{"id":556,"date":"2018-03-08T13:41:00","date_gmt":"2018-03-08T12:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=556"},"modified":"2018-05-09T13:42:33","modified_gmt":"2018-05-09T11:42:33","slug":"8-peygamber-caginda-araplar-ve-arapca-the-quran-in-context-baglami-icinde-kuran-oezet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/?p=556","title":{"rendered":"8. PEYGAMBER \u00c7A\u011eINDA ARAPLAR VE ARAP\u00c7A – THE QUR\u2019AN IN CONTEXT (Ba\u011flam\u0131 \u0130\u00e7inde Kur\u2019an) \u00d6zet"},"content":{"rendered":"

Yazar: Jan Rets\u00f6.<\/strong> Doktoras\u0131n\u0131 1983 y\u0131l\u0131nda G\u00f6teborg \u00fcniversitesinde yapm\u0131\u015f ve ayn\u0131 \u00fcniversiteye 1986 y\u0131l\u0131nda Arap\u00e7a profes\u00f6r\u00fc olarak atanm\u0131\u015ft\u0131r. Esas alan\u0131 Arap\u00e7a ve Sami filolojisi ; \u00f6zellikle de mukayeseli ve diyakronik (art zamanl\u0131)ara\u015ft\u0131rmalar olup, bu alanda iki monograf ve bir seri makale yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Antik \u00c7a\u011fda Araplar:Asurlulardan Emeviler\u2019e Kadar Olan Tarihleri (Londra,2003) adl\u0131 eserin de yazar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kur\u2019an\u2019\u0131n vahyedildi\u011fi zamanda Arabistan\u2019da hakim olan linguistik \u015fartlar, Arap dili ve edebiyat\u0131 uzmanlar\u0131 aras\u0131nda en hararetli tart\u0131\u015fmalara sahne olagelmi\u015ftir. Bu problem sadece Arap dilinin tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ilk \u0130slami davetin mahiyetini ve esas gayesini anlamak bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Arap dili ve edebiyat\u0131 uzmanlar\u0131 aras\u0131nda \u0130slam \u00f6ncesi ve erken \u0130slam d\u00f6neminde Arabistan\u2019\u0131n linguistik(dilsel) a\u00e7\u0131dan ne durumda oldu\u011funa dair bir fikir birli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha ba\u015ftan belirtelim. Bu ise bizatihi Kur\u2019an\u2019\u0131n dilsel stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortada olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

\u0130lk olarak baz\u0131 temel ger\u00e7ekler:<\/strong><\/p>\n

Kur\u2019an\u2019\u0131n dili olan Arap\u00e7a, k\u0131smen hayli arkaik y\u00f6nleri de olan Sami bir dil olup, fonoloji, hece yap\u0131s\u0131 ve morfolojisi genellikle arkaik ve bir\u00e7ok y\u00f6nden \u2013 M\u00d6. II. binde Suriye ve Mezopotamya\u2019da konu\u015fulan diller olan – Ugarca ve Akad\u00e7a\u2019ya yak\u0131n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Akad\u00e7a daha sonra da Mezopotamya\u2019da konu\u015fuluyordu, ancak bir\u00e7ok kadim karakteristiklerini kaybetmi\u015f bi\u00e7imiyle konu\u015fuluyordu, en ge\u00e7 M\u00d6.I. binin yar\u0131s\u0131nda \u00f6l\u00fc bir dil haline geldi. \u0130lim adamlar\u0131 aras\u0131nda \u201carap\u00e7a\u201dn\u0131n konu\u015fulmaz oldu\u011fu d\u00f6nem konusunda hala devam eden uzun tart\u0131\u015fmalar mevcuttur. Ekollerden biri, onun VII. ve VIII. yy\u2019lardaki \u0130slami fetihlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak modern leh\u00e7elerin \u00f6nc\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrerken \u2013 ki bu ayn\u0131 zamanda Orta\u00e7a\u011f M\u00fcsl\u00fcman dilbilimcileri aras\u0131nda da yayg\u0131n olan geleneksel yakla\u015f\u0131md\u0131r- di\u011fer ekol bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n do\u011fu\u015fundan \u00f6nce \u2013 en az\u0131ndan \u201cBereketli Hilal\u201din s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde – ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, fetihlerin ise sadece bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Mamafih \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131nda o d\u00f6neme ait dok\u00fcmanlarda Arap\u00e7a\u2019n\u0131n izine rastlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Evet elimizde say\u0131lar\u0131 on binleri bulan \u0130slam \u00f6ncesi epigrafik<\/p>\n

yaz\u0131tlar mevcuttur. En erken dok\u00fcmanlar M\u00d6. 800\u2019l\u00fc y\u0131lardan ba\u015flay\u0131p MS. VI. yy\u2019a kadar uzanmaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131 \u0130slam\u2019\u0131n zuhurundan bin be\u015f y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesini kapsayan linguistik dok\u00fcmanlara sahip oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebiliriz. Bu malzeme \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde g\u00f6stermektedir ki, Arabistan\u2019daki linguistik durum bug\u00fcn oldu\u011fu gibi son derece renkli idi. Bu d\u00f6nemde Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun konu\u015ftu\u011fu bir Arap dilinin varl\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir iz yoktur ve b\u00f6yle ortak bir dilin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 farz etmek i\u00e7in de herhangi bir sebep mevcut de\u011fildir.<\/p>\n

Elimizde MS. VI yy\u2019dan sonras\u0131na ait, Arabistan yar\u0131madas\u0131n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden \u015fairler taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015f olan ve \u015fu an i\u00e7in olduk\u00e7a birle\u015fik dilsel forma sahip geni\u015f bir \u015fiir k\u00fclliyat\u0131 vard\u0131r. Bu k\u00fclliyat\u0131n hicri II. yy sonras\u0131nda nihai olarak tedvin edildi\u011fi d\u00f6nem \u00f6ncesinde \u0130slami d\u00f6neme nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ise bilinmemektedir. Fakat bu \u015fiirin dili olan Arap\u00e7a\u2019n\u0131n herkesin konu\u015ftu\u011fu Arap\u00e7a oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak herhangi bir sebep mevcut de\u011fildir. Durum bu ise \u2013ki b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen ilim adamlar\u0131 mevcuttur \u2013 Arabistan\u2019a hakim olan \u00e7ok \u00f6zel linguistik bir durumun \u2013 bu \u00e7a\u011fa \u00f6zel olan ve daha sonra ortadan kalkan bir durumun – varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaymak ta m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u015eayet Arap\u00e7a MS.VI-VII. yy\u2019larda hala konu\u015fuluyor idiyse, sadece Orta ve Kuzey Arabistan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda konu\u015fulan bir dildi. B\u00fcy\u00fck ihtimalle Arap \u015fiiri bu d\u00f6nemde her yerde kulaklara ula\u015f\u0131yor olabilirdi ama bu, bug\u00fcn [bedevi] kabile \u015fiirinin, \u201cNabati\u201d \u015fiirin durumuna benzer bir durumdu, zira bug\u00fcn Arabistan yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgesinde kullan\u0131lan g\u00fcnl\u00fck dil tamamen farkl\u0131 bir dildir.<\/p>\n

Baz\u0131 ilim adamlar\u0131, Arap dilinin bilinen en eski \u00f6rne\u011fi olarak kabul edilen G\u00fcney Suriye\u2019deki Namara(Nemra) yaz\u0131t\u0131na referansla \u0130slam \u00f6ncesi zamanlara ait Arap\u00e7a\u2019ya dair ger\u00e7ek bir dok\u00fcman\u0131n mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilirler. Mamafih bu itiraza \u015f\u00fcphe ile yakla\u015fmak i\u00e7in baz\u0131 sebepler de yok de\u011fildir. S\u00f6z konusu dok\u00fcman M\u00d6. 328 y\u0131l\u0131na ait olup, – yirmi dokuz \u00fcns\u00fcz harfli Arap\u00e7aya mukabil yirmi iki \u00fcns\u00fcz i\u015fareti olan – Aramca alfabeyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve okunmas\u0131 hayli zordur, dolay\u0131s\u0131yla hepsini okudu\u011fumuzu varsaysak bile, onlar\u0131 do\u011fru okundu\u011fumuzdan emin olmak ta o kadar kolay de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yaz\u0131tta Aramca yaz\u0131n\u0131n Nabat versiyonu kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, orijinal yirmi iki harfle bu harflerin aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ay\u0131rt etmek g\u00fc\u00e7 hatta imkans\u0131zd\u0131r. Namara yaz\u0131t\u0131ndaki bir \u00e7ok kelimelerin ve ifadelerin okunu\u015funda ilim adamlar\u0131 aras\u0131nda bir ittifak ta yoktur, bu sebeple bu yaz\u0131t\u0131n dili ve muhtevas\u0131 konusunda h\u00fck\u00fcm verirken genellikle oldu\u011fumuzdan daha ihtiyatl\u0131 davranmak durumunday\u0131z.<\/p>\n

Meselenin tamam\u0131nda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa yol a\u00e7an husus ise, Kur\u2019an\u2019\u0131n Arap\u00e7as\u0131n\u0131n da muhtemelen Nabat\u00e7a\u2019dan t\u00fcretilmi\u015f olan Aramca yaz\u0131n\u0131n bir varyant\u0131n\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kutsal metnin orijinal yaz\u0131m\u0131\/imlas\u0131 ile geleneksel \u015fifahi okunu\u015fu aras\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpan bir uyumsuzluk s\u00f6z konusudur. \u0130lk vahiyden onlarca y\u0131l sonra, Aramca yaz\u0131n\u0131n eksikliklerini telafi etmek ve Kur\u2019an Arap\u00e7as\u0131n\u0131n fonoloji ve morfolojisini daha sa\u011flam bir bi\u00e7imde yeniden ortaya koymak amac\u0131yla Aramca\u2019da olmayan aksan i\u015faretleri ihdas edildi. Muhtemelen VIII. yy ba\u015flar\u0131nda tamam\u0131yla geli\u015fmi\u015f bir hale gelen bu sistem, bug\u00fcn Arap\u00e7a yazarken de hala standart olan sistemdir. Fakat Namara(Nemira) yaz\u0131t\u0131n\u0131n Kur\u2019an\u2019\u0131n okundu\u011fu gibi okundu\u011funu varsaymak i\u00e7in herhangi bir gerek\u00e7eye sahip de\u011filiz. \u0130ki metin aras\u0131nda \u00fc\u00e7 as\u0131rl\u0131k bir mesafe vard\u0131r ve \u015fayet bizim elimizde Kur\u2019an\u2019da yaz\u0131l\u0131 \u015fekliyle Arap\u00e7a olmasa, hi\u00e7 kimse Namara yaz\u0131t\u0131n\u0131n dili ile Arap\u00e7a\u2019y\u0131 \u00f6zde\u015f kabul etmeyecekti. Bu durum di\u011fer bir\u00e7ok \u0130slam \u00f6ncesi yaz\u0131tlar ve \u00f6zellikle de Negev\u2019deki \u201cEn Avdat\u201d yaz\u0131t\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu yaz\u0131tlar\u0131n dili Arap\u00e7a\u2019n\u0131n \u00e7ok yak\u0131n akrabalar\u0131d\u0131r, ama sadece benzerdir, ayn\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Kur\u2019an Arap\u00e7a\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen Namara yaz\u0131t\u0131n\u0131 and\u0131ran bir yaz\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Kur\u2019ani terminolojiye yakla\u015f\u0131rken, Kur\u2019an\u2019da yaz\u0131(el-kitab) ile okumak(el-kur\u2019\u00e2n) aras\u0131nda fark oldu\u011funu unutmamak laz\u0131md\u0131r. Mekke d\u00f6nemine ait bir\u00e7ok surede temel konu, bu iki kelime aras\u0131ndaki ili\u015fkidir. Mesela ( 42\/7) de el-kitab\u2019\u0131n muhataplar\u0131n atalar\u0131na indirildi\u011fi(enzele), buna mukabil el-kur\u2019an\u2019\u0131n Peygambere vahyedildi\u011fi (evh\u00e2) belirtilmektedir. Burada her \u015fey apa\u00e7\u0131k zannedilmemelidir ve biz bu ayeti do\u011fru anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 varsayarken dikkatli olmal\u0131y\u0131z. Tarihi bir dok\u00fcman olarak Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak isteyen bir kimse onu VII. yy ba\u015flar\u0131na ait epigrafik bir metin olarak okumaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, daha sonraki \u0130slami tefsirlerin g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnden okumaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Keza el-kitab gibi terimlerin Kur\u2019an\u2019\u0131n farkl\u0131 yerlerinde farkl\u0131 anlamlara gelebilece\u011fini de unutmamak gerekir. \u0130lk surelerde el-kitab\u2019\u0131n – \u00e7ok eski Arap \u015fiirinde oldu\u011fu gibi \u201cyaz\u0131\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi a\u00e7\u0131k olmakla beraber genellikle zannedildi\u011fi gibi \u201ckitap\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n

Bir\u00e7ok surenin ba\u015f\u0131nda yer alan gizemli harfler(huruf-\u0131 mukattaa) b\u00fcy\u00fck ihtimalle ilahi yaz\u0131n\u0131n \u00f6rnekleri olmal\u0131d\u0131r. Kur\u2019an\u2019da (12\/1\u2019de) \u201cBunlar apa\u00e7\u0131k Kitab\u2019\u0131n ayetleridir\u201d denmektedir ki, burada ayetler(\u00e2y\u00e2t) b\u00fcy\u00fck ihtimalle Aramca veya \u0130branca \u201c\u00e2th\u00e2\/\u00f4t\u201d kelimesinin e\u015fde\u011feridir.<\/p>\n

\u2018Arab\u00ee s\u0131fat\u0131 Mekki surelerde on bir defa ge\u00e7er ve daima kur\u2019an(okuma) veya lisan(dil), hatta muhtemelen Arap\u00e7a metnin \u015fifahi\/s\u00f6zl\u00fc icras\u0131 (konu\u015fma) i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada arabi<\/p>\n

s\u0131fat\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 olanla de\u011fil metnin \u2013 yani yaz\u0131l\u0131 metnin de\u011fil telaffuz edilen metnin – \u015fifahi icras\u0131\/s\u00f6zel okunu\u015fu ile ilgili bir terim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Burada bu durumun otomatik olarak orijinal metnin \u2013 Christoph Luxenberg\u2019in iddia etti\u011fi gibi – Aramca olarak okunmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini vurgulamak gerekir. Kur\u2019an metnine konan hareke ve i\u015faretler b\u00fcy\u00fck ihtimalle mevcut Arap\u00e7a okunu\u015fu kodlamak amac\u0131yla ihdas edilmi\u015ftir. Sesli ve sessiz harflerin belirlendi\u011fi metin hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Arap\u00e7ad\u0131r, Aramca de\u011fildir. Aramca oldu\u011fu yolundaki Luxenberg\u2019in iddias\u0131 metni d\u00fczeltme ya da daha verimli hale getirmeye katk\u0131 sa\u011flamamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2018Arabi(Arap\u00e7a) ne demektir? Bu s\u0131fat\u0131n \u201cArab(Araplar)\u201d kelimesinden t\u00fcredi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak bu kelime i\u00e7in ilk olarak Kur\u2019an d\u00f6nemi veya \u00f6ncesi kullan\u0131mlara bakmak gerekir, daha sonraki \u0130slami kullan\u0131mlara veya asla modern kullan\u0131mlara de\u011fil. Maalesef Kur\u2019an d\u00f6nemine ait sadece birka\u00e7 kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi vard\u0131r fakat bunlar da \u00e7ok ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ama \u0130slam \u00f6ncesi antik d\u00f6nemde kelime kaynaklarda s\u0131k s\u0131k ge\u00e7mektedir. \u0130lk kullan\u0131m M\u00d6. 853 tarihli Asur metninde ge\u00e7mekte, onu 3000 civar\u0131nda Asurca, \u0130branca, Yunanca, Fars\u00e7a(Persian), Latince, Aramca\/S\u00fcryanice ve eski G\u00fcney Arabistan metinleri izlemektedir ki, bu metinler Peygamberin zuhurunun hemen \u00f6ncesine kadar uzanmaktad\u0131r. Bu metinlerden gayet a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ne anlama \u201cgelmedi\u011fi\u201d anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki o da \u201cg\u00f6\u00e7ebe\u201d veya \u201c\u00e7\u00f6l sakini\u201d ya da \u201cbedevi\u201d anlam\u0131na gelmedi\u011fi ve kesinlikle modern anlamda bir \u201culus\u201da i\u015faret etmedi\u011fidir. Zira b\u00fct\u00fcn di\u011fer kadim dillerde ilk iki kavram i\u00e7in ba\u015fka \u00f6zel terimler vard\u0131r; klasik Bedevi k\u00fclt\u00fcr\u00fc ise Arabistan \u2019 da ge\u00e7 bir geli\u015fmedir; modern Arap ulusu kavram\u0131 ise MS. 1750\u2019ler den \u00f6nce mevcut de\u011fildi.<\/p>\n

Metinler Araplar\u0131n bilinen anlamda etnik bir gurup olmas\u0131ndan ziyade farkl\u0131 bir y\u00f6ne i\u015faret etmektedir. Bu metinlerde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere Araplar ta\u015f evlerde ya\u015famamakta, \u015farap i\u00e7memekte, topra\u011f\u0131 i\u015flememekte olup, ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n taraf\u0131 tra\u015fl\u0131, iki ilaha tap\u0131nan, ilah veya yar\u0131-ilah kahramanlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan ve son olarak \u2013 ama en son de\u011fil \u2013 develerle \u00f6zel bir ba\u011f\u0131 olan ki\u015filerdir. Bu tablo en az\u0131ndan \u00fc\u00e7 uzun metinde g\u00f6r\u00fclen bir tablodur: Heredot, Diodorus Siculus (yakla\u015f\u0131k M\u00d6. 50) ve Nonnus(V. yy)a ait metinler. Bu metinlerdeki tasvirler \u0130slam \u00f6ncesi kaynaklardaki di\u011fer bir dizi tan\u0131kl\u0131klara da uymaktad\u0131r. Yukar\u0131daki karakteristik \u00f6zellikler g\u00f6\u00e7ebe veya bedevi hayat tarz\u0131ndan ziyade ideolojik bir durumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmektedir. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n etnik bir gurup olmaktan ziyade asl\u0131nda dini-k\u00fclt bir yap\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Bu gibi guruplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ye\u011fane ve benzersiz<\/p>\n

de\u011fildir. \u0130ncil\u2019de bahsedilen Rekabiler(Rechabites) ya\u015fay\u0131\u015f tarz\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yukar\u0131daki metinlerde anlat\u0131lan \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n\u0131n hayat tarzlar\u0131yla ilgin\u00e7 benzerlikler arz etmektedir. Modern ara\u015ft\u0131rmalarda ise Rekabiler\u2019i \u0130srail\u2019in, farz edilen Bedevi ge\u00e7mi\u015finin bir devam\u0131 olarak de\u011fil de bir t\u00fcr lonca\/birlik olarak g\u00f6rme e\u011filimi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Bilinen etnik olu\u015fumlardan farkl\u0131 bir Arap resmi, \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemlerine dair Arap-\u0130slam kaynaklar\u0131nda da yer almaktad\u0131r. Bu tabir \u0130slam\u2019\u0131n ilk y\u00fczy\u0131l\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 gurup i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir tabir idi; \u0130slami hareketlerin bir\u00e7ok f\u0131rkas\u0131 hakk\u0131nda da kullan\u0131ld\u0131 ve ard\u0131ndan \u0130slam sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ku\u015fatacak \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 geni\u015fleyerek en sonunda Emeviler d\u00f6neminin ikinci yar\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u0130slam toplumunu kapsayacak \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r oldu. Terimin kullan\u0131m alan\u0131ndaki bu geli\u015fme \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemine dair Arap olmayan kaynaklara da yans\u0131m\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

Elbette bu tablo tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7acak bir tablodur, zira Araplar\u2019\u0131n ne idi\u011fi ve \u015fimdi ne olduklar\u0131 konusundaki genel kanaatten ayr\u0131lmaktad\u0131r. Mamafih bu genel kanaat, delillerin kapsaml\u0131 bir analizinden ziyade kadim kaynaklardaki etnik ve benzeri terminolojiye dair geleneksel kavramlar\u0131 izleme e\u011filiminin bir sonucudur. \u015eayet \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u2019\u0131n asl\u0131nda bir t\u00fcr dini toplum oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131karsa, bu Kur\u2019an\u2019\u0131n dili meselesine yeni a\u00e7\u0131l\u0131mlar sunacakt\u0131r. Genellikle varsay\u0131lmaktad\u0131r ki, Kur\u2019an\u2019daki \u201carabi\u201d pasajlar \u201cArabiyye\u201dnin – \u0130branca, Yunanca vb. gibi – bir vahiy dili olarak me\u015fruiyetini sa\u011flama i\u015flevi g\u00f6rmekte ve bu suretle ona Muhammed\u2019in zuhurundan \u00f6nce sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir i\u015flev bah\u015fetmektedir. Mamafih bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemek i\u00e7in bizzat kutsal metin(Kur\u2019an)deki ilgili pasajlar, ba\u011flam\u0131 i\u00e7erisinde okundu\u011funda elde edilebilecek deliller baya\u011f\u0131 az oldu\u011fu gibi, vahyi iletmek i\u00e7in bu dilin kullan\u0131lmas\u0131 tamamen farkl\u0131 bir i\u015fleve i\u015faret etmektedir. Daha \u00f6nce i\u015faret edildi\u011fi \u00fczere \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131nda bir\u00e7ok dil konu\u015fulmaktayd\u0131. E\u011fer bu dillere (toptan) \u201cArap\u00e7a\u201d ad\u0131n\u0131 vermeyi tercih edersek bu elbette hakl\u0131 bir se\u00e7imdir. Ancak insan\u0131n yine de durup \u015fu soruyu sormas\u0131 gerekir: Bu terminoloji \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131ndaki ile uyumlu mudur? Ya da o zamanki terminoloji acaba farkl\u0131 olabilir mi? \u0130\u015fin do\u011frusu \u0130slam \u00f6ncesi kaynaklarda Arap\u00e7a denen bir dilin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren, ancak bu pasajlarla ne kastedildi\u011finden emin olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sadece Arabistan\u2019da bilinen bir dilin ad\u0131 olarak \u201cArap\u00e7a\u201dn\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00f6rnek vard\u0131r.<\/p>\n

Bu arka plana mukabil, ilgin\u00e7 olan bu dilden(belki de dillerden) \u00f6ncelikli olarak dini bir ba\u011flamda bahsedilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu sadece bir tesad\u00fcf te olabilir, ama \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n ne olduklar\u0131 konusunda fevkalade \u00f6nemli de olabilir. Birka\u00e7 \u00f6rnek burada yeterli olacakt\u0131r:<\/p>\n

MS.I yy\u2019a ait bir metin olan Periplus Maris Erythraei\u2019de K\u0131z\u0131l Deniz sahilleri, Arabistan yar\u0131madas\u0131 ve Hindistan\u2019a giden g\u00fczargahdan bahsedilirken Uman k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki Sarapi adas\u0131nda Arap\u00e7a konu\u015fan bir m\u00fcbarek zat(holy man)tan bahsedilir.<\/p>\n

MS. IV. yy ba\u015flar\u0131na ait Epiphanius\u2019 un Panarion adl\u0131 eserinde \u00e7e\u015fitli heretik\/sap\u0131k f\u0131rkalardan bahsedilirken Negev\u2019de Elusa\u2018daki pagan \u015f\u00f6lenlerinde \u201cArap\u00e7a leh\u00e7e\u201dnin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyoruz. Burada dini ba\u011flamda kullan\u0131lan bir dil ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re bu dil ad\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dini bir toplumdan almaktad\u0131r. S\u0131rf bir tesad\u00fcf olabilir mi? \u015eimdi tekrar Kur\u2019an\u2019a d\u00f6nelim:<\/p>\n

12. ve 41. sureler \u015fu \u015fekilde ba\u015flar: \u201cElif-L\u00e2m-R\u00e2. Bunlar apa\u00e7\u0131k kitab\u0131n ayetleridir. Biz onu Arap\u00e7a bir okunu\u015f(ku\u2019\u00e2nen Arabiyyen) olarak g\u00f6nderdik ki akle(dip kavraya)s\u0131n\u0131z\u201d, \u201cH\u00e2-M\u00eem. Rahman ve Rahim olan\u0131n indirdi\u011fi kitap ki, ayetleri, bilen bir toplum i\u00e7in Arap\u00e7a bir okunu\u015f(kur\u2019\u00e2nen Arabiyyen) olarak ayr\u0131 ayr\u0131\/farkl\u0131 farkl\u0131 hale getirilmi\u015ftir (fuss\u0131let\/distinguished). Buradaki \u201cfuss\u0131let\u201d kelimesini (Parantez i\u00e7i a\u00e7\u0131klamada oldu\u011fu \u015fekilde) \u00e7evirmek kesinlik arz eden bir \u015fey de\u011fildir ve ayetlerin sentaks a\u00e7\u0131s\u0131ndan uyumu pek \u00e7ok \u00e7evirinin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan daha mu\u011flakt\u0131r. Buna ra\u011fmen temel anlam a\u00e7\u0131kt\u0131r: Arap\u00e7a okunu\u015f dinleyicilere kavray\u0131\u015f ve bilgi sunacakt\u0131r. Onlar\u0131n bu kavray\u0131\u015flar\u0131ndan bir ba\u015fka ayette \u015fu \u015fekilde bahsedilmektedir: \u201cDe ki; okunu\u015f(el-kur\u2019an) iman etmi\u015f olanlar i\u00e7in bir hidayet ve \u015fifad\u0131r, iman etmeyenlere gelince onlar i\u00e7in ise sa\u011f\u0131rl\u0131k ve k\u00f6rl\u00fck demektir\u201d. Ayetten sanki okunu\u015f(el-kur\u2019an)un vahiy edilmesinin daha \u00f6nce belli \u00f6l\u00e7\u00fcde kavray\u0131\u015f ve anlay\u0131\u015f sahibi olanlara y\u00f6nelik oldu\u011fu intiba\u0131 do\u011fmaktad\u0131r. Yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetlerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere onlar i\u00e7in bu Kur\u2019an hem bir ayet\/i\u015faret\/delil\/belge hem de daha \u00f6nce bildiklerinin bir teyididir. Bu durum 26:192-199. ayette daha a\u00e7\u0131kt\u0131r:\u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin, i\u015fte \u00fcst\u00fcn olan O’dur, merhamet eden de O’dur. Ger\u00e7ekten o (Kur’an), alemlerin Rabbinin (bir) indirmesidir. Onu, er-Ruhu’l-Emin (g\u00fcvenilir ruh, Cebrail) indirdi: Senin kalbine; uyar\u0131c\u0131lardan olman i\u00e7in, apa\u00e7\u0131k Arap\u00e7a bir dille. Ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, o (Kur’an), ge\u00e7mi\u015flerin kitaplar\u0131nda(zubur) da vard\u0131r. \u0130srail o\u011fullar\u0131 bilginlerinin onu bilmesi de onlar i\u00e7in (Kur’an’\u0131n G\u00fcvenilir Ruh taraf\u0131ndan vahyedildi\u011fine) yeterli bir delil de\u011fil mi? Onu dili Arap\u00e7a olmayan(a\u2019cem\u00ee) birine indirmi\u015f olsayd\u0131k da onu onlara bu dille okusayd\u0131, [elbette] ona inanmazlard\u0131\u201d.<\/p>\n

Tenzil, okunu\u015f(el-kur\u2019an)\u0131n g\u00f6nderilmesidir. \u0130lahi ses, Peygambere g\u00f6nderilen vahiy ile daha \u00f6nce \u0130srail o\u011fullar\u0131na g\u00f6nderilmi\u015f olan vahiy aras\u0131nda paralellik kurmaktad\u0131r. \u201cZubur\u201d ifadesi<\/p>\n

bir t\u00fcr eski yaz\u0131lara i\u015faret etmektedir ki, \u0130slam \u00f6ncesi Yemen\u2019de mektupla\u015fmada ve ekonomik dok\u00fcmanlarda kullan\u0131lm\u0131\u015f olan \u00f6zel G\u00fcney semitik el yaz\u0131lar\u0131 bug\u00fcn dok\u00fcmente edilmi\u015f durumdad\u0131r. \u0130srail o\u011fullar\u0131n\u0131n bilginleri ise bu yeni vahyin kayna\u011f\u0131n\u0131, Arap\u00e7a olarak g\u00f6nderildi\u011finde de bilmekte, tan\u0131maktad\u0131rlar. Buradan \u0130srail o\u011fullar\u0131n\u0131n da daha \u00f6nce bu vahyi \u201carabi\u201d dilinde ald\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu dili bilmeyenler(a\u2019cem\u00fbn) bu yetene\u011fe sahip olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u0130srail o\u011fullar\u0131na g\u00f6nderilenle ayn\u0131 kaynaktan gelen bu yeni mesaj\u0131 anlayamazlar. Ku\u015fkusuz a\u2019cem kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan \u201ca\u2019cem\u00fbn\u201d Arap\u00e7a konusunda yeterli becerisi olmayan, hatta onu hi\u00e7 anlamayanlara i\u015faret etmektedir. Nitekim en erken Arap\u00e7a l\u00fcgatlerinden olan el-Hal\u00eel, Kit\u00e2bu\u2019l-\u2018Ayn adl\u0131 eserinde (\u2018a-c-m) maddesinde \u201cArap\u2019\u0131n z\u0131dd\u0131, Arap olmayan ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u015fekilde konu\u015fup meram\u0131n\u0131 ifade edemeyen\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapar. Bu anlamlar g\u00f6stermektedir ki, vahyin Arap\u00e7a olmas\u0131, onun bir insan s\u00f6z\u00fc de\u011fil, ilahi men\u015feli oldu\u011funun bir delilidir. \u201cArab\u00ee\u201d b\u00fct\u00fcn pasajlar, asl\u0131nda ilahi otorite meselesiyle ilgili g\u00f6r\u00fcnmektedir. Mesaj a\u00e7\u0131kt\u0131r: Bu metnin yazar\u0131, Arabistan\u2019\u0131n en eski tanr\u0131lar\u0131ndan olan er-Rabb, Efendi ya da Allah\u2019t\u0131r, Muhammed veya bir ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Arabi dilinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortama dair ipu\u00e7lar\u0131 (37: 36) ayetinde bulunmaktad\u0131r: “(Peygamber\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar) Mecnun bir \u015fairin s\u00f6z\u00fcyle biz ilahlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u0131 terk edece\u011fiz?” derler. (52: 29-30) ayetleri de bu a\u00e7\u0131dan ayd\u0131nlat\u0131c\u0131d\u0131r: \u201c\u00d6\u011f\u00fct ver, sen Rabbinin bir l\u00fctfu olarak, ne k\u00e2hin de, cinlere tutulmu\u015f\/ deli birisin. \u015eairin biri; (b\u0131rak\u0131n da) fele\u011fin sillesini yiyece\u011fi zaman\u0131 bekleyip g\u00f6relim” mi diyorlar?\u201d<\/p>\n

Orta\u00e7a\u011f l\u00fcgat\u00e7ilerine, tarih\u00e7ilere ve m\u00fcfessirlere g\u00f6re \u201ck\u00e2hin\u201d kehanette bulunan demektir. \u015eair ve kahin kelimeleri a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde gelecekten haber veren bir ba\u015fka t\u00fcr kahine ya da ilahi alemle irtibat halinde olan ki\u015filere i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

\u015eairler (26:224-226) ayetlerinde \u015f\u00f6yle karakterize edilmi\u015ftir: \u201c\u015eairlere gelince onlar\u0131n pe\u015finden sap\u0131klar gider, \u015fairler vadilerin hepsinde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n dola\u015f\u0131rlar ve yapmad\u0131klar\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylerler \u201d. Bu ayetleri genellikle oldu\u011fu gibi, [bilinen anlamdaki] \u015fairlerle ilgili bir tasvir olarak g\u00f6rmek zordur. \u201c\u015euara\u201d kelimesini ge\u00e7 d\u00f6nem Arap\u00e7as\u0131nda oldu\u011fu gibi \u201c\u015fairler\u201d olarak terc\u00fcme etmek, sonraki kavramlar\u0131n, orijinal metni ve anlam\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00e7arp\u0131tabildi\u011fine dair bir ba\u015fka \u00f6rnektir. Kelimelerin delaletlerini belirlemede kahin ve \u015fair kelimelerinin yan yana dizilmi\u015f olmas\u0131 anahtar \u00f6neme sahiptir; zira her iki kelime de manevi\/ruhani alemden ald\u0131klar\u0131 mesajlar\u0131 ileten bir guruba i\u015faret etmektedir. Peygamberin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ise en az\u0131ndan onu bu kategoriden birine mensup olarak g\u00f6rmek i\u00e7in birtak\u0131m bahaneleri olmal\u0131yd\u0131. Mamafih<\/p>\n

Muhammed\u2019in mesaj\u0131 kahinlerden intikal edenlerden \u015fekil ve muhteva olarak \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f idi. Bunun ilk akla gelen sebebinin, Muhammed\u2019in \u201carab\u00ee\u201d dili kullanmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek \u00e7ok ta zorlama olmasa gerektir. Zira \u201cArab\u00ee\u201d denilen dilin, dini ve k\u00fclt ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131lan bir dil oldu\u011funa dair delil ve ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 daha \u00f6nce g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Bu husus bizzat Kur\u2019an\u2019da bile g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015eayet bizzat Araplar daha sonra dile de ad\u0131n\u0131 verecek olan bir t\u00fcr dini bir gurup iseler, bu takdirde bir ba\u011flant\u0131 kurmak [pekala] m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130slam \u00f6ncesi Araplar aras\u0131nda kahinler ve arr\u00e2f\u2019lar yok muydu? Hemen M\u00d6. I. yy\u2019da bile \u00c7i\u00e7ero Araplar\u0131n \u2013 Arap\u00e7a \u2018Iy\u00e2fe denilen – kehanet ve ku\u015flar\u0131n u\u00e7u\u015flar\u0131ndan u\u011fur\/u\u011fursuzluk konusunda ipu\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131karma [tetayyur] uzmanl\u0131\u011f\u0131yla me\u015fhur olduklar\u0131 bilgisine sahipti.(Benzer bir bilgi \u0130skenderiye\u2019li Clement\u2019in ve Philostratus\u2019un I. yy zahid\/\u00e7ileci\/sofusu Apollonius\u2019un hayat\u0131na dair eserlerinde de g\u00f6r\u00fclmektedir). D\u00fc\u015fmanlar\u0131 taraf\u0131ndan Peygamber\u2019in de ili\u015ftirildi\u011fi k\u00e2hin ve arraf\u2019lar ile \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f, kabul etmek gerekir ki tamamen a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Mamafih en \u00f6nemli nokta, her iki gurubun da Araplar\u0131n ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olan bir dili kullanm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu ise \u015fuar\u00e2 ve kuhh\u00e2n(\u015fairler ve kahinler)\u0131n ger\u00e7ekte Araplarla ait [bir olgu] oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u201cArab\u00ee\u201d dili elbette Arabistan\u2019\u0131n kahinlerin oldu\u011fu her yerinde ayn\u0131\/\u00f6zde\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na gelmemektedir. Yine de muhtemeldir ki bu dil, g\u00fcnl\u00fck konu\u015fulan dil olan \u201ca\u2019cem\u00ee\u201d den yap\u0131sal olarak farkl\u0131 bir dildi. \u201cA\u2019cemi\u201d kelimesi \u00e7arp\u0131k, yamuk yumuk, kargac\u0131k burgac\u0131k k\u00f6k\u00fcnden gelir ve \u00e7e\u015fitli t\u00fcrden dilsel yetersizlikler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Daha sonralar\u0131 \u201cyabanc\u0131\u201d anlam\u0131 alm\u0131\u015f ve \u00f6zellikle \u0130ranl\u0131lar i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eamanlar\u0131n ve kahinlerin g\u00fcndelik dilden farkl\u0131 bir dil kullanmalar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka y\u00f6relerinde de g\u00f6r\u00fclen bir olgudur ve dolay\u0131s\u0131yla Arabistan\u2019a has bir \u015fey de\u011fildir. Bir di\u011fer hikaye ise, \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemde bu dilin toplumun baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda kendisine kutsall\u0131k ba\u011flam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda da kullan\u0131m imkan\u0131 bulmu\u015f olmas\u0131 ve politik konu\u015fmalar ve dini olmayan kahramanl\u0131k \u015fiirleri\/destanlar gibi din-d\u0131\u015f\u0131 alanlarda da kullan\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r ki, bu geli\u015fmenin d\u00fcnyan\u0131n k\u00fclt\u00fcrel tarihi bak\u0131m\u0131ndan muazzam sonu\u00e7lar do\u011furan bir geli\u015fme oldu\u011funu biliyoruz. Not edilmeye de\u011fer bir husus ta \u015fudur ki, Kur\u2019an\u2019a g\u00f6re bu terim bu \u015fiirsel dilin profesyonel kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olan \u201c\u015f\u00e2ir\u201dler i\u00e7in (daha sonra Arap\u00e7a\u2019da sadece bilinen anlamda \u201c\u015fiirle u\u011fra\u015fan\u201d manas\u0131na gelecektir) kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, asl\u0131nda az-\u00e7ok \u201ck\u00e2hin\u201d ile ayn\u0131 anlama sahip bir kelimedir.<\/p>\n

(Bu makalenin terc\u00fcmesi neredeyse tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r)<\/p>\n

Terc\u00fcme: MEHMET HAYR\u0130 KIRBA\u015eO\u011eLU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar: Jan Rets\u00f6. Doktoras\u0131n\u0131 1983 y\u0131l\u0131nda G\u00f6teborg \u00fcniversitesinde yapm\u0131\u015f ve ayn\u0131 \u00fcniversiteye 1986 y\u0131l\u0131nda Arap\u00e7a profes\u00f6r\u00fc olarak atanm\u0131\u015ft\u0131r. Esas alan\u0131 Arap\u00e7a ve Sami filolojisi ; \u00f6zellikle de mukayeseli ve diyakronik (art zamanl\u0131)ara\u015ft\u0131rmalar olup, bu alanda iki monograf ve bir seri makale yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Antik \u00c7a\u011fda Araplar:Asurlulardan Emeviler\u2019e Kadar Olan Tarihleri (Londra,2003) adl\u0131 eserin de yazar\u0131d\u0131r. Kur\u2019an\u2019\u0131n vahyedildi\u011fi zamanda Arabistan\u2019da hakim olan linguistik \u015fartlar, Arap dili ve edebiyat\u0131 uzmanlar\u0131 aras\u0131nda en hararetli tart\u0131\u015fmalara sahne olagelmi\u015ftir. Bu problem sadece Arap dilinin tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ilk \u0130slami davetin mahiyetini ve esas gayesini anlamak bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Arap dili ve edebiyat\u0131 uzmanlar\u0131 aras\u0131nda \u0130slam \u00f6ncesi ve erken \u0130slam d\u00f6neminde Arabistan\u2019\u0131n linguistik(dilsel) a\u00e7\u0131dan ne durumda oldu\u011funa dair bir fikir birli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha ba\u015ftan belirtelim. Bu ise bizatihi Kur\u2019an\u2019\u0131n dilsel stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortada olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. \u0130lk olarak baz\u0131 temel ger\u00e7ekler: Kur\u2019an\u2019\u0131n dili olan Arap\u00e7a, k\u0131smen hayli arkaik y\u00f6nleri de olan Sami bir dil olup, fonoloji, hece yap\u0131s\u0131 ve morfolojisi genellikle arkaik ve bir\u00e7ok y\u00f6nden \u2013 M\u00d6. II. binde Suriye ve Mezopotamya\u2019da konu\u015fulan diller olan – Ugarca ve Akad\u00e7a\u2019ya yak\u0131n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Akad\u00e7a daha sonra da Mezopotamya\u2019da konu\u015fuluyordu, ancak bir\u00e7ok kadim karakteristiklerini kaybetmi\u015f bi\u00e7imiyle konu\u015fuluyordu, en ge\u00e7 M\u00d6.I. binin yar\u0131s\u0131nda \u00f6l\u00fc bir dil haline geldi. \u0130lim adamlar\u0131 aras\u0131nda \u201carap\u00e7a\u201dn\u0131n konu\u015fulmaz oldu\u011fu d\u00f6nem konusunda hala devam eden uzun tart\u0131\u015fmalar mevcuttur. Ekollerden biri, onun VII. ve VIII. yy\u2019lardaki \u0130slami fetihlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak modern leh\u00e7elerin \u00f6nc\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrerken \u2013 ki bu ayn\u0131 zamanda Orta\u00e7a\u011f M\u00fcsl\u00fcman dilbilimcileri aras\u0131nda da yayg\u0131n olan geleneksel yakla\u015f\u0131md\u0131r- di\u011fer ekol bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n do\u011fu\u015fundan \u00f6nce \u2013 en az\u0131ndan \u201cBereketli Hilal\u201din s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde – ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, fetihlerin ise sadece bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir. Mamafih \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131nda o d\u00f6neme ait dok\u00fcmanlarda Arap\u00e7a\u2019n\u0131n izine rastlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Evet elimizde say\u0131lar\u0131 on binleri bulan \u0130slam \u00f6ncesi epigrafik yaz\u0131tlar mevcuttur. En erken dok\u00fcmanlar M\u00d6. 800\u2019l\u00fc y\u0131lardan ba\u015flay\u0131p MS. VI. yy\u2019a kadar uzanmaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131 \u0130slam\u2019\u0131n zuhurundan bin be\u015f y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesini kapsayan linguistik dok\u00fcmanlara sahip oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebiliriz. Bu malzeme \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde g\u00f6stermektedir ki, Arabistan\u2019daki linguistik durum bug\u00fcn oldu\u011fu gibi son derece renkli idi. Bu d\u00f6nemde Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun konu\u015ftu\u011fu bir Arap dilinin varl\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir iz yoktur ve b\u00f6yle ortak bir dilin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 farz etmek i\u00e7in de herhangi bir sebep mevcut de\u011fildir. Elimizde MS. VI yy\u2019dan sonras\u0131na ait, Arabistan yar\u0131madas\u0131n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden \u015fairler taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015f olan ve \u015fu an i\u00e7in olduk\u00e7a birle\u015fik dilsel forma sahip geni\u015f bir \u015fiir k\u00fclliyat\u0131 vard\u0131r. Bu k\u00fclliyat\u0131n hicri II. yy sonras\u0131nda nihai olarak tedvin edildi\u011fi d\u00f6nem \u00f6ncesinde \u0130slami d\u00f6neme nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ise bilinmemektedir. Fakat bu \u015fiirin dili olan Arap\u00e7a\u2019n\u0131n herkesin konu\u015ftu\u011fu Arap\u00e7a oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak herhangi bir sebep mevcut de\u011fildir. Durum bu ise \u2013ki b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen ilim adamlar\u0131 mevcuttur \u2013 Arabistan\u2019a hakim olan \u00e7ok \u00f6zel linguistik bir durumun \u2013 bu \u00e7a\u011fa \u00f6zel olan ve daha sonra ortadan kalkan bir durumun – varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsaymak ta m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u015eayet Arap\u00e7a MS.VI-VII. yy\u2019larda hala konu\u015fuluyor idiyse, sadece Orta ve Kuzey Arabistan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda konu\u015fulan bir dildi. B\u00fcy\u00fck ihtimalle Arap \u015fiiri bu d\u00f6nemde her yerde kulaklara ula\u015f\u0131yor olabilirdi ama bu, bug\u00fcn [bedevi] kabile \u015fiirinin, \u201cNabati\u201d \u015fiirin durumuna benzer bir durumdu, zira bug\u00fcn Arabistan yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00f6lgesinde kullan\u0131lan g\u00fcnl\u00fck dil tamamen farkl\u0131 bir dildir. Baz\u0131 ilim adamlar\u0131, Arap dilinin bilinen en eski \u00f6rne\u011fi olarak kabul edilen G\u00fcney Suriye\u2019deki Namara(Nemra) yaz\u0131t\u0131na referansla \u0130slam \u00f6ncesi zamanlara ait Arap\u00e7a\u2019ya dair ger\u00e7ek bir dok\u00fcman\u0131n mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilirler. Mamafih bu itiraza \u015f\u00fcphe ile yakla\u015fmak i\u00e7in baz\u0131 sebepler de yok de\u011fildir. S\u00f6z konusu dok\u00fcman M\u00d6. 328 y\u0131l\u0131na ait olup, – yirmi dokuz \u00fcns\u00fcz harfli Arap\u00e7aya mukabil yirmi iki \u00fcns\u00fcz i\u015fareti olan – Aramca alfabeyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve okunmas\u0131 hayli zordur, dolay\u0131s\u0131yla hepsini okudu\u011fumuzu varsaysak bile, onlar\u0131 do\u011fru okundu\u011fumuzdan emin olmak ta o kadar kolay de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yaz\u0131tta Aramca yaz\u0131n\u0131n Nabat versiyonu kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, orijinal yirmi iki harfle bu harflerin aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ay\u0131rt etmek g\u00fc\u00e7 hatta imkans\u0131zd\u0131r. Namara yaz\u0131t\u0131ndaki bir \u00e7ok kelimelerin ve ifadelerin okunu\u015funda ilim adamlar\u0131 aras\u0131nda bir ittifak ta yoktur, bu sebeple bu yaz\u0131t\u0131n dili ve muhtevas\u0131 konusunda h\u00fck\u00fcm verirken genellikle oldu\u011fumuzdan daha ihtiyatl\u0131 davranmak durumunday\u0131z. Meselenin tamam\u0131nda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa yol a\u00e7an husus ise, Kur\u2019an\u2019\u0131n Arap\u00e7as\u0131n\u0131n da muhtemelen Nabat\u00e7a\u2019dan t\u00fcretilmi\u015f olan Aramca yaz\u0131n\u0131n bir varyant\u0131n\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Kutsal metnin orijinal yaz\u0131m\u0131\/imlas\u0131 ile geleneksel \u015fifahi okunu\u015fu aras\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpan bir uyumsuzluk s\u00f6z konusudur. \u0130lk vahiyden onlarca y\u0131l sonra, Aramca yaz\u0131n\u0131n eksikliklerini telafi etmek ve Kur\u2019an Arap\u00e7as\u0131n\u0131n fonoloji ve morfolojisini daha sa\u011flam bir bi\u00e7imde yeniden ortaya koymak amac\u0131yla Aramca\u2019da olmayan aksan i\u015faretleri ihdas edildi. Muhtemelen VIII. yy ba\u015flar\u0131nda tamam\u0131yla geli\u015fmi\u015f bir hale gelen bu sistem, bug\u00fcn Arap\u00e7a yazarken de hala standart olan sistemdir. Fakat Namara(Nemira) yaz\u0131t\u0131n\u0131n Kur\u2019an\u2019\u0131n okundu\u011fu gibi okundu\u011funu varsaymak i\u00e7in herhangi bir gerek\u00e7eye sahip de\u011filiz. \u0130ki metin aras\u0131nda \u00fc\u00e7 as\u0131rl\u0131k bir mesafe vard\u0131r ve \u015fayet bizim elimizde Kur\u2019an\u2019da yaz\u0131l\u0131 \u015fekliyle Arap\u00e7a olmasa, hi\u00e7 kimse Namara yaz\u0131t\u0131n\u0131n dili ile Arap\u00e7a\u2019y\u0131 \u00f6zde\u015f kabul etmeyecekti. Bu durum di\u011fer bir\u00e7ok \u0130slam \u00f6ncesi yaz\u0131tlar ve \u00f6zellikle de Negev\u2019deki \u201cEn Avdat\u201d yaz\u0131t\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu yaz\u0131tlar\u0131n dili Arap\u00e7a\u2019n\u0131n \u00e7ok yak\u0131n akrabalar\u0131d\u0131r, ama sadece benzerdir, ayn\u0131 de\u011fildir. Kur\u2019an Arap\u00e7a\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen Namara yaz\u0131t\u0131n\u0131 and\u0131ran bir yaz\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Kur\u2019ani terminolojiye yakla\u015f\u0131rken, Kur\u2019an\u2019da yaz\u0131(el-kitab) ile okumak(el-kur\u2019\u00e2n) aras\u0131nda fark oldu\u011funu unutmamak laz\u0131md\u0131r. Mekke d\u00f6nemine ait bir\u00e7ok surede temel konu, bu iki kelime aras\u0131ndaki ili\u015fkidir. Mesela ( 42\/7) de el-kitab\u2019\u0131n muhataplar\u0131n atalar\u0131na indirildi\u011fi(enzele), buna mukabil el-kur\u2019an\u2019\u0131n Peygambere vahyedildi\u011fi (evh\u00e2) belirtilmektedir. Burada her \u015fey apa\u00e7\u0131k zannedilmemelidir ve biz bu ayeti do\u011fru anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 varsayarken dikkatli olmal\u0131y\u0131z. Tarihi bir dok\u00fcman olarak Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak isteyen bir kimse onu VII. yy ba\u015flar\u0131na ait epigrafik bir metin olarak okumaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, daha sonraki \u0130slami tefsirlerin g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnden okumaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Keza el-kitab gibi terimlerin Kur\u2019an\u2019\u0131n farkl\u0131 yerlerinde farkl\u0131 anlamlara gelebilece\u011fini de unutmamak gerekir. \u0130lk surelerde el-kitab\u2019\u0131n – \u00e7ok eski Arap \u015fiirinde oldu\u011fu gibi \u201cyaz\u0131\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi a\u00e7\u0131k olmakla beraber genellikle zannedildi\u011fi gibi \u201ckitap\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Bir\u00e7ok surenin ba\u015f\u0131nda yer alan gizemli harfler(huruf-\u0131 mukattaa) b\u00fcy\u00fck ihtimalle ilahi yaz\u0131n\u0131n \u00f6rnekleri olmal\u0131d\u0131r. Kur\u2019an\u2019da (12\/1\u2019de) \u201cBunlar apa\u00e7\u0131k Kitab\u2019\u0131n ayetleridir\u201d denmektedir ki, burada ayetler(\u00e2y\u00e2t) b\u00fcy\u00fck ihtimalle Aramca veya \u0130branca \u201c\u00e2th\u00e2\/\u00f4t\u201d kelimesinin e\u015fde\u011feridir. \u2018Arab\u00ee s\u0131fat\u0131 Mekki surelerde on bir defa ge\u00e7er ve daima kur\u2019an(okuma) veya lisan(dil), hatta muhtemelen Arap\u00e7a metnin \u015fifahi\/s\u00f6zl\u00fc icras\u0131 (konu\u015fma) i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada arabi s\u0131fat\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 olanla de\u011fil metnin \u2013 yani yaz\u0131l\u0131 metnin de\u011fil telaffuz edilen metnin – \u015fifahi icras\u0131\/s\u00f6zel okunu\u015fu ile ilgili bir terim oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Burada bu durumun otomatik olarak orijinal metnin \u2013 Christoph Luxenberg\u2019in iddia etti\u011fi gibi – Aramca olarak okunmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini vurgulamak gerekir. Kur\u2019an metnine konan hareke ve i\u015faretler b\u00fcy\u00fck ihtimalle mevcut Arap\u00e7a okunu\u015fu kodlamak amac\u0131yla ihdas edilmi\u015ftir. Sesli ve sessiz harflerin belirlendi\u011fi metin hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Arap\u00e7ad\u0131r, Aramca de\u011fildir. Aramca oldu\u011fu yolundaki Luxenberg\u2019in iddias\u0131 metni d\u00fczeltme ya da daha verimli hale getirmeye katk\u0131 sa\u011flamamaktad\u0131r. \u2018Arabi(Arap\u00e7a) ne demektir? Bu s\u0131fat\u0131n \u201cArab(Araplar)\u201d kelimesinden t\u00fcredi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak bu kelime i\u00e7in ilk olarak Kur\u2019an d\u00f6nemi veya \u00f6ncesi kullan\u0131mlara bakmak gerekir, daha sonraki \u0130slami kullan\u0131mlara veya asla modern kullan\u0131mlara de\u011fil. Maalesef Kur\u2019an d\u00f6nemine ait sadece birka\u00e7 kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi vard\u0131r fakat bunlar da \u00e7ok ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ama \u0130slam \u00f6ncesi antik d\u00f6nemde kelime kaynaklarda s\u0131k s\u0131k ge\u00e7mektedir. \u0130lk kullan\u0131m M\u00d6. 853 tarihli Asur metninde ge\u00e7mekte, onu 3000 civar\u0131nda Asurca, \u0130branca, Yunanca, Fars\u00e7a(Persian), Latince, Aramca\/S\u00fcryanice ve eski G\u00fcney Arabistan metinleri izlemektedir ki, bu metinler Peygamberin zuhurunun hemen \u00f6ncesine kadar uzanmaktad\u0131r. Bu metinlerden gayet a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ne anlama \u201cgelmedi\u011fi\u201d anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki o da \u201cg\u00f6\u00e7ebe\u201d veya \u201c\u00e7\u00f6l sakini\u201d ya da \u201cbedevi\u201d anlam\u0131na gelmedi\u011fi ve kesinlikle modern anlamda bir \u201culus\u201da i\u015faret etmedi\u011fidir. Zira b\u00fct\u00fcn di\u011fer kadim dillerde ilk iki kavram i\u00e7in ba\u015fka \u00f6zel terimler vard\u0131r; klasik Bedevi k\u00fclt\u00fcr\u00fc ise Arabistan \u2019 da ge\u00e7 bir geli\u015fmedir; modern Arap ulusu kavram\u0131 ise MS. 1750\u2019ler den \u00f6nce mevcut de\u011fildi. Metinler Araplar\u0131n bilinen anlamda etnik bir gurup olmas\u0131ndan ziyade farkl\u0131 bir y\u00f6ne i\u015faret etmektedir. Bu metinlerde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere Araplar ta\u015f evlerde ya\u015famamakta, \u015farap i\u00e7memekte, topra\u011f\u0131 i\u015flememekte olup, ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n taraf\u0131 tra\u015fl\u0131, iki ilaha tap\u0131nan, ilah veya yar\u0131-ilah kahramanlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan ve son olarak \u2013 ama en son de\u011fil \u2013 develerle \u00f6zel bir ba\u011f\u0131 olan ki\u015filerdir. Bu tablo en az\u0131ndan \u00fc\u00e7 uzun metinde g\u00f6r\u00fclen bir tablodur: Heredot, Diodorus Siculus (yakla\u015f\u0131k M\u00d6. 50) ve Nonnus(V. yy)a ait metinler. Bu metinlerdeki tasvirler \u0130slam \u00f6ncesi kaynaklardaki di\u011fer bir dizi tan\u0131kl\u0131klara da uymaktad\u0131r. Yukar\u0131daki karakteristik \u00f6zellikler g\u00f6\u00e7ebe veya bedevi hayat tarz\u0131ndan ziyade ideolojik bir durumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmektedir. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n etnik bir gurup olmaktan ziyade asl\u0131nda dini-k\u00fclt bir yap\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Bu gibi guruplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ye\u011fane ve benzersiz de\u011fildir. \u0130ncil\u2019de bahsedilen Rekabiler(Rechabites) ya\u015fay\u0131\u015f tarz\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yukar\u0131daki metinlerde anlat\u0131lan \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n\u0131n hayat tarzlar\u0131yla ilgin\u00e7 benzerlikler arz etmektedir. Modern ara\u015ft\u0131rmalarda ise Rekabiler\u2019i \u0130srail\u2019in, farz edilen Bedevi ge\u00e7mi\u015finin bir devam\u0131 olarak de\u011fil de bir t\u00fcr lonca\/birlik olarak g\u00f6rme e\u011filimi s\u00f6z konusudur. Bilinen etnik olu\u015fumlardan farkl\u0131 bir Arap resmi, \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemlerine dair Arap-\u0130slam kaynaklar\u0131nda da yer almaktad\u0131r. Bu tabir \u0130slam\u2019\u0131n ilk y\u00fczy\u0131l\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 gurup i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir tabir idi; \u0130slami hareketlerin bir\u00e7ok f\u0131rkas\u0131 hakk\u0131nda da kullan\u0131ld\u0131 ve ard\u0131ndan \u0130slam sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ku\u015fatacak \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 geni\u015fleyerek en sonunda Emeviler d\u00f6neminin ikinci yar\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u0130slam toplumunu kapsayacak \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r oldu. Terimin kullan\u0131m alan\u0131ndaki bu geli\u015fme \u0130slam\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemine dair Arap olmayan kaynaklara da yans\u0131m\u0131\u015f durumdad\u0131r. Elbette bu tablo tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7acak bir tablodur, zira Araplar\u2019\u0131n ne idi\u011fi ve \u015fimdi ne olduklar\u0131 konusundaki genel kanaatten ayr\u0131lmaktad\u0131r. Mamafih bu genel kanaat, delillerin kapsaml\u0131 bir analizinden ziyade kadim kaynaklardaki etnik ve benzeri terminolojiye dair geleneksel kavramlar\u0131 izleme e\u011filiminin bir sonucudur. \u015eayet \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u2019\u0131n asl\u0131nda bir t\u00fcr dini toplum oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131karsa, bu Kur\u2019an\u2019\u0131n dili meselesine yeni a\u00e7\u0131l\u0131mlar sunacakt\u0131r. Genellikle varsay\u0131lmaktad\u0131r ki, Kur\u2019an\u2019daki \u201carabi\u201d pasajlar \u201cArabiyye\u201dnin – \u0130branca, Yunanca vb. gibi – bir vahiy dili olarak me\u015fruiyetini sa\u011flama i\u015flevi g\u00f6rmekte ve bu suretle ona Muhammed\u2019in zuhurundan \u00f6nce sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir i\u015flev bah\u015fetmektedir. Mamafih bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemek i\u00e7in bizzat kutsal metin(Kur\u2019an)deki ilgili pasajlar, ba\u011flam\u0131 i\u00e7erisinde okundu\u011funda elde edilebilecek deliller baya\u011f\u0131 az oldu\u011fu gibi, vahyi iletmek i\u00e7in bu dilin kullan\u0131lmas\u0131 tamamen farkl\u0131 bir i\u015fleve i\u015faret etmektedir. Daha \u00f6nce i\u015faret edildi\u011fi \u00fczere \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131nda bir\u00e7ok dil konu\u015fulmaktayd\u0131. E\u011fer bu dillere (toptan) \u201cArap\u00e7a\u201d ad\u0131n\u0131 vermeyi tercih edersek bu elbette hakl\u0131 bir se\u00e7imdir. Ancak insan\u0131n yine de durup \u015fu soruyu sormas\u0131 gerekir: Bu terminoloji \u0130slam \u00f6ncesi Arabistan\u2019\u0131ndaki ile uyumlu mudur? Ya da o zamanki terminoloji acaba farkl\u0131 olabilir mi? \u0130\u015fin do\u011frusu \u0130slam \u00f6ncesi kaynaklarda Arap\u00e7a denen bir dilin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren, ancak bu pasajlarla ne kastedildi\u011finden emin olamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sadece Arabistan\u2019da bilinen bir dilin ad\u0131 olarak \u201cArap\u00e7a\u201dn\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00f6rnek vard\u0131r. Bu arka plana mukabil, ilgin\u00e7 olan bu dilden(belki de dillerden) \u00f6ncelikli olarak dini bir ba\u011flamda bahsedilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu sadece bir tesad\u00fcf te olabilir, ama \u0130slam \u00f6ncesi Araplar\u0131n ne olduklar\u0131 konusunda fevkalade \u00f6nemli de olabilir. Birka\u00e7 \u00f6rnek burada yeterli olacakt\u0131r: MS.I yy\u2019a ait bir metin olan Periplus Maris Erythraei\u2019de K\u0131z\u0131l Deniz sahilleri, Arabistan yar\u0131madas\u0131 ve Hindistan\u2019a giden g\u00fczargahdan bahsedilirken Uman k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki Sarapi adas\u0131nda Arap\u00e7a konu\u015fan bir m\u00fcbarek zat(holy man)tan bahsedilir. MS. IV. yy ba\u015flar\u0131na ait Epiphanius\u2019 un Panarion adl\u0131 eserinde \u00e7e\u015fitli heretik\/sap\u0131k f\u0131rkalardan bahsedilirken Negev\u2019de Elusa\u2018daki pagan \u015f\u00f6lenlerinde \u201cArap\u00e7a leh\u00e7e\u201dnin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyoruz. Burada dini ba\u011flamda kullan\u0131lan bir dil ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re bu dil ad\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dini bir toplumdan almaktad\u0131r. S\u0131rf bir tesad\u00fcf olabilir mi? \u015eimdi tekrar Kur\u2019an\u2019a d\u00f6nelim: 12. ve 41. sureler \u015fu \u015fekilde ba\u015flar: \u201cElif-L\u00e2m-R\u00e2. Bunlar apa\u00e7\u0131k kitab\u0131n ayetleridir. Biz onu Arap\u00e7a bir okunu\u015f(ku\u2019\u00e2nen Arabiyyen) olarak g\u00f6nderdik ki akle(dip kavraya)s\u0131n\u0131z\u201d, \u201cH\u00e2-M\u00eem. Rahman ve Rahim olan\u0131n indirdi\u011fi kitap ki, ayetleri, bilen bir toplum i\u00e7in Arap\u00e7a bir okunu\u015f(kur\u2019\u00e2nen Arabiyyen) olarak ayr\u0131 ayr\u0131\/farkl\u0131 farkl\u0131 hale getirilmi\u015ftir (fuss\u0131let\/distinguished). Buradaki \u201cfuss\u0131let\u201d kelimesini (Parantez i\u00e7i a\u00e7\u0131klamada oldu\u011fu \u015fekilde) \u00e7evirmek kesinlik arz eden bir \u015fey de\u011fildir ve ayetlerin sentaks a\u00e7\u0131s\u0131ndan uyumu pek \u00e7ok \u00e7evirinin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan daha mu\u011flakt\u0131r. Buna ra\u011fmen temel anlam a\u00e7\u0131kt\u0131r: Arap\u00e7a okunu\u015f dinleyicilere kavray\u0131\u015f ve bilgi sunacakt\u0131r. Onlar\u0131n bu kavray\u0131\u015flar\u0131ndan bir ba\u015fka ayette \u015fu \u015fekilde bahsedilmektedir: \u201cDe ki; okunu\u015f(el-kur\u2019an) iman etmi\u015f olanlar i\u00e7in bir hidayet ve \u015fifad\u0131r, iman etmeyenlere gelince onlar i\u00e7in ise sa\u011f\u0131rl\u0131k ve k\u00f6rl\u00fck demektir\u201d. Ayetten sanki okunu\u015f(el-kur\u2019an)un vahiy edilmesinin daha \u00f6nce belli \u00f6l\u00e7\u00fcde kavray\u0131\u015f ve anlay\u0131\u015f sahibi olanlara y\u00f6nelik oldu\u011fu intiba\u0131 do\u011fmaktad\u0131r. Yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetlerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere onlar i\u00e7in bu Kur\u2019an hem bir ayet\/i\u015faret\/delil\/belge hem de daha \u00f6nce bildiklerinin bir teyididir. Bu durum 26:192-199. ayette daha a\u00e7\u0131kt\u0131r:\u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin, i\u015fte \u00fcst\u00fcn olan O’dur, merhamet eden de O’dur. Ger\u00e7ekten o (Kur’an), alemlerin Rabbinin (bir) indirmesidir. Onu, er-Ruhu’l-Emin (g\u00fcvenilir ruh, Cebrail) indirdi: Senin kalbine; uyar\u0131c\u0131lardan olman i\u00e7in, apa\u00e7\u0131k Arap\u00e7a bir dille. Ve hi\u00e7…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-556","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=556"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":557,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions\/557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hayrikirbasoglu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}