerinde oturuyoruz. Ama bu miras\u0131 g\u00fcncelle\u015ftirmede ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z var. G\u00fcncelle\u015ftirmeyi sadece ayet hadis okuyarak yapamay\u0131z. Ge\u00e7mi\u015fte dindar ba\u015fbakanlar\u0131m\u0131zdan birinin bulundu\u011fu bir toplant\u0131da biraz \u00f6nceki c\u00fcmleyi s\u00f6yledi\u011fim vakit k\u0131yamet koptu. Nas\u0131l olur da ayet-hadis okuyarak \u00e7\u00f6z\u00fclemez dersin diye. H\u00e2lbuki ayet-hadis okunduktan sonra onun muhtevas\u0131n\u0131n g\u00fcncelle\u015ftirlip, modellenmesi laz\u0131m. Bunu sadece \u0130lahiyat\u00e7\u0131 yapamaz. Daha evvel dedi\u011fim gibi ekonomiyi, \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ilgilendiriyorsa onun uzmanlar\u0131 gelip \u0130lahiyat\u00e7\u0131n\u0131n sundu\u011fu bu ilkeyi alacak, \u0130lahiyat\u00e7\u0131 mesela hadis rivayetlerinin ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yapacak, bunun ger\u00e7ekten \u0130slam\u2019a uygun sa\u011flam bir rivayet oldu\u011fu sonucuna var\u0131rsa bu al\u0131nacak, bundan hareketle bir model olu\u015fturulacak. Bu ise\u00a0 beraber \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131\u00a0 gerektiren bir \u015feydir. Kesinlikle inan\u0131yorum ki \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck eksikli\u011fimiz budur. \u0130lahiyat hocalar\u0131, \u0130slam \u00e2limleri, \u0130slam entelekt\u00fcelleri var fakat bir de ya\u015fanan hayat var, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, aile, sanat var. Bu ikili giden seyrin birle\u015ftirilmesi gerekiyor. Disiplinleraras\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekmekte. Bunu kim yapacak?\u00a0 \u015eu anda \u0130lahiyat\u00e7\u0131 yapamaz. \u00dcniversiteler zaten hi\u00e7 yapamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir dertleri yok. Bunun i\u00e7in gerekli sivil merkezlerin kurulmas\u0131 laz\u0131m. Mesela ekonomi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapacak bir merkez. Yine sosyal alanda vesair alanlarda merkezler kurulacak. Buralarda \u00fcniversitelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u00fcksek maa\u015flarla istihdam edebilece\u011finiz akademisyenlere \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131r\u0131lacak g\u00fc\u00e7l\u00fc kurulu\u015flar laz\u0131m. Almanlar\u0131n Goethe Enstit\u00fcs\u00fc gibi, \u0130spanyollar\u0131n Cervantes Enstit\u00fcs\u00fc gibi, Amerikal\u0131lar\u0131n Amerikan, \u0130ngilizlerin \u0130ngiliz Enstit\u00fcs\u00fc gibi… Abbasiler d\u00f6neminde bir m\u00fctercime nas\u0131l 20 bin dolar tutar\u0131nda bir \u00fccret veriliyorsa bizim de yeti\u015fmi\u015f insanlar\u0131m\u0131za bu paray\u0131 verebilece\u011fimiz g\u00fc\u00e7l\u00fc finans kayanaklar\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturmam\u0131z gerekiyor. S\u00fcnnet bence bunlara y\u00f6nelmektir. Biz alternatif modeller geli\u015ftirecek kurumlar kurma safhas\u0131na intikal etmedik\u00e7e tarihin nesnesi olmaya devam ederiz.<\/p>\n <\/p>\n Mustafa Tekin: Siz \u00e7ok \u00f6nemli noktalara de\u011finiyorsunuz. Ben bir hususa de\u011finmek istiyorum. \u00d6yle \u015feyler oluyor ki bunlar genellikle \u0130lahiyat\u00e7\u0131lar veya Sosyal Bilimcilerin en \u00e7ok itiraz etmesi gerekirken sustu\u011fumuz, uyumlula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerdir. Memlekette bir \u015fey meydana geliyor. Hemen \u0130lahiyat\u00e7\u0131lara soruluyor, caiz mi de\u011fil mi diye. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130lahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n sadece caiz veya caiz de\u011file indirgendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu anlamda \u0130lahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n ayd\u0131n rolleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki problemleri \u00e7\u00f6zme yolundaki fonksiyonlar\u0131 ihmal ediliyor. Hatta belki \u0130lahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da bunun fark\u0131nda de\u011fil. Hayat\u0131n i\u00e7inden yorumlara muhta\u00e7, sadece tarihin bir noktas\u0131nda kalan yorumlar yap\u0131lmakta. Bu bak\u0131mdan Hasan Hanefi\u2019nin metodolojik anlamda bir \u00f6nerisi vard\u0131. \u201cBiz g\u00fcncel hayattan sorular geli\u015ftirelim. Ayetlere ve Hz. Peygamber\u2019in s\u00fcnnetine soral\u0131m. Bu \u015fekilde cevaplar geli\u015ftirelim.\u201d\u00a0 Bunu yapabilmemiz i\u00e7in de sizin de belirtti\u011finiz ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemli olan ifadenizle m\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u00f6zne olmas\u0131 tekrark tarihe girmesi gerekiyor.<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: Hasan Hanefi\u2019nin belirtti\u011fi nokta \u00e7ok \u00f6nemli. Klasik bilim \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme s\u00fcrecinde metodolojik olarak ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar s\u00f6z konusu. Mesela bir meseleyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz, ayette-hadiste bunun hakk\u0131nda do\u011frudan veya dolayl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler ar\u0131yoruz. Tefsir yaparken de Kur\u2019an\u2019\u0131n metnini al\u0131yoruz, edeb\u00ee metni \u015ferh eder gibi \u015ferh\/tefsir ediyoruz. Hasan Hanefi diyor ki Kur\u2019an sadece edeb\u00ee metin gibi a\u00e7\u0131klanacak bir \u015fey de\u011fil, tam aksine Kur\u2019an parti program\u0131 gibi, anayasa gibi, h\u00fck\u00fcmet program\u0131 gibi pratik uygulanacak bir \u015feydir. O zaman bizim yapmam\u0131z gereken ne? Bizim \u00f6nce meselelerimiz nedir bunu bilmemiz gerekir. Mesela T\u00fcrkiye\u2019de kendisini entelekt\u00fcel kabul eden kimselere \u015funu sorsak: \u201cSizce T\u00fcrkiye\u2019nin acilen ele almas\u0131 gereken ilk y\u00fcz meselesi nedir?\u201d Veya \u0130lahiyat\u00e7\u0131ya sorsak: \u201c \u0130slam \u0130lahiyat\u0131 alan\u0131n\u0131n acilen \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken problemleri nedir?\u201d Bunlar\u0131 tak\u0131r tak\u0131r sayabiliyorsa ger\u00e7ekten o alana hakim demektir. Bizim de M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak yery\u00fcz\u00fcnde acilen el at\u0131lmas\u0131 gereken ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc u\u011frunda \u00e7aba sarfedilmesi gereken y\u00fcz mesele nedir, bunun listesini yapmam\u0131z laz\u0131m. Hatta bunlar\u0131 herkesin ezbere bilmesi gerekti\u011f\u011fnden bile s\u00f6z edilebilir. Ge\u00e7mi\u015fte 32 farz, 54 farz ezberletiliyordu. Ama bug\u00fcn \u015fartlar tamamen farkl\u0131. Bug\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tamam\u0131 namaz k\u0131lsa, oru\u00e7 tutsa, hacca gitse \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n problemlerinin hi\u00e7birisi \u00e7\u00f6z\u00fclmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz bizatihi problem \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in de\u011fildir, problem \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yolunda m\u00fcsl\u00fcmana motivasyon kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00a0[14]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc Namaz\u0131n insan\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden, m\u00fcnkerden al\u0131koymas\u0131 laz\u0131m. Yery\u00fcz\u00fcnde Irak\u2019\u0131n i\u015fgalinden daha b\u00fcy\u00fck bir m\u00fcnker olabilir mi? Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgalinden daha b\u00fcy\u00fck bir m\u00fcnker olabilir mi? Filistin\u2019den, Ke\u015fmir\u2019den ve yak\u0131n zamanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Bosna Hersek\u2019deki katliamdan daha b\u00fcy\u00fck m\u00fcnker olabilir mi? N\u00fckleer tesislerden daha b\u00fcy\u00fck felaket olabilir mi? \u0130\u015fte namaz bizleri yery\u00fcz\u00fcndeki k\u00fcresel m\u00fcnkerlerle m\u00fccadeleye itiyorsa o zaman ger\u00e7ek bir namazd\u0131r. Yoksa \u015eeriati\u2019nin kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi \u201cdine kar\u015f\u0131 dindir\u201d ve yery\u00fcz\u00fcndeki k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcren H\u0131ristiyanv\u00e2ri bir tavra d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Sezar\u2019\u0131n hakk\u0131 Sezar\u2019a, Allah\u2019\u0131n hakk\u0131 Allah\u2019a der, krallar istedi\u011fini yapar vesaire\u2026 Burada Hazret-i \u0130sa efendimizin bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemeliyiz. \u0130ncil yak\u0131ndan, dikkatle okundu\u011fu vakit, Hz.\u0130sa efendimizin yery\u00fcz\u00fcndeki ta\u011futlara kar\u015f\u0131 inan\u0131lmaz bir \u015fekilde m\u00fccadele etti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hazret-i \u0130sa\u2019ya Roma valisinin \u00f6n\u00fcnde paran\u0131n \u00fczerindeki kral\u0131n resmini sorduklar\u0131 ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131nda bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yledi\u011fi rivayet edilir. Y\u00f6neticilerin zul\u00fcmlerini onayalamad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u0130ncil \u00e2yetleri de var yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam. Hazret-i \u0130sa\u2019n\u0131n \u00f6\u011fretisine taban tabana z\u0131t olan Pavlus\u2019un bu teslimiyet\u00e7i H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alacak olursak; bug\u00fcn\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da yery\u00fcz\u00fcnde k\u00fcresel zul\u00fcmlere boyun e\u011fdi\u011fi ve kar\u015f\u0131 ad\u0131m atmad\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 yanl\u0131\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur. O bak\u0131mdan realiteyi kesinlikle merkeze koymam\u0131z laz\u0131m. Hasan Hanefi\u2019nin dedi\u011fi gibi \u201cbug\u00fcn Fatiha\u2019dan ba\u015flay\u0131p Nas s\u00fbresinde biten tefsir yazma gelene\u011finden (daha do\u011frusu tembelli\u011finden) vazge\u00e7meliyiz.\u201d <\/em>Zaten yeni yaz\u0131lan tefsirlerde de pek fazla yeni bir \u015fey yok. Diyanetin son \u00e7\u0131kan tefsirine ben \u201cKur\u2019an Yolu<\/em> M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Tarihe G\u00f6mmek \u0130\u00e7in Mi Yaz\u0131ld\u0131?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 y\u00fcz sayfal\u0131k bir ele\u015ftiri yazm\u0131\u015ft\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tefsirde bug\u00fcne y\u00f6nelik bir \u015fey bulamazs\u0131n\u0131z. Mesela Mevdudi\u2019nin tefsiri ondan \u00e7ok daha iyidir. Tefsirde hi\u00e7bir \u015fey olmasa bile 20. Asr\u0131n cahiliyesi gibi bir \u015feyden bahsetmesi, Cahiliye kavram\u0131n\u0131n zamansal bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir insanl\u0131k ve toplumsal durum oldu\u011funu s\u00f6ylemesi bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck katk\u0131d\u0131r Fi zilal\u2019il Kuran\u2019\u0131n. Veya M. \u0130zzet Derveze\u2019nin N\u00fczul S\u0131ras\u0131na G\u00f6re Kur’an Tefsiri \u00e7ok g\u00fczeldir. Yap\u0131lan yeni tefsirin bunlar\u0131 a\u015fmas\u0131 gerekir. Bunlar\u0131 a\u015fan bir tefsir yazmad\u0131ktan sonra bence tefsir yazman\u0131n anlam\u0131 yok. Hasan Hanefi\u2019nin dedi\u011fi \u015fu, biz problemleri tespit edelim. Mesela Kahire\u2019nin veya \u0130stanbul\u2019un ula\u015f\u0131m problemleri, i\u015fsizlik ve fakirlik problemi. Bu problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda Kur\u2019an veya hadis rivayetleri ne diyor? Bu noktada Kur\u2019an ve S\u00fcnnet haz\u0131r paket \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunmaz, al \u015funu \u00e7\u00f6z demez. Ne der? Akl\u0131n\u0131 kullan der. M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak bizler bu tembellik y\u00fcz\u00fcnden Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019e tahamm\u00fcl\u00fcn\u00fcn (yani ta\u015f\u0131yabilece\u011finin) \u00fczerinde bir y\u00fck y\u00fckl\u00fcyoruz. Nedir o? \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek bizim i\u015fimiz. Kur\u2019an sadece ilham kayna\u011f\u0131d\u0131r. Genel ilkeler verir. Sana gidip de \u0130stanbul\u2019un ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fin, metro mu yapacaks\u0131n ve saire s\u00f6ylemez ki. Bunu s\u00f6yleyince baz\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. H\u00e2lbuki Kur\u2019an sadece bize yol g\u00f6sterir, levha koyar. Gitmek i\u00e7in araban\u0131 sen yapacaks\u0131n ad\u0131m\u0131n\u0131 sen atacaks\u0131n. Oturursan bir yere varamazs\u0131n. Kalkacaks\u0131n, y\u00fcr\u00fcyeceksin, ko\u015facaks\u0131n… Mesela gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizlikler. Kur\u2019an sadece adaleti emreder. Ama adaleti nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fine dair modeli sen ke\u015ffedeceksin. Bu senin i\u015fin. Dolay\u0131s\u0131yla biz tembelli\u011fimiz y\u00fcz\u00fcnden sorunlar\u0131 Kur\u2019an\u2019\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u00fcklemi\u015fiz, kendimiz ise s\u0131rt\u00fcst\u00fc yatm\u0131\u015f\u0131z. Milyonlarca tefsir yapsan\u0131z dahi yine de sonu\u00e7 al\u0131nmaz. Yap\u0131lmas\u0131 gereken ise, Kur\u2019an\u2019dan ilham\u0131n\u0131 alarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmektir. Hasan Hanefi\u2019nin de dedi\u011fi gibi realitiyi iyi okumam\u0131z gerekiyor. Realiteyi okumam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak olan Siyaset Bilimidir, ekonomi bilimidir, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdir, e\u011fitimdir, ailedir vb. problemleri g\u00f6rmemiz i\u00e7in bu disiplinlere ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Problemleri g\u00f6rmemiz i\u00e7in bu disiplinlere ihtiyac\u0131m\u0131z var.\u00a0 Sonras\u0131nda ise Kur\u2019an ve s\u00fcnnette bu problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ne gibi ilke ve de\u011ferler var onu tespit edece\u011fiz. Kur\u2019an\u2019\u0131n her konuda mutlaka bir \u015fey s\u00f6ylemesi de gerekmez. Genel ilkeler yeter. \u00d6rne\u011fin adalet. Siz mesela kanun yap\u0131yorsunuz. E\u011fer o kanun adaleti ger\u00e7ekle\u015fitiriyorsa \u0130slam\u00eedir, adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmiyorsa ba\u015f\u0131na ayet, hadis de yazsan\u0131z, gayr-i \u0130slam\u00eedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam\u00eelik niteliktir, etiket de\u011fildir. \u015eimdi biz \u00f6rne\u011fin zul\u00fcm \u00fczerine adalet etiketi koyuyoruz, onu adaletli hale getiriyoruz. H\u00e2lbuki do\u011frusu b\u00f6yle de\u011fildir. Bu neye benziyor? Bizde bir siyasi hareketin akt\u00f6rleri M\u00fcsl\u00fcman oluca onun \u0130slam\u00ee oldu\u011funu zannetmemiz gibidir. Hakikat b\u00f6yle de\u011fildir. O hareketin \u0130slamile\u015fmesi i\u00e7in siyas\u00ee alandaki \u0130slami de\u011ferlere de boyun e\u011fmesi laz\u0131m. Zul\u00fcm d\u00fczeni ise k\u00fcf\u00fcr sistemidir. O model i\u00e7inde sa\u011fc\u0131 da olsa, liberal de, solcu da olsa zulme dayal\u0131 bir sistem k\u00fcf\u00fcr d\u00fczenidir. E\u011fer zul\u00fcm varsa iktidarda istedi\u011fi kadar M\u00fcsl\u00fcmanlar olsun, sistem k\u00fcf\u00fcr d\u00fczenidir. Ama sistem m\u00fcsl\u00fcmancaysa, akt\u00f6rleri k\u00e2fir de olsa sistem \u0130slam\u00eedir. Onun i\u00e7in atalar\u0131m\u0131z \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cBir d\u00fczen k\u00fcf\u00fcrle k\u00e2im olur, zul\u00fcmle k\u00e2im olmaz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam\u00ee olan adalettir. Onu k\u00e2fir de uygulasa adalettir o. Ama siz zulm\u00fc\/k\u00fcfr\u00fc M\u00fcsl\u00fcman eliyle de uygulasan\u0131z zul\u00fcmd\u00fcr ve o d\u00fczen de zul\u00fcm ve k\u00fcf\u00fcr d\u00fczenidir. Biz bu noktalar\u0131 netle\u015ftiremedi\u011fimiz i\u00e7in siyasette ba\u015f\u0131m\u0131za M\u00fcsl\u00fcman insanlar ge\u00e7ince her \u015feyin halloldu\u011funu zannediyoruz. H\u00e2lbuki mesele esas ondan sonra ba\u015fl\u0131yor. Peki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bug\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00e2firliklere ne diyece\u011fiz? Hani g\u00e2vurluk derler ya, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00e2vurluklara ne demeli? Bak\u0131n Irak i\u015fgal ediliyor ve i\u015fgalcilerle i\u015fbirli\u011finden \u00e7ekinmeyen y\u00fczs\u00fcz i\u015fbirlik\u00e7iler ortal\u0131kta geziniyor. Ba\u011fdat ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131nda Mo\u011follar\u2019la i\u015fbirli\u011fi yapan nas\u0131l i\u015fbirlik\u00e7i olan M\u00fcsl\u00fcmanlar var idiyse, bug\u00fcn de M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u0131t\u0131r k\u0131t\u0131r kesilmesini seyreden M\u00fcsl\u00fcmanlar var. Biz de bunlar\u0131n i\u00e7indeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u0130ncirlik \u00fcss\u00fc kullan\u0131l\u0131yor ve biz seyrediyoruz. \u0130ncirlik\u2019in d\u0131\u015f\u0131nda yirmi kadar \u00fcs kullanal\u0131yor biz seyrediyoruz. Hi\u00e7 bunlar sebebiyle h\u00fck\u00fcmete hesap soran\u0131n\u0131z var m\u0131? \u0130skenderun liman\u0131ndan s\u00fcrekli silah ve lojistik malzeme g\u00f6nderiliyor. Takibini yapan, h\u00fck\u00fcmete hesap soran var m\u0131? Yok. G\u00fcmr\u00fckten nelerin ge\u00e7ti\u011fini bilen var m\u0131? Yok. Benim bir arkada\u015f\u0131m Silopi\u2019de g\u00fcmr\u00fckte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, bana, \u201cHocam bir anlatsam inanamazs\u0131n\u201d diyor. Oraya gidip de neler olup bitti\u011fini, M\u00fcsl\u00fcman katliam\u0131 i\u00e7in neler g\u00f6nderildi\u011fini, h\u00fck\u00fcmetimizin bizden gizli neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 soran, sorgulayan var m\u0131? O halde \u0130slam\u00eelik bir niteliktir, etiket de\u011fildir. Bunu da g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcsl\u00fcman\u0131n da g\u00e2vurluk yapabilece\u011fini unutmam\u0131z l\u00e2z\u0131m. Ona g\u00f6re ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 atmam\u0131z laz\u0131m. Ben m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k demiyorum bak\u0131n, o ayr\u0131 bir kategori. O da var. Hazret-i Peygamber d\u00f6neminde m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k vard\u0131 da bug\u00fcn yok mu? \u00c7oook. Neler neler var. Onun i\u00e7in bizim realiteyi tamamen okumak i\u00e7in gerekli olan disiplinlere a\u011f\u0131rl\u0131k vermemiz laz\u0131m. Gen\u00e7li\u011fimizi, evlatlar\u0131m\u0131z\u0131 da bu alanlara y\u00f6nlendirmemiz laz\u0131m. Bug\u00fcn mesela T\u00fcrkiye\u2019de, T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130slam\u2019\u0131n sahibi var m\u0131 diye sorsam, sahibi oldu\u011funa dair bir tek merci bana g\u00f6steremezsiniz. T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130slam\u2019\u0131n sahibi Diyanet mi? Hay\u0131r. \u0130lahiyat fak\u00fcleteleri mi? Hay\u0131r. H\u00fck\u00fcmet mi? Hay\u0131r. Cemaatler mi? Hay\u0131r. Tarikatlar m\u0131? Hay\u0131r. \u00c7\u0131ks\u0131n sahibi benim diyen. G\u00f6stersin bana kurdu\u011fu kurumlar\u0131, att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131. Say\u0131sall\u0131k (kitle, s\u00fcr\u00fc) hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fildir. Sistemi biz \u0130slam\u00ee de\u011ferler i\u00e7inde de\u011fi\u015ftirip, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor isek bir anlam\u0131 var. Zaten Garaudy\u2019nin vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130slam\u00ee de\u011ferler ayn\u0131 zamanda insan\u00ee de\u011ferlerdir<\/em>. E\u011fer bunu ba\u015farabilirsek o zaman biz yava\u015f yava\u015f M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f\u0131yoruz demektir. Yoksa biz \u015fu anda \u0130slam\u2019a, insana, gezegene kar\u015f\u0131 k\u00fcresel bir tehditin i\u00e7erisinde di\u015fliler aras\u0131nda eziliyor, k\u0131vran\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcresel sistem k\u00fcf\u00fcr d\u00fczeni. Ama biz bu d\u00fczenin di\u015fliler aras\u0131nda namaz k\u0131l\u0131yoruz, oru\u00e7 tutuyoruz, hacca gidiyoruz\u2026<\/p>\n Burada bir anekdotu nakletmek istiyorum. Irak direni\u015fiyle ilgili www.albasrah.net<\/a> diye bir site var. Baas\u00e7\u0131, Milliyet\u00e7i, \u0130slamc\u0131, bir koalisyon. Ben bu siteyi incelerken, G\u00fcl\u015fen Bayati ad\u0131nda, muhtemelen Kerk\u00fck T\u00fcrklerinden bir gazeteci han\u0131mefendinin yaz\u0131s\u0131 dikkatimi \u00e7ekti. \u00d6zetle anlat\u0131lanlar \u015f\u00f6yle: Irak\u2019ta zaman i\u00e7inde yeni bir z\u00fcmre (abdestli kapitalistler z\u00fcmresi) h\u00e2s\u0131l oldu. Bunlar Amerikan i\u015fbirlik\u00e7isi, kendilerine memurluklar verilen gayet iyi maa\u015f alan kimseler ve bu arada kazand\u0131klar\u0131 para ile habire hacca, umreye gitme modas\u0131 ba\u015flad\u0131 burada diyor. Bu yap\u0131lan\u0131n caiz olmad\u0131\u011f\u0131na fetva verecek bir \u0130slam alimi yok mu diye ba\u011f\u0131r\u0131yor. Ve devam ediyor, \u201csoruyorum m\u00fcsl\u00fcmana, nereden geliyorsun? Cuma namaz\u0131ndan. Yahu memleket i\u015fgal alt\u0131nda ve o M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n umurunda de\u011fil. Yok mu bu konuda fetvay\u0131 verecek?\u201d Bunun \u00fczerine ben o han\u0131mla internet \u00fczerinden irtibata ge\u00e7tim. Onun bu iste\u011fi do\u011frultusunda bir metin haz\u0131rlad\u0131m. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 metni de T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdim. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimi de ekleyerek yazd\u0131m. S\u00fct\u00e7\u00fc \u0130mam\u2019dan bahsettim. Dedim ki Amerika\u2019y\u0131 Irak\u2019tan atmadan ne hac, ne umre caiz de\u011fildir. T\u00fcrk\u00e7esini yazd\u0131k, Haberajanda dergisinde yay\u0131nlad\u0131k. Ama Arap\u00e7as\u0131n\u0131 yapamad\u0131k. Bir arkada\u015fa, \u201cben bunu yazarken sen de Arap\u00e7aya \u00e7evirirsin\u201d demi\u015ftim. Ana esaslar\u0131n\u0131 verdim ve o \u00e7er\u00e7evede bir metin olu\u015fturmak niyetinde idik. Zira o arkada\u015f\u0131n Arap\u00e7as\u0131 benden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve edeb\u00eeydi. Sonra ilahiyat\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131n imzas\u0131na a\u00e7\u0131p \u00f6yle g\u00f6nderelim demi\u015ftim. O han\u0131m bunun \u00fczerine \u201chi\u00e7 gerek yok, tek ba\u015f\u0131na sen yetersin\u201d demi\u015fti. Ke\u015fke onu dinleseydim. Zira Arap\u00e7as\u0131n\u0131 yeti\u015ftiremedik, as\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekeni yapamad\u0131k. O han\u0131m hakk\u0131nda sonradan \u00f6\u011frendim orada \u2018m\u00fccahide\u2019 diyorlarm\u0131\u015f. Amerikal\u0131lar hapse atm\u0131\u015flar onu. M\u00fccadeleci biri.<\/p>\n Bizim de bu zamanda b\u00f6yle bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Memleket alev alev yan\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, S\u00fct\u00e7\u00fc imam Kahramanmara\u015f i\u015fgal alt\u0131nda iken Cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131rmas\u0131n\u0131 isteyenlere \u201cOlmaz! \u00d6nce gidin g\u00e2vuru at\u0131n. Sonra ben size Cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131ray\u0131m\u201d demi\u015ftir. B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131ma ihtiya\u00e7 var. Bizim maalesef Irak\u2019\u0131n i\u015fgaline bak\u0131\u015f\u0131m\u0131zda, bizim \u00fclkemizin i\u015fgali de\u011fil gibi bir duyars\u0131zl\u0131k i\u00e7erisinde seyrediyoruz.\u00a0 Hani nerede [15]<\/a> ayeti. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na da ihtiya\u00e7 var. G\u00fcl\u015fen han\u0131m\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi hassasiyeti, \u201cbenim\u201d diyen ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n g\u00f6stermemesi ve sadece olaylar\u0131 seyretmekle yetinilmesi utan\u0131lacak bir durum. Bunun S\u00fcnnet\u2019e uymakla uzaktan yak\u0131ndan bir alakas\u0131 olabilir mi?\u00a0 Hatta hep anlat\u0131yoruz, Londra\u2019da 1,5 milyon H\u0131ristiyan insan Irak\u2019\u0131n i\u015fgalini protesto i\u00e7in y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc halde T\u00fcrkiye\u2019deki durumu biliyorsunuz. Hatta Irak\u2019a canl\u0131 kalkan olmak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019den giden birka\u00e7 ki\u015fiden biri Selamettin Tellio\u011flu idi. Oraya gidince bak\u0131yor ki hepsi g\u00e2vur. Ama hangisi g\u00e2vur, hangisi M\u00fcsl\u00fcman? H\u00e2l olarak bence kar\u0131\u015f\u0131yor. Onun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcman da g\u00e2vurluk yapabilir. Karde\u015fi orada katlediliyorken hi\u00e7 umurunda de\u011filse bence burada ger\u00e7ekte kimin g\u00e2vur oldu\u011fu sorusunu sormak me\u015fru h\u00e2le geliyor.<\/p>\n Mustafa Tekin: Asl\u0131nda sizin de ifade etti\u011finiz gibi sorun tamamen varolu\u015fsal. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n ve ayn\u0131 zamanda gezegenin sorunu olmas\u0131n\u0131 a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z? Bir di\u011fer husus da, Hazret-i Peygamber\u2019in zaman\u0131nda kurulan H\u0131lfu\u2019l Fudul\u2019le ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak belki neler yapabiliriz? Nereye kadar gidebiliriz?<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: \u00c7ok \u00f6nemli bir soru. Abbasiler, Emeviler ve Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda bir s\u0131n\u0131r vard\u0131 ve siz kendi toplumunuzu iyi k\u00f6t\u00fc bir s\u0131n\u0131r alt\u0131nda tutabiliyordunuz. Hani Kanuni\u2019nin me\u015fhur olan bir anekdotta Fransa\u2019da dans modas\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine \u201cgelirsem oraya…\u201d demesi. Bug\u00fcn ise i\u015fgalciler evlerimizin i\u00e7erisinde: Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 (Televizyon ve internet vd.). M\u00fcsl\u00fcmanlar her \u015feyin hesab\u0131n\u0131 verse de Allah\u2019a bu durumun hesab\u0131n\u0131 veremezler. Kendi ba\u015flar\u0131na bir sinema sekt\u00f6r\u00fc kuramad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, kendi alternatif sinemalar\u0131n\u0131 kuramad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bunun hesab\u0131n\u0131 veremezler. Hepimizin \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7izgi filminden tutun, sinema filimlerine ve dizilerine kadar \u00e7ok ince, ilk bak\u0131\u015fta sezemeyece\u011fimiz bir propogandaya muhataplar, daha do\u011frusu beyin y\u0131kama faaliyetine maruzlar. Art\u0131k problemlerin k\u00fcreselle\u015fti\u011fini g\u00f6relim. Yani istesek de istemesek de, k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131t\u0131 olsak da art\u0131k d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler b\u00f6yle bir h\u00e2le geldi. K\u00fcreselle\u015fme diye bir olguyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 kapatarak, kendimizi izole edip tehditlerden koruma alt\u0131na alam\u0131yoruz. Ekonomomiz de etkileniyor, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz de, e\u011fitimimiz de, ailemiz de hatta g\u0131dalar\u0131m\u0131z dahi etkileniyor. Yedi\u011fimiz domateslerin tohumu nereden geliyor? Hepsi \u0130srail\u2019den. Dolay\u0131s\u0131yla genetikleriyle oynanan bu \u00fcr\u00fcnler vas\u0131tas\u0131yla insanlar\u0131n genleriyle oynama projeleri yap\u0131l\u0131yor. Bu genetik \u00e7ok \u00f6nemli bir husus. Maalesef \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u00f6neticileri, bizim devletimiz de d\u00e2hil derin bir gaflet i\u00e7inde. Kendi kendine yeten yedi \u00fclkeden biri olan T\u00fcrkiye \u015fu anda tohuma muhta\u00e7 durumdad\u0131r. \u015eu anda G\u00fcneydo\u011fu\u2019da tarlalar ya a\u015f\u0131r\u0131 sulama tehdidi alt\u0131nda, ya da kurudu. Hi\u00e7bir tedbir al\u0131nmad\u0131. Felaket! T\u00fcrkiye d\u0131\u015far\u0131dan g\u0131da maddesi ithal ediyor. Bizi y\u00f6netenlere bunlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 soruyor muyuz? Sormuyorsak o zaman emr-i bil ma\u2019rufu uygulamam\u0131\u015f oluyoruz. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in bu emrine ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131\u015f oluyoruz. Bundan daha m\u00fcnker bir \u015fey olamaz. \u00dcstelik bu g\u0131dalarla beslenen yeni nesilleri gelecekte nelerin bekledi\u011fi de ayr\u0131 bir meseledir. Onun i\u00e7in bence bizim \u00f6nce meselenin k\u00fcreselle\u015fti\u011fini kabul etmemiz gerekmektedir.<\/p>\n Meseleleri iki ana kategori alt\u0131nda ele alabiliriz. Birincisi, gezegen tehdit alt\u0131nda. \u0130kincisi de insanl\u0131k. Roger Garaudy\u2019den al\u0131nt\u0131layarak s\u00f6yl\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Garaudy t\u00fcm eserlerinde gezegenin gelece\u011fi ve insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi tabirlerini kullan\u0131r. Ve gerek gezegenin gerekse insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi hususunda insanl\u0131\u011f\u0131n yeg\u00e2ne umut adas\u0131 Garaudy\u2019e g\u00f6re \u0130slam\u2019d\u0131r. Ne Yahudiliktir ne de H\u0131ristiyanl\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar b\u0131rak\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc problemin kendisidir. Budizm ve sairenin b\u00f6yle bir kayg\u0131s\u0131 da yoktur zaten. \u0130nsanl\u0131k \u00f6n\u00fcnde insanl\u0131\u011f\u0131n yeg\u00e2ne kurtulu\u015f adas\u0131 \u0130slam\u2019d\u0131r. Gezegene y\u00f6nelik fiziki tehdite gelince:<\/p>\n Birincisi, Tabii kaynaklar\u0131n sorumsuzca israf edilmesi. Fosil yak\u0131tlar\u0131, petrol, madenler vs… Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kayna\u011f\u0131 \u0130slam \u00fclkeleridir. Bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za miras b\u0131rakmam\u0131z gereken bu kaynaklar birilerine pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmektedir. Bizim y\u00f6neticilerimiz de bunlar\u0131 sadece seyrediyor ki kendi saltanatlar\u0131n\u0131, tahtlar\u0131n\u0131 koruma u\u011fruna. \u0130\u015fte bir m\u00fcnker daha.<\/p>\n Di\u011fer husus, Bat\u0131dan ithallerle ikame edilen bir ekonomi, sanayile\u015fme, tar\u0131m vs… politikalar\u0131ndan dolay\u0131 \u0130slam \u00fclkeleri de ciddi bir krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc rekabet etme noktas\u0131nda ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 vard\u0131r. Mesela Yemen, kahvesiyle, kau\u00e7u\u011fuyla, muz vs.. \u00fcr\u00fcnleriyle me\u015fhur. Ama ne yap\u0131yorlar derseniz, \u201cgat\u201d otu diye bir otu a\u011f\u0131zlar\u0131na at\u0131yorlar. A\u011fz\u0131n\u0131n i\u00e7i \u015fi\u015fiyor, orada depolad\u0131ktan sonra b\u00fct\u00fcn g\u00fcn \u00f6yle kal\u0131yorlar. Uyu\u015fturucu bir ot. Ama uyu\u015fturucu oldu\u011funu reddediyorlar. Ulemas\u0131 dahi savunuyor. B\u00fct\u00fcn ne kadar ziraat arazileri varsa t\u00fcm\u00fcne gat otu dikiyorlar. Ve gidin Yemen\u2019e, odalar var ke\u015fhane gibi. Ortada gat otu, etraf\u0131nda ke\u015fler \u00e7i\u011fneyip kendilerinden ge\u00e7iyorlar. Sokaklarda yatarak gat otu \u00e7i\u011fneyen bir s\u00fcr\u00fc insan. U\u00e7akta tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir doktor arkada\u015f Yemen\u2019de \u00e7aresiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ene kanseri ve \u00e7ok say\u0131da kanser riskini anlatamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Halk \u00e7ocu\u011fundan ihtiyar\u0131na muazzam paralar veriyor bu ota. B\u00f6yle ak\u0131l-mant\u0131kla izah edilemeyecek bir tablo. Yemen gibi bir zamanlar ziraat bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclkeye kimbilir hangi eller o otu\u00a0 soktuysa, \u015fimdi Yemen\u2019li karde\u015flerimiz gat otunun esiri olmu\u015f, peri\u015fan haldedir. \u0130\u015fte bunlara kar\u015f\u0131 insani tar\u0131m politikalar\u0131 geli\u015ftirmek S\u00fcnnet ad\u0131na yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerin ba\u015f\u0131nda gelmelidir. T\u00fcrkiye\u2019de de \u00f6yle. Manisa, Bursa gibi pek \u00e7ok zira\u00ee \u00f6nemi olan illerde sanayile\u015fme ad\u0131na tar\u0131m arazileri talan edildi. Normalde sanayi tesisleri tar\u0131ma uygun olmayan yerlerde kurulmas\u0131 gerekirken b\u00f6yle yap\u0131lmad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n bir numaral\u0131 \u00e7ekirdeksiz \u00fcz\u00fcm\u00fcn\u00fc yeti\u015ftiren Manisa\u2019n\u0131n arazileri talan edildi. Lif uzunlu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan say\u0131l\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda yer alan pamu\u011fumuz ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n en kaliteli \u00fcr\u00fcnlerini yeti\u015ftiren T\u00fcrkiye ne hale geldi. Bu sanayi tesislerinin pek \u00e7o\u011fu da yabanc\u0131lara aittir. Manisa Organize Sanayiinde yabanc\u0131 bir sirket bir sigara fabrikas\u0131 kurdu. Bu da yetmedi ve yak\u0131n zamanda ikincisini de kurdu. Bunlara kar\u015f\u0131 ses \u00e7\u0131karm\u0131yoruz. Bu sigaralar nerede t\u00fcketilecek? Her halde Amerika\u2019da de\u011fil. Ya T\u00fcrkiye\u2019de ya da di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde. Dolay\u0131s\u0131yla biz ulus \u00f6tesi \u015firketler vas\u0131tas\u0131yla bu kurulu\u015flar\u0131n ahtapot gibi yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp bunlara kar\u015f\u0131 bizim k\u00fcresel bir m\u00fccadele yapmam\u0131z\u0131n zorunlulu\u011funu idrak zorunlulu\u011fumuz vard\u0131r. Ahtapotun b\u00fct\u00fcn kollar\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda kesmemiz laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir kolunu kesersen \u00f6b\u00fcr koluyla seni yakalar. \u015eimdi bunun i\u00e7in de k\u00fcresel tehditlere kar\u015f\u0131 ciddi anlamda k\u00fcresel bir m\u00fccadele gerekmektedir.<\/p>\n O zaman M\u00fcsl\u00fcmanlar S\u00fcnnet\u2019e uymak ad\u0131na, H\u0131lfu\u2019l-Fudul<\/em> mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde insanl\u0131\u011f\u0131n gerek tabii kaynaklar\u0131n israf\u0131, gerek tabiattaki ekosistemin, dengelerin bozulmas\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma gibi pek \u00e7ok hususta k\u00fcresel bir emr-i bil ma\u2019ruf ve nehy-i anil m\u00fcnker hareketiyle, k\u00fcresel bir H\u0131lful Fudul mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde m\u00fccadeleye haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131rlar. Gideceksin Latin Amerika\u2019ya siz s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z? Evet. Biz de kar\u015f\u0131y\u0131z. Veya gideceksiniz Hindistan\u2019a, tabii kaynaklar\u0131n\u0131n, petrollerinin Amerika taraf\u0131ndan hortumlanmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z? \u00d6yleyse gelin beraber hareket edelim diyeceksiniz. Tuzu kurular\u0131n D\u00fcnya Ekonomik Forumuna kar\u015f\u0131 biz de garibanlar\u0131n D\u00fcnya Sosyal Forumu\u2019nu destekleyelim, k\u00fcresel kapitalizm ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131 politikalar geli\u015ftirelim. Mesela Danimarka\u2019daki karikat\u00fcr krizi esnas\u0131nda Danimarka \u00fcr\u00fcnlerine uygulanan boykota benzer \u015fekilde, marka feti\u015fizminin tipik \u00f6rnekleri olarak g\u00f6sterilen Levis\u2019\u0131, her t\u00fcrl\u00fc kola\u2019y\u0131 (Coca Cola\u2019y\u0131 ya da Cola Turka\u2019y\u0131) , Mc Donald\u2019\u0131, Shell, Mobil\u2019i t\u00fcketmemek i\u00e7in kampanyalar d\u00fczenlenmesi konusunda t\u00fcketici derneklerinin kanuni imkanlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ral\u0131m. D-8\u2019lerin genel sekreteri Dr. Dipo Alan \u0130stanbul\u2019da. Onu burada konu\u015fturmam\u0131z gerekiyor. D-8\u2019ler kuruldu. \u0130slam \u00fclkeleri bir mal alacak. Her bir \u0130slam \u00fclkesi mal al\u0131yor 10 birim mesela. Pazarl\u0131k \u015fans\u0131m\u0131z o kadar. 8 \u00fclke de\u011fil 50 \u00fclke toplansa 500 birim mal al\u0131yoruz desek, o zaman pazarl\u0131k \u015fans\u0131m\u0131z daha da artar. Hatta dersin ki ben senden \u015fu mal\u0131 alaca\u011f\u0131m ama sen de \u0130slam \u00fclkelerinden \u015fu mal\u0131 alacaks\u0131n. Ne kadar mant\u0131k\u00ee bir \u015fey, bunu bile yapam\u0131yoruz. Niye? D\u00fcnyan\u0131n en zengin, en \u00f6nde gelen generallerinden bir tanesinin\u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Nas\u0131l oluyor bu? Bir asker maa\u015f\u0131 ile bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Ama unutmay\u0131n ki savunma bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n ve ordular\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok ihaleler var. \u00c7ok uza\u011fa gitmeyin, \u015fimdiki Suudi Veliaht Prensi Sultan bin Abd\u00fclaziz\u2019in o\u011flu olan Prens Bandar\u2019in \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmetinden r\u00fc\u015fvet ald\u0131\u011f\u0131 gazetelerde \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Kraliyet aileleri var. Kraliyet ailesi yoksa ba\u015fka aileler var. Bizde de var. On d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar ticaret odalar\u0131na kaydediliyor, \u015firketler kuruluyor, m\u0131s\u0131r ticareti yap\u0131l\u0131yor, yumurta ticareti yap\u0131l\u0131yor, gemicikler sat\u0131n al\u0131n\u0131yor… Bunlar her yerde var. M\u00fcsl\u00fcman orada katliama u\u011fruyormu\u015f, kan ak\u0131yormu\u015f hi\u00e7 umurlar\u0131nda de\u011fil. Gelsin jeepler, Vakko e\u015farplar\u2026 Evet tesett\u00fcrl\u00fc ama nas\u0131l tesett\u00fcrl\u00fc? \u0130\u015fte b\u00f6yle bir realite var. Yemen\u2019de T\u00fcrkiye\u2019den daha fazla Hammer jeepler var. \u0130nan\u0131lmaz derecede gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda bir adaletsizlik var. Bu noktada k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki kuzeyle g\u00fcney aras\u0131ndaki adaletsizliklerden tut, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma, tabii kaynaklar\u0131n tahribi, \u00f6zellikle g\u0131da konusunda ciddi bir kriz kap\u0131m\u0131zda, genetik alandaki problemler… B\u00fct\u00fcn bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda tek ba\u015f\u0131na \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 m\u00fccadele edemez. Kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen, insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik tehditlerle m\u00fccadele eden kesimlerle H\u0131lfu\u2019l Fudul mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde birlik olu\u015fturabiliriz.\u00a0 Bu bir fantezi de de\u011fildir. Kahire\u2019de be\u015fincisi bu sene yap\u0131lan Uluslararas\u0131 Amerikan Emperyalizimine ve Siyonizmine Direni\u015f Konferans\u0131nda da \u0130slam \u00fclkelerinde sol hareketlerin \u0130slam\u00ee hareketlerle i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 konusunda tavsiye karar\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu Sol\u2019un antiemperyalist, antikapitalist olmas\u0131 ile M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da benzer \u015fekilde israf kar\u015f\u0131t\u0131 olmalar\u0131, emekten yana olmalar\u0131, garibandan yana olmalar\u0131 vs\u2026 birle\u015fti\u011fi zaman kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kan bir sonu\u00e7\u2026 Tekrar edersek, M\u00fcsl\u00fcman bunu Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in, fi sebilillah yapar; solcu da Marksist de Marksizm\u2019e inand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yapar, bu o kadar da \u00f6nemli de\u011fil. \u00d6nemli olan gezegenin ve insanl\u0131\u011f\u0131n bu k\u00f6t\u00fc gidi\u015fattan kurtar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fidir. Diyeceksiniz ki, gezegenin nesi tehlikede? Sadece Amerika\u2019da bildi\u011fim kadar\u0131yla yakla\u015f\u0131k yedi bin tane n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k bulunmaktad\u0131r. Yine \u00fc\u00e7 bin civar\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n var. \u00dc\u00e7 y\u00fcz civar\u0131nda \u0130srail\u2019in, ayr\u0131ca Hindistan, Kore ve daha bir k\u0131s\u0131m \u00fclkelerde bulunmaktad\u0131r. Bunlar\u0131 alt alta koydu\u011funuz vakit -Garaudy\u2019nin ifadesiyle- \u2018insanl\u0131\u011f\u0131n bir dinamit deposu \u00fczerinde oturdu\u011funu\u2019 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bu \u00fclkelerden birtanesi \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k yap\u0131p, d\u00fc\u011fmeye bast\u0131\u011f\u0131 takdirde yery\u00fcz\u00fcnde hayattan eser kalmaz. Ben size \u2018alt\u0131nda bomba var\u2019 desem rahat oturabilir misiniz? Elbette hay\u0131r. H\u00e2lbuki \u015fu anda alt\u0131m\u0131zda bomba var. Bunu g\u00f6remiyoruz. Bunlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yapabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O zaman yerk\u00fcrenin neresinde gerek gezegenemizin gerekse insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fini teminat alt\u0131na almak i\u00e7in vicdan\u0131 \u00f6lmemi\u015f (sa\u011fc\u0131, solcu, liberal farketmez) kesimler varsa, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu gibi kesimlerle i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 i\u00e7in H\u0131lfu\u2019l Fudul mant\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Enteresand\u0131r, D\u00fcnya Sosyal Forumu\u2019na iktidar\u0131n yedi senedir bir heyet g\u00f6nderdi\u011fini g\u00f6rmedim. Bunun anlam\u0131 nedir? Demek ki, h\u00fck\u00fcmet olarak zenginler kul\u00fcb\u00fcnden, kapitalizmden yanay\u0131zd\u0131r. Peki, bu bir m\u00fcsl\u00fcmana yak\u0131\u015f\u0131r m\u0131? Senin y\u00f6n\u00fcn daima garibandan, fakirden yana olmal\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de yirmi be\u015f milyon fakir var. A\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131nda bir bu\u00e7uk milyon insan var. T\u00fcrkiye\u2019de milli gelirin 5500 dolar civar\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6yleniyor ama bu da bir aldatmaca. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesela benim y\u0131ll\u0131k gelirim 2000 dolar, zenginin geliri ise 10.000 dolar oldu\u011funda ortalamas\u0131 6000 dolar olurken, benim gelirimin yine 2000 dolar, zengininkinin ise 30.000 dolara \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda ortalama 16000 dolara f\u0131rlamakta, fakat bu, asla fakirin durumunun d\u00fczelmesi anlam\u0131na gelmemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla milli gelir ortalamas\u0131ndaki art\u0131\u015f, zenginin daha zengin olmas\u0131, fakirin ise fakir kalmaya mahkum olmas\u0131 pahas\u0131na bir art\u0131\u015ft\u0131r. Fakirin zenginle\u015fmesi \u015feklinde de\u011fildir. \u015e\u00f6yle bir s\u00f6ylem var, bak\u0131n ne kadar \u00e7ok buzdolab\u0131 sat\u0131l\u0131yor. Evet sat\u0131l\u0131yor ama onu paras\u0131 olan, durumu iyi olan al\u0131yor zaten. Bizim milletimizin g\u00f6rg\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc de var. Ayran\u0131 yok i\u00e7meye tahteravalli ile gider… Yani aya\u011f\u0131n\u0131 yorgan\u0131na g\u00f6re uzatmak gerekti\u011fini \u00e7oktan unutmu\u015ftur. Bak\u0131n, kredi kart\u0131 f\u00e2cialar\u0131na. \u00dcretti\u011finden fazla t\u00fcketir. \u00c7\u00fcnk\u00fc reklamlarla beyni y\u0131kan\u0131yor. Getir buzdolab\u0131n\u0131, \u00e7ama\u015f\u0131r makinas\u0131n\u0131, televizyonunu yenisini g\u00f6t\u00fcr… Hatta bir tane televizyon yetmez deniliyor, bir-iki tane daha al\u0131nmas\u0131 telkin ediliyor. Bu hale getirildik. Buna kar\u015f\u0131 Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresinde, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ders kitaplar\u0131nda ve h\u00fck\u00fcmetin halka hitaplar\u0131nda insanlar\u0131n \u2018t\u00fcketim maymunu\u2019 haline getirildi\u011fine dair bir tek uyar\u0131 duydunuz mu? Resmen maymun haline getirildik.<\/p>\n Bu \u00fclkede dolar milyarderlerinin 6\u2019dan 26\u2019ya \u00e7\u0131kmas\u0131 geli\u015fme demek de\u011fildir. Sonu\u00e7 itibariyle medenili\u011fin, insanili\u011fin, \u0130slamili\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc nedir biliyor musunuz? Kaddafi biliyorsunuz \u00e7ad\u0131rda ya\u015far. Kendisine soruldu\u011funda, \u201cbenim en son vatanda\u015f\u0131m bile ev sahibi olamad\u0131ktan sonra \u00e7ad\u0131rda yatmaya devam ederim\u201d der. Bir s\u00f6ylem olmaktan \u00f6te ge\u00e7medi\u011fi ifade edilen bu s\u00f6z\u00fc, ke\u015fke b\u00fct\u00fcn liderlerimiz i\u00e7ten s\u00f6yleyebilse. \u015eimdi bizde Cumhurreisinin, ba\u015fbakan\u0131n han\u0131m\u0131n\u0131n ayakkab\u0131s\u0131, y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, v.s. ka\u00e7 para bunlar konu\u015fuluyor. \u0130sraf ekonomisine savrulduk. G\u00f6rg\u00fcs\u00fczl\u00fck, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck… Yahu karde\u015fim orada insanlar a\u00e7. Size teminat veriyorum, Tunal\u0131 Hilmi caddesinde gece 23:00 civar\u0131nda \u00e7\u00f6pl\u00fcklerden yemek arayan ve yiyen insanlar g\u00f6receksiniz. \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in 21. yy. da bir utan\u00e7 manzaras\u0131d\u0131r bu. Bunlar varken ben insanl\u0131ktan, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131ktan bahsedemem. Ayn\u0131 \u015fekilde memleketimizde \u00e7ok ciddi ac\u0131lar \u00e7eken insanlar\u0131m\u0131z var. Mutlu insanlar \u00fclkesinde ya\u015fam\u0131yoruz. Bizde kad\u0131nlar\u0131m\u0131z ac\u0131 \u00e7ekmeye al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7oluk \u00e7ocukla ilgilenir, kocas\u0131ndan dayak yer. Ne yapal\u0131m \u00e7ocu\u011fum var der katlan\u0131r. Fakir, gariban halk her hal\u00fckarda dua eder devletine milletine, \u201cdevletimiz sa\u011f olsun\u201d der. H\u00e2lbuki devlet, h\u00fck\u00fcmet onun anas\u0131n\u0131 a\u011flat\u0131yordur, ac\u0131 \u00e7ektiriyordur. Ama yine \u00f6yle der. \u00d6zetle bu iyi niyetler ile bu toplum ayakta durmaktad\u0131r. \u00c7ok iyi biliyoruz ki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik krizleri dayan\u0131\u015fma ruhu sayesinde atlatm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Ama bu dayan\u0131\u015fma ruhu ni\u00e7in zenginler kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcren bir \u015fey olsun. Ni\u00e7in ben haks\u0131z kazan\u00e7 sahiplerinden, s\u00f6m\u00fcrenlerden, \u00e7alan \u00e7\u0131rpanlardan hakk\u0131m\u0131 alamayay\u0131m.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de ne kadar koku\u015fmu\u015f bir sistem oldu\u011funu g\u00f6rmeniz i\u00e7in kendimden \u00f6rnek vermek istiyorum. K\u0131rk ya\u015f\u0131nda do\u00e7ent olabilirsiniz. Emeklilik ya\u015f\u0131 altm\u0131\u015f yedidir bizde. Yirmi yedi sene bir do\u00e7ent tek bir yaz\u0131 yazmadan ve derslere de kendi yerine asistanlar\u0131 sokarak do\u00e7ent maa\u015f\u0131n\u0131 al\u0131r gider. Hi\u00e7 kimse ona sormaz, ne yap\u0131yorsun diye. B\u00f6yle bir sistem d\u00fcnyada var m\u0131d\u0131r? D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde yoktur. A\u00e7\u0131kcas\u0131 vurgun. Bankamatik memuru deniyor ya i\u015fte bir s\u00fcr\u00fc ki\u015fi var b\u00f6yle. Benim hocam vard\u0131. Ayda bir bile gelmezdi. Ayval\u0131k\u2019ta \u00e7iftli\u011fi vard\u0131, orada keyif s\u00fcrerdi\u2026 Asistan\u0131 derslerine sokar, kendi de oradan maa\u015f\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131. Do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir makalesi de yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc hesap sorma yok. B\u00f6yle bir sistem olabilir mi? Performans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc gerekir. Sorulmal\u0131 ne kadar katma de\u011fer \u00fcrettin? \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 geli\u015fmi\u015f Bat\u0131 \u00fczerinde bir asalakt\u0131r. Katma de\u011fer \u00fcretmemektedir. S\u00fcrekli t\u00fcketmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, (Seyyid Kutup\u2019a tekrar d\u00f6nersek) M\u00fcsl\u00fcmanlar t\u00fcketen de\u011fil \u00fcreten, alan de\u011fil veren olmal\u0131. Teknolojinin de, bilimin de her \u015feyin do\u011frusunu, g\u00fczelini insanl\u0131\u011fa veren olacak, alan olmayacak. Gen teknolojisini hayra kullanacak, \u015ferre de\u011fil. E\u011fer biz bu gidi\u015fata m\u00fcdahil olmazsak bize belki rastlamasa dahi \u00e7ocu\u011fumuza veya sonraki nesillerimize ciddi sorunlar do\u011furacak. \u015eu anda ci\u011ferp\u00e2ren olan evlad\u0131n\u0131n can\u0131n\u0131n yanmas\u0131 nas\u0131l seni peri\u015fan ediyorsa, bilmem ka\u00e7 nesil sonraki neslinden \u00e7ocuklar\u0131n maruz kalaca\u011f\u0131 ac\u0131lar ve felaketler i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyi hissetmelisin. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fini garanti alt\u0131na almak zorunday\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla bu kadar k\u00fcresel meselelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayken her \u015feyi tek ba\u015f\u0131m\u0131za yapamay\u0131z. O y\u00fczden bak\u0131n\u0131z \u0130ran\u2019\u0131n \u00fczerine sadece n\u00fckleer enerji sebebiyle gidilmemekte. Genetik teknolojide ileri seviyeye ula\u015fm\u0131\u015f olunmas\u0131ndand\u0131r. Genetik \u00e7ok \u00f6nemli. En az n\u00fckleer teknoloji kadar \u00f6nemli. Bu y\u00fczden M\u00fcsl\u00fcmanlar n\u00fckleer geli\u015fmeler veya genetik bilimi noktas\u0131nda bunu insanl\u0131\u011f\u0131n hayr\u0131na kullanmal\u0131, de\u011feri, insanl\u0131\u011f\u0131, \u0130slamili\u011fi katmal\u0131. Buna Bat\u0131n\u0131n da ihtiyac\u0131 var. Bat\u0131 insan\u0131 da bu durumdan m\u00fc\u015ftekidir. Art\u0131k bizim Bat\u0131ya da elimizi uzatmam\u0131z gerekmekte. Avrupa\u2019ya da, Amerika\u2019ya da\u2026 Bakmay\u0131n benim Amerikan kar\u015f\u0131t\u0131 \u00fcslubuma. Ben ABD\u2019nin emperyalist, i\u015fgalci, s\u00f6m\u00fcrgeci ve vah\u015fi kapitalist politikalar\u0131na kar\u015f\u0131y\u0131m. Yoksa benim Amerika\u2019da i\u015fgal kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7evrelerle de diyalo\u011fum var, onlar\u0131 desteklemekteyim. Biz kategorik olarak Amerika t\u00fch kaka vs. diyemeyiz. Biz tek tek insanlarla, nereden olursa olsun iyi olanlarla i\u015f yapar\u0131z. K\u00f6t\u00fc olan T\u00fcrkiye\u2019deki M\u00fcsl\u00fcman bile olsa i\u015f yapmay\u0131z. Onun i\u00e7in oralardaki sa\u011fduyulu insanlarla da, misal Roger Garaudy\u2019le de, (in\u015fallah alt\u0131ndan bir \u015fey \u00e7\u0131kmaz) Noam Chomsky\u2019le de ve ba\u015fka pek \u00e7ok insanla i\u015f yapar\u0131z. \u201cHikmet ve ilim m\u00fcminin yitik mal\u0131d\u0131r, onu nerede bulursa al\u0131r.\u201d[16]<\/a> kaidesince do\u011fru olana eyvallah deriz. Nerede iyi bir ak\u0131m varsa onu destekleriz. \u0130sterse H\u0131ristiyan yaps\u0131n. Onun i\u00e7in Latin Amerika\u2019daki Chavez\u2019i de destekleriz, Morales\u2019i de destekleriz. Ekvator\u2019un son cumhurba\u015fkan\u0131 Rafael Correa\u2019\u0131 da destekleriz. Dolay\u0131s\u0131yla bizim s\u00fcratle H\u0131lfu\u2019l-Fudul mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fleterek yery\u00fcz\u00fcnde \u015f\u00f6yle bir ayr\u0131ma gidilmelidir. \u0130yi-k\u00f6t\u00fc, hayr-\u015fer, hak-bat\u0131l ekseninde ayr\u0131\u015fmaya gidilmesine ihtiyac\u0131m\u0131z var.\u00a0 Bir tarafta ahlakl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman(S\u00fcnni-alevi), ahlakl\u0131 solcu, ahlakl\u0131 milliyet\u00e7i, ahlakl\u0131 laik vs. Di\u011fer tarafta ahlaks\u0131z M\u00fcsl\u00fcman(s\u00fcnn\u00fc-alevi), solcu, milliyet\u00e7i, laik, liberal diye olmal\u0131d\u0131r. Yani toplumda ayr\u0131\u015fmam\u0131z ahlak ekseninde olmal\u0131d\u0131r. Ahlakl\u0131lar ahlaks\u0131zlara kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7mal\u0131, m\u00fccadele etmeli, bunlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ate\u015fe vermelerine, insanl\u0131\u011f\u0131n ve gezegenin yok olu\u015fa g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine engel olunmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131\u015fma b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahlak ekseninde ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde zaten \u0130slam\u00ee \u00e7izgidesin demektir. ABD insanl\u0131\u011f\u0131n yeg\u00e2ne kurtulu\u015f adas\u0131 olan \u0130slam\u2019a sar\u0131lan bir \u00fclkeye su\u00e7 bast\u0131rma takti\u011fiyle \u2018\u015fer ekseni\u2019 diyor. Biz buna kar\u015f\u0131l\u0131k demeliyiz ki:\u00a0 \u2018hay\u0131r \u015fer ekseni sensin! \u2019<\/p>\n Srebrenista\u2019da iki \u00fc\u00e7 sene evvel cenaze defin merasimine gitmi\u015ftik. Paul Wolfowitz ve \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Jack Straw\u2019da vard\u0131. 150 bin ki\u015fi vard\u0131. \u00c7ok \u00f6nemli bir olay \u015fuydu: Bo\u015fnaklar b\u00fct\u00fcn diplomasiyi ayakta diktiler. Haf\u0131zlar\u0131 ise g\u00f6lgelik \u00e7ad\u0131rlar alt\u0131nda oturttular. O Wolfowitz ve Straw konu\u015fmalar\u0131na, M\u00fcsl\u00fcmanlara yaranmak i\u00e7in \u201cesselamu aleykum\u201d diyerek ba\u015flad\u0131lar. 150 bin ki\u015finin aras\u0131nda hi\u00e7 kimse alk\u0131\u015flamad\u0131. Yani bu sessiz protesto onlar\u0131n suratlar\u0131nda tokat gibi \u015faklad\u0131. M\u00fcsl\u00fcman en az\u0131ndan bu vakar\u0131 g\u00f6stermeli.\u00a0 Protesto etmeli. Belki maillerle, fakslarla ve hatta bizzat gitmek suretiyle tepkimizi belirtmeliyiz. Bir M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde ya eliyle, ya diliyle veya kalbiyle d\u00fczeltmelidir.[17]<\/a> \u015eimdi art\u0131k kalp yetmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalp kolay. Sadece dili devreye soksak, inan\u0131n pek \u00e7ok \u015feyi \u00e7\u00f6zeriz. Ka\u00e7acak delik ararlar. Derler ya \u2018Araplar \u0130srail\u2019i t\u00fck\u00fcr\u00fckleriyle bo\u011far\u2019, biz sadece dilimizi kullansak, mailler atsak d\u00fcnyay\u0131 yerinden oynatabiliriz. Bir de meydanlara inme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131rsak hi\u00e7bir \u015feye gerek kalmadan sonderece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollarla bu i\u015fi hallederiz. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollar deyince akl\u0131m\u0131za Gandhi gelir. Peki Gandhi\u2019nin yan\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 mesela Bad\u015fah Han\u2019\u0131 tan\u0131yor muyuz? Peki Mandela\u2019n\u0131n yan\u0131nda m\u00fccadele eden G\u00fcney Afrikal\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tan\u0131yor muyuz? Hay\u0131r. Bence m\u00fccadele i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler var. Hangi y\u00f6ntemi al\u0131rsak alal\u0131m bizim meydana inmemiz zorunludur. Art\u0131k dil ve el. \u00c7\u00fcnk\u00fc Irak\u2019taki M\u00fcsl\u00fcman dil ile m\u00fccadele edemez. O insanlar silaha sar\u0131lmak zorunda. Orada nefs-i m\u00fcdafadan ba\u015fka yol yoktur. Buna ter\u00f6r denilirse ve siz de (baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi) direni\u015f hareketlerine b\u00fcy\u00fck bir gaflet i\u00e7inde ter\u00f6r damgas\u0131 vurursan\u0131z bunun da bir g\u00e2vurluk oldu\u011funu burada s\u00f6ylemekten geri durmamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir \u015fey insan hayat\u0131ndan daha de\u011ferli olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan varsa \u0130slam vard\u0131r, insan yoksa \u0130slam da yoktur.<\/p>\n Mustafa Tekin: Ben son bir \u015feyle ba\u011flamak istiyorum. Malumunuz Nisan ay\u0131nda Hazret-i Peygamber\u2019in do\u011fum g\u00fcn\u00fc olmas\u0131 sebebiyle \u201ckutlu do\u011fum haftas\u0131\u201d etkinlikleri d\u00fczenleniyor. K\u0131saca bunun de\u011ferlendirmesini yapar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu: De\u011ferli misafirler! Ge\u00e7mi\u015fte mevlid kandilleri kutlan\u0131rd\u0131. Mevlidler okunurdu. S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin mevlidi o d\u00f6nemin \u00fcr\u00fcn\u00fc. O zaman \u0130slam egemendi. Egemen oldu\u011fu i\u00e7in, u\u00e7tulu ka\u00e7t\u0131l\u0131 bir peygamber imaj\u0131 fazla zarar vermiyordu. \u201c\u00dc\u00e7 melek g\u00f6rd\u00fcm elinde \u00fc\u00e7 alem. Biri me\u015fr\u0131k biri ma\u011fribde an\u0131n… Biri dikildi d\u00e2m\u0131nda Ka\u2019be\u2019nin\u201d Bunlar\u0131n hi\u00e7birinin ger\u00e7ekli\u011fi yok asl\u0131nda. Veya Amine i\u00e7in \u201cSundular bir cam dolusu \u015ferbeti\u201d gibi b\u00f6l\u00fcmler. Nereden biliyorum asl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cS\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin Mevlidinin Kaynaklar\u0131\u201d diye bir mez\u00fbniyet tezi yapt\u0131rd\u0131m. Bu mevlidi \u201cbir \u015fairin muhayyilesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc\u201d olarak g\u00f6rmelisiniz. Bunda ger\u00e7eklik aranmaz. Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcleyman \u00c7elebi bunu yazabilir. Ama bize bu iki saatlik konu\u015fmam\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde S\u00fcnnet\u2019i ka\u011f\u0131ta d\u00f6kecek yeni mevlidler laz\u0131m. Olur mu olur. Mesela Ummu Gulsum\u2019un es-Sul\u00e2siyy\u00e2t el-Mukaddese ve Had\u00eesu\u2019r-R\u00fbh bestelerinin g\u00fcftelerini\u00a0\u00a0 biraz dikkatli dinleyin. Ummu Gulsum der ki: \u201cHer kim dinsiz bir hayata raz\u0131 olursa, yery\u00fcz\u00fcnde rezilli\u011fe ve ezilmeye haz\u0131r olsun\u201d Bu Ummu Gulsum\u2019un 1960-1970\u2019lerde okudu\u011fu, Peygamberimizle ilgili, i\u00e7inde Tala el Bedru\u2019nun da ge\u00e7ti\u011fi muhte\u015fem bir eserdir. H\u00e2l\u00e2 e\u015fsizdir. O zaman sosyalizm y\u00fckselen bir de\u011fer oldu\u011fu i\u00e7in Ummu Gulsum\u2019un okudu\u011fu \u015fark\u0131n\u0131n s\u00f6zlerini yazan (Ahmed \u015eevki olabilir) gibi bir ruha ihtiya\u00e7 var. Ayn\u0131 o \u015fekilde muhte\u015fem g\u00fcfteler yap\u0131lacak. O g\u00fcftelere muhte\u015fem besteler yapacak Ummu Gulsum\u2019lere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Hatta bir bestesinde s\u00f6zler aras\u0131nda Hazret-i Peygamber\u2019in Sosyalizmin imam\u0131 olarak nitelendirilmekte. O vakitler sosyalizm insanl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir idealdi. Biz hep metafizik, Allah\u2019a iman boyutunda duruyoruz ama Arap d\u00fcnyas\u0131 i\u015fin sosyal boyutunda durdu\u011fu i\u00e7in Hz. Peygamber\u2019i sosyalizmin imam\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yorlard\u0131. Bu tip mesajlar veren, insan\u0131m\u0131za emr-i bil ma\u2019ruf ney-i anil m\u00fcnker, cihad, dini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak, H\u0131lfu\u2019l Fudul gibi konular\u0131 i\u015fleyen yeni ve modern Tala\u2019a\u2019l-Bedru\u2019lar, besteler, g\u00fcfteler laz\u0131md\u0131r. Onun i\u00e7in \u015fu zamanda Peygamberimiz i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 duygusal, yan\u0131p tutu\u015fmal\u0131 mevlidlerden ziyade bilin\u00e7 a\u015f\u0131lay\u0131c\u0131 faaliyetler gerekli. Kald\u0131 ki ger\u00e7ekten Hz. Peygamber ve S\u00fcnneti a\u015fk\u0131yla\u00a0 yan\u0131p tutu\u015fsa idik \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 bu durumda olmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz yalanc\u0131y\u0131z. Yansak b\u00f6yle olmazd\u0131. S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin kendi d\u00f6neminde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizim kendi d\u00f6nemimizde yapmam\u0131z laz\u0131m. O zaman egemen bir \u0130slam, imparatorluk, fatihler d\u00f6nemiydi. Fatihler d\u00f6neminin eserleri biraz Lale Devri mant\u0131\u011f\u0131yla olur. Ama bug\u00fcn biz ciddi bir tehditle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz i\u00e7in bizim direni\u015f havas\u0131 i\u00e7erisinde yeni mevlidlere, yeni beste ve g\u00fcftelere ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n Bir di\u011fer husus, her\u015feye ra\u011fmen mevlid haftas\u0131n\u0131n mevlid okutmaktan \u00e7ok Kutlu Do\u011fum haftalar\u0131na \u00e7evirilmesi, Hazret-i Peygamber\u2019in miras\u0131n\u0131n toplumlara aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in vesile edilmesi fevkalade yararl\u0131 olmu\u015ftur. Ama son y\u0131llarda bu haftalar\u0131n biraz suland\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyim. Biraz resm\u00ee ideolojinin, devlet dini yaratman\u0131n arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131; biraz da h\u00fcmanist \u00e7evreler gibi kedi-k\u00f6pek sevgisi, hayvan bal\u0131k sevgisi gibi konulara indirgendi\u011fini, Hazret-i Peygamber\u2019in o muhte\u015fem miras\u0131n\u0131n sadece \u201ciyi vatanda\u015f\u201d yaratmaya hizmet edecek h\u00e2le getirildi\u011fini \u00fcz\u00fclerek m\u00fc\u015fahede ediyorum. Bu da ayn\u0131 zamanda hesap sormam\u0131z gereken bir ba\u015fka konu. Acaba bunun hesab\u0131n\u0131 bu programlar\u0131 yapanlara sorduk mu? Sordu\u011fumuz kanaatinde de\u011filim. Ne Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkan\u0131na ne de bundan sorumlu Bakana, ne h\u00fck\u00fcmete, ne milletvekillerine, ne bulundu\u011fumuz ilin (e\u011fer oy verdi iseniz) iktidar partisinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sorduk mu bilmiyorum. Onlara bunun hesab\u0131n\u0131 sormam\u0131z gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben \u015funa inan\u0131yorum, devlet kurumu olmak demek, zulme \u00e7anak tutmak demek de\u011fildir. Tam aksine yery\u00fcz\u00fcnde h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, yolsuzlu\u011fun, fakirli\u011fin, e\u015fitsizli\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131nda durup ilk hayk\u0131racak olanlar bence imamlar\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Minberlerden, mihraplardan bang\u0131r bang\u0131r yank\u0131lanmas\u0131 laz\u0131m onlar\u0131n protestolar\u0131n\u0131n. Nitekim bir zamanlar Avrupa Birli\u011fi Din \u015e\u00fbras\u0131 yap\u0131ld\u0131, Avusturya temsilcisi bir bayan arkada\u015f vard\u0131. Dedim ki, sizde bir yolsuzluk oldu\u011fu vakit papazlar kilise k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden y\u00f6neticilere veryans\u0131n ediyorlar m\u0131? Cevaben \u201ctabii\u201d dedi. O zamanlar 28 \u015eubat d\u00f6nemiydi. Ben ona e\u011fer imamlar\u0131m\u0131z b\u00f6yle bir \u015fey yapsa DGM\u2019lere g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler dedim. H\u00e2lbuki din adam\u0131n\u0131n g\u00f6revi budur. S\u00f6yleyecek. Ama din g\u00f6revlilerimiz bu hale getirilmi\u015fse, yani adalet mekan\u0131zmas\u0131nda su\u00e7lulara, ahlaks\u0131zlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u201cdevletim benim arkamda\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnemedi\u011fi i\u00e7in, m\u00fccadele edecek g\u00fc\u00e7 ve kuvveti olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kam\u0131yor. Biz bu ortam\u0131 yaratabilmeliyiz. \u0130mamlar\u0131m\u0131z cemaate zalimlerin, ahlaks\u0131zlar\u0131n, h\u0131rs\u0131zlar\u0131n, y\u00fczs\u00fczlerin, ars\u0131zlar\u0131n, g\u00e2vurlar\u0131n neler etti\u011fini rahatl\u0131kla s\u00f6ylemeli. Veya namaz k\u0131l\u0131p insanlar\u0131 s\u00f6m\u00fcrenler var. \u0130slam\u00ee denilen bir\u00e7ok \u015firketin sigorta \u00f6dememek i\u00e7in i\u015f\u00e7ileri 11 ay \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p sonra k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde \u00e7\u0131kar\u0131p, tekrar i\u015fe ald\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6zetle ne f\u0131r\u0131ldaklar \u00e7evirdiklerini biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00e2vurluk sadece gayr-i M\u00fcslimlere mahsus de\u011fil. Bunlara kar\u015f\u0131 Kutlu Do\u011fum haftalar\u0131 adalet, karde\u015flik, fazilet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, emr-i bil ma\u2019ruf nehy-i anil m\u00fcnker ve cihad haftas\u0131 haline getirilmeli. Cihad denince bizim insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6d\u00fc kopuyor. Zaten [18]<\/a> ayeti Diyanet lugat\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131. O zaman sorar\u0131m sen \u015eeriati\u2019nin \u2018kar\u015f\u0131 din\u2019inden mi yanas\u0131n? Yoksa Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fi dinden mi?\u201d Bu noktada sorumlular\u0131n hesap vermesi l\u00e2z\u0131m. Mesela Din \u0130\u015fleri Y\u00fcksek Kurulu\u2019na dilek\u00e7e verilmeli. Ni\u00e7in toplumdaki onca m\u00fcnkerlere kar\u015f\u0131 tav\u0131r al\u0131nm\u0131yor? Neden bu memlekette h\u0131rs\u0131za h\u0131rs\u0131z diyemiyoruz? O hale geldik. Peki ne olacak bu toplumun hali? Bunun hesab\u0131 sorulmal\u0131. Bunlar\u0131 oturup de\u011ferlendirmemiz laz\u0131m. Ama Kutlu Do\u011fum programlar\u0131 b\u00f6yle olmuyor diye ortal\u0131\u011f\u0131 y\u0131kman\u0131n gere\u011fi yok. Onlar yapm\u0131yorsa sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, sendikalar, cemiyetler, dernekler yapmal\u0131. Ben \u015furada yapt\u0131\u011f\u0131m konu\u015fma gibi kapsaml\u0131, sistemli olmasa dahi benzerlerini bir\u00e7ok yerlerde anlat\u0131yorum. \u0130nsanlar inan\u0131lmaz mutlu oluyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle \u015feyler dinlemeye hasretler. Bazen solcu arkada\u015flar da dinliyorlar. Onlar da \u00e7ok memnun oluyorlar. Bence solcu olmak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa engel olmamal\u0131. Halktan, ezilenden yana olmak ne g\u00fczel. Zaten biz de \u00f6yle olmal\u0131y\u0131z. Bizi Alevi- S\u00fcnni, solcu-sa\u011fc\u0131 diye b\u00f6lmek istiyorlar. Biz tam aksine birle\u015ftirici olmal\u0131y\u0131z. Hatta peygamberimizi sevmek ve ondan ilham almak i\u00e7in ona inanmas\u0131 bile gerekmez. Peygamberimiz b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131nd\u0131r. \u201cBiz seni \u00e2lemlere rahmet olarak g\u00f6nderdik\u201d[19]<\/a> buyuruluyor. Yani bir ateist olabilir ya da ateistlerden olu\u015fmu\u015f bir toplum olabilir onlar i\u00e7in bile Hazret-i Peygamberde \u00e7ok g\u00fczel \u00f6rnekler vard\u0131r. Hazret-i Peygamberin temsil etti\u011fi durum insan\u00ee bir durumdur. \u0130nsan\u00ee durumlar herkesin ortak mal\u0131d\u0131r. Dinli de olsan, dinsiz de olsan ay\u0131 \u015feydir. Mesela nez\u00e2ket. Hazret-i Peygamber, han\u0131m\u0131 deveye binerken dizini tutup da han\u0131m\u0131n\u0131n binmesine yard\u0131m ediyor. Bir insan dinsiz de olsa bu davran\u0131\u015fa imrenmemesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u201c Hz.Peygamber ne kadar kibar bir beyefendiymi\u015f\u201d dememesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u0130nanmak bile \u015fart de\u011fil. O kadar g\u00fczel \u00f6rnekler var ki! B\u00f6yle bir insan, insanl\u0131k tarihi boyunca g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fcd\u00fcr? Hazret-i Enes, \u201cOn sene Allah Rasul\u00fc’ne hizmet ettim. Bir defa dahi, yapt\u0131\u011f\u0131m bir i\u015f i\u00e7in \u2018Neden yapt\u0131n? \u2019, yapmad\u0131\u011f\u0131m bir i\u015f i\u00e7in de \u2018Neden yapmad\u0131n?\u2019 dedi\u011fini duymad\u0131m.\u201d[20]<\/a> demektedir. Buna dinsizin bile imrenmemesi, onu sevmemesi, ona hayran olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Birisi Hazret-i Peygamberin bulundu\u011fu yere geliyor ve \u201changiniz Muhammed\u201d diyor. Ne taht\u0131 var, ne saltanat\u0131 var ne de k\u0131yafeti ayr\u0131. Sade bir ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 var. Buna ni\u00e7in imrenilmesin? Bir \u015fey bulunca garibana veriyor, bulamazsa sabrediyor. Kendi yemiyor. B\u00f6yle bir insan g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fc? Bir g\u00fcn olsun \u015fik\u00e2yette bulunmuyor. Han\u0131mlar\u0131 ile olan ili\u015fkisi ortada. Hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131yla g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. Yery\u00fcz\u00fcnde hangi \u015fahsiyet var hayat\u0131 her detay\u0131yla bilinen? Aile mahremiyetine kadar biliyoruz. Boy abdesti al\u0131rken ayn\u0131 kaptan han\u0131mlar\u0131nn da abdest ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile biliyoruz. Veya han\u0131mlar\u0131 boy abdesti al\u0131rken sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcyor mu, \u00e7\u00f6zm\u00fcyor mu bunu bile biliyoruz. Hepsi rivayetler halinde mevcut. Ni\u00e7in? Daha sonraki \u00fcmmetine \u00f6rnek olsun diye. Sava\u015fta bile ne kadar insan\u00eedir.<\/p>\n Hamidullah Hoca\u2019n\u0131n \u0130slam Peygamberi adl\u0131 eserinde Lamartine\u2019den nakledilen bir s\u00f6z vard\u0131r. Bazen ben de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum baz\u0131 \u015feyleri, ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmamak meselesiyle ilgili olarak. Mesela Napolyon b\u00fcy\u00fck adamd\u0131r. Yine \u0130skender b\u00fcy\u00fck adamd\u0131r. Ama emrinde devlet var, asker var, ordu ve para var. Hazret-i Peygamber de ayn\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6stermi\u015f, imparatorluk kurmu\u015f ama s\u0131f\u0131rdan ba\u015fl\u0131yor. Kendi var, kendi varl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi yok. Para-pul yok, devlet yok,ordu yok,\u00a0 hi\u00e7bir\u015fey yok. Ok, k\u0131l\u0131\u00e7 bile yok. Diyor ki Lamartine, b\u00fcy\u00fckl\u00fck eldeki imkanlarla ba\u015far\u0131n\u0131n\u00a0 k\u0131yaslanmas\u0131yla anla\u015f\u0131l\u0131r. Elde imk\u00e2n var b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 elde etmi\u015f. Bunu herkes yapar. Ama s\u0131f\u0131r imk\u00e2nla b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 elde ettiysen ger\u00e7ek ba\u015far\u0131 budur. Bu t\u00fcr mikyaslarla \u00f6l\u00e7ecek olursak, tarihin hi\u00e7bir \u015fahsiyeti Hazret-i Muhammed\u2019le mukayese edilemez diyor. Ve devam ediyor: Hazret-i Muhammed yirmi k\u00fcsur d\u00fcnya imparatorlu\u011funun (Emeviler, Abbasiler, Sel\u00e7uklular, Karahanl\u0131lar, Osmanl\u0131lar, vd.) kurucusu ama hepsinden \u00f6nemlisi bir g\u00f6n\u00fcl imparatorlu\u011funu tesis etmi\u015ftir. \u015eu anda bir bu\u00e7uk milyar insan pe\u015finden gidiyor. \u0130slam D\u00fcnyada ikinci s\u0131radad\u0131r. Katolikli\u011fi sollam\u0131\u015f durumdad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n birinci s\u0131n\u0131f zihinleri insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015funun Hazret-i Peygamber\u2019in miras\u0131nda oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131r. Ve aradan on be\u015f as\u0131r ge\u00e7mesine ra\u011fmen tarihin dinamiklerine y\u00f6n vermek i\u00e7in Hazret-i Peygamber\u2019in miras\u0131 etkilidir. Hazret-i Peygamber\u2019in 21. yy.\u2019daki m\u00fccadelesinde de Hazret-i Peygamber\u2019i ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131lmak veya k\u0131lmamak bize d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Biz istersek Hazret-i Peygamber\u2019in y\u00fcz\u00fcn\u00fc karart\u0131r\u0131z, istersek de y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u011fart\u0131r\u0131z. Burada Hazret-i Peygamber\u2019in y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u011fartmak i\u00e7in canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015fanlar k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Hazret-i Peygamber ile beraber olacakt\u0131r. Ama bu gayreti g\u00f6stermeyen, Hazret-i Peygamber\u2019in y\u00fcz\u00fcn\u00fc karartanlar, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc cehennemden daha yak\u0131c\u0131 olan Hazret-i Peygamber\u2019den ayr\u0131l\u0131k ate\u015fiyle kavrulacakt\u0131r. Bence meseleye b\u00f6yle yakla\u015fmam\u0131z laz\u0131m. Hazret-i Peygamber b\u00fct\u00fcn ihti\u015fam\u0131yla, sevgisiyle bize an be an yol g\u00f6stermekte ve g\u00f6stermeye devam etmektedir. T\u00e2 ki k\u0131yamete kadar. Ama \u015funu bilmeliyiz, Hazret-i Peygamber zorla \u015funu yap\u0131n demez. Biz Hazret-i Peylgamber\u2019den ilham alaca\u011f\u0131z, ondan sonra Hazret-i Peygamber\u2019in miras\u0131n\u0131 bug\u00fcne adapte etmek O\u2019nun v\u00e2risleri olan bizlere d\u00fc\u015fmektedir. O bak\u0131mdan Kutlu Do\u011fum haftalar\u0131 her \u015feye ra\u011fmen \u00f6nemli bir i\u015flev g\u00f6rmektedir. Ancak bu organizasyonlar\u0131n daha i\u015flevsel ve faydal\u0131 h\u00e2le getirilmesi laz\u0131m. Hatta Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131na Kadir gecesi haftas\u0131nda Kutlu Kur\u2019an Haftas\u0131n\u0131 da katal\u0131m, bu haftay\u0131 Kur\u2019an haftas\u0131 yapal\u0131m. B\u00f6ylece Hazret-i Peygamber\u2019in mesaj\u0131n\u0131 insanlara ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi Kur\u2019an\u2019\u0131n mesaj\u0131n\u0131 da insanl\u0131\u011fa duyural\u0131m. Diyanet yapm\u0131yorsa da STK\u2019lar olarak bu i\u015fe el atmal\u0131. Bence \u0130stanbul\u2019da STK\u2019lar \u0130lk Kadir gecesinde Kur\u2019an haftas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131p, ilan etsin, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ls\u0131n. Hatta \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de Ara\u015ft\u0131rma ve K\u00fclt\u00fcr Vakf\u0131 yaps\u0131n. Bundan sonra Kur\u2019an Haftas\u0131 olarak kutluyoruz deyip, hodri meydan dedi\u011fimiz takdirde Diyanet\u2019te bu meseleye el atacakt\u0131r. Hi\u00e7kimse hakk\u0131n-hakikatin \u00f6n\u00fcnde duramaz.<\/p>\n Kutlu Do\u011fum Haftas\u0131n\u0131n bereketiyle bu g\u00fczel toplant\u0131y\u0131 yapt\u0131k. Ben \u00e7ok yerde konu\u015fuyorum ama buras\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok kaliteli ve se\u00e7mece bir topluluk. Allah say\u0131n\u0131z\u0131 artt\u0131rs\u0131n. G\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fc, himmetinizi artt\u0131rs\u0131n. G\u00f6nl\u00fcn\u00fcz\u00fc daha da zenginle\u015ftirsin. Etkinizi artt\u0131rs\u0131n. Bu toplant\u0131n\u0131n Hazret-i Peygamber\u2019in yolundan gitmek isteyenlerin birlikteli\u011fi olarak \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmelere vesile olaca\u011f\u0131ndan hi\u00e7 \u015f\u00fcphem yok. Hazret-i Peygamber bizlerle ya\u015f\u0131yor, bizlere yol g\u00f6steriyor. Hazret-i Peygamber\u2019in miras\u0131n\u0131n bu toplant\u0131da belirledi\u011fimiz esaslar d\u00e2hilinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 yolunda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131lki toplant\u0131da hem teorik hem de pratik d\u00fczeyde ileri bir ad\u0131m atm\u0131\u015f olarak gelmeyi ve toplanmay\u0131 diliyoruz. \u0130n\u015faallah bu anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z sadece konu\u015fmakla kalmas\u0131n, hayata ge\u00e7mi\u015f olsun. Hazret-i Peygamber\u2019in en b\u00fcy\u00fck miras\u0131 Kur\u2019an oldu\u011fu i\u00e7in hi\u00e7 olmazsa Kur\u2019an Haftas\u0131n\u0131 bu topluma hediye ederek \u00f6nemli bir ad\u0131m atal\u0131m. Ama ayn\u0131 zamanda direni\u015fi, emr-i bil ma\u2019ruf nehy-i anil m\u00fcnker ve cihad kavramlar\u0131n\u0131 da tekrar M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n merkezine yerle\u015ftirmemiz i\u00e7in ge\u00e7 kalmadan harekete ge\u00e7memiz gerekti\u011fini de kaydedelim. H\u0131lfu\u2019l-Fudul\u2019u g\u00fcndemimize alal\u0131m. Garaudy\u2019in dedi\u011fi gibi gezegenemizin ve insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015funa vesile olmal\u0131y\u0131z. Allah Resulu\u2019nun bize y\u00fckledi\u011fi vazifeleri yerine getirmek i\u00e7in in\u015faallah bu toplant\u0131 \u00f6nemli bir vesile olur diye niyaz ediyorum. Hepinize sab\u0131rla dinledi\u011finiz i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum.\u00a0 Allah hepinizden raz\u0131 olsun.<\/p>\n Mustafa Tekin: Biz de \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131 olmak ve Hazret-i Peygambe\u2019in miras\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak diye \u00f6zetleyebilece\u011fimiz bu toplant\u0131da bize verdi\u011fini bilgilerden dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n [1]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Ez\u00e2n, 18<\/p>\n [2]<\/a> M\u00fcslim, Hac 310<\/p>\n [3]<\/a> Tirmiz\u00ee, “E\u015fribe”, 3; Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, “E\u015fribe”<\/p>\n [4]<\/a> Ebu Davud \u201cEt\u2019ime\u201d, 40<\/p>\n [5]<\/a> Buhari, Et’ime 10, 14, Zebaih 33; M\u00fcslim, Sayd 43, 44, 45, (1945, 1946, 1948); Muvatta, \u0130sti’zan 10, (2, 968); Ebu Davud, Et’ime 28, (3793, 3794), E\u015fribe 21, (37); Nesai, Sayd 26, (7, 198, 199).<\/p>\n [6]<\/a> K\u00fct\u00fcb-i Sitte Hadis no: 6931<\/p>\n [7]<\/a> Ebu D\u00e2vud\/3503 ve S\u00fcnen sahipleri<\/p>\n [8]<\/a> \u0130bn-i Kudame el-Makdisi: Hicri 528-607 \/Miladi 1134-1210<\/p>\n [9]<\/a> \u0130sra Suresi 27\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u00e7\u0131p-savuranlar, \u015feytan\u0131n karde\u015fleri olmu\u015flard\u0131r<\/em>;<\/p>\n [10]<\/a> Bakara s\u00fbresi 256. Ayet mealen \u201cdinde zorlama yoktur\u201d<\/p>\n [11]<\/a> \u0130bn M\u00e2ce, Ruh\u00fbn, 4.<\/p>\n [12]<\/a> M\u00fcslim, \u0130m\u00e2n, 38, 40<\/p>\n [13]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, \u00cem\u00e2n, 7; M\u00fcslim, \u00cem\u00e2n, 71.<\/p>\n [14]<\/a> 29\/45<\/p>\n [15]<\/a> Enbiya 92<\/p>\n [16]<\/a> Tirmiz\u00ee, \u0130lm, 19.<\/p>\n [17]<\/a> M\u00fcslim, \u00cem\u00e2n 78. Ayr\u0131ca bk. Tirmiz\u00ee, Fiten 11; Nes\u00e2\u00ee, \u00cem\u00e2n 17.<\/p>\n [18]<\/a> Ali \u0130mran 19, \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah kat\u0131nda din \u0130slam\u2019d\u0131r.\u201d<\/p>\n