\u00dclke(leri)mizdeki entelekt\u00fcel fakirle\u015fme, \u00e7orakla\u015fma, sathile\u015fme, k\u0131s\u0131rla\u015fma s\u00fcrecinin giderek bir krize d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filimine girdi\u011fi, b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla yoku\u015f a\u015fa\u011f\u0131 yol ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde bu s\u00fcrecin k\u0131sa s\u00fcrede tersine d\u00f6nece\u011fini beklemenin safdillik olaca\u011f\u0131 kanaatinden yola \u00e7\u0131karak, meselelere ve olaylara ters a\u00e7\u0131dan bakmaya, ak\u0131nt\u0131ya k\u00fcrek \u00e7ekmeye, egemen ve yayg\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00e7ekinmeden sorgulamaya \u201cdurun kalabal\u0131klar buras\u0131 \u00e7\u0131kmaz sokak\u2026\u201d diye hayk\u0131rmaya devam diyoruz, bu can bu bedende olduk\u00e7a da hayk\u0131rmaya devam edece\u011fiz.
\nHemen her yerde, \u00f6nce Sovyet Sosyalist Bloku\u2019nun, buna ba\u011fl\u0131 olarak Sosyalizmin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc, ard\u0131ndan da tek kutuplu Kapitalist\/Neo-Liberalist politikalar\u0131n iflas etti\u011fi s\u00f6yleminin dillere pelesenk edildi\u011fi bir d\u00f6nemde, herkesin ciddi bir endi\u015fe i\u00e7erisinde, har\u0131l har\u0131l insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi konusunda yo\u011fun bir aray\u0131\u015f i\u00e7erisine girmesi beklenirken, bu y\u00f6nde ciddi olarak herhangi bir alternatif aray\u0131\u015f\u0131na girilmemesi, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz krizin kap\u0131da oldu\u011funun a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir.
\nElbette Bat\u0131\u2019da bir medeniyet krizin mevcudiyetinden s\u00f6z eden entelekt\u00fceller hi\u00e7 yok de\u011fildir. Bunlar i\u00e7erisinde de bilhassa Roger Garaudy\u2019nin ayr\u0131 bir yeri vard\u0131r. Yar\u0131m asr\u0131 a\u015fan bir s\u00fcredir yazd\u0131klar\u0131yla s\u00fcrekli olarak, b\u0131kmadan usanmadan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bu medeniyet krizine dikkat \u00e7eken ve sonu\u00e7ta insanl\u0131\u011f\u0131n yegane kurtulu\u015f adas\u0131 olarak \u201c\u0130slam\u201d \u0131n durdu\u011funu ilan eden bu m\u00fcmtaz \u015fahsiyet ayar\u0131nda memleketimizde bir tane olsun bir \u201cm\u00fctefekkir\u201d var m\u0131? Peki bu g\u00fcnlerde vefat\u0131n\u0131n seney-i devriyesini hat\u0131rlay\u0131p sadece onu anmakla yetindi\u011fimiz Bilge Kral Aliya ayar\u0131nda bir m\u00fctefekkire sahip miyiz? O da olmad\u0131 \u2013 bendenizin Feyles\u00fbfu\u2019l-Muk\u00e2veme(Direni\u015fin Filozofu) unvan\u0131n\u0131 hak etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm – M\u0131s\u0131rl\u0131 m\u00fctefekkir Hasan Hanefi \u00e7ap\u0131nda kimimiz var? Bir Ali \u015eeriati\u2019miz var m\u0131? \u0130slami kesimin durumu bu oldu\u011fu gibi , Marksist, Sosyalist ya da Liberal cenah\u0131n durumu da farkl\u0131 de\u011fil.
\nBaz\u0131lar\u0131m\u0131z bu topraklardan d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda entelekt\u00fceller ne zaman \u00e7\u0131kt\u0131 ki, \u015fimdi \u00e7\u0131ks\u0131n, diyebilir. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc arg\u00fcman kar\u015f\u0131s\u0131nda bize s\u00f6ylenecek bir s\u00f6z kalmasa da, b\u0131rakal\u0131m d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda birinci s\u0131n\u0131f entelekt\u00fcelleri, bari en az\u0131ndan ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kalite entelekt\u00fcellerimiz olayd\u0131. Heyh\u00e2t ki heyh\u00e2t, spor olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir e\u011flence ve hatta kumar arac\u0131 haline getirilmi\u015f olan futbolda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda iddial\u0131 olmak i\u00e7in sarf edilen maddi-manevi \u00e7abalar, fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131nda da ortaya konmad\u0131k\u00e7a \u201cD\u00fcnya Fikir Ligi\u201dnde birinci ligde oynamak \u015f\u00f6yle dursun, ancak mahalle tak\u0131mlar\u0131 ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmemiz s\u00f6z konusu olabilir.
\nHadi entelekt\u00fcel ve felsefi derinlikten vazge\u00e7tik, peki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcndelik hayatta d\u00fc\u015f\u00fcnce ve felsefenin bir yeri var m\u0131, en az\u0131ndan bu konuda rasyonel ad\u0131mlar atabiliyor muyuz? Ne gezer?
\n\u00d6nce \u00e7uvald\u0131z\u0131 kendimize bat\u0131rmak ad\u0131na i\u015fe Siyaset ve Y\u00f6netim ya da \u0130ktisat alan\u0131ndan de\u011fil de \u00fcniversitelerden ve ilim-fikir alan\u0131ndaki sivil-resmi m\u00fcessese ve yap\u0131lardan ba\u015flayal\u0131m.
\n\u00dcniversitelerin en temel s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, ilmi iradenin de\u011fil de siyasi iradenin \u00fcniversitelerin gelece\u011findeki as\u0131l belirleyici olu\u015fu ( o kadar ki binas\u0131, yurtlar\u0131 ve di\u011fer alt yap\u0131s\u0131 olmadan a\u00e7\u0131lan, hi\u00e7bir \u00f6\u011frenim faaliyeti yapmaks\u0131z\u0131n maa\u015f alan kadrolar\u0131n bulundu\u011fu \u00fcniversitelerimiz bile vard\u0131r) \u00fcniversiteler \u00fczerinde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi y\u00f6netim (Y\u00d6K) (halbuki mevcut h\u00fck\u00fcmet Y\u00d6K\u2019\u00fc kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 vaat etmemi\u015f miydi???), \u00fcniversitelerin y\u00f6netimlerinin geni\u015f kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015ftan uzak olu\u015fu, pozitif bilimler alan\u0131ndaki fak\u00fcltelerin merkeze al\u0131n\u0131p ba\u015f tac\u0131 edilmesine mukabil sosyal-be\u015feri bilimler alan\u0131ndaki fak\u00fcltelerin ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc plana itilmesi, fak\u00fcltelerde de kat\u0131l\u0131mc\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n egemen olamay\u0131\u015f\u0131, bu sebeple \u00fcniversitelerde hemen her kademede \u201cse\u00e7im\u201din de\u011fil, \u201c tayin\u201din esas olu\u015fu, fak\u00fclte, \u00fcniversite ve Y\u00d6K yetkililerinin b\u00fcrokratik konularla u\u011fra\u015fmaktan ilmi-fikri meselelere e\u011filmeye vakitlerinin kalmamas\u0131, \u00fcniversitelerde her yer do\u00e7ent ve profes\u00f6r ile dolup ta\u015farken \u201casistan\u201d neslinin neredeyse t\u00fckenmek \u00fczere olu\u015fu, \u201casistan-ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi\u201d kadrolar\u0131na dair d\u00fczenlemelerin onlar\u0131 te\u015fvik edecek yerde cayd\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte olmas\u0131 (mesela doktora sonras\u0131nda ilim adaml\u0131\u011f\u0131 yolunda ilerlemek i\u00e7in bir garantisi olmay\u0131p, kendini tezi biter bitmez kap\u0131da bulmas\u0131, maa\u015flar\u0131n\u0131n fevkalade d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin fak\u00fcltelerde adeta hizmetli gibi idari i\u015flerde istihdam edilmesi, hatta mesela ilmi toplant\u0131larda salonda bulunanlara mikrofon tutma gibi i\u015flerde kullan\u0131lmas\u0131, baz\u0131 hocalar\u0131n onlar\u0131 fatura yat\u0131rmak, pazara g\u00f6ndermek, fak\u00fcltedeki kitaplar\u0131n tozunu ald\u0131rmak gibi \u015fahsi i\u015flerinde kullanmas\u0131 bunlardan sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlarda yeti\u015fen bir asistan\u0131n gelecekte ne kadar \u00f6zg\u00fcr ve yarat\u0131c\u0131 olabilece\u011fi ciddi bir meseledir.)
\n\u00dcniversitelerde yap\u0131lan \u00f6\u011fretim faaliyetlerinin muhtevas\u0131n\u0131n da durumu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131d\u0131r. Pek \u00e7ok \u00fcniversite ve fak\u00fcltenin \u201cgeli\u015fmi\u015f\u201d birer liseden \u00f6teye ge\u00e7emedi\u011fi kimsenin me\u00e7hul\u00fc de\u011fildir. \u00d6\u011fretim \u00fcyeleri i\u00e7erisinde, ayn\u0131 kitab\u0131 ve ders notlar\u0131n\u0131 yirmi-otuz sene aynen okutmaktan ya da yazd\u0131rmaktan \u00f6te bir \u015fey yapmayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fildir.
\n\u00dcniversitelerin ara\u015ft\u0131rma imkanlar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi de ayr\u0131 bir \u0131zt\u0131rap konusudur. Pek \u00e7ok \u00fcniversitemizin-mesela en eski \u00fcniversitelerin ba\u015f\u0131nda gelen Ankara \u00dcniversitesinin- bir merkezi k\u00fct\u00fcphanesinin bulunmamas\u0131 \u00e7o\u011fumuz i\u00e7in hayli \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelecektir. Fak\u00fclte k\u00fct\u00fcphanelerinin de tam bir b\u00fcrokratik mant\u0131kla mesai saati sonunda kapan\u0131yor olmas\u0131 ayr\u0131 bir derttir. (Bu vesileyle pek \u00e7o\u011fumuzun k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici nazarlarla bakt\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan\u2019da, bundan yirmi be\u015f y\u0131l \u00f6ncesinde bile merkezi k\u00fct\u00fcphanenin yirmi d\u00f6rt saat istifadeye a\u00e7\u0131k oldu\u011funu duyunca daha da \u015fa\u015f\u0131rabilirsiniz).
\n\u00dclkemizde \u00fcniversite camias\u0131n\u0131n d\u00fcnyada \u00f6nde gelen bir camia olmad\u0131\u011f\u0131 herkesin malumu oldu\u011fu gibi, bu ac\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcn meclis ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir konu\u015fmada da \u201cmalumu ilam\u201d kabilinden son olarak tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fevkalade ac\u0131 durumun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda, \u00fcniversite hocalar\u0131ndan itibaren silsile-i meratip ile cumhurba\u015fkan\u0131na kadar hemen herkesin sorumlu oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r. Ne var ki bu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durum y\u0131llard\u0131r bilindi\u011fi ve her vesileyle tekrarland\u0131\u011f\u0131 halde, bug\u00fcne kadar bu \u201cbilimsel geri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u201d\u0131n hesab\u0131n\u0131n herhangi bir kimseye soruldu\u011funu ben \u015fahsen duymu\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011filim, duyan g\u00f6ren varsa da beri gelsin. \u00dcstelik bu kabul edilemez durumun etik kurullardan ve \u201cperformans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc\u201d gere\u011finden s\u00f6z edilip durulmas\u0131na ra\u011fmen devam etmesinin tek bir sebebi olabilir, o da \u201cumursamazl\u0131k\u201d.
\n\u00dcniversite sistemindeki bu ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu daha iyi anlayabilmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek vermek yeterli olacakt\u0131r. Bir asistan\/ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin otuz be\u015f ya\u015f\u0131nda do\u00e7ent oldu\u011funu varsayal\u0131m. \u00dcniversitelerde zorunlu emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n altm\u0131\u015f yedi oldu\u011fu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131nca, bu durumdaki birilerinin otuz sene tek bir sat\u0131r yaz\u0131 yazmadan hatta derslere de asistanlar\u0131 sokarak t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r maa\u015f\u0131n\u0131 almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hele ta\u015fradaki baz\u0131 fak\u00fcltelerde \u00e7ift maa\u015f alarak krallar gibi safa s\u00fcrmesi de imkans\u0131z de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar olurken kimse gelipte bu gibilere \u201cyahu arkada\u015f sen ne yap\u0131yorsun?\u201d bile demez, hesap sormaz, hakk\u0131nda i\u015flem yapmaz. Zira \u00fcniversiteler baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in b\u00f6ylesi rahat bir \u201c\u00e7iftlik\u201dtir. Ama pek \u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkesinde tam aksine \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin anla\u015fmalar\u0131 \u00fc\u00e7-be\u015f y\u0131lda bir yenilenir, tatminkar performans sergileyemeyenlere ise kap\u0131 g\u00f6sterilir.
\n\u00c7al\u0131\u015fanlara gelince, bu performans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 gere\u011fince, mesela \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fana \u00e7ok, az \u00e7al\u0131\u015fana az maa\u015f uygulamas\u0131 diye bir \u015fey oldu\u011funu ben duymad\u0131m, bilmiyorum. Bildi\u011fim mesela ABD de, ayda be\u015f-on bin dolar alan \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin yan\u0131nda yine ayda elli-altm\u0131\u015f bin dolar alan \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin de bulundu\u011fudur.
\nBunlara bir de \u00fcniversitelerin, kendilerine tahsis edilen b\u00fct\u00e7elere kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131nda en az\u0131ndan yap\u0131lan harcamalara denk bir katk\u0131y\u0131, sunup sunamad\u0131\u011f\u0131 sorusunu da eklemek gerekir.
\n\u015eimdilik son olarak, \u00fcniversitelerimizde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fcnyaya tan\u0131t\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar\u0131n da fevkalade yetersiz oldu\u011funu,vbunun da temel sebebinin \u00f6\u011fretim kadrolar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 dilde (Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, Rus\u00e7a,\u0130ngilizce, Frans\u0131zca, Almanca v.s.) yaz\u0131p \u00e7izebilecek, ilmi toplant\u0131larda sunum yap\u0131p m\u00fczakere edebilecek seviyeyi yakalamaktaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 oldu\u011funu da ekleyelim.
\nTabiat\u0131yla bu konuda s\u00f6ylenecek olanlar elbette bunlardan ibaret de\u011fildir. \u00dcniversitelerimizin maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu sa\u011fl\u0131ks\u0131z durumun te\u015fhisi ve tedavisi i\u00e7in ciddi bir \u00e7aba i\u00e7erisine girilmedik\u00e7e de bu olumsuzluklar\u0131n tam olarak tespiti m\u00fcmk\u00fcn olamayacak, bu yap\u0131lmay\u0131nca da mevcut olumsuzluklar daha da artmaya devam edecektir.
\n\u00dcniversitelerimizin genel durumu budur. Bir okuyucumuzun ge\u00e7en yaz\u0131ma dair yapt\u0131\u011f\u0131 yorumda i\u015faret etti\u011fi \u201cye\u015fil sar\u0131kl\u0131 ulu hocalar\u201d neslinin devam\u0131 olmas\u0131 gereken \u0130lahiyat camias\u0131n\u0131n durumunu ise in\u015fallah gelecek yaz\u0131m\u0131zda ele almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.
\nNot: Elden geldi\u011fince d\u00fczenli olarak haftada bir sizlerle bulu\u015fma niyetimizde samimi olmam\u0131za ra\u011fmen, \u2013 rahats\u0131zlanm\u0131\u015f olmam sebebiyle- daha ba\u015fta b\u00f6yle bir gecikmeyle sizlerle bulu\u015fmu\u015f olmaktan dolay\u0131 mahcubiyetimi de sizlere iletmek isterim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dclke(leri)mizdeki entelekt\u00fcel fakirle\u015fme, \u00e7orakla\u015fma, sathile\u015fme, k\u0131s\u0131rla\u015fma s\u00fcrecinin giderek bir krize d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filimine girdi\u011fi, b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla yoku\u015f a\u015fa\u011f\u0131 yol ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde bu s\u00fcrecin k\u0131sa s\u00fcrede tersine d\u00f6nece\u011fini beklemenin safdillik olaca\u011f\u0131 kanaatinden yola \u00e7\u0131karak, meselelere ve olaylara ters a\u00e7\u0131dan bakmaya, ak\u0131nt\u0131ya k\u00fcrek \u00e7ekmeye, egemen ve yayg\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00e7ekinmeden sorgulamaya \u201cdurun kalabal\u0131klar buras\u0131 \u00e7\u0131kmaz sokak\u2026\u201d diye hayk\u0131rmaya devam diyoruz, bu can bu bedende olduk\u00e7a da hayk\u0131rmaya devam edece\u011fiz. Hemen her yerde, \u00f6nce Sovyet Sosyalist Bloku\u2019nun, buna ba\u011fl\u0131 olarak Sosyalizmin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc, ard\u0131ndan da tek kutuplu Kapitalist\/Neo-Liberalist politikalar\u0131n iflas etti\u011fi s\u00f6yleminin dillere pelesenk edildi\u011fi bir d\u00f6nemde, herkesin ciddi bir endi\u015fe i\u00e7erisinde, har\u0131l har\u0131l insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi konusunda yo\u011fun bir aray\u0131\u015f i\u00e7erisine girmesi beklenirken, bu y\u00f6nde ciddi olarak herhangi bir alternatif aray\u0131\u015f\u0131na girilmemesi, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz krizin kap\u0131da oldu\u011funun a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir. Elbette Bat\u0131\u2019da bir medeniyet krizin mevcudiyetinden s\u00f6z eden entelekt\u00fceller hi\u00e7 yok de\u011fildir. Bunlar i\u00e7erisinde de bilhassa Roger Garaudy\u2019nin ayr\u0131 bir yeri vard\u0131r. Yar\u0131m asr\u0131 a\u015fan bir s\u00fcredir yazd\u0131klar\u0131yla s\u00fcrekli olarak, b\u0131kmadan usanmadan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bu medeniyet krizine dikkat \u00e7eken ve sonu\u00e7ta insanl\u0131\u011f\u0131n yegane kurtulu\u015f adas\u0131 olarak \u201c\u0130slam\u201d \u0131n durdu\u011funu ilan eden bu m\u00fcmtaz \u015fahsiyet ayar\u0131nda memleketimizde bir tane olsun bir \u201cm\u00fctefekkir\u201d var m\u0131? Peki bu g\u00fcnlerde vefat\u0131n\u0131n seney-i devriyesini hat\u0131rlay\u0131p sadece onu anmakla yetindi\u011fimiz Bilge Kral Aliya ayar\u0131nda bir m\u00fctefekkire sahip miyiz? O da olmad\u0131 \u2013 bendenizin Feyles\u00fbfu\u2019l-Muk\u00e2veme(Direni\u015fin Filozofu) unvan\u0131n\u0131 hak etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm – M\u0131s\u0131rl\u0131 m\u00fctefekkir Hasan Hanefi \u00e7ap\u0131nda kimimiz var? Bir Ali \u015eeriati\u2019miz var m\u0131? \u0130slami kesimin durumu bu oldu\u011fu gibi , Marksist, Sosyalist ya da Liberal cenah\u0131n durumu da farkl\u0131 de\u011fil. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z bu topraklardan d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda entelekt\u00fceller ne zaman \u00e7\u0131kt\u0131 ki, \u015fimdi \u00e7\u0131ks\u0131n, diyebilir. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc arg\u00fcman kar\u015f\u0131s\u0131nda bize s\u00f6ylenecek bir s\u00f6z kalmasa da, b\u0131rakal\u0131m d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda birinci s\u0131n\u0131f entelekt\u00fcelleri, bari en az\u0131ndan ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kalite entelekt\u00fcellerimiz olayd\u0131. Heyh\u00e2t ki heyh\u00e2t, spor olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir e\u011flence ve hatta kumar arac\u0131 haline getirilmi\u015f olan futbolda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda iddial\u0131 olmak i\u00e7in sarf edilen maddi-manevi \u00e7abalar, fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131nda da ortaya konmad\u0131k\u00e7a \u201cD\u00fcnya Fikir Ligi\u201dnde birinci ligde oynamak \u015f\u00f6yle dursun, ancak mahalle tak\u0131mlar\u0131 ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmemiz s\u00f6z konusu olabilir. Hadi entelekt\u00fcel ve felsefi derinlikten vazge\u00e7tik, peki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcndelik hayatta d\u00fc\u015f\u00fcnce ve felsefenin bir yeri var m\u0131, en az\u0131ndan bu konuda rasyonel ad\u0131mlar atabiliyor muyuz? Ne gezer? \u00d6nce \u00e7uvald\u0131z\u0131 kendimize bat\u0131rmak ad\u0131na i\u015fe Siyaset ve Y\u00f6netim ya da \u0130ktisat alan\u0131ndan de\u011fil de \u00fcniversitelerden ve ilim-fikir alan\u0131ndaki sivil-resmi m\u00fcessese ve yap\u0131lardan ba\u015flayal\u0131m. \u00dcniversitelerin en temel s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, ilmi iradenin de\u011fil de siyasi iradenin \u00fcniversitelerin gelece\u011findeki as\u0131l belirleyici olu\u015fu ( o kadar ki binas\u0131, yurtlar\u0131 ve di\u011fer alt yap\u0131s\u0131 olmadan a\u00e7\u0131lan, hi\u00e7bir \u00f6\u011frenim faaliyeti yapmaks\u0131z\u0131n maa\u015f alan kadrolar\u0131n bulundu\u011fu \u00fcniversitelerimiz bile vard\u0131r) \u00fcniversiteler \u00fczerinde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezi y\u00f6netim (Y\u00d6K) (halbuki mevcut h\u00fck\u00fcmet Y\u00d6K\u2019\u00fc kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 vaat etmemi\u015f miydi???), \u00fcniversitelerin y\u00f6netimlerinin geni\u015f kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015ftan uzak olu\u015fu, pozitif bilimler alan\u0131ndaki fak\u00fcltelerin merkeze al\u0131n\u0131p ba\u015f tac\u0131 edilmesine mukabil sosyal-be\u015feri bilimler alan\u0131ndaki fak\u00fcltelerin ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc plana itilmesi, fak\u00fcltelerde de kat\u0131l\u0131mc\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n egemen olamay\u0131\u015f\u0131, bu sebeple \u00fcniversitelerde hemen her kademede \u201cse\u00e7im\u201din de\u011fil, \u201c tayin\u201din esas olu\u015fu, fak\u00fclte, \u00fcniversite ve Y\u00d6K yetkililerinin b\u00fcrokratik konularla u\u011fra\u015fmaktan ilmi-fikri meselelere e\u011filmeye vakitlerinin kalmamas\u0131, \u00fcniversitelerde her yer do\u00e7ent ve profes\u00f6r ile dolup ta\u015farken \u201casistan\u201d neslinin neredeyse t\u00fckenmek \u00fczere olu\u015fu, \u201casistan-ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi\u201d kadrolar\u0131na dair d\u00fczenlemelerin onlar\u0131 te\u015fvik edecek yerde cayd\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte olmas\u0131 (mesela doktora sonras\u0131nda ilim adaml\u0131\u011f\u0131 yolunda ilerlemek i\u00e7in bir garantisi olmay\u0131p, kendini tezi biter bitmez kap\u0131da bulmas\u0131, maa\u015flar\u0131n\u0131n fevkalade d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerinin fak\u00fcltelerde adeta hizmetli gibi idari i\u015flerde istihdam edilmesi, hatta mesela ilmi toplant\u0131larda salonda bulunanlara mikrofon tutma gibi i\u015flerde kullan\u0131lmas\u0131, baz\u0131 hocalar\u0131n onlar\u0131 fatura yat\u0131rmak, pazara g\u00f6ndermek, fak\u00fcltedeki kitaplar\u0131n tozunu ald\u0131rmak gibi \u015fahsi i\u015flerinde kullanmas\u0131 bunlardan sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlarda yeti\u015fen bir asistan\u0131n gelecekte ne kadar \u00f6zg\u00fcr ve yarat\u0131c\u0131 olabilece\u011fi ciddi bir meseledir.) \u00dcniversitelerde yap\u0131lan \u00f6\u011fretim faaliyetlerinin muhtevas\u0131n\u0131n da durumu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131d\u0131r. Pek \u00e7ok \u00fcniversite ve fak\u00fcltenin \u201cgeli\u015fmi\u015f\u201d birer liseden \u00f6teye ge\u00e7emedi\u011fi kimsenin me\u00e7hul\u00fc de\u011fildir. \u00d6\u011fretim \u00fcyeleri i\u00e7erisinde, ayn\u0131 kitab\u0131 ve ders notlar\u0131n\u0131 yirmi-otuz sene aynen okutmaktan ya da yazd\u0131rmaktan \u00f6te bir \u015fey yapmayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fildir. \u00dcniversitelerin ara\u015ft\u0131rma imkanlar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi de ayr\u0131 bir \u0131zt\u0131rap konusudur. Pek \u00e7ok \u00fcniversitemizin-mesela en eski \u00fcniversitelerin ba\u015f\u0131nda gelen Ankara \u00dcniversitesinin- bir merkezi k\u00fct\u00fcphanesinin bulunmamas\u0131 \u00e7o\u011fumuz i\u00e7in hayli \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelecektir. Fak\u00fclte k\u00fct\u00fcphanelerinin de tam bir b\u00fcrokratik mant\u0131kla mesai saati sonunda kapan\u0131yor olmas\u0131 ayr\u0131 bir derttir. (Bu vesileyle pek \u00e7o\u011fumuzun k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici nazarlarla bakt\u0131\u011f\u0131 Suudi Arabistan\u2019da, bundan yirmi be\u015f y\u0131l \u00f6ncesinde bile merkezi k\u00fct\u00fcphanenin yirmi d\u00f6rt saat istifadeye a\u00e7\u0131k oldu\u011funu duyunca daha da \u015fa\u015f\u0131rabilirsiniz). \u00dclkemizde \u00fcniversite camias\u0131n\u0131n d\u00fcnyada \u00f6nde gelen bir camia olmad\u0131\u011f\u0131 herkesin malumu oldu\u011fu gibi, bu ac\u0131 ger\u00e7ek d\u00fcn meclis ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir konu\u015fmada da \u201cmalumu ilam\u201d kabilinden son olarak tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fevkalade ac\u0131 durumun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda, \u00fcniversite hocalar\u0131ndan itibaren silsile-i meratip ile cumhurba\u015fkan\u0131na kadar hemen herkesin sorumlu oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r. Ne var ki bu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durum y\u0131llard\u0131r bilindi\u011fi ve her vesileyle tekrarland\u0131\u011f\u0131 halde, bug\u00fcne kadar bu \u201cbilimsel geri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u201d\u0131n hesab\u0131n\u0131n herhangi bir kimseye soruldu\u011funu ben \u015fahsen duymu\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011filim, duyan g\u00f6ren varsa da beri gelsin. \u00dcstelik bu kabul edilemez durumun etik kurullardan ve \u201cperformans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc\u201d gere\u011finden s\u00f6z edilip durulmas\u0131na ra\u011fmen devam etmesinin tek bir sebebi olabilir, o da \u201cumursamazl\u0131k\u201d. \u00dcniversite sistemindeki bu ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu daha iyi anlayabilmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek vermek yeterli olacakt\u0131r. Bir asistan\/ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisinin otuz be\u015f ya\u015f\u0131nda do\u00e7ent oldu\u011funu varsayal\u0131m. \u00dcniversitelerde zorunlu emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n altm\u0131\u015f yedi oldu\u011fu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131nca, bu durumdaki birilerinin otuz sene tek bir sat\u0131r yaz\u0131 yazmadan hatta derslere de asistanlar\u0131 sokarak t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r maa\u015f\u0131n\u0131 almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hele ta\u015fradaki baz\u0131 fak\u00fcltelerde \u00e7ift maa\u015f alarak krallar gibi safa s\u00fcrmesi de imkans\u0131z de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar olurken kimse gelipte bu gibilere \u201cyahu arkada\u015f sen ne yap\u0131yorsun?\u201d bile demez, hesap sormaz, hakk\u0131nda i\u015flem yapmaz. Zira \u00fcniversiteler baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in b\u00f6ylesi rahat bir \u201c\u00e7iftlik\u201dtir. Ama pek \u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkesinde tam aksine \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin anla\u015fmalar\u0131 \u00fc\u00e7-be\u015f y\u0131lda bir yenilenir, tatminkar performans sergileyemeyenlere ise kap\u0131 g\u00f6sterilir. \u00c7al\u0131\u015fanlara gelince, bu performans \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 gere\u011fince, mesela \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fana \u00e7ok, az \u00e7al\u0131\u015fana az maa\u015f uygulamas\u0131 diye bir \u015fey oldu\u011funu ben duymad\u0131m, bilmiyorum. Bildi\u011fim mesela ABD de, ayda be\u015f-on bin dolar alan \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin yan\u0131nda yine ayda elli-altm\u0131\u015f bin dolar alan \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin de bulundu\u011fudur. Bunlara bir de \u00fcniversitelerin, kendilerine tahsis edilen b\u00fct\u00e7elere kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131nda en az\u0131ndan yap\u0131lan harcamalara denk bir katk\u0131y\u0131, sunup sunamad\u0131\u011f\u0131 sorusunu da eklemek gerekir. \u015eimdilik son olarak, \u00fcniversitelerimizde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00fcnyaya tan\u0131t\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar\u0131n da fevkalade yetersiz oldu\u011funu,vbunun da temel sebebinin \u00f6\u011fretim kadrolar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 dilde (Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, Rus\u00e7a,\u0130ngilizce, Frans\u0131zca, Almanca v.s.) yaz\u0131p \u00e7izebilecek, ilmi toplant\u0131larda sunum yap\u0131p m\u00fczakere edebilecek seviyeyi yakalamaktaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 oldu\u011funu da ekleyelim. Tabiat\u0131yla bu konuda s\u00f6ylenecek olanlar elbette bunlardan ibaret de\u011fildir. \u00dcniversitelerimizin maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu sa\u011fl\u0131ks\u0131z durumun te\u015fhisi ve tedavisi i\u00e7in ciddi bir \u00e7aba i\u00e7erisine girilmedik\u00e7e de bu olumsuzluklar\u0131n tam olarak tespiti m\u00fcmk\u00fcn olamayacak, bu yap\u0131lmay\u0131nca da mevcut olumsuzluklar daha da artmaya devam edecektir. \u00dcniversitelerimizin genel durumu budur. Bir okuyucumuzun ge\u00e7en yaz\u0131ma dair yapt\u0131\u011f\u0131 yorumda i\u015faret etti\u011fi \u201cye\u015fil sar\u0131kl\u0131 ulu hocalar\u201d neslinin devam\u0131 olmas\u0131 gereken \u0130lahiyat camias\u0131n\u0131n durumunu ise in\u015fallah gelecek yaz\u0131m\u0131zda ele almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Not: Elden geldi\u011fince d\u00fczenli olarak haftada bir sizlerle bulu\u015fma niyetimizde samimi olmam\u0131za ra\u011fmen, \u2013 rahats\u0131zlanm\u0131\u015f olmam sebebiyle- daha ba\u015fta b\u00f6yle bir gecikmeyle sizlerle bulu\u015fmu\u015f olmaktan dolay\u0131 mahcubiyetimi de sizlere iletmek isterim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-53","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53\/revisions\/106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/65"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}